Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun
- Kanun numarası
- 5366
- Kabul tarihi
- 16.06.2005
- Resmî Gazete
- 05.07.2005 / 25866
- Düstur
- 5. tertip, cilt 44
- Son değişiklik
- 28.12.2023
- Madde sayısı
- 9
Geçici Madde 1 geçmişi
Metin 1 kez değişmiş, toplam 3 değişiklik kaydı var.
Bugünkü metni Mülga
Geçici Madde 1- (Ek:18/6/2020-7247/5 md.)
(İptal birinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 28/12/2023 Tarihli ve E: 2020/68, K: 2023/230 Sayılı Kararı ile.)
(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 28/12/2023 Tarihli ve E: 2020/68, K: 2023/230 Sayılı Kararı ile.)
Metnin değiştiği tarihler
-
28 Aralık 2023
22 Temmuz 2022 tarihli hâliGeçici Madde 1- (Ek:18/6/2020-7247/5 md.) Bu Kanun hükümleri uyarınca, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce alınmış olan kamulaştırma kararları üzerine, mahkeme kararıyla idare adına tescil edilen taşınmazların kamulaştırılmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle idari yargı mercilerine açılmış olan davalarda iptal kararı verilmesi sebebiyle idare aleyhine açılacak davalarda; taşınmazın idare adına tesciline karar verilmesi üzerine idarece ödenmiş olan kamulaştırma bedelinin davacı tarafından mahkeme veznesine depo edilmesi şarttır. Mahkeme veznesine depo edilecek kamulaştırma bedeli, taşınmazın idare adına tescil edildiği tarih başlangıç kabul edilmek üzere, davanın açıldığı tarihe kadar yasal faizi işletilerek depo edilir. Bu bedel depo edilmeden açılan davalarda, mahkemece verilecek iki haftalık kesin süre içinde bedelin mahkeme veznesine depo edilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve yargılama gideri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Birinci fıkra hükmü kanun yolu aşamasında bulunanlar dâhil derdest davalar hakkında da uygulanır.28 Aralık 2023 tarihli hâliGeçici Madde 1- (Ek:18/6/2020-7247/5 md.) (İptal birinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 28/12/2023 Tarihli ve E: 2020/68, K: 2023/230 Sayılı Kararı ile.) (İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 28/12/2023 Tarihli ve E: 2020/68, K: 2023/230 Sayılı Kararı ile.)
Metni elimizde olmayan 1 değişiklik kaydı
Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 18 Haziran 2020 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.
-
Değişikliğin gerekçesi
4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (f) bendi gereğince, anılan Kanunun 14 üncü maddesinde öngörülen süre içerisinde, idari yargıda iptal davası açanların, dava açtıklarını ve yürütmenin durdurulması kararı aldıklarını belgelendirmedikleri takdirde, kamulaştırma işleminin kesinleşmesi ile mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedeli üzerinden taşınmaz mal kamulaştırma yapan idare adına tescil edilmektedir.
Uygulamada, idare aleyhine açılan kamulaştırmanın iptali davalarında yürütmeyi durdurma kararı verilmeyip dava reddedilse bile, temyiz ve karar düzeltme aşamalarında red kararının bozulduğu ve idare adına yapılan tescilden yıllar sonra kamulaştırma işleminin iptal edildiğine dair çok sayıda örnek vardır.
İdarenin kamulaştırma amacına uygun olarak imar uygulaması, ifraz, tevhid, yapım ve yıkım işlemleri gibi tasarrufları ile taşınmazın kamulaştırma zamanındaki hal ve özelliklerinde değişiklik olmaktadır.
Bu durumda idari tasarruflara göre işlem yapan, birçok kişinin mağduriyetine sebep olabilmektedir.
Taşınmazın tescili ile birlikte mahkemece taşınmazın hal ve özelliklerine göre hükmedilen bedel, bedel tespiti için dava açan idarece davacıya ödenmektedir. Uzlaşıyla taşınmazı karşılığında bir bedel alan taşınmaz sahibi ile kamulaştırma kararının iptali ile idare aleyhine dava açanlar arasında eşitsiz bir durum oluşmaktadır. Doğabilecek hukuki uyuşmazlıkların silahların eşitliği ilkesi kapsamında adil yargılanma hakkını temin edecek şekilde ve hakkaniyete uygun olarak çözülebilmesi için yeni bir düzenleme yapılması gerekmektedir.
Madde ile; 5366 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce alınmış olan kamulaştırma kararları üzerine, mahkeme kararıyla tescil edilen taşınmazların kamulaştırılmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılmış olan davalarda iptal kararı verilmesi sebebiyle idare aleyhine açılacak davalarda; taşınmazın idare adına tesciline karar verilmesi üzerine idarece ödenmiş olan kamulaştırma bedelinin davacı tarafından mahkeme veznesine yasal faizi işletilerek depo edilmesi şartı getirilmesi amaçlanmaktadır.