Gümrük Kanunu (GK)
- Kanun numarası
- 4458
- Kabul tarihi
- 27.10.1999
- Resmî Gazete
- 04.11.1999 / 23866
- Düstur
- 5. tertip, cilt 39
- Son değişiklik
- 26.03.2026
- Madde sayısı
- 264
Madde 109 geçmişi
Metin 0 kez değişmiş, toplam 1 değişiklik kaydı var. Ayrıca 3 geçişte hüküm aynı kalıp yalnızca yazım değişmiş (satır sonu, şapkalı harf, büyük/küçük harf, dipnot işareti ya da sızmış bölüm başlığı); bunlar listeye alınmadı.
Bugünkü metni
Madde 109 – İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesine veya eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ithal eşyasının serbest dolaşıma girmesinden önce Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesine izin verilebilir. Eşdeğer eşya kullanımına kolaylaştırma, yasaklama veya kısıtlama getirebilir.[67]
Eşdeğer eşyanın, ithal eşyası ile aynı özellik ve aynı nitelikleri taşıması gerekir. Ancak, belirlenecek özel hallerde eşdeğer eşyanın ithal eşyasından daha kaliteli veya daha ileri bir imalat aşamasında olmasına izin verilebilir.
İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesi durumunda, gümrük işlemlerinde ithal eşyası eşdeğer eşya, eşdeğer eşya ise ithal eşya olarak değerlendirilir.
Henüz ithal edilmemiş eşyanın yerine ihracat vergilerine tabi eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ihracı halinde, ithal eşyasının süresi içinde ithal edilmesine karşılık olarak izin hak sahibinden, ihracat vergileri kadar teminat alınır.
Metni elimizde olmayan 1 değişiklik kaydı
Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 12 Temmuz 2013 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.
-
18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “Eşdeğer eşya kullanımına” ibaresinden sonra gelmek üzere “kolaylaştırma,” ibaresi eklenmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Kanunun muhtelif maddelerine ilave edilen fıkra, bent ve ibarelere bu maddede yer verilmiştir.
Bunlar arasında, 14 üncü maddesine eklenen fıkra ile, bu Kanuna göre gümrük idaresine yapılacak yazılı başvuruların posta ile taahhütlü olarak gönderilebileceği, bu takdirde başvurunun postaya verildiği tarihin gümrük idaresine verilme tarihi yerine geçeceği; 56 ncı maddesinin birinci fıkrasının sonuna eklenen cümleler ile, eşyanın bu madde kapsamında olup olmadığının belirlenmesinde tereddüt edilen durumlarda, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının görüşü esas alınarak işlem yapılacağı, maddede sözü edilen isim ve simgelerin kaldırılması veya eşyanın gerçek menşeinin gösterilmesi amacıyla, usul ve esasları yönetmelikle belirlenecek elleçleme faaliyetlerine izin verilebileceği; 74 üncü maddesine eklenen fıkra ile, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmeden serbest dolaşıma girişine ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu; 81 inci maddesine eklenen fıkra ile, şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşyadan elde edilen ve tabi olduğu rejim hükümleri uyarınca özel ekonomik değer taşıdığı tespit edilen eşyanın, aynı rejime tabi tutulmuş sayılacağı; 648/2005 sayılı AB Tüzüğüne uyum yükümlülüğümüz çerçevesinde 159 uncu maddeye eklenen fıkra ile, bir serbest bölgeye doğrudan Türkiye Gümrük Bölgesi dışından gelen veya bir serbest bölgeden doğrudan Gümrük Bölgesinin dışına çıkan eşya için özet beyan verileceği; bu özet beyanın takibi açısından Kanunun 155 inci maddesinin ikinci fıkrasına eklenen (d) bendi ile doğrudan bir serbest bölgeye gelen eşyanın gümrüğe sunulması yani gümrük idaresine bildiriminin zorunlu olduğu; 197 nci maddesine eklenen fıkra ile, anılan madde hükümlerine göre tebliğ edilen gümrük vergilerinin, 242 nci maddede belirtilen sürelerde itirazda bulunulmaması veya süresi içinde idari yargı mercilerine başvurulmaması hallerinde bu sürelerin bittiği tarihte kesinleşeceği, dava açılması halinde mahkemece yükümlü aleyhine verilen kararın gümrük idaresine tebliğ edildiği tarihte tahsil edilebilir hale geleceği; 210 uncu maddesinin sonuna eklenen fıkra ile, gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılmasına ilişkin hükümlerin Kanun kapsamında tatbik edilen para cezaları için de uygulanacağı hususları düzenlenmiştir.