MİLLETLERARASI ANDLAŞMA
Karar Sayısı : 2010/1061
23 Aralık 2009 tarihinde Şam’da imzalanan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Suriye Arap Cumhuriyeti Petrol ve Mineral Kaynaklar Bakanlığı Arasında Mutabakat Zaptı”nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 29/9/2010 tarihli ve HUMŞ/643470 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 18/10/2010 tarihinde kararlaştırılmıştır.
İmzalar (Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulu)
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
C. ÇİÇEK B. ARINÇ C. YILMAZ M. AYDIN
Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd. V. Devlet Bakanı
H. YAZICI F. N. ÖZAK S. A. KAVAF F. ÇELİK
Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı V. Devlet Bakanı
E. BAĞIŞ S. A. KAVAF C. YILMAZ S. ERGİN
Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Adalet Bakanı
M. DEMİR B. ATALAY N. ÇUBUKÇU M. ŞİMŞEK
Milli Savunma Bakanı V. İçişleri Bakanı Dışişleri Bakanı V. Maliye Bakanı
N. ÇUBUKÇU M. DEMİR R. AKDAĞ B. YILDIRIM
Milli Eğitim Bakanı Bayındırlık ve İskân Bakanı Sağlık Bakanı Ulaştırma Bakanı
M. M. EKER Ö. DİNÇER N. ERGÜN T. YILDIZ
Tarım ve Köyişleri Bakanı Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı Sanayi ve Ticaret Bakanı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
E. GÜNAY V. EROĞLU
Kültür ve Turizm Bakanı Çevre ve Orman Bakanı
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI VE SURİYE ARAP CUMHURİYETİ PETROL VE MİNERAL KAYNAKLAR BAKANLIĞI ARASINDA MUTABAKAT ZAPTI
Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (bundan böyle “Türk Tarafı” olarak anılacaktır) ve
Suriye Arap Cumhuriyeti Petrol ve Mineral Kaynaklar Bakanlığı (bundan böyle “Suriye Tarafı” olarak anılacaktır),
Türk Tarafı ve Suriye Tarafı bundan böyle ayrı ayrı “Taraf”, beraberce “Taraflar” olarak anılacaktır.
Taraflar, ülkelerin ekonomilerinin istikrarlı büyümesi, halklarının güvenliği ve refahı, bölgedeki işbirliğinin geliştirilmesinin sağlanması ve çevreyi korumaya yönelik ortak taahhütler için doğru enerji politikalarının önemini dikkate alarak,
Suriye Tarafının, Suriye tarafından İran ve/veya Azerbaycan’dan satın alınan doğal gazın Türk toprakları üzerinden işbu Mutabakat Zaptı’nda belirlenen koşullar ve şartlar çerçevesinde transiti konusundaki taahhüdünü, hazır ve istekli olmasını gözönünde tutarak,
Türk Tarafının, Suriye tarafından İran ve/veya Azerbaycan’dan satın alınan doğal gazın Türk toprakları üzerinden işbu Mutabakat Zaptı’nda belirlenen koşullar ve şartlar çerçevesinde transiti konusundaki arzusunu, hazır ve istekli olmasını gözönünde tutarak,
Türk Tarafının, Suriye’ye doğal gazı Türkiye-Suriye sınırında işbu Mutabakat Zaptı’nda belirlenen koşullar ve şartlar çerçevesinde satma ve/veya takas etmeyi ele almaya ilişkin arzusunu, hazır ve istekli olmasını gözönünde tutarak,
Suriye Tarafının, Türkiye’den doğal gazı Türkiye-Suriye sınırında işbu Mutabakat Zaptı’nda belirlenen koşullar ve şartlar çerçevesinde satın alma ve/veya takas etmeyi ele almaya ilişkin arzusunu, hazır ve istekli olmasını gözönünde tutarak,
Türk Tarafı ve Suriye Tarafının, Türkiye’nin ve Suriye’nin mevcut gaz şebekelerinin işbu Mutabakat Zaptı’nda belirlenen koşullar ve şartlar çerçevesinde irtibatlandırılmasının gerçekleştirilmesine ilişkin arzularını, hazır ve istekli olmalarını gözönünde tutarak,
Taraflar böylece, bu konudaki anlayışlarına açıklık getirmek ve bir anlaşmaya varılması amacıyla aralarında gelecekte gerçekleştirilecek müzakereleri kolaylaştırmak için işbu Mutabakat Zaptı’nı imzalamayı kabul etmişlerdir.
Bu çerçevede, Taraflar aşağıda kayıtlı hususlarda mutabık kalmışlardır:
Madde 1
İşbu Mutabakat Zaptının hedefleri aşağıdadır:
• İki ülke arasındaki gaz şebekelerinin irtibatlandırılmasına ilişkin bir sistemin kurulması,
• Suriye Hükümetinin Türk Hükümetine yönelik
i. Türk Tarafınca belirlenecek şirket olan BOTAŞ ile Suriye Tarafınca belirlenecek şirket olan GPC arasında imzalanacak bir Doğal Gaz Transit Anlaşması çerçevesinde, Suriye’nin İran ve/veya Azerbaycan’dan satın alacağı yıllık 1-3 milyar m3 doğal gazı Türkiye üzerinden transit geçirme ve/veya
ii. Türk Tarafınca belirlenecek şirket olan BOTAŞ ile Suriye Tarafınca belirlenecek şirket olan GPC arasındaki bir Doğal Gaz Alım Satım Anlaşması çerçevesinde Suriye’nin Türkiye’den yılda 0,5-1 milyar m3 doğal gaz satın alma ve/veya
iii. Türk Tarafınca belirlenecek şirket olan BOTAŞ ile Suriye Tarafınca belirlenecek şirket olan GPC arasındaki Doğal Gaz Takas Anlaşması çerçevesinde, 2011 yılından itibaren başlamak üzere üç (3) yıl süreyle Türkiye’den Suriye’ye 0,5 milyar m3 doğal gaz sevketme ve 2015 yılından itibaren başlamak üzere (3) yıl süreyle Suriye’den Türkiye’ye 0,5 milyar m3 doğal gazı iade etme
taahhüdü,
•
i. Suriye tarafından İran ve/veya Azerbaycan’dan satın alınan doğal gazın yılda 1-3 milyar m3’ünü Türkiye üzerinden Suriye’ye transit sevki için iki ülke arasında Doğal Gaz Transit Anlaşması ve/veya,
ii. Suriye’nin Türkiye’den yılda 0,5-1 milyar m3 doğal gazı satın almak için Türk Tarafınca belirlenecek şirket olan BOTAŞ ile Suriye Tarafınca belirlenecek şirket olan GPC arasında bir Doğal Gaz Alım Satım Anlaşması ve/veya
iii. 2011 yılından itibaren başlamak üzere (3) yıl süreyle Türkiye’den Suriye’ye 0,5 milyar m3 doğal gazı sevketmek ve 2015 yılından itibaren başlamak üzere (3) yıl süreyle Suriye’den Türkiye’ye 0,5 milyar m3 doğal gazı iade etmek için Türk Tarafınca belirlenecek şirket olan BOTAŞ ile Suriye Tarafınca belirlenecek şirket olan GPC arasında bir Doğal Gaz Takas Anlaşması
hazırlamak ve yerine getirmek.
Bununla birlikte,
• Mısır doğal gazının Suriye üzerinden Türkiye’ye boru hattıyla transit sevkine,
• Türkiye’den doğal gazın Suriye üzerinden diğer Arap ülkelerine boru hattıyla transit sevkine,
• Doğal gazın diğer ülkelerden Türkiye üzerinden Suriye’ye boru hatlarıyla transit sevkine,
ilişkin 20 Ağustos 2009 tarihli Mutabakat Zaptı’yla mutabık kalınan hedef ve konular işbu Mutabakat Zaptı’nın süresi boyunca yürürlükte kalacaktır.
Madde 2
Taraflar, Doğal Gaz Transit Anlaşmasını, Doğal Gaz Alım Satım Anlaşmasını ve Doğal Gaz Takas Anlaşmasını işbu Mutabakat Zaptı’nın süresi içerisinde iyi niyet çerçevesinde sonuçlandırmak üzere makul çaba göstereceklerdir.
Madde 3
Türk Tarafı, iki ülke arasındaki gaz sistemlerinin bağlantılandırılmasına ilişkin boru hattı sisteminin Türkiye tarafındaki kısmının yapımı için BOTAŞ’ı görevlendirmiştir.
Türk Tarafı, BOTAŞ’ın Türkiye tarafında Türkoğlu’ndan Türkiye-Suriye sınırına uzanacak boru hattının yapımına işbu Mutabakat Zaptı’nın yürürlüğe gireceği tarihten sonra başlayacağını ifade etmiştir.
Suriye Tarafı, iki ülke arasındaki gaz sistemlerinin bağlantılandırılmasına ilişkin boru hattı sisteminin Suriye tarafındaki kısmının yapımı için GPC’yi görevlendirmiştir. Bununla birlikte, Suriye Tarafı, GPC’nin boru hattının Halep’ten Suriye-Türkiye sınırına kadar olan bölümünün yapım sürecine başladığını ifade etmiştir.
Madde 4
“Gizli Bilgi”, (i) Bu Mutabakat Zaptı hakkındaki bilgileri ve (ii) Bu Mutabakat Zaptı’nın yürürlüğe girdiği tarih veya sonