2009/14856 Türkiye-Güney Afrika Karma Ekonomik Komisyonu 1. Dönem Toplantısı Ortak Bildirisi’nin Onaylanması Hakkında Karar

Karar Sayısı: 2009/14856

1 Nisan 2008 tarihinde Pretorya’da imzalanan ekli “Türkiye-Güney Afrika Karma Ekonomik Komisyonu 1. Dönem Toplantısı Ortak Bildirisi”nin onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 5/3/2009 tarihli ve HUMŞ/279 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 25/3/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır.

KARMA EKONOMİK KOMİSYONU 1. DÖNEM TOPLANTISI ORTAK BİLDİRİSİ

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Güney Afrika Cumhuriyeti Hükümeti arasında 3 Mart 2005 tarihinde Pretorya’da imzalanmış olan Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşmasının 11. Maddesi uyarınca, ticari ve ekonomik işbirliğinin kolaylaştırılması ve geliştirilmesi için kurulmuş olan Türkiye-Güney Afrika Karma Ekonomik Komisyonu (KEK), 1. Dönem Toplantısını 31 Mart – 2 Nisan 2008 tarihleri arasında Pretorya’da gerçekleştirmiştir.

Türk Heyetine, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Mehmet Hilmi Güler, Güney Afrika Heyetine ise, Ticaret ve Sanayi Bakanı Sayın Mandisi Mpahlwa başkanlık etmiştir.

Ziyareti sırasında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Mehmet Hilmi Güler, Kamu Teşebbüsleri Bakanı Sayın Alexander Erwin ile görüşmelerde bulunmuştur.

Her iki heyet üyelerinin listesi sırasıyla Ek I ve Ek II’de yer almaktadır.

Mevcut ticari ve ekonomik ilişkileri ve çeşitli alanlardaki işbirliğini daha da geliştirmek üzere yapılan ayrıntılı müzakereler ve görüş alışverişini müteakiben, Taraflar, aşağıda yer alan hususlar üzerinde anlaşmışlardır:

TİCARET VE YATIRIM

Taraflar tekstil, maden işleme, altyapı, otomobil parçaları ve enerji dâhil olmak üzere, ilgi duydukları sektörler hakkında bilgi değişiminde bulunmuşlardır. Taraflar, bu alanlarda özel projeler geliştirmek üzere işbirliğini artırmayı kararlaştırmışlardır. Bu işbirliği, eğitim ve teknoloji transferi ile ilgili projeleri de kapsayacaktır.

Taraflar sergi, fuar, ticaret heyetleri ve seminerler gibi ticareti geliştirme faaliyetlerine katılımı desteklemek ve bilgi değişimi yapmak hususlarında anlaşmışlardır. Türk Tarafı, Güney Afrika Tarafına 2008 yılı fuar ve sergi katalogunu sunmuştur.

Türk Tarafı, Ticaret ve Sanayi Bakanı Sayın Mandisi Mpahlwa’yı ve Maden ve Enerji Bakanı Sayın Buyelwa Patience Sonjika’yı, beraberlerinde bir işadamları heyeti ile birlikte, Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı ile işbirliği halinde Türkiye Sanayici ve İşadamları Konfederasyonu tarafından İstanbul’da gerçekleştirilecek “Türkiye-Afrika Dış Ticaret Köprüsü” Programına katılmaya davet etmiştir.

Taraflar, Karma Ekonomik Komisyonunun gelecek toplantılarına paralel olarak, işadamları toplantıları da düzenlemeyi kararlaştırmışlardır.

Tekstil

Taraflar, tekstil sektörünün ekonomilerindeki stratejik önemine istinaden, tekstil sektöründeki işbirliği imkânlarını araştırmak ve yün üretimi ve yün işleme gibi sektörlerde teknik yardım yoluyla tecrübe değişimi ve kapasite geliştirme programları alanlarında işbirliği yapmak hususlarında anlaşmışlardır.

Kuyum İşleme

Taraflar, kuyumculuk sektörünün ekonomilerindeki önemine atıfla, ticaret ve yatırımlar alanında işbirliğini geliştirmeyi ve bu çerçevede, 2008 yılı Haziran ayında Türkiye’ye teknik heyet ziyaretinin bir parçası olarak, mücevher işleme alanında bir Güney Afrika heyeti düzenlemeyi kararlaştırmışlardır.

