Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun
- Kanun numarası
- 298
- Kabul tarihi
- 26.04.1961
- Resmî Gazete
- 02.05.1961 / 10796
- Düstur
- 4. tertip, cilt 1
- Son değişiklik
- 27.12.2023
- Madde sayısı
- 216
Madde 108 geçmişi
Metin 2 kez değişmiş, toplam 4 değişiklik kaydı var. Ayrıca 2 geçişte hüküm aynı kalıp yalnızca yazım değişmiş (satır sonu, şapkalı harf, büyük/küçük harf, dipnot işareti ya da sızmış bölüm başlığı); bunlar listeye alınmadı.
Bugünkü metni
Madde 108 – (Değişik: 8/4/2010-5980/24 md.)
Sandık kurullarından gelen sonuç tutanaklarının, ilçe seçim kurullarınca birleştirilmesi ve seçim sonuçlarının belirlenmesi işlemleri, açık ve aralıksız olarak yapılır.
İlçe seçim kurulunun yapacağı sayım, döküm ve birleştirme işlemleri sırasında, siyasi partilerin aday ve müşahitleri ve bağımsız adaylar ve müşahitleri ile ilçe seçim kurullarındaki siyasi parti temsilcileri istedikleri takdirde hazır bulunurlar. Hazır bulunan bağımsız aday ve müşahitleri üçten fazla olursa ad çekilerek, adı ilk çıkanlardan üçü bu işlemleri takip etmek üzere kalabilirler. Siyasi parti aday ve müşahitleri için ad çekme yapılmaz. Bu işlemlerde hazır bulunanlara, birleştirme iş ve işlemlerini yakından takip edebilecekleri bir yer ayrılır.
İlçe seçim kurulu, sandık kurullarından gelen sandık sonuç tutanaklarını, geldikçe almakla beraber, aralıksız olarak çalışır ve gelen tutanakları, her seçim türü ve çevresine ait özel tutanaklara sandık geliş sırasına göre işlemek suretiyle birleştirmeye devam eder. En son sandık sonuç tutanağı geldikten sonra, ilçe dâhilindeki bütün sandık sonuç tutanaklarının birleştirilmesi tamamlanarak, bunun sonucu bir tutanakla tespit edilir. Bu işlemler, Kanunda belirtilen usul ve esaslara uygun olmak şartıyla, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde, bilgisayar ortamında da yapılabilir.
İlçe seçim kurulunun düzenleyeceği birleştirme tutanaklarına;[69]
1. İl adı,
2. İlçe seçim kurulu adı ve varsa numarası,
3. Seçimin türü ve çevresi,
4. Tutanak sayfa numarası,
5. Teselsül sırasına göre sandık kurulu numarası,
6. Sandığın bulunduğu seçim bölgesinin adı,
7. Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin sayısı,
8. Oy kullanan seçmenlerin sayısı,
9. İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı,
10. İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının sayısı,
11. Geçerli oy pusulalarının toplamı,
12. Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamı,
13. Birleşik oy pusulasındaki sıralamaya göre siyasi partilerin adları ile her birinin aldığı oy sayısı,
14. Bağımsız adayların birleşik oy pusulasındaki sıraya göre ad ve soyadları ile her birinin aldığı oy sayısı,
15. (Ek: 13/3/2018-7102/13 md.) İttifakların her birinin aldığı ortak oy sayısı,
16. (Ek: 13/3/2018-7102/13 md.) İttifak içerisindeki her bir siyasi partinin tek başına aldığı oy sayısına, ittifakın ortak oylarından gelen payın ilave edilmesiyle elde edilen oy sayısı,
17. Muhtarlık seçimlerinde kendilerine oy verilen kimselerin alfabetik sırada ad ve soyadları ile her birinin aldığı oy sayısı,
18. Yüksek Seçim Kurulunca gerekli görülen diğer bilgiler,
rakam ve yazı ile yazılır.
Birleştirme işlemi için birden fazla tutanak kullanılmış ise, her tutanağa sıra numarası verilir.
Birleşik oy pusulası kullanılan seçimlerde, ilçe birleştirme tutanağı imzalanmadan önce, birleştirmesi yapılan sandık sonuç tutanaklarındaki bilgilerin tamamını gösterir bir döküm cetveli, ilçe seçim kurulunun siyasi partili üyelerine de birer nüsha çoğaltılarak verildikten sonra, o tutanakta birleştirmesi yapılan sandık sonuç tutanaklarında, siyasi parti ve bağımsız adaylar ile ittifakların ortak aldıkları oy sayıları, ilçe seçim kurulunda, başkanın görevlendireceği memur üyelerden biri tarafından, birleştirme tutanağındaki sıraya göre, yüksek sesle okunmak suretiyle, ilçe birleştirme tutanağına işlenen oy sayılarında yanlışlık olup olmadığı denetlenir. İlçe seçim kurullarında yeterli imkan olması halinde denetim işlemi hazır bulunanların izleyebileceği şekilde görüntülü olarak cihazlarla yayınlanabilir.[70]
Başkan, denetim sırasında tespit edilen hataları denetim tutanağına geçirmek üzere, kurulun diğer memur üyesini görevlendirir. Denetim tutanağında, ilçe seçim kurulunun adı, denetlenen seçimin türü ve çevresi ile denetim işlemi sırasında hatalı bilgi girişi yapıldığı tespit edilen sandıkların numarasını yazmaya elverişli bir cetvel yer alır. Denetleme sırasında, ilçe birleştirme tutanağına hatalı olarak işlenmiş sandık kurulu sonuç tutanakları bir kenara ayrılır. Denetim işlemi sonucunda, düzenlenen tutanak başkan ve üyelerce imzalanır. Denetim işlemi tamamlandıktan sonra, hata tespit edilmişse, ayrılan sandık sonuç tutanaklarına göre gerekli düzeltmeler yapılarak hazırlanan ilçe birleştirme tutanağı, kurul başkanı ve üyelerince imzalanır ve sonuçlar hazır bulunanlara sözlü olarak ilan edilir.
İlçe birleştirme tutanağındaki bilgilere göre hazırlanacak tutanak özetinin onaylı bir sureti, ilçe seçim kurulunda herkesin inceleyebileceği uygun bir yere, bir hafta süreyle asılmak suretiyle ilan edilir.
İlçe seçim kurulunun düzenleyeceği ilçe birleştirme tutanak özetlerinde;
1. İl adı,
2. İlçe seçim kurulu adı ve varsa numarası,
3. Seçimin türü ve çevresi,
4. Seçim çevresindeki sandık kurullarının toplam sayısı,
5. Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin toplam sayısı,
6. Oy kullanan seçmenlerin toplam sayısı,
7. İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının toplam sayısı,
8. İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının toplam sayısı,
9. Geçerli oy pusulalarının toplam sayısı,
10. Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamı,
11. Birleşik oy pusulasındaki sıralamaya göre siyasi partilerin adları ile her birinin aldığı toplam oy sayısı,
12. Bağımsız adayların birleşik oy pusulasındaki sıraya göre ad ve soyadları ile her birinin aldığı toplam oy sayısı,
13. Yüksek Seçim Kurulunca gerekli görülen diğer bilgiler,
rakam ve yazı ile yazılır.
İlçe birleştirme tutanak özeti ile denetim tutanağının imzalı ve mühürlü birer sureti, ilçe seçim kurulu başkanınca, kurulun siyasi partili üyelerine imza karşılığı verilir. Ayrıca, ilan süresi içinde yazılı talepte bulunan ve o seçim çevresinde seçime katılan siyasi parti ilçe başkanlıklarına ve bağımsız adaylara da bir defaya mahsus olmak üzere imza karşılığı verilir.
Birden çok ilçe seçim kurulu bulunan ilçelerde, her ilçe seçim kurulu, kendisine bağlı bulunan sandık kurullarından gelen sandık sonuç tutanaklarını, yukarıda belirtilen usule göre birleştirdikten sonra, düzenleyeceği denetim ve birleştirme tutanak özetinin onaylı birer suretini, bir numaralı ilçe seçim kuruluna teslim eder. Birinci ilçe seçim kurulu, aldığı bu tutanaklardaki sonuçları, kendi düzenlediği özel tutanağa, sütun başlıkları altına toplam sayıları yazmak suretiyle veya ayrı bir tutanak düzenleyerek birleştirme işlemini yapar. Birinci ilçe seçim kurulunun düzenleyeceği ilçe birleştirme tutanak özetinin ilanı ve siyasi parti ve adaylara verilmesi hususunda da yukarıdaki fıkraya göre işlem yapılır.
Milletvekili ve büyükşehir belediye başkanlığı seçimlerinde, ilçe birleştirme tutanağının ve özetinin onaylı birer sureti, ilçe seçim kurulu başkanı ile en az iki üye tarafından, en kısa sürede il seçim kuruluna teslim edilir.
Asıl ve geçici ilçe seçim kurulu başkanları, sayım, döküm ve birleştirme iş ve işlemlerinin yapıldığı yerlerde, sandık kurulu başkanlarının, sandık çevresinde sahip oldukları yetkileri kullanabilirler.
Bu maddede belirtilen tutanaklar ile tutanak özetlerinin düzenlenmesi ve seçim sonuçlarının üst seçim kurullarına gönderilmesine dair usul ve esaslar Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir.
Metnin değiştiği tarihler
-
5 Nisan 2025
Bu tarihe bağlanmış bir değişiklik kaydı bulunamadı; fark doğrudan iki hâlin metninden çıkarıldı.
27 Aralık 2023 tarihli hâliMadde 108 – (Değişik: 8/4/2010-5980/24 md.) Sandık kurullarından gelen sonuç tutanaklarının, ilçe seçim kurullarınca birleştirilmesi ve seçim sonuçlarının belirlenmesi işlemleri, açık ve aralıksız olarak yapılır. İlçe seçim kurulunun yapacağı sayım, döküm ve birleştirme işlemleri sırasında, siyasi partilerin aday ve müşahitleri ve bağımsız adaylar ve müşahitleri ile ilçe seçim kurullarındaki siyasi parti temsilcileri istedikleri takdirde hazır bulunurlar. Hazır bulunan bağımsız aday ve müşahitleri üçten fazla olursa ad çekilerek, adı ilk çıkanlardan üçü bu işlemleri takip etmek üzere kalabilirler. Siyasi parti aday ve müşahitleri için ad çekme yapılmaz. Bu işlemlerde hazır bulunanlara, birleştirme iş ve işlemlerini yakından takip edebilecekleri bir yer ayrılır. (1) Bu madde başlığı “Seçim sonuçlarının ilçe seçim kurullarında birleştirilmesi:” iken, 8/4/2010 tarihli ve 5980 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. İlçe seçim kurulu, sandık kurullarından gelen sandık sonuç tutanaklarını, geldikçe almakla beraber, aralıksız olarak çalışır ve gelen tutanakları, her seçim türü ve çevresine ait özel tutanaklara sandık geliş sırasına göre işlemek suretiyle birleştirmeye devam eder. En son sandık sonuç tutanağı geldikten sonra, ilçe dâhilindeki bütün sandık sonuç tutanaklarının birleştirilmesi tamamlanarak, bunun sonucu bir tutanakla tespit edilir. Bu işlemler, Kanunda belirtilen usul ve esaslara uygun olmak şartıyla, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde, bilgisayar ortamında da yapılabilir. İlçe seçim kurulunun düzenleyeceği birleştirme tutanaklarına;(1) 1. İl adı, 2. İlçe seçim kurulu adı ve varsa numarası, 3. Seçimin türü ve çevresi, 4. Tutanak sayfa numarası, 5. Teselsül sırasına göre sandık kurulu numarası, 6. Sandığın bulunduğu seçim bölgesinin adı, 7. Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin sayısı, 8. Oy kullanan seçmenlerin sayısı, 9. İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı, 10. İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının sayısı, 11. Geçerli oy pusulalarının toplamı, 12. Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamı, 13. Birleşik oy pusulasındaki sıralamaya göre siyasi partilerin adları ile her birinin aldığı oy sayısı, 14. Bağımsız adayların birleşik oy pusulasındaki sıraya göre ad ve soyadları ile her birinin aldığı oy sayısı, 15. (Ek: 13/3/2018-7102/13 md.) İttifakların her birinin aldığı ortak oy sayısı,(1) 16. (Ek: 13/3/2018-7102/13 md.) İttifak içerisindeki her bir siyasi partinin tek başına aldığı oy sayısına, ittifakın ortak oylarından gelen payın ilave edilmesiyle elde edilen oy sayı- sı,(1) 17. Muhtarlık seçimlerinde kendilerine oy verilen kimselerin alfabetik sırada ad ve soyadları ile her birinin aldığı oy sayısı,(1) 18. Yüksek Seçim Kurulunca gerekli görülen diğer bilgiler,(1) rakam ve yazı ile yazılır. Birleştirme işlemi için birden fazla tutanak kullanılmış ise, her tutanağa sıra numarası verilir. (1) 13/3/2018 tarihli ve 7102 sayılı Kanunun 13ü ncü maddesiyle; bu fıkraya (14) numaralı bentten sonra gelmek üzere (15) ve (16) numaralı bentler eklenmiş, müteakip bentler buna göre teselsül ettirilmiştir. Birleşik oy pusulası kullanılan seçimlerde, ilçe birleştirme tutanağı imzalanmadan önce, birleştirmesi yapılan sandık sonuç tutanaklarındaki bilgilerin tamamını gösterir bir döküm cetveli, ilçe seçim kurulunun siyasi partili üyelerine de birer nüsha çoğaltılarak verildikten sonra, o tutanakta birleştirmesi yapılan sandık sonuç tutanaklarında, siyasi parti ve bağımsız adaylar ile ittifakların ortak aldıkları oy sayıları, ilçe seçim kurulunda, başkanın görevlendireceği memur üyelerden biri tarafından, birleştirme tutanağındaki sıraya göre, yüksek sesle okunmak suretiyle, ilçe birleştirme tutanağına işlenen oy sayılarında yanlışlık olup olmadığı denetlenir. İlçe seçim kurullarında yeterli imkan olması halinde denetim işlemi hazır bulunanların izleyebileceği şekilde görüntülü olarak cihazlarla yayınlanabilir.(1) Başkan, denetim sırasında tespit edilen hataları denetim tutanağına geçirmek üzere, kurulun diğer memur üyesini görevlendirir. Denetim tutanağında, ilçe seçim kurulunun adı, denetlenen seçimin türü ve çevresi ile denetim işlemi sırasında hatalı bilgi girişi yapıldığı tespit edilen sandıkların numarasını yazmaya elverişli bir cetvel yer alır. Denetleme sırasında, ilçe birleştirme tutanağına hatalı olarak işlenmiş sandık kurulu sonuç tutanakları bir kenara ayrılır. Denetim işlemi sonucunda, düzenlenen tutanak başkan ve üyelerce imzalanır. Denetim işlemi tamamlandıktan sonra, hata tespit edilmişse, ayrılan sandık sonuç tutanaklarına göre gerekli düzeltmeler yapılarak hazırlanan ilçe birleştirme tutanağı, kurul başkanı ve üyelerince imzalanır ve sonuçlar hazır bulunanlara sözlü olarak ilan edilir. İlçe birleştirme tutanağındaki bilgilere göre hazırlanacak tutanak özetinin onaylı bir sureti, ilçe seçim kurulunda herkesin inceleyebileceği uygun bir yere, bir hafta süreyle asılmak suretiyle ilan edilir. İlçe seçim kurulunun düzenleyeceği ilçe birleştirme tutanak özetlerinde; 1. İl adı, 2. İlçe seçim kurulu adı ve varsa numarası, 3. Seçimin türü ve çevresi, 4. Seçim çevresindeki sandık kurullarının toplam sayısı, 5. Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin toplam sayısı, 6. Oy kullanan seçmenlerin toplam sayısı, 7. İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının toplam sayısı, 8. İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının toplam sayısı, 9. Geçerli oy pusulalarının toplam sayısı, 10. Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamı, 11. Birleşik oy pusulasındaki sıralamaya göre siyasi partilerin adları ile her birinin aldığı toplam oy sayısı, 12. Bağımsız adayların birleşik oy pusulasındaki sıraya göre ad ve soyadları ile her birinin aldığı toplam oy sayısı, 13. Yüksek Seçim Kurulunca gerekli görülen diğer bilgiler, rakam ve yazı ile yazılır. (1) 13/3/2018 tarihli ve 7102 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle; bu fıkrada yer alan “adayların” ibaresi “adaylar ile ittifakların ortak” şeklinde değiştirilmiştir. İlçe birleştirme tutanak özeti ile denetim tutanağının imzalı ve mühürlü birer sureti, ilçe seçim kurulu başkanınca, kurulun siyasi partili üyelerine imza karşılığı verilir. Ayrıca, ilan süresi içinde yazılı talepte bulunan ve o seçim çevresinde seçime katılan siyasi parti ilçe başkanlıklarına ve bağımsız adaylara da bir defaya mahsus olmak üzere imza karşılığı verilir. Birden çok ilçe seçim kurulu bulunan ilçelerde, her ilçe seçim kurulu, kendisine bağlı bulunan sandık kurullarından gelen sandık sonuç tutanaklarını, yukarıda belirtilen usule göre birleştirdikten sonra, düzenleyeceği denetim ve birleştirme tutanak özetinin onaylı birer suretini, bir numaralı ilçe seçim kuruluna teslim eder. Birinci ilçe seçim kurulu, aldığı bu tutanaklardaki sonuçları, kendi düzenlediği özel tutanağa, sütun başlıkları altına toplam sayıları yazmak suretiyle veya ayrı bir tutanak düzenleyerek birleştirme işlemini yapar. Birinci ilçe seçim kurulunun düzenleyeceği ilçe birleştirme tutanak özetinin ilanı ve siyasi parti ve adaylara verilmesi hususunda da yukarıdaki fıkraya göre işlem yapılır. Milletvekili ve büyükşehir belediye başkanlığı seçimlerinde, ilçe birleştirme tutanağının ve özetinin onaylı birer sureti, ilçe seçim kurulu başkanı ile en az iki üye tarafından, en kısa sürede il seçim kuruluna teslim edilir. Asıl ve geçici ilçe seçim kurulu başkanları, sayım, döküm ve birleştirme iş ve işlemlerinin yapıldığı yerlerde, sandık kurulu başkanlarının, sandık çevresinde sahip oldukları yetkileri kullanabilirler. Bu maddede belirtilen tutanaklar ile tutanak özetlerinin düzenlenmesi ve seçim sonuçlarının üst seçim kurullarına gönderilmesine dair usul ve esaslar Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir.5 Nisan 2025 tarihli hâliMadde 108 – (Değişik: 8/4/2010-5980/24 md.) Sandık kurullarından gelen sonuç tutanaklarının, ilçe seçim kurullarınca birleştirilmesi ve seçim sonuçlarının belirlenmesi işlemleri, açık ve aralıksız olarak yapılır. İlçe seçim kurulunun yapacağı sayım, döküm ve birleştirme işlemleri sırasında, siyasi partilerin aday ve müşahitleri ve bağımsız adaylar ve müşahitleri ile ilçe seçim kurullarındaki siyasi parti temsilcileri istedikleri takdirde hazır bulunurlar. Hazır bulunan bağımsız aday ve müşahitleri üçten fazla olursa ad çekilerek, adı ilk çıkanlardan üçü bu işlemleri takip etmek üzere kalabilirler. Siyasi parti aday ve müşahitleri için ad çekme yapılmaz. Bu işlemlerde hazır bulunanlara, birleştirme iş ve işlemlerini yakından takip edebilecekleri bir yer ayrılır. İlçe seçim kurulu, sandık kurullarından gelen sandık sonuç tutanaklarını, geldikçe almakla beraber, aralıksız olarak çalışır ve gelen tutanakları, her seçim türü ve çevresine ait özel tutanaklara sandık geliş sırasına göre işlemek suretiyle birleştirmeye devam eder. En son sandık sonuç tutanağı geldikten sonra, ilçe dâhilindeki bütün sandık sonuç tutanaklarının birleştirilmesi tamamlanarak, bunun sonucu bir tutanakla tespit edilir. Bu işlemler, Kanunda belirtilen usul ve esaslara uygun olmak şartıyla, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde, bilgisayar ortamında da yapılabilir. İlçe seçim kurulunun düzenleyeceği birleştirme tutanaklarına; 1. İl adı, 2. İlçe seçim kurulu adı ve varsa numarası, 3. Seçimin türü ve çevresi, 4. Tutanak sayfa numarası, 5. Teselsül sırasına göre sandık kurulu numarası, 6. Sandığın bulunduğu seçim bölgesinin adı, 7. Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin sayısı, 8. Oy kullanan seçmenlerin sayısı, 9. İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı, 10. İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının sayısı, 11. Geçerli oy pusulalarının toplamı, 12. Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamı, 13. Birleşik oy pusulasındaki sıralamaya göre siyasi partilerin adları ile her birinin aldığı oy sayısı, 14. Bağımsız adayların birleşik oy pusulasındaki sıraya göre ad ve soyadları ile her birinin aldığı oy sayısı, 15. (Ek: 13/3/2018-7102/13 md.) İttifakların her birinin aldığı ortak oy sayısı, 16. (Ek: 13/3/2018-7102/13 md.) İttifak içerisindeki her bir siyasi partinin tek başına aldığı oy sayısına, ittifakın ortak oylarından gelen payın ilave edilmesiyle elde edilen oy sayısı, 17. Muhtarlık seçimlerinde kendilerine oy verilen kimselerin alfabetik sırada ad ve soyadları ile her birinin aldığı oy sayısı, 18. Yüksek Seçim Kurulunca gerekli görülen diğer bilgiler, rakam ve yazı ile yazılır. Birleştirme işlemi için birden fazla tutanak kullanılmış ise, her tutanağa sıra numarası verilir. Birleşik oy pusulası kullanılan seçimlerde, ilçe birleştirme tutanağı imzalanmadan önce, birleştirmesi yapılan sandık sonuç tutanaklarındaki bilgilerin tamamını gösterir bir döküm cetveli, ilçe seçim kurulunun siyasi partili üyelerine de birer nüsha çoğaltılarak verildikten sonra, o tutanakta birleştirmesi yapılan sandık sonuç tutanaklarında, siyasi parti ve bağımsız adaylar ile ittifakların ortak aldıkları oy sayıları, ilçe seçim kurulunda, başkanın görevlendireceği memur üyelerden biri tarafından, birleştirme tutanağındaki sıraya göre, yüksek sesle okunmak suretiyle, ilçe birleştirme tutanağına işlenen oy sayılarında yanlışlık olup olmadığı denetlenir. İlçe seçim kurullarında yeterli imkan olması halinde denetim işlemi hazır bulunanların izleyebileceği şekilde görüntülü olarak cihazlarla yayınlanabilir. Başkan, denetim sırasında tespit edilen hataları denetim tutanağına geçirmek üzere, kurulun diğer memur üyesini görevlendirir. Denetim tutanağında, ilçe seçim kurulunun adı, denetlenen seçimin türü ve çevresi ile denetim işlemi sırasında hatalı bilgi girişi yapıldığı tespit edilen sandıkların numarasını yazmaya elverişli bir cetvel yer alır. Denetleme sırasında, ilçe birleştirme tutanağına hatalı olarak işlenmiş sandık kurulu sonuç tutanakları bir kenara ayrılır. Denetim işlemi sonucunda, düzenlenen tutanak başkan ve üyelerce imzalanır. Denetim işlemi tamamlandıktan sonra, hata tespit edilmişse, ayrılan sandık sonuç tutanaklarına göre gerekli düzeltmeler yapılarak hazırlanan ilçe birleştirme tutanağı, kurul başkanı ve üyelerince imzalanır ve sonuçlar hazır bulunanlara sözlü olarak ilan edilir. İlçe birleştirme tutanağındaki bilgilere göre hazırlanacak tutanak özetinin onaylı bir sureti, ilçe seçim kurulunda herkesin inceleyebileceği uygun bir yere, bir hafta süreyle asılmak suretiyle ilan edilir. İlçe seçim kurulunun düzenleyeceği ilçe birleştirme tutanak özetlerinde; 1. İl adı, 2. İlçe seçim kurulu adı ve varsa numarası, 3. Seçimin türü ve çevresi, 4. Seçim çevresindeki sandık kurullarının toplam sayısı, 5. Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin toplam sayısı, 6. Oy kullanan seçmenlerin toplam sayısı, 7. İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının toplam sayısı, 8. İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının toplam sayısı, 9. Geçerli oy pusulalarının toplam sayısı, 10. Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamı, 11. Birleşik oy pusulasındaki sıralamaya göre siyasi partilerin adları ile her birinin aldığı toplam oy sayısı, 12. Bağımsız adayların birleşik oy pusulasındaki sıraya göre ad ve soyadları ile her birinin aldığı toplam oy sayısı, 13. Yüksek Seçim Kurulunca gerekli görülen diğer bilgiler, rakam ve yazı ile yazılır. İlçe birleştirme tutanak özeti ile denetim tutanağının imzalı ve mühürlü birer sureti, ilçe seçim kurulu başkanınca, kurulun siyasi partili üyelerine imza karşılığı verilir. Ayrıca, ilan süresi içinde yazılı talepte bulunan ve o seçim çevresinde seçime katılan siyasi parti ilçe başkanlıklarına ve bağımsız adaylara da bir defaya mahsus olmak üzere imza karşılığı verilir. Birden çok ilçe seçim kurulu bulunan ilçelerde, her ilçe seçim kurulu, kendisine bağlı bulunan sandık kurullarından gelen sandık sonuç tutanaklarını, yukarıda belirtilen usule göre birleştirdikten sonra, düzenleyeceği denetim ve birleştirme tutanak özetinin onaylı birer suretini, bir numaralı ilçe seçim kuruluna teslim eder. Birinci ilçe seçim kurulu, aldığı bu tutanaklardaki sonuçları, kendi düzenlediği özel tutanağa, sütun başlıkları altına toplam sayıları yazmak suretiyle veya ayrı bir tutanak düzenleyerek birleştirme işlemini yapar. Birinci ilçe seçim kurulunun düzenleyeceği ilçe birleştirme tutanak özetinin ilanı ve siyasi parti ve adaylara verilmesi hususunda da yukarıdaki fıkraya göre işlem yapılır. Milletvekili ve büyükşehir belediye başkanlığı seçimlerinde, ilçe birleştirme tutanağının ve özetinin onaylı birer sureti, ilçe seçim kurulu başkanı ile en az iki üye tarafından, en kısa sürede il seçim kuruluna teslim edilir. Asıl ve geçici ilçe seçim kurulu başkanları, sayım, döküm ve birleştirme iş ve işlemlerinin yapıldığı yerlerde, sandık kurulu başkanlarının, sandık çevresinde sahip oldukları yetkileri kullanabilirler. Bu maddede belirtilen tutanaklar ile tutanak özetlerinin düzenlenmesi ve seçim sonuçlarının üst seçim kurullarına gönderilmesine dair usul ve esaslar Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir. -
13 Mart 2018
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 298 sayılı Kanunun 108 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 298 sayılı Kanunun 100 üncü maddesinde öngörülen değişikliğe bağlı olarak ilçe birleştirme tutanağında, ittifakların her birinin ortak oylarının sayısı ve ittifak içerisindeki her bir siyasi partinin tek başına aldığı oy sayısına, ittifakın ortak oylarından gelen payın ilave edilmesiyle elde edilen oy sayısının gösterilmesi hükme bağlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddeyle 298 sayılı Kanunun 108 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 298 sayılı Kanunun 100 üncü maddesinde öngörülen değişikliğe bağlı olarak ilçe birleştirme tutanağında, ittifakların her birinin ortak oylarının sayısı ve ittifak içerisindeki her bir siyasi partinin tek başına aldığı oy sayısına, ittifakın ortak oylarından gelen payın ilave edilmesiyle elde edilen oy sayısının gösterilmesi hükme bağlanmaktadır.
-
Eski ifade
adaylarınYeni ifadeadaylar ile ittifakların ortakDeğişikliğin gerekçesi
Maddeyle 298 sayılı Kanunun 108 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 298 sayılı Kanunun 100 üncü maddesinde öngörülen değişikliğe bağlı olarak ilçe birleştirme tutanağında, ittifakların her birinin ortak oylarının sayısı ve ittifak içerisindeki her bir siyasi partinin tek başına aldığı oy sayısına, ittifakın ortak oylarından gelen payın ilave edilmesiyle elde edilen oy sayısının gösterilmesi hükme bağlanmaktadır.
30 Kasım 2017 tarihli hâliMadde 108 – (Değişik: 8/4/2010-5980/24 md.) Sandık kurullarından gelen sonuç tutanaklarının, ilçe seçim kurullarınca birleştirilmesi ve seçim sonuçlarının belirlenmesi işlemleri, açık ve aralıksız olarak yapılır. İlçe seçim kurulunun yapacağı sayım, döküm ve birleştirme işlemleri sırasında, siyasi partilerin aday ve müşahitleri ve bağımsız adaylar ve müşahitleri ile ilçe seçim kurullarındaki siyasi parti temsilcileri istedikleri takdirde hazır bulunurlar. Hazır bulunan bağımsız aday ve müşahitleri üçten fazla olursa ad çekilerek, adı ilk çıkanlardan üçü bu işlemleri takip etmek üzere kalabilirler. Siyasi parti aday ve müşahitleri için ad çekme yapılmaz. Bu işlemlerde hazır bulunanlara, birleştirme iş ve işlemlerini yakından takip edebilecekleri bir yer ayrılır. İlçe seçim kurulu, sandık kurullarından gelen sandık sonuç tutanaklarını, geldikçe almakla beraber, aralıksız olarak çalışır ve gelen tutanakları, her seçim türü ve çevresine ait özel tutanaklara sandık geliş sırasına göre işlemek suretiyle birleştirmeye devam eder. En son sandık sonuç tutanağı geldikten sonra, ilçe dâhilindeki bütün sandık sonuç tutanaklarının birleştirilmesi tamamlanarak, bunun sonucu bir tutanakla tespit edilir. Bu işlemler, Kanunda belirtilen usul ve esaslara uygun olmak şartıyla, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde, bilgisayar ortamında da yapılabilir. İlçe seçim kurulunun düzenleyeceği birleştirme tutanaklarına; 1. İl adı, 2. İlçe seçim kurulu adı ve varsa numarası, 3. Seçimin türü ve çevresi, 4. Tutanak sayfa numarası, 5. Teselsül sırasına göre sandık kurulu numarası, 6. Sandığın bulunduğu seçim bölgesinin adı, 7. Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin sayısı, 8. Oy kullanan seçmenlerin sayısı, 9. İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı, 10. İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının sayısı, 11. Geçerli oy pusulalarının toplamı, 12. Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamı, 13. Birleşik oy pusulasındaki sıralamaya göre siyasi partilerin adları ile her birinin aldığı oy sayısı, 14. Bağımsız adayların birleşik oy pusulasındaki sıraya göre ad ve soyadları ile her birinin aldığı oy sayısı, 15. Muhtarlık seçimlerinde kendilerine oy verilen kimselerin alfabetik sırada ad ve soyadları ile her birinin aldığı oy sayısı, 16. Yüksek Seçim Kurulunca gerekli görülen diğer bilgiler, rakam ve yazı ile yazılır. (1) Bu madde başlığı “Seçim sonuçlarının ilçe seçim kurullarında birleştirilmesi:” iken, 8/4/2010 tarihli ve 5980 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. Birleştirme işlemi için birden fazla tutanak kullanılmış ise, her tutanağa sıra numarası verilir. Birleşik oy pusulası kullanılan seçimlerde, ilçe birleştirme tutanağı imzalanmadan önce, birleştirmesi yapılan sandık sonuç tutanaklarındaki bilgilerin tamamını gösterir bir döküm cetveli, ilçe seçim kurulunun siyasi partili üyelerine de birer nüsha çoğaltılarak verildikten sonra, o tutanakta birleştirmesi yapılan sandık sonuç tutanaklarında, siyasi parti ve bağımsız adayların aldıkları oy sayıları, ilçe seçim kurulunda, başkanın görevlendireceği memur üyelerden biri tarafından, birleştirme tutanağındaki sıraya göre, yüksek sesle okunmak suretiyle, ilçe birleştirme tutanağına işlenen oy sayılarında yanlışlık olup olmadığı denetlenir. İlçe seçim kurullarında yeterli imkan olması halinde denetim işlemi hazır bulunanların izleyebileceği şekilde görüntülü olarak cihazlarla yayınlanabilir. Başkan, denetim sırasında tespit edilen hataları denetim tutanağına geçirmek üzere, kurulun diğer memur üyesini görevlendirir. Denetim tutanağında, ilçe seçim kurulunun adı, denetlenen seçimin türü ve çevresi ile denetim işlemi sırasında hatalı bilgi girişi yapıldığı tespit edilen sandıkların numarasını yazmaya elverişli bir cetvel yer alır. Denetleme sırasında, ilçe birleştirme tutanağına hatalı olarak işlenmiş sandık kurulu sonuç tutanakları bir kenara ayrılır. Denetim işlemi sonucunda, düzenlenen tutanak başkan ve üyelerce imzalanır. Denetim işlemi tamamlandıktan sonra, hata tespit edilmişse, ayrılan sandık sonuç tutanaklarına göre gerekli düzeltmeler yapılarak hazırlanan ilçe birleştirme tutanağı, kurul başkanı ve üyelerince imzalanır ve sonuçlar hazır bulunanlara sözlü olarak ilan edilir. İlçe birleştirme tutanağındaki bilgilere göre hazırlanacak tutanak özetinin onaylı bir sureti, ilçe seçim kurulunda herkesin inceleyebileceği uygun bir yere, bir hafta süreyle asılmak suretiyle ilan edilir. İlçe seçim kurulunun düzenleyeceği ilçe birleştirme tutanak özetlerinde; 1. İl adı, 2. İlçe seçim kurulu adı ve varsa numarası, 3. Seçimin türü ve çevresi, 4. Seçim çevresindeki sandık kurullarının toplam sayısı, 5. Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin toplam sayısı, 6. Oy kullanan seçmenlerin toplam sayısı, 7. İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının toplam sayısı, 8. İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının toplam sayısı, 9. Geçerli oy pusulalarının toplam sayısı, 10. Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamı, 11. Birleşik oy pusulasındaki sıralamaya göre siyasi partilerin adları ile her birinin aldığı toplam oy sayısı, 12. Bağımsız adayların birleşik oy pusulasındaki sıraya göre ad ve soyadları ile her birinin aldığı toplam oy sayısı, 13. Yüksek Seçim Kurulunca gerekli görülen diğer bilgiler, rakam ve yazı ile yazılır. İlçe birleştirme tutanak özeti ile denetim tutanağının imzalı ve mühürlü birer sureti, ilçe seçim kurulu başkanınca, kurulun siyasi partili üyelerine imza karşılığı verilir. Ayrıca, ilan süresi içinde yazılı talepte bulunan ve o seçim çevresinde seçime katılan siyasi parti ilçe başkanlıklarına ve bağımsız adaylara da bir defaya mahsus olmak üzere imza karşılığı verilir. Birden çok ilçe seçim kurulu bulunan ilçelerde, her ilçe seçim kurulu, kendisine bağlı bulunan sandık kurullarından gelen sandık sonuç tutanaklarını, yukarıda belirtilen usule göre birleştirdikten sonra, düzenleyeceği denetim ve birleştirme tutanak özetinin onaylı birer suretini, bir numaralı ilçe seçim kuruluna teslim eder. Birinci ilçe seçim kurulu, aldığı bu tutanaklardaki sonuçları, kendi düzenlediği özel tutanağa, sütun başlıkları altına toplam sayıları yazmak suretiyle veya ayrı bir tutanak düzenleyerek birleştirme işlemini yapar. Birinci ilçe seçim kurulunun düzenleyeceği ilçe birleştirme tutanak özetinin ilanı ve siyasi parti ve adaylara verilmesi hususunda da yukarıdaki fıkraya göre işlem yapılır. Milletvekili ve büyükşehir belediye başkanlığı seçimlerinde, ilçe birleştirme tutanağının ve özetinin onaylı birer sureti, ilçe seçim kurulu başkanı ile en az iki üye tarafından, en kısa sürede il seçim kuruluna teslim edilir. Asıl ve geçici ilçe seçim kurulu başkanları, sayım, döküm ve birleştirme iş ve işlemlerinin yapıldığı yerlerde, sandık kurulu başkanlarının, sandık çevresinde sahip oldukları yetkileri kullanabilirler. Bu maddede belirtilen tutanaklar ile tutanak özetlerinin düzenlenmesi ve seçim sonuçlarının üst seçim kurullarına gönderilmesine dair usul ve esaslar Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir.13 Mart 2018 tarihli hâliMadde 108 – (Değişik: 8/4/2010-5980/24 md.) Sandık kurullarından gelen sonuç tutanaklarının, ilçe seçim kurullarınca birleştirilmesi ve seçim sonuçlarının belirlenmesi işlemleri, açık ve aralıksız olarak yapılır. İlçe seçim kurulunun yapacağı sayım, döküm ve birleştirme işlemleri sırasında, siyasi partilerin aday ve müşahitleri ve bağımsız adaylar ve müşahitleri ile ilçe seçim kurullarındaki siyasi parti temsilcileri istedikleri takdirde hazır bulunurlar. Hazır bulunan bağımsız aday ve müşahitleri üçten fazla olursa ad çekilerek, adı ilk çıkanlardan üçü bu işlemleri takip etmek üzere kalabilirler. Siyasi parti aday ve müşahitleri için ad çekme yapılmaz. Bu işlemlerde hazır bulunanlara, birleştirme iş ve işlemlerini yakından takip edebilecekleri bir yer ayrılır. (1) Bu madde başlığı “Seçim sonuçlarının ilçe seçim kurullarında birleştirilmesi:” iken, 8/4/2010 tarihli ve 5980 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. İlçe seçim kurulu, sandık kurullarından gelen sandık sonuç tutanaklarını, geldikçe almakla beraber, aralıksız olarak çalışır ve gelen tutanakları, her seçim türü ve çevresine ait özel tutanaklara sandık geliş sırasına göre işlemek suretiyle birleştirmeye devam eder. En son sandık sonuç tutanağı geldikten sonra, ilçe dâhilindeki bütün sandık sonuç tutanaklarının birleştirilmesi tamamlanarak, bunun sonucu bir tutanakla tespit edilir. Bu işlemler, Kanunda belirtilen usul ve esaslara uygun olmak şartıyla, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde, bilgisayar ortamında da yapılabilir. İlçe seçim kurulunun düzenleyeceği birleştirme tutanaklarına;(1) 1. İl adı, 2. İlçe seçim kurulu adı ve varsa numarası, 3. Seçimin türü ve çevresi, 4. Tutanak sayfa numarası, 5. Teselsül sırasına göre sandık kurulu numarası, 6. Sandığın bulunduğu seçim bölgesinin adı, 7. Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin sayısı, 8. Oy kullanan seçmenlerin sayısı, 9. İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı, 10. İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının sayısı, 11. Geçerli oy pusulalarının toplamı, 12. Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamı, 13. Birleşik oy pusulasındaki sıralamaya göre siyasi partilerin adları ile her birinin aldığı oy sayısı, 14. Bağımsız adayların birleşik oy pusulasındaki sıraya göre ad ve soyadları ile her birinin aldığı oy sayısı, 15. (Ek: 13/3/2018-7102/13 md.) İttifakların her birinin aldığı ortak oy sayısı,(1) 16. (Ek: 13/3/2018-7102/13 md.) İttifak içerisindeki her bir siyasi partinin tek başına aldığı oy sayısına, ittifakın ortak oylarından gelen payın ilave edilmesiyle elde edilen oy sayı- sı,(1) 17. Muhtarlık seçimlerinde kendilerine oy verilen kimselerin alfabetik sırada ad ve soyadları ile her birinin aldığı oy sayısı,(1) 18. Yüksek Seçim Kurulunca gerekli görülen diğer bilgiler,(1) rakam ve yazı ile yazılır. Birleştirme işlemi için birden fazla tutanak kullanılmış ise, her tutanağa sıra numarası verilir. (1) 13/3/2018 tarihli ve 7102 sayılı Kanunun 13ü ncü maddesiyle; bu fıkraya (14) numaralı bentten sonra gelmek üzere (15) ve (16) numaralı bentler eklenmiş, müteakip bentler buna göre teselsül ettirilmiştir. Birleşik oy pusulası kullanılan seçimlerde, ilçe birleştirme tutanağı imzalanmadan önce, birleştirmesi yapılan sandık sonuç tutanaklarındaki bilgilerin tamamını gösterir bir döküm cetveli, ilçe seçim kurulunun siyasi partili üyelerine de birer nüsha çoğaltılarak verildikten sonra, o tutanakta birleştirmesi yapılan sandık sonuç tutanaklarında, siyasi parti ve bağımsız adaylar ile ittifakların ortak aldıkları oy sayıları, ilçe seçim kurulunda, başkanın görevlendireceği memur üyelerden biri tarafından, birleştirme tutanağındaki sıraya göre, yüksek sesle okunmak suretiyle, ilçe birleştirme tutanağına işlenen oy sayılarında yanlışlık olup olmadığı denetlenir. İlçe seçim kurullarında yeterli imkan olması halinde denetim işlemi hazır bulunanların izleyebileceği şekilde görüntülü olarak cihazlarla yayınlanabilir.(1) Başkan, denetim sırasında tespit edilen hataları denetim tutanağına geçirmek üzere, kurulun diğer memur üyesini görevlendirir. Denetim tutanağında, ilçe seçim kurulunun adı, denetlenen seçimin türü ve çevresi ile denetim işlemi sırasında hatalı bilgi girişi yapıldığı tespit edilen sandıkların numarasını yazmaya elverişli bir cetvel yer alır. Denetleme sırasında, ilçe birleştirme tutanağına hatalı olarak işlenmiş sandık kurulu sonuç tutanakları bir kenara ayrılır. Denetim işlemi sonucunda, düzenlenen tutanak başkan ve üyelerce imzalanır. Denetim işlemi tamamlandıktan sonra, hata tespit edilmişse, ayrılan sandık sonuç tutanaklarına göre gerekli düzeltmeler yapılarak hazırlanan ilçe birleştirme tutanağı, kurul başkanı ve üyelerince imzalanır ve sonuçlar hazır bulunanlara sözlü olarak ilan edilir. İlçe birleştirme tutanağındaki bilgilere göre hazırlanacak tutanak özetinin onaylı bir sureti, ilçe seçim kurulunda herkesin inceleyebileceği uygun bir yere, bir hafta süreyle asılmak suretiyle ilan edilir. İlçe seçim kurulunun düzenleyeceği ilçe birleştirme tutanak özetlerinde; 1. İl adı, 2. İlçe seçim kurulu adı ve varsa numarası, 3. Seçimin türü ve çevresi, 4. Seçim çevresindeki sandık kurullarının toplam sayısı, 5. Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin toplam sayısı, 6. Oy kullanan seçmenlerin toplam sayısı, 7. İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının toplam sayısı, 8. İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının toplam sayısı, 9. Geçerli oy pusulalarının toplam sayısı, 10. Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulalarının toplamı, 11. Birleşik oy pusulasındaki sıralamaya göre siyasi partilerin adları ile her birinin aldığı toplam oy sayısı, 12. Bağımsız adayların birleşik oy pusulasındaki sıraya göre ad ve soyadları ile her birinin aldığı toplam oy sayısı, 13. Yüksek Seçim Kurulunca gerekli görülen diğer bilgiler, rakam ve yazı ile yazılır. (1) 13/3/2018 tarihli ve 7102 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle; bu fıkrada yer alan “adayların” ibaresi “adaylar ile ittifakların ortak” şeklinde değiştirilmiştir. İlçe birleştirme tutanak özeti ile denetim tutanağının imzalı ve mühürlü birer sureti, ilçe seçim kurulu başkanınca, kurulun siyasi partili üyelerine imza karşılığı verilir. Ayrıca, ilan süresi içinde yazılı talepte bulunan ve o seçim çevresinde seçime katılan siyasi parti ilçe başkanlıklarına ve bağımsız adaylara da bir defaya mahsus olmak üzere imza karşılığı verilir. Birden çok ilçe seçim kurulu bulunan ilçelerde, her ilçe seçim kurulu, kendisine bağlı bulunan sandık kurullarından gelen sandık sonuç tutanaklarını, yukarıda belirtilen usule göre birleştirdikten sonra, düzenleyeceği denetim ve birleştirme tutanak özetinin onaylı birer suretini, bir numaralı ilçe seçim kuruluna teslim eder. Birinci ilçe seçim kurulu, aldığı bu tutanaklardaki sonuçları, kendi düzenlediği özel tutanağa, sütun başlıkları altına toplam sayıları yazmak suretiyle veya ayrı bir tutanak düzenleyerek birleştirme işlemini yapar. Birinci ilçe seçim kurulunun düzenleyeceği ilçe birleştirme tutanak özetinin ilanı ve siyasi parti ve adaylara verilmesi hususunda da yukarıdaki fıkraya göre işlem yapılır. Milletvekili ve büyükşehir belediye başkanlığı seçimlerinde, ilçe birleştirme tutanağının ve özetinin onaylı birer sureti, ilçe seçim kurulu başkanı ile en az iki üye tarafından, en kısa sürede il seçim kuruluna teslim edilir. Asıl ve geçici ilçe seçim kurulu başkanları, sayım, döküm ve birleştirme iş ve işlemlerinin yapıldığı yerlerde, sandık kurulu başkanlarının, sandık çevresinde sahip oldukları yetkileri kullanabilirler. Bu maddede belirtilen tutanaklar ile tutanak özetlerinin düzenlenmesi ve seçim sonuçlarının üst seçim kurullarına gönderilmesine dair usul ve esaslar Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir. -
Metni elimizde olmayan 1 değişiklik kaydı
Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 4 Temmuz 2012 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.
-
Değişikliğin gerekçesi
Maddede yapılan değişiklikle, milletvekili seçimlerinde kullanılan oy pusulalarının şekli ve standartları yeniden düzenlenmiştir.
Yüksek Seçim Kurulu'nun 16/6/1990 tarihli ve 1990/190 sayılı kararında da belirtildiği üzere, oy pusulaları, seçmenin gerçek ve hür iradesinin, dolayısıyla seçimi kimin kazandığının belirlenmesine esas olan temel ve tek unsurdur. Bu önem ve niteliğinden ötürü de yasada, birleşik oy pusulalarının basılması, seçime katılan siyasi partilerin birleşik oy pusulasındaki yerlerinin belirlenmesi ve birleşik oy pusulalarının nasıl kullanılacağı belli kurallara bağlanmıştır. Amaç, seçmenin gerçek iradesinin en doğru biçimde saptanmasıdır.
Getirilen yeni düzenlemeyle, birleşik oy pusulalarının seçmen iradesinin en doğru biçimde ortaya çıkmasını kolaylaştırıcı şekilde hazırlanması esası kabul edilmiştir.
Maddeye göre, milletvekili seçimlerinde birleşik oy pusulası kullanılacaktır. Siyasi partiler ve varsa bağımsız adaylar bu birleşik oy pusulasında yer alacaktır. Ancak yurtdışı seçmenlerin kullanacağı birleşik oy pusulalarında sadece siyasi partilere yer verilecektir.
Birleşik oy pusulaları, her seçim çevresinde seçime katılan siyasi parti ve bağımsız aday sayısı gözönünde tutularak, üzerinde "Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu" filigranı bulunan, beyaz kağıtlara, Yüksek Seçim Kurulu tarafından bastırılacaktır. Kağıt özellikleri YSK tarafından belirlenecek, bu belirleme yapılırken kağıdın mürekkep emici veya mürekkebi dağıtmayacak niteliklerde olması da dikkate alınacaktır.
Siyasi partilerin birleşik oy pusulasında kullanacakları özel işaretleri (amblemleri) adı ve kısaltılmış adının belirlenmesinde parti tüzükleri esas alınacaktır. Tüzüklerine göre, kısaltılmış adları mevcut olmayan siyasi partilerin tam adı yazılacak, bu durumdaki partilerin kısaltılmış ad yerine partinin adının baş harflerini yazması da söz konusu olamayacaktır. Bağımsız adaylar birleşik oy pusulalarında herhangi bir özel işaret veya ibare kullanamayacaklardır.
Birleşik oy pusulasında siyasi partilerin özel işaretleri tüzüklerine uygun biçimde renkli olarak bastırılacaktır. Mevcut uygulamada bu işaretler siyah beyaz renklerde bastırılmakta, bu da seçmenin oy kullanmasını zorlaştırmakta, başka bir ifadeyle algılama güçlüğü meydana getirmektedir. Parti amblemlerinin renkli basılması, algılamayı ve seçmenin oyunu kullanmasını kolaylaştıracak, bu sayede zaman tasarrufu da sağlayacaktır.
Milletvekili seçimlerinde kullanılacak birleşik oy pusulalarının şekli ve özellikleri maddede detaylı olarak gösterilmiştir. Bu düzenleme ile oy pusulasının hem estetik hem de içerik olarak algılama kolaylığı sağlaması, hem de uygulamada sık görülen ve çoğu zaman pusulaların geçersizliğine yol açan oy pusulasının şekli karakterinden kaynaklanan olumsuzlukların da giderilmesi amaçlanmıştır. Örneğin, oy pusulasında parti sütunlarının 4 cm olması kabul edilmiş ve sütunlar arasındaki mesafe 0,5 cm' den 0,75 cm’ye çıkarılmış, evet mührünün basılacağı dairenin çapı 2 cm' den 2,5 cm'ye çıkarılmış, bağımsız adayların siyasi parti sütunlarının altına yazılamayacağı esası getirilerek, bir yandan seçmen iradesinin kolay ve doğru biçimde tecelli etmesi, diğer yandan, her yaştan seçmenin oy kullandığı dikkate alınarak, oy pusulasının şekli içeriği daha rahat oy kullanmaya müsait hale getirilmiştir.
Maddeye göre, birleşik oy pusulalarının üst, sağ ve sol kenar boşlukları en az 2 cm olacaktır.
Birleşik oy pusulasının başlığına, (en üst kısmına), rakamla, yapılan seçimin dönemi yazıldıktan sonra, bu ibarenin yanına büyük harflerle "Milletvekili Genel Seçimi Siyasi Partiler Birleşik Oy Pusulası" ibaresi ortalı biçimde yazılacaktır. Örneğin, "25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ SİYASİ PARTİLER BİRLEŞİK OY PUSULASI" gibi. Şayet oy pusulasının ait olduğu seçim çevresinde bağımsız adaylar varsa, "Milletvekili Genel Seçimi Siyasi Partiler ve Bağımsız Adaylar Birleşik Oy Pusulası" ibaresi ortalı biçimde yazılacaktır. Yapılan seçim ara seçim niteliğinde ise, yukarıda yeralan genel sözcüğü yerine "ara" sözcüğü yazılacaktır. Örneğin, "25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ ARA SEÇİMİ SİYASİ PARTİLER BİRLEŞİK OY PUSULASI" gibi.
Bu ibarenin altına seçim çevresinin adı ve varsa numarası büyük harflerle yazılacaktır. Örneğin, "İSTANBUL (l) NOLU SEÇİM ÇEVRESİ" veya "ADIYAMAN SEÇİM ÇEVRESİ" gibi.
Birleşik oy pusulasının başlığı yukarıdaki şekilde yazıldıktan sonra, bu yazının altında 2 cm aralık bırakılacaktır. Bundan sonra seçime katılan her siyasi parti için 4 cm genişliğinde kenarları belirgin biçimde çizilmiş birer dikey sütun ayrılacaktır. Bu sütunlar, seçime katılan siyasi parti temsilcileri huzurunda, Yüksek Seçim Kurulu tarafından çekilen kura sırasına göre, soldan sağa doğru yan yana sıralanacak ve aralarında 0,75 cm aralık bırakılacaktır.
Siyasi partilerden herbirine ait sütunda yukarıdan aşağıya doğru sırası ile yer alacak hususlar maddede ayrıntılı olarak sayılmıştır.
Siyasi partilerin adayları birleşik oy pusulasına yazılmayacaktır. Uygulamada nispi temsil sistemine dayanan örneğin belediye meclisi üyeliği seçimlerinde parti adayları birleşik oy pusulasında yer almamakta, esasen Yüksek Seçim Kurulu kararlarında da vurgulandığı üzere, nispi temsil sistemine dayanan seçimlerde, seçmenler tarafından kullanılan oyların şahıslara değil, partilere verilmiş olduğu da gözetildiğinde, milletvekili seçimlerinde de adayların birleşik oy pusulasında yer alması, oy pusulası ebatlarının gereksiz yere genişlemesine yol açmakta ve oy pusulasında bu isimler okunması çok zor küçük yazı karakterleri ile yazıldığından, pratikte hiçbir faydası olmadığı da bilinmektedir. Bu nedenle siyasi parti adaylarının birleşik oy pusulasında yer almaması kabul edilmiştir.
Madde ile bağımsız adayların birleşik oy pusulasındaki yerleştirilme düzeni de belirlenmiştir.
Buna göre, bağımsız adaylar, birleşik oy pusulasının en sağ tarafındaki siyasi parti sütunundan sonra ve aynı hizada olmak üzere 0,75 cm aralık bırakılarak dikey bir çizgi çizildikten ve bu çizgiden sonra 0,75 cm boşluk bırakıldıktan sonra yerleştirilecektir.
Her bağımsız aday için kenarları 4 cm olan bir kare ile bu karenin içine 2,5 cm çapında boş daire çizilecek, bu dairenin 0,5 cm altına adayın 10 punto olarak koyu renkte ve baş harfleri büyük şekilde nüfus kayıt örneğindeki adı ve soyadı ortalı biçimde yazılacaktır.
Birden fazla bağımsız aday varsa, bağımsız adaylara ait her kare, aralarında 0,75 cm boşluk bırakılarak ad sırasına göre alt alta yerleştirilecektir. Örneğin, adları Al ve A2 olan adaylar, üstte Al, bunun altında da A2 olacak şekilde ve iki kare arasında 0,75 cm boşluk bırakılarak yerleştirilecektir.
Ancak, altalta en fazla iki bağımsız adaya yer verilebilecek, sonraki bağımsız adaylar aynı usulle oy pusulasının sağ tarafına doğru yerleştirilecek ve her kare arasına 0,75 cm boşluk konacaktır. Örneğin adları Al, A2, B1, B2, olan adaylar, ikili olarak alt alta önce Al onun altına A2 olarak yerleştirildikten sonra, bunlara ait karenin sağ tarafına doğru 0,75 cm boşluk bırakıldıktan sonra, B1 ve B2 adlı adaylar Al ve A2 adaylarla aynı hizada olacak şekilde yerleştirilecektir. Bağımsız adaylar bittikten sonra 0,75 cm boşluk bırakıldıktan sonra dikey bir çizgi çizilecektir. Siyasi parti sütunlarının altında hiçbir surette bağımsız adaylara yer verilmeyecektir.
Yurt dışı seçmenler tarafından kullanılacak birleşik oy pusulaları da bu maddede öngörülen usul ve esaslara göre hazırlanacaktır. Ancak, bu oy pusulalarında bağımsız adaylar ve seçim çevreleri yer almayacaktır. Örneğin, "25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ SİYASİ PARTİLER BİRLEŞİK OY PUSULASI" gibi.