İçeriğe geç
← Resmî Gazete listesi
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI · AYM Kararları

— Anayasa Mahkemesinin E: 1999/24 (Siyasî Parti Malî Denetimi), K: 2008/69 Sayılı Kararı

Resmî Gazete'deki aslı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

17 Mayıs 2008 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 26879 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: Esas Sayısı : 1999/24 (Siyasî Parti Malî Denetimi) Karar Sayısı : 2008/69 Karar Günü : 29.4.2008 I - MALİ DENETİMİN KONUSU Millet Partisi’nin 1998 yılı kesinhesabının incelenmesidir. II - İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN, Samia AKBULUT, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Aysel PEKİNER, Mahir Can ILICAK, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU ve Ahmet AKYALÇIN’ın katılımıyla 17.5.2001 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında; Millet Partisi 1998 yılı kesinhesabına ilişkin dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir. III - ESASIN İNCELENMESİ Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 1998 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Millet Partisi Genel Merkezi ile il örgütlerinin 1998 yılı gelirleri toplamının 28.407.541.429.- TL ve giderleri toplamının 27.793.438.793.- TL olduğu, 614.102.636.- liranın nakit mevcudu olarak 1999 yılına devrettiği anlaşılmaktadır. A - Gelirlerin İncelenmesi 1 - Genel Merkez Gelirleri Parti Genel Merkezi’nin 1998 yılı gelirleri toplamı 7.848.577.172.- TL olarak gösterilmiştir. Bunun 3.000.000.000- lirası aidat gelirleri, 4.800.000.000.- lirası bağış, 816.092.-lirası diğer gelirler, 47.761.080.- lirası 1997 yılından devreden kasa ve banka mevcudundan oluşmaktadır. 1998 yılı için 2820 sayılı Yasa’nın 66. maddesine göre yasal bağış sınırı 50.000.000.- TL olup, söz konusu yılda yasal bağış sınırı aşılmıştır. Millet Partisi Genel Merkezi’nin 1998 yılı defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındaki gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır. 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 66. maddesinin ikinci fıkrasında “Yukarıdaki fıkranın dışında kalan gerçek ve tüzel kişilerin her birinin bir siyasi partiye aynı yıl içerisinde ellimilyon liradan fazla kıymette ayni ve nakdi bağışta bulunması yasaktır.” denildikten sonra 76. maddesinin birinci fıkrasında “Bu Kanunun bağışlarla ilgili hükümlerine aykırı olarak bağış kabul ettiği Anayasa mahkemesince tespit edilen siyasi partilerin, 66 ncı maddenin birinci ve üçüncü fıkralarına aykırı şekilde elde ettikleri gelirlerin tamamının Hazineye irad kaydedilmesine,taşınmaz malların Hazine adına tapuya tesciline;aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen miktarlardan fazla gelirlerle taşınmaz malların bu fıkrada belirtilen miktarı geçen kısmının karşılığının Hazineye irad kaydedilmesine karar verilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. 1998 yılı için bir kişinin bağış yapabileceği miktar 50.000.000.- TL olarak belirlendiğinden, bu tutarı aşan bağışların Hazine’ye irad kaydedilmesi gerekir. Parti’nin 1998 yılında bağış olarak kabul ettiği ve Genel Merkez kesinhesabında yer alan toplam 2.350.000.000.- liralık bağış gelirinin Kanun’un 66. maddesinde belirtilen bağış sınırını aştığı görülmüştür. Parti Genel Merkezi’nce 2820 sayılı Yasa’nın 66. maddesine aykırı olarak elde edilen toplam 2.350.000.000.- lira tutarındaki bağış geliri karşılığı malvarlığının aynı Yasa’nın 76. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine karar verilmiştir. 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 116. maddesinde “Bu Kanunun 66 ncı maddesi hükümlerine aykırı olarak bağışta bulunan kimse ve bağışı kabul eden parti sorumlusu, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” denildiğinden, Yasa’ya aykırı olarak bağışta bulunan kimseler ile bağışı kabul eden parti sorumluları hakkında gerekli yasal işlemlerin yapılabilmesi için Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bağışlarla İlgili Tablo
Bağış Yapanın Adı Soyadı Bağış Makbuzunun Tarih ve Nosu Bağış Tutarı Bağış sınırını aşan Tutar Bağışı Kabul eden sorumlu ve Görevi
Ufuk Zencirkıran 3.1.1998/11701 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
İsa Keleş 19.1.1998/11702 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Ramazan Özen 1.2.1998/11703 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Hayrullah Başer 2.3.1998/11704 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Sami Gönen 22.3.1998/11705 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Hacı Ali Özdemir 1.4.1998/11706 100.000.000. 50.000.000. Ufuk zincirkıran (Genel Muhasip)
İbrahim Kumaş 1.5.1998/11707 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
M.ferit Edibali 4.6.1998/11708 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Şazeli Çügen 25.6.1998/11709 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Recep Sazan 25.6.1998/11710 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Hüsnü Çatal 15.7.1998/11711 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Mehmet Emrullahoğlu 23.7.1998/11712 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Nejat Cebeci 25.8.1998/11713 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Abidin Memili 10.9.1998/11714 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Filiz Edibali 25.9.1998/11715 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Hasan Ayhan 10.10.1998/11716 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Latif Ural 10.10.1998/11717 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Abdullatif Metin 10.10.1998/11718 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Mesut Şimşek 10.10.1998/11719 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Ahmet Kara 10.10.1998/11720 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Yusuf Coşkun 10.10.1998/11721 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Ömer Baysan 10.10.1998/11722 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Y.Bahri Civelek 10.10.1998/11723 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Asiye Kulakoğlu 10.10.1998/11724 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Abdülkadir Hasbek 10.10.1998/11725 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Edibe Atlı 13.10.1998/11726 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Emine Keleş 13.10.1998/11727 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
D.Selim Ersoy 13.10.1998/11728 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Adnan Atlı 13.10.1998/11729 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Ali Ülker 13.10.1998/11730 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Hasan Akçay 13.10.1998/11731 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Osman Aslan 25.10.1998/11732 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Ali Özkan 25.10.1998/11733 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Kezban Ay 25.10.1998/11734 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Fatma Özdemir 25.10.1998/11735 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Tahsin Serdaroğlu 25.10.1998/11736 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Aykut Edibali 25.10.1998/11737 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Nurettin Dursun 25.10.1998/11738 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Rabia Zincirkıran 25.10.1998/11739 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Emine Kumaş 25.10.1998/11740 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Safiye Çatal 25.10.1998/11741 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Kezban Çügen 26.10.1998/11742 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Hatice Çakmak 26.10.1998/11743 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Nurşen Yılmaz 26.10.1998/11744 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Nurettin Kulakoğlu 26.10.1998/11745 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Abdurrahman Önder 26.10.1998/11746 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Ali Ünal 1.11.1998/11747 100.000.000. 50.000.000. Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)
Toplam 2.350.000.000.-TL 2 - İl Örgütleri Gelirleri Parti il örgütlerinin gelirleri 20.558.964.257.- TL olarak gösterilmiştir. Bunun 6.616.611.000.- lirası aidat gelirleri, 13.277.212.589.- lirası bağış, 294.800.000.- lirası diğer gelirler ve 370.340.668.- lirası ise 1997 yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır. İl örgütlerinin 1998 yılı kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır. B - Giderlerin İncelenmesi 1 - Genel Merkez Giderleri Parti Genel Merkezi’nin 7.751.860.914.- TL olarak gösterilen giderlerin tamamı genel giderlerden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezi’nin 1999 yılına devreden kasa ve banka mevcudu 96.716.258.- liradır. Millet Partisi Genel Merkezi’nin 1998 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır. 2 - İl Örgütleri Giderleri Parti il örgütlerinin giderleri 20.041.577.879.- TL olarak gösterilmiştir. Bunun 16.430.505.679.- lirası genel giderler, 183.514.000.- lirası demirbaş giderleri ve 3.427.558.200.- lirası diğer giderlerden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin 1999 yılına devreden kasa ve banka mevcudu 517.386.378.- liradır. Parti’nin il örgütlerinin 1998 yılı kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu görülmektedir. C - Parti Mallarının İncelenmesi Parti’nin 1998 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmaktadır. Parti’nin 1998 yılı içinde edindiği 183.514.000.- TL tutarındaki taşınır malın Kanuna uygun olduğu sonucuna varılmıştır. IV - SONUÇ Millet Partisi’nin 1998 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; 1- Parti’nin 1998 yılı kesinhesabında gösterilen 28.407.541.429.- TL gelir ve 27.793.438.793.- TL gider ile 614.102.636.- TL nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, 2- Parti Genel Merkezince 2820 sayılı Kanun’un 66. maddesine aykırı olarak elde edilen toplam 2.350.000.000.- TL (2.350.-YTL) tutarındaki bağış geliri karşılığı malvarlığının aynı Kanun’un 76. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 3- 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 116. maddesine aykırı bağışta bulunan ile bağışı kabul eden parti sorumluları hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulmasına, 29.4.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Osman Alifeyyaz PAKSÜT Üye Sacit ADALI
Üye Fulya KANTARCIOĞLU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Mehmet ERTEN Üye A. Necmi ÖZLER Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Şevket APALAK Üye Serruh KALELİ Üye Zehra Ayla PERKTAŞ