Altın

Türk Tarafı, Güney Afrika’dan doğrudan altın ithal etmek yönündeki arzusunu ifade etmiştir. Bu itibarla, Türk Tarafı, altın ticareti imkânlarını tekrar görüşmek ve araştırmak üzere her iki ülkenin ilgili altın endüstrisi yetkilileri arasında görüşmelerin başlatılmasını önermiştir. Güney Afrika Tarafı bu öneriyi not etmiş ve ilgili kurumlara iletmeyi kararlaştırmıştır.

Otomotiv Parçaları

Taraflar, otomotiv parçaları sanayiinin her iki ülkenin imalat ve ihracatında öncü sektörlerden biri olarak önemini vurgulamışlar ve bilgi ve tecrübe değişimi imkânlarını görüşmüşlerdir. Taraflar, sektör bazlı ticaret heyetleri düzenlemek ve birbirlerinin ülkelerinde düzenlenecek sergi ve fuarlara katılmak hususunda anlaşmışlardır.

Enerji

Taraflar, 15 Mayıs 2007 tarihli Enerji Çalışma Grubu Mutabakat Zaptı’nda belirtilen alanlara ilaveten, aşağıdaki alanlarda işbirliğini daha da geliştirmeyi kararlaştırmışlardır:

• Hidrojen ekonomisi

• Temiz kömür teknolojileri araştırmaları

• Jeotermal enerji

• Kömür yatağından metan gazı sağlanması

• Kömür atıklarından yararlanılması

• Kömür sıvılaştırma üretimi

• Yeraltı kömür gazlaştırma

• Gaz sıvılaştırma teknolojileri

• Hidro enerji

• Yenilenebilir enerjiler, güneş, rüzgâr enerjisi ve bio yakıtlar

• Enerji verimliliği

Türk Tarafı, Maden Tetkik Arama (MTA) Genel Müdürlüğü ve Türkiye ile Güney Afrika’nın ilgili kurumları, MINTEK, Yerbilimleri Konseyi ve Güney Afrika Enerji Araştırma Enstitüsü (SAWERI) ve diğer ilgili kamu kuruluşları arasında kurumsal araştırma işbirliğine ilişkin talebini yinelemiştir. Bu itibarla, Güney Afrika Tarafı işbirliği kurmak amacıyla MINTEK’ten alınacak cevabı çabuklaştırmayı kabul etmiştir.

Taraflar, Türkiye ve Güney Afrika arasındaki Enerji Çalışma Grubunun Üçüncü Toplantısının 2008 yılı Eylül ayında Türkiye’de yapılmasını kararlaştırmışlardır.

İş Çevrelerinin Etkileşimi

Taraflar, ulusal seviyede bir iş konseyi kurulması yoluyla mevcut iş bağlarını somutlaştırmayı kararlaştırmışlardır.

Taraflar, daha dengeli bir ikili ticarete ulaşmak için ticari mübadelelerin kolaylaştırılması amacıyla her iki ülkenin bankaları ve mali kuruluşları arasında yakın ilişkileri teşvik etmeyi kararlaştırmışlardır.

Turizm

Taraflar, ekonomilerinde turizm sektörünün öneminin altını çizerek, karşılıklı turist akımını artırmak ve kolaylaştırmak amacıyla turizm sektörü ile ilgili kamu ve özel kuruluşlarını desteklemeyi kararlaştırmışlar ve Türkiye’de EMITT ve Güney Afrika’da INDABA adlı sergi ve fuarlara katılmaları için ilgili yetkililer ve firmalarını bilgilendirmeye karar vermişlerdir.

Müteahhitlik Hizmetleri ve Altyapı

Taraflar, şehircilik altyapısı ve fiziki kalkınma projeleri alanlarındaki işbirliği imkânlarını araştırmak amacıyla, 2008 yılının ikinci yarısında Türk müteahhitlik ve müşavirlik firmalarının Güney Afrika’ya bir ziyaret düzenlemesini kararlaştırmışlardır.

Taraflar, kendi ülkelerinde ve bölgelerindeki iş fırsatlarını araştırmak amacıyla, özel sektör firmalarını, ortaklıklar oluşturmaya teşvik etmeyi kararlaştırmışlardır.

Taraflar, Afrika’nın Kalkınması için Yeni Ekonomik Ortaklık Programı (NEPAD) bağlamında Afrika Kalkınma Gündemi’ni geliştirme konusunda işbirliği yapmayı kararlaştırmışlardır. Bu itibarla, Güney Afrika Tarafı, Türk Tarafına mevcut altyapı yatırım fırsatları listesini sunmuştur.

SERBEST TİCARET ANLAŞMASI

Türk Tarafı, Güney Afrika Gümrük Birliği (SACU) ile bir Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalama niyetini ifade etmiştir. Bu itibarla, Taraflar, STA fizibilitesini araştırmak için ortak bir çalışma başlatmayı kabul etmişlerdir. Taraflar, ayrıca, 2008 yılı Haziran ayında Türkiye’ye yapılması planlanan teknik ziyaret süresince, görev ve iş tanım ve kapsamlarını görüşmeyi kararlaştırmışlardır.

YATIRIM ANLAŞMASI

Türk Tarafı, 2000 yılında iki ülke arasında imzalanan Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının onay sürecinin Türk Tarafınca tamamlandığını Güney Afrika tarafına bildirmiş ve Güney Afrika tarafının onay prosedürlerini tamamlamasını talep etmiştir.

*****

Taraflar, Karma Ekonomik Komisyon 2. Dönem Toplantısının diplomatik kanallar yoluyla karşılıklı belirlenecek bir tarihte Ankara’da yapılmasını kararlaştırmıştır.

1 Nisan 2008 tarihinde Pretorya’da İngilizce dilinde iki asıl kopya olarak düzenlenmiş ve imzalanmıştır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA HÜKÜMETİ ADINA Dr. MEHMET HİLMİ GÜLER MANDISI MPAHLWA ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TİCARET VE SANAYİ BAKANI

EK I

TÜRK HEYETİ LİSTESİ

Dr. Mehmet Hilmi GÜLER : Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı,

Heyet Başkanı

Yüksel AKÇA : Anlaşmalar Genel Müdür Yardımcısı,

Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM),

Teknik Heyet Başkanı

Tulu GÜRAKAN : Genel Müdür Yardımcısı,

AB Genel Müdürlüğü, DTM

Muammer BULUT : Türkiye Kömür İşletmeleri

Genel Müdür Yardımcısı,

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

Abdülkerim YÖRÜKOĞLU : Maden Tetkik ve Arama

Genel Müdür Yardımcısı,

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

Attila G. KIZILARSLAN : Daire Başkanı,

Anlaşmalar Genel Müdürlüğü, DTM

Çiğdem HATUNOĞLU : Dış İlişkiler Dairesi Başkanı,

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

EK II

GÜNEY AFRİKA HEYETİ LİSTESİ

Mandisi Mpahlwa : Güney Afrika Ticaret ve Sanayi Bakanı

Victor Mashabela : İkili İlişkiler Genel Müdür Vekili,

Ticaret ve Sanayi Bakanlığı

Tebogo Seokolo : Güney Afrika’nın Türkiye Büyükelçisi

Sadiq Jaffer : Yatırımların Teşviki ve Kolaylaştırılması Genel Müdürü

Ticaret ve Sanayi Bakanlığı

Mzolisi Bona : Doğu Avrupa Genel Müdürü, Dışişleri Bakanlığı

Pumla Ncapayi : Avrupa İkili Programlar Müdürü

Ticaret ve Sanayi Bakanlığı

Sisanda Mtwazi : Metaller Müdürü, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı

Noncedo Mviko : Avrupa İkili Programlar Müdür Yardımcısı

Ticaret ve Sanayi Bakanlığı

Neville Goodchild : İş Geliştirme Birimi Müdür Yardımcısı,

Ticaret ve Sanayi Bakanlığı

Dr. Lesole Kgobane : Kömür Politikası Müdür Yardımcısı,

Mineraller ve Enerji Bakanlığı

Meshaik Malie : Müdür Yardımcısı, Zenginleştirme Stratejisi

Elize Koekemoer : Müdür Yardımcısı, Tarımsal İşleme,

Ticaret ve Sanayi Bakanlığı

Mzwake Mbatha : Ticaret ve Sanayi Bakanlığı

Simon Mello : Ticaret ve Sanayi Bakanlığı

Robert Putheli : Enerji Memuru, Müdür Yardımcısı

Ticaret ve Sanayi Bakanlığı

Sibongile Ntaopane : Uluslararası Enerji Memuru,

Mineraller ve Enerji Bakanlığı

Mmaphuthego Zitha : Asistan, Avrupa İkili İlişkiler,

Ticaret ve Sanayi Bakanlığı