İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 12. hâli

Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun

Kanun numarası
298
Kabul tarihi
26.04.1961
Resmî Gazete
02.05.1961 / 10796
Düstur
4. tertip, cilt 1
Son değişiklik
27.12.2023
Madde sayısı
216

Madde 92 geçmişi

Kapalı oy verme yerinde seçmenin uyması gereken kurallar

Metin 0 kez değişmiş, toplam 1 değişiklik kaydı var. Ayrıca 2 geçişte hüküm aynı kalıp yalnızca yazım değişmiş (satır sonu, şapkalı harf, büyük/küçük harf, dipnot işareti ya da sızmış bölüm başlığı); bunlar listeye alınmadı.

Bugünkü metni

Madde 92 – (Değişik: 8/4/2010-5980/17 md.)

Seçmen, kapalı oy verme yerinden dışarı çıkmadıkça, hiç kimse oraya giremez. Ancak, oy pusulasını hazırlamak için, kapalı oy verme yerinde, normal süreden fazla kalan seçmenler, kurul başkanı tarafından makul bir süre verilerek uyarılır. Bu uyarıya rağmen kapalı oy verme yerinden çıkmayan seçmen, oradan çıkarılır.

Seçmenin; cep telefonu, fotoğraf veya film makinesi gibi görüntü kaydedici veya haberleşme sağlayıcı cihazlarla kapalı oy verme yerine girmesi yasaktır. Bu tür cihazlar, kapalı oy verme yerine girmeden önce kapatılarak sandık kurulu başkanına teslim edilir ve oy kullanma işlemi bittikten sonra seçmene iade edilir.

Metni elimizde olmayan 1 değişiklik kaydı

Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 4 Temmuz 2012 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.

  • Değiştirildi Madde 92 5980 sayılı Kanun, md. 17
    Eski ifade
    Kapalı oy verme yerinde kalma:
    Değişikliğin gerekçesi

    Maddede yapılan değişiklikle, zarfların açılması ve oyların sayım ve dökümüne dair usul ve esaslar yeniden düzenlenmiştir. 298 sayılı Kanunun aynı konuyu düzenleyen 99 ncu ve 100 üncü maddelerinde düzenlenen hususlar esas itibariyle korunmuş olmakla birlikte, yeni düzenleme ile oyların sayım ve dökümünün sağlıklı biçimde yapılması amaçlanmıştır. Zira seçim sonrası yapılan itirazların çok büyük bir bölümü, sandık başı işlemlerinden, yani oyların sayım ve dökümü ile sandık sonuç tutanaklarına geçirilmesine dair işlemlerden kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla bu işlemlerin sağlıklı yapılması, sayım sonuçlarının doğru olarak belirlenmesi, seçimin dürüstlüğü ilkesini gerçekleştirme açısından da zorunludur.

    Oyların sayım ve dökümü, aralıksız devam edecek ve sayım ve döküme dair yapılacak itirazlar, bu işlemleri durdurmayacaktır.

    Sandık kurulu başkanı, sayım ve döküm işine başlamadan önce, iki adet sayım ve döküm cetvelinin boş ve yazısız olduğunu hazır bulunanlara gösterdikten sonra, oy sayım ve dökümünün düzenini sağlamak bakımından,

    a) Bir üyeyi sandıktaki zarfları kendisine vermek,

    b) İki üyeyi okunan oy pusulalarını sayım ve döküm cetvellerine işlemek,

    c) Bir üyeyi okunan ve dökümü yapılan oy pusulalarını ve açılan zarfları masa üzerine düzenli biçimde yerleştirip, korumak, üzere görevlendirecektir.

    Sayım ve döküm cetvellerini işlemekle görevli üyeler, sandık başkanının gözetiminde ilk önce birleşik oy pusulasındaki sıraya göre siyasi partilerin adlarını soldan sağa doğru sütunların yukarısındaki hanelere yazdıktan sonra, varsa her bağımsız adaya bir sütun ayırarak bağımsız adayların ad ve soyadlarını da alfabetik sırada yine sütunların yukarısındaki hanelere yazacaktır.

    Bundan sonra geçerli zarfların açılıp, içinden çıkan oyların okunması işlemi yapılacaktır. Sandık kurulu başkanı tarafından görevlendirilen üye, oy zarfını sandıktan teker teker alarak başkana verecek, başkan zarfı açarak içinden çıkan oy pusulasının partilerin ve bağımsız adayların yeraldığı kısmı oyverme yerinde hazır bulunanlara göstererek birleşik oy pusulası üzerinde hangi partiye veya bağımsız adaya ait yere "EVET" mühürü basılmış ise o partinin adı veya bağımsız adaya oy verilmiş ise o bağımsız adayın ad ve soyadını herkesin işitebileceği şekilde okuyacaktır. Muhtarlık seçimlerinde ise zarfın içerisinden çıkan oy pusulaları, hangi muhtar veya üyelere ait ise onların adı ve soyadı okunacaktır.

    Siyasi partilerin ve bağımsız adayların aldığı ve herhangi bir itiraza uğramadan geçerli sayılan her oy, okunmasını müteakiben görevli üyeler tarafından aynı anda sayım ve döküm cetvelinde o siyasi partiye veya bağımsız adaya ayrılmış bulunan sütundaki rakamlar birden başlamak üzere sırasına göre çizilmek suretiyle ayrı ayrı işaretlenecektir. Sandık kurulu başkanı bu işlemleri sürekli denetleyecektir.

    Okunan geçerli oy pusulaları ve zarfları görevli üye tarafından masa üzerinde düzenli biçimde yerleştirilip muhafaza edilecektir.

    Büyükşehir belediye seçimlerinde, önce büyükşehir belediye başkanlığına ait oy pusulaları, sonra ilçe belediye başkanlığı ve daha sonra da belediye meclisi üyeliğine ait oy pusulalarının sayım ve dökümü yapılacaktır. Diğer belediye seçimlerinde ise, önce belediye başkanlığına ait oy pusulaları, sonra belediye meclisi üyeliğine ait oy pusulalarının sayım ve dökümü yapılacaktır.

    Kanuna göre geçersiz sayılan oylar ile hesaba katılmayacak olan oylar veya geçerli olup olmadığı yönünden itiraza uğrayan oylar aynı şekilde hazır bulunanlara gösterildikten sonra, okunup bir kenara ayrılacak ve başkan tarafından muhafaza altına alınacaktır.

    Aynı zarf içinde birden fazla oy kullanılan belediye ve muhtarlık seçimlerinde, oy zarfı içinden bir seçim türüne ait eksik oy pusulası çıkmış ise, eksik çıkan oyların hangi seçim türüne ait olduğu ve toplam sayısı, zarfların açılması bitirilip toplamı belirlendikten sonra sandık sonuç tutanağının ilgili bölümüne işlenecektir. Keza, içinden hiç oy pusulası çıkmayan boş zarf sayısı toplamı da aynı şekilde tutanağa işlenecektir.

    Bütün zarfların açılıp okunması bittikten sonra; itiraz edilmeksizin geçerli sayılan ve her iki sayım ve döküm cetveline işlenen oy sayıları her siyasi parti veya bağımsız adayın sütununda işaretlenmiş son rakamlar karşılaştırılarak, her siyasi parti veya bağımsız adayın aldığı geçerli oy sayısının iki cetvelde de aynı olup olmadığı, başkan tarafından kontrol edilecektir. Her siyasi parti ve bağımsız adayın iki döküm cetvelinde aldıkları oy sayıları aynı ise, her siyasi parti veya bağımsız adayın aldığı geçerli oylar toplanarak, itiraz edilmeksizin geçerli sayılan bu oyların toplam sayısı, o seçim türüne ait sandık kurulunca düzenlenecek özel tutanağa yazı ve rakamla işlenecek, böylece o sandıkta itiraz edilmeksizin geçerli sayılan toplam oy sayısı tespit edilmiş olacaktır.

    Siyasi partilerin ve bağımsız adayların aldıkları ve iki sayım ve döküm cetveline işlenen geçerli oy sayılarında farklılık olması halinde, ikinci sayım yapılacaktır. İkinci sayımda, geçerli tüm oy pusulaları yeniden tek tek okunarak, boş ve yazısız ayrı iki sayım ve döküm cetveline işlenecektir.

    Bu cetvellerdeki oy sayıları aynı ise, her siyasi parti veya bağımsız adayın aldığı geçerli oylar toplanarak, itiraz edilmeksizin geçerli sayılan bu oyların toplam sayısı o seçim türüne ait sandık kurulunca düzenlenecek özel tutanağa yazı ve rakamla işlenecektir.

    İkinci sayımda kullanılan sayım ve döküm cetvelinde yeralan oy sayıları da aynı çıkmazsa, yukarıdaki usulle üçüncü sayım yapılacak ve kurulun varsa siyasi partili olmayan, yoksa başkan tarafından belirlenecek üyesi tarafından tek sayım ve döküm cetveline işlenmek suretiyle sonucuna göre işlem yapılacaktır. Birden fazla sayım yapılan hallerde, bu sayımlarda kullanılan sayım ve döküm cetvellerinin üzerine, hangi sayıma ait olduğu büyük harflerle yazılarak tüm cetveller ilçe seçim kuruluna teslim edilmek üzere muhafaza edilecektir.

    Açılan sandığa ait son geçerli zarf açılıp içindeki oy pusulası okunduktan sonra, sandık başkanı tarafından o sandığa ait açılmayan geçerli zarf olup olmadığı kontrol edilerek, açılan zarfların sayısı ile sandıktan çıkan ve tutanağa işlenmiş olan geçerli zarf sayısı ile karşılaştırılıp sonucu tutanak defterine işlenecektir.

    Geçerli oyların sayım ve döküm cetvellerine işlenmesinden ve bunların toplam sayısının sandık sonuç tutanağına işlenmesinden sonra, hesaba katılıp katılmaması veya geçerli sayılıp sayılmaması yönünden tereddüt edilen veya itiraza uğrayan oy pusulaları sandık kurulunca ayrı ayrı değerlendirilerek karara bağlanacak ve bu karar tutanak defterine yazıldıktan sonra başkan ve üyeler tarafından mühürlenip imzalanacaktır.

    Sandık kurulu kararı ile geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulaları sayım ve döküm cetvelinde ait olduğu siyasi partiye veya bağımsız adaya ayrılmış bulunan sütuna işlendikten sonra, bu şekilde geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulalarının toplam sayısı, o seçim türüne ait sandık sonuç tutanağının ilgili yerine işlenecektir.

    Geçerli sayılmayan veya hesaba katılmayan oy pusulaları paket yapılarak bağlandıktan sonra, paketin üzeri mühürlenerek, sayısı yazılacak ve saklanacaktır. Bu oy pusulaları kesinlikle yakılmayacak, yırtılmayacak ve yok edilmeyecektir. Bunların sayısı o seçim türüne ait sandık sonuç tutanağının ilgili yerine işlenecektir.

    Yukarıda belirtilen işlemler tamamlandıktan sonra, sayım ve döküm cetvelinde siyasi partilerin ve bağımsız adayların aldığı oyların toplam sayısı, kendi sütununun altına rakamla ve yazı ile yazılarak, sonuçlar orada bulunanlara başkan tarafından yüksek sesle ilan edilecektir. Bu ilandan sonra, sayım ve döküm cetvelindeki sonuçlar sandık sonuç tutanağına işlenecek ve bu bilgilerin doğruluğu, sandık başkanı tarafından sayım ve döküm cetveli sonuçları ile karşılaştırıldıktan sonra, başkan ve üyeler tarafından tutanak imzalanıp, mühürlenecektir.

    Bütün bu işlemler ayrıca tutanak defterine geçirilerek sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanıp, mühürlenecektir.

    Sayım ve döküm iş ve işlemleri sırasında, oy pusulalarını kurulun diğer üyeleri ve parti müşahitleri de izleyebilecek; aday ve parti müşahitlerine sayım masası başında yer verilecektir.

    Ancak, parti müşahitleri beşten fazla olursa, hazır bulunanlar arasından başkan tarafından kurul önünde ad çekme suretiyle sandık başında kalacak beş parti müşahidi tespit edilecek, diğer müşahitlerle bağımsız aday müşahitleri için ise sayım işlemini yakından takip edebilecekleri uygun bir yer ayrılacaktır.