2009/14796 “Türk-Çin Karma Ekonomik ve Ticaret Komitesi Onbeşinci Dönem Toplantısı Mutabakat Zaptı”nın Onaylanması Hakkında Karar

Karar Sayısı : 2009/14796

18 Haziran 2007 tarihinde Ankara’da imzalanan ekli “Türk-Çin Karma Ekonomik ve Ticaret Komitesi Onbeşinci Dönem Toplantısı Mutabakat Zaptı”nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 15/1/2009 tarihli ve HUMŞ/1232 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 6/2/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır.

TÜRK-ÇİN KARMA EKONOMİK VE TİCARET KOMİTESİ ONBEŞİNCİ DÖNEM TOPLANTISI MUTABAKAT ZAPTI

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Çin Halk Cumhuriyeti Hükümeti arasında 15 Aralık 1982 tarihinde Pekin’de imzalanan “Türk-Çin Ekonomik, Sınai ve Teknik İşbirliği Karma Komitesi Mutabakat Zaptı” uyarınca kurulan Türk-Çin Karma Ekonomik ve Ticaret Komitesi'nin Onbeşinci Dönem Toplantısı, 18 Haziran 2007 tarihinde Ankara’da gerçekleştirilmiştir.

Türk Heyeti’ne Türkiye Cumhuriyeti Devlet Bakanı Sayın Kürşad Tüzmen ve Çin Heyeti’ne Çin Halk Cumhuriyeti Ticaret Bakanı Sayın Bo Xilai başkanlık etmiştir.

Her iki heyetin üyeleri sırasıyla Ek-1 ve Ek-2’de yer almaktadır.

Taraflar arasındaki görüşmeler, iki ülke arasındaki dostane ilişkileri ve ekonomik ve ticari ilişkilerin karşılıklı yarar esasına göre güçlendirilmesi ve daha da geliştirilmesi yönündeki arzularını yansıtan samimi bir atmosfer içerisinde gerçekleştirilmiştir.

Ziyaret vesilesiyle, her iki ülkenin kamu ve özel sektör kuruluşları temsilcileri ile işadamlarının katılımıyla 17 Haziran 2007 tarihinde İstanbul’da bir iş forumu semineri düzenlenmiştir.

Karma Ekonomik ve Ticaret Komitesinin Açılış Oturumunda, Heyet Başkanları, iki ülke arasındaki genel ticari ve ekonomik ilişkilerde ortaya çıkan eğilimleri gözden geçirmişler ve ikili ilişkilerin daha da geliştirilmesine yönelik yeni yollar belirlemişlerdir.

Toplantı sırasında, karşılıklı ilgi alanına giren çeşitli konular görüşülmüş ve görüşmelerin sonuçları aşağıda özetlenmiştir.

I. TİCARİ İLİŞKİLER

1. Taraflar, Karma Ekonomik ve Ticaret Komitesinin son toplantısından bu yana ikili ticaretlerinde ortaya çıkan gelişmeleri gözden geçirmişler ve dengeli ve karşılıklı yarar esası çerçevesinde ticaret hacminin arttırılması ve ikili ticaretin kompozisyonunun çeşitlendirilmesi için ortak çaba sarf etmeye karar vermişlerdir.

2. Taraflar, ticari ilişkilerinin karşılıklı yarar esasına göre geliştirilmesi amacıyla uygun tedbirleri almayı ve programlar geliştirmeyi kararlaştırmışlardır.

3. Taraflar, Türkiye’nin Çin’e yönelik ihracatının kolaylaştırılması için bir Pazar Geliştirme Programı’nın (MPP) sonuçlandırılması amacıyla, 2007 yılının ikinci yarısında Ankara’da veya Pekin’de bir araya gelecek bir uzman grubu oluşturulması hususunda mutabık kalmışlardır.

Yukarıda belirtilen programların iki ülkenin ilgili yetkililerince desteklenmesi kararlaştırılmıştır.

4. Taraflar, Türkiye ile Çin arasında ticari ve ekonomik işbirliği alanlarında stratejik bir ortaklık kurulması amacıyla bir çerçeve anlaşmasını sonuçlandırmaya hazır olduklarını ifade etmişlerdir.

Türk Tarafı, daha önceki taslakları dikkate alarak, bir taslak metin hazırlamayı ve 2007 yılı Temmuz ayı ortasına kadar Çin tarafına tevdi etmeyi taahhüt etmiştir.

Taraflar, Anlaşmanın 2007 yılında imzalanması amacıyla, bahsekonu anlaşmaya ilişkin gerekli müzakerelerin 2007 yılı Ağustos ayında gerçekleştirilmesini kararlaştırmışlardır.

5. Taraflar, Sayın Bo Xilai’nin ziyareti sırasında, 17 Haziran 2007 tarihinde İstanbul’da, ekonomik ve ticari işbirliği alanındaki Türk-Çin Ortak Web Sitesi’nin resmi olarak açılmasından duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.

Taraflar, Ortak Web Sitesi’nin karşılıklı ülkelerinde tanıtımı amacıyla birlikte çaba sarf edilmesi hususunda mutabakata varmışlardır.

6. Türk Tarafı, sırasıyla Şanghay ve Pekin’de ticaret ofisleri kurmaya hazır olduğunu belirtmiştir.

Çin Tarafı, Türk tarafının önerisini memnuniyetle karşılamış ve Çin yasalarına göre mümkün olan her türlü desteği sağlama hususunda mutabık kalmıştır.

7. Taraflar, özel sektörün, daha yakın ilişki ve temaslar yoluyla ekonomik ilişkilerin daha da güçlendirilmesi yönündeki önemini vurgulamışlardır.

Bu kapsamda, Taraflar, ikili ticari ilişkilerin sürdürülebilir gelişimine katkı sağlayacak olan, 29-30 Mart 2007 ve 17 Haziran 2007 tarihlerinde Türkiye’ye yönelik gerçekleştirilen Çin Alım Heyetleri organizasyonlarından duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.

Çin Tarafı, Türkiye’ye yönelik alım heyetleri organizasyonlarının 2008 yılında devam etmesi hususunda mutabık kalmıştır.

Türk Tarafı, 2007 yılı Ekim ayı sonunda inşaat ve yapı malzemeleri alanlarında Çin’e bir sektörel ticaret heyeti düzenleneceğini bildirmiştir. Sözkonusu programın organizasyonu Çin Tarafınca desteklenecektir.

8. Taraflar, ticaret ve yatırımı destekleyici faaliyetlerin, ikili ticari ve ekonomik ilişkilerin daha da geliştirilmesi yönündeki önemini dikkate alarak, ilgili yetkililerinin bu kapsamda teşvik edilmesi hususunda anlaşmışlardır.

Bu bağlamda, Türk Tarafı Çin’de 2007 yılında düzenlenen/düzenlenecek olan sekiz uluslararası fuara milli düzeyde katılım sağlayacaktır.

Çin Tarafı, 8-11 Eylül 2007 tarihlerinde Xiamen’de düzenlenecek olan “11. Çin Uluslararası Yatırım ve Ticaret Fuarı-CIFIT”na Türkiye’nin “Odak Ülke” sıfatıyla katılacak olmasından dolayı duyduğu memnuniyeti ifade etmiştir.

Taraflar, Türkiye’nin CIFIT’e katılımının, iki ülke arasındaki yatırım ilişkilerinin arttırılmasına katkı sağlayacağına olan inançlarını belirtmişler ve bu çerçevede mümkün olan her türlü desteğin sağlanmasını kararlaştırmışlardır.

9. Türk Tarafı, Türk firmalarının ticari çıkarlarını olumsuz yönde etkileyen, Türk markalarının Çin firmaları tarafından taklit edilmesi sorununu gündeme getirmiştir.

Taraflar, fikri mülkiyet hakları alanında ikili işbirliğinin yasal altyapısının oluşturulmasına yönelik teknik müzakerelerin mümkün olan en kısa süre içerisinde gerçekleştirilmesi gerektiği hususunda mutabakata varmışlardır.

10. Taraflar, 16 Nisan 2002 tarihinde Ankara’da “Gümrük Alanında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması”nın imzalanmasından dolayı duyulan memnuniyeti kaydetmişlerdir.

Taraflar, Anlaşmanın uygulanmasına yönelik olarak 2006 yılı Ekim ayında Pekin’de gerçekleştirilen teknik toplantının sonuçlarını dikkate alarak, anlaşmanın etkin bir şekilde uygulanması için önlemler alınmasını kararlaştırmışlardır.

Bu kapsamda, Türk Tarafı, Çin Tarafından Türk Gümrüklerince yapılan başvurulara yönelik daha fazla bilgi sağlanmasını talep etmiştir.

11. Taraflar, 27 Haziran 2005 tarihinde Ankara’da Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Çin Kalite, Gözetim, Denetim ve Karantina Genel İdaresi arasında “Sanayi Ürünlerinde Kalite ve Güvenliğe İlişkin Danışma ve İşbirliği Mekanizması Tesis Edilmesine Dair Protokol”ün imzalanmış olduğunu not etmişlerdir.

Taraflar, yukarıda belirtilen protokolün ve bu kapsamda kurulan işbirliği mekanizmasının teknik düzenlemeler, standardizasyon, metroloji ve sertifikasyon alanlarında ortaya çıkan sorunların çözümüne imkân sağlayacağını vurgulamışlardır.

II. EKONOMİK İŞBİRLİĞİ

12. Taraflar, karşılıklı ekonomilerinin gelişme potansiyellerini dikkate alarak, iki ülke arasında değişik sektörlerdeki ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla ortak çaba sarf edilmesini kararlaştırmışlardır.

Taraflar, ilgili kamu ve özel sektör firmalarını, Türkiye’de bir Türk-Çin Ekonomik İşbirliği Bölgesi kurulması yönünde teşvik etmeyi kararlaştırmışlardır. Bu amaçla, Türk Tarafı, bir Çin heyetini 2007 yılı Temmuz ayının ilk yarısında Türkiye’ye davet etmiştir. Çin Tarafı, önerilen tarihlerin ilgili Çin firmalarına iletilmesi hususunda mutabık kalmıştır.

Ortak Yatırımlar

13. Taraflar, iki ülkenin özel sektörleri arasındaki ekonomik bağlantıların arttırılması imkânlarının araştırılması amacıyla, ikili ilişkilerin gözden geçirilmesi yönündeki niyetlerini vurgulamışlardır.

Bu kapsamda, Taraflar, ilgili yetkililerine, ortak yatırım bölgesi kurulması dahil olmak üzere, değişik alanlardaki mevcut imkanlara ilişkin ticari bakış açılarını iletmeyi kararlaştırmışlardır.

KOBİLER

14. Taraflar, KOBİler alanında 19 Mayıs 2006 tarihinde Türkiye Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi ile Çin KOBİ Uluslararası İşbirliği Kurumu arasında “İşbirliği Protokolü”nün imzalanmış olduğunu not etmişlerdir.

Taraflar, ikili ticaretin geliştirilmesinde KOBİlerin rolünün kolaylaştırılması amacıyla, işbirliği protokolünün etkin bir biçimde uygulanması yönünde ilgili yetkililerine tavsiyede bulunmayı kararlaştırmışlardır.

Ulaştırma

15. İki ülke arasındaki ticari ve turistik faaliyetlerin kolaylaştırılması amacıyla, Türk Tarafı, Çin Tarafından Türk Hava Yolları’nın (THY) Çin’e yönelik haftalık düzenli uçuşlarının sayısının 7’den 21’e çıkarılmasını, İstanbul’dan Guangzhou’ya yönelik doğrudan uçuşların başlatılmasını ve Almatı/Kazakistan’dan Çin’e yönelik kargo hizmetlerinde 5. Trafik Hakkının kalıcı olarak sağlanmasını talep etmiştir.

Çin Tarafı, Türkiye ve Çin arasındaki hava taşımacılığı düzenlemelerinin geliştirilmesi amacıyla, Hava Hizmetleri Anlaşması’na (ASA) kapasite hakkının, 5. serbest trafik hakkının, bir uçağın tüm hizmetleriyle kiralanması operasyonunun ve ortak uçuş düzenlemelerinin eklenmesini teklif etmiştir.

Taraflar, yukarıda belirtilen konularda ortak bir anlayışa ulaşmak amacıyla, 2007 yılı Eylül ayından geç olmamak üzere Pekin’de teknik müzakerelerin yapılmasını kararlaştırmışlardır.

16. Taraflar, Türkiye’deki demiryolu taşımacılığı projelerinde her iki ülkenin firmaları arasında devam eden işbirliğinden duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.

Taraflar, İstanbul-Ankara Hızlı Tren Projesinin I. ve II. Etaplarının inşası için Çin Tarafınca Türk Tarafına sağlanacak olan 720 milyon dolar tutarındaki krediye yönelik gerekli yasal prosedürlerin bir an önce sonuçlandırılmasını kararlaştırmışlardır.

Çin Tarafı, firmalarının ulaştırma alanında uygulanacak diğer projelere katılmaya hazır olduklarını vurgulamıştır.

Türk Tarafı, Çin firmalarının, İstanbul Boğazı 3. Köprü projesi dahil olmak üzere, Türkiye’deki projelere muhtemel katılımlarından duyduğu memnuniyeti ifade etmiştir.

Müteahhitlik Hizmetleri

17. Taraflar, karşılıklı müteahhitlik sektörlerinin potansiyelini ve kapasitesini dikkate alarak, firmaları arasında Türkiye ve Çin’in yanısıra üçüncü ülkelerde de işbirliği olanaklarının araştırılması hususunda mutabık kalmışlardır.

Taraflar, Çin Uluslararası Müteahhitler Birliği’nin 27 Mart-2 Nisan 2007 tarihleri arasında gerçekleşen Türkiye ziyaretinin, bu alandaki işbirliği olanaklarının tespit edilmesine imkan sağladığını belirtmişlerdir.

Taraflar, müteahhitlik hizmetleri alanında ilişkilerin daha da geliştirilmesi ve somut projelerin belirlenmesi amacıyla, Türkiye Müteahhitler Birliği ile Çin Uluslararası Müteahhitler Birliği’ni, 2007 yılı Ekim ayında Pekin’de ortak bir seminer düzenlenmesi yönünde desteklemeyi kararlaştırmışlardır.

Bilim ve Teknoloji

18. Taraflar, bilim ve teknoloji alanındaki işbirliğinin önemini vurgulayarak, ilgili kuruluşları olan, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ile Çin Bilim ve Teknoloji Bakanlığı’na (MOST), 2007 yılında bilimsel ve teknolojik işbirliği alanında bir anlaşmanın imzalanması yoluyla bu alandaki ilişkilerinin güçlendirilmesi yönünde tavsiyede bulunmayı kararlaştırmışlardır.

19. Taraflar, tarım, enerji, çevre, deprem mühendisliği dahil olmak üzere bayındırlık, iletişim ve sağlık konularını diğer potansiyel işbirliği alanları olarak tanımlamışlar ve işbirliği imkanlarından faydalanılabilmesi amacıyla birlikte yakın bir çalışma yapılması hususunda mutabakata varmışlardır. Bu alanlardaki işbirliğinin yol ve yöntemleri, mevcut işbirliği anlaşmaları veya ileri müzakereler yoluyla her iki ülkenin ilgili yetkilileri tarafından belirlenecektir.

20. Taraflar, teknoloji geliştirme ve transferine yönelik olarak, bilim ve teknolojiye dayalı KOBİler arasındaki işbirliği ve mübadelelerin teşvik edilmesini kararlaştırmışlardır.

21. Çin Bilim ve Teknoloji Bakanlığı, Türk Tarafının ilgili teknik personelini, MOST tarafından organize edilecek olan 2007 Uluslararası Eğitim Programlarına katılmaya davet etmiştir.

Turizm

22. Taraflar, turizmin iki ülke arasında en çok gelecek vaat eden işbirliği alanlarından biri olduğu hususunda mutabık kalmışlardır.

Bu kapsamda, Taraflar, turist akışının artırılmasının sağlanması amacıyla, birbirlerinin ülkelerinde karşılıklı tanıtım kampanyalarının başlatılması hususunda görüş birliğine varmışlardır.

Taraflar, Karma Ekonomik ve Ticaret Komitesinin bir sonraki toplantısının diplomatik kanallar aracılığıyla belirlenecek bir tarihte, Pekin’de yapılmasını kararlaştırmışlardır.

Ankara’da, 18 Haziran 2007 tarihinde, İngilizce iki orijinal nüsha olarak hazırlanmış ve imzalanmıştır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇİN HALK CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA HÜKÜMETİ ADINA KÜRŞAD TÜZMEN BO XILAI DEVLET BAKANI TİCARET BAKANI

EK I

TÜRK HEYETİ LİSTESİ

Sn. Kürşad TÜZMEN : Devlet Bakanı

(Heyet Başkanı)

Ülker GÜZEL : Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Müsteşar Yardımcısı

Şevket ILGAÇ : Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Genel Müdür V.

Ziya ALTUNYALDIZ : Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Genel Müdür V.

Ayşe SİNİRLİOĞLU : Dışişleri Bakanlığı,

Genel Müdür Yardımcısı

Armağan VURDU : Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Genel Müdür Yardımcısı

Ender ÖNCÜ : Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Daire Başkanı

Bekir ASLANER : Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Daire Başkanı

Aytaç YENAL : Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Daire Başkanı

Okan PAKBEŞE : Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Daire Başkanı

Yelda ÜNAL : Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Daire Başkanı

Cavit ÖZDEM : Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Daire Başkanı

Mustafa YAŞAR : Gümrük Müsteşarlığı,

Daire Başkanı

Ateş YURTTAŞ : EXIMBANK,

Daire Başkanı

Ali ÖNDER : Ulaştırma Bakanlığı,

Daire Başkanı

Muharrem DİLBİRLİĞİ : Tarım ve Köyişleri Bakanlığı,

Daire Başkanı V.

Nilay BAŞARAN : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu,

Daire Başkan V.

EK II

ÇİN HEYETİ LİSTESİ

Bo Xilai Bakan,

Ticaret Bakanlığı (MOFCOM),

Heyet Başkanı

Wu Chuntai Maslahatgüzar,

Türkiye’deki Çin Büyükelçiliği

Zhang Zhiliang Başkonsolos,

Çin İstanbul Başkonsolosluğu

Liu Liange Başkan Yardımcısı,

Çin İhracat İthalat Bankası

Lv Kejian Genel Müdür,

Asya İlişkileri Bölümü, MOFCOM

Yu Jianhua Genel Müdür,

Uluslararası Ticari ve Ekonomik İlişkiler Bölümü,

MOFCOM

Wang Shouwen Genel Müdür,

Dış Ticaret Bölümü, MOFCOM

Li Zhiqun Genel Müdür,

Dış Yatırımlar İdaresi Bölümü, MOFCOM

Wu Xilin Genel Müdür,

Dış Ekonomik İşbirliği Bölümü, MOFCOM

Wang Xinpei Genel Müdür,

Bilgi Teknolojisi Bölümü, MOFCOM

Zhou Xiaoyan Komisyon Temsilcisi,

İthalat ve İhracatta Adil Ticaret Bürosu, MOFCOM

Liu Yongfeng Müsteşar,

Batı Asya ve Kuzey Afrika İlişkileri Bölümü,

Dışişleri Bakanlığı

Dong Jianlong Müsteşar,

Uluslararası İşbirliği Bölümü, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı

Pei Jinggang Genel Müdür Yardımcısı,

Denetim ve Kontrol Bölümü,

Kalite Gözetim, Denetim ve Karantina Genel İdaresi

Xue Guifeng Genel Müdür Yardımcısı,

Kalite Yönetimi Bölümü, Çin Ulusal Turizm İdaresi

Zhang Heng Müdür Yardımcısı,

Tarife Bölümü, Maliye Bakanlığı

Wu Zhengping Genel Müdür Yardımcısı,

Asya İlişkileri Bölümü, MOFCOM

Zhang Ji Genel Müdür Yardmcısı,

Mekanik, Elektronik ve İleri Teknoloji Sanayi Bölümü,

MOFCOM

Li Baijun Genel Müdür Yardımcısı,

Dış İlişkiler Bölümü, MOFCOM

Guo Chuanwei Ticaret Müşaviri,

Türkiye’deki Çin Büyükelçiliği

Tan Jian İdari Genel Müdür Yardımcısı

Orta ve Uzun Vadeli Sigorta Bölümü, Çin İhracat ve

Kredi Sigorta Kurumu

Yu Hua Genel Müdür Yardımcısı,

Yatırım Destekleme Ajansı, MOFCOM

Liu Meikun Başkan Yardımcısı,

Makine ve Elektronik Ürünler İthalat ve İhracat

Ticaret Odası

Liu Xuelai Başkan Yardımcısı,

Çin Uluslararası Müteahhitler Birliği

Xu Jie Müdür,

Uluslararası İşbirliği Bölümü, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı

Li Xinming Müdür,

Genel Ofis Bölümü, MOFCOM

Wang Liping Müdür,

Asya İlişkileri Bölümü, MOFCOM

Peng Wei Müdür,

Dış İlişkiler Bölümü, MOFCOM

Gao Li Müdür, Proje Koordinasyon Bölümü,

Makine ve Elektronik Ürünler İthalat ve İhracat

Ticaret Odası

Sun Ledong Müdür,

Çin Uluslararası Müteahhitler Birliği

Zang Yunyan Ticaret Ataşesi,

İstanbul Başkonsolosluğu Ekonomi ve Ticaret Bölümü

Deng Liyang Birinci Katip,

Asya İlişkileri Bölümü, MOFCOM

Ma Guoliang Birinci Katip,

Dış İlişkiler Bölümü, MOFCOM

Wang Yingqi Müdür Yardımcısı,

Dış Ekonomik İşbirliği Bölümü, MOFCOM

Cheng Weihua Memur (Türkçe Çevirmen),

Batı Asya ve Kuzey Afrika İlişkileri Bölümü,

Dışişleri Bakanlığı

Liu Haihua Memur,

Finans Bölümü, MOFCOM

Zhu Min Memur,

Asya İlişkileri Bölümü, MOFCOM

Li Baojun Memur,

Genel Ofis Bölümü, MOFCOM

Lu Qinhong Memur, (İngilizce Çevirmen)

Dış İlişkiler Bölümü, MOFCOM

Xu Liejun Başkan,

China-Light Grup

Tang Yi Başkan,

Çin Makine İthalat ve İhracat Şirketi (CMC)

Lin Rongxin Başkan,

Çin İnşaat Mühendisliği Yapı Şirketi