Sosyal Hizmetler Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- KHK numarası
- 633
- Kararname tarihi
- 03.06.2011
- Resmî Gazete
- 08.06.2011 / 27958 (mükerrer)
- Düstur
- 5. tertip, cilt 50
- Son değişiklik
- 27.03.2025
- Madde sayısı
- 9
Ek Madde 4 geçmişi
Doğum yardımı
Metin 0 kez değişmiş, toplam 2 değişiklik kaydı var.
Bugünkü metni
EK MADDE 4 – (Ek: 27/3/2015-6637/16 md.) (Değişik:27/3/2025-7546/14 md.)
(1) Türk vatandaşlarına, 1/1/2025 ve sonrasında canlı doğan çocukları için başvuru yapılması ve Türkiye’de ikamet ediyor olmaları koşuluyla;
a) Birinci çocuk için tek seferlik 5.000 TL,
b) İkinci çocuk için başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 1.500 TL,
c) Üçüncü ve sonraki çocuklar için başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 5.000 TL,
tutarında doğum yardımı yapılır. Bu tutarları, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere belirlenecek oranda artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.
(2) Doğum yardımı ödemeleri, 29/5/1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununun 2 nci maddesi kapsamında muhtaçlık şartı aranmaksızın Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan yapılır. Bu amaçla ihtiyaç duyulan kaynak genel bütçeden Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonuna aktarılır.
(3) Doğum yardımı, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir ve haczedilemez. Doğum yardımından yararlananların gerçek dışı beyanda bulunmaları nedeniyle yersiz ödemeye sebebiyet verilmesi hâlinde, bu ödemelerin, bir ay içinde ödemenin yapıldığı tarihten tahsil edildiği tarihe kadar geçen süre dikkate alınarak 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranında hesaplanacak faiz ile birlikte iade edilmesi, haksız yararlanana ödeme yapan kurum tarafından bir yazı ile bildirilir. Bu süre içinde ödeme yapılmaması hâlinde bu alacakların ilgili vergi dairesine bildirilmesi üzerine anılan Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.
(4) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Metni elimizde olmayan 2 değişiklik kaydı
Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 27 Mart 2025 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.
-
Değişikliğin gerekçesi
Bir kadının doğurganlık çağında doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade eden toplam doğurganlık hızı; Türkiye İstatistik Kurumu 2023 yılı doğum istatistiklerine göre 2001 yılında 2,38 çocuk iken, 2023 yılında bu rakam 1,51 çocuk olarak gerçekleşmiştir. Bu durum, doğurganlık oranının nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,10 un altında kaldığını göstermektedir. 12. Kalkınma Planı ile doğurganlık seviyesinin nüfusun yenilenme düzeyine yükselmesine yönelik önlemlerin hayata geçirilmesi planlanmıştır. Ayrıca 2025 yılı ailenin korunması ve güçlendirilmesine katkı sağlamak amacıyla “Aile Yılı” olarak ilan edilmiştir.
2015 yılının mart ayında başlayan doğum yardımı uygulamasında, bu yardım kapsamında hak sahibi olan çocuk sayısının, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan canlı doğan bebek sayısına oranı 2018 yılında % 94,67 ile en yüksek seviyeye çıkarken, 2023 yılında ise % 64,14 ile en düşük seviyeye gerilemiştir.
Bu sebeple madde ile sağlıklı nesillerin yetişmesi, dinamik nüfus yapısının ve kalkınmanın istikrarlı bir biçimde sürdürülmesini teminen ülkemizin doğurganlık hızının artışına olumlu yönde katkı sağlanmasına yönelik teşvik edici mali desteğin verilmesi amaçlanmaktadır.
Madde ile yapılan değişiklikler ile ailenin artan giderlerine destek olunması ve doğan çocuğun haneye yüklediği mali yükün azaltılması amaçlanmaktadır. 1/1/2025 ve sonrası dünyaya gelecek çocuk için verilecek yardım ödemesi ile de doğum sırasında ve sonrasında ortaya çıkan ek maliyetlerin karşılanmasına destek olunması sağlanacaktır.
Buna ek olarak, en son 2015 yılında belirlenen doğum yardımı tutarları aile kurumunun devamını sağlayacak ve doğum hızını artıracak şekilde güncellenmesine olanak sağlanmaktadır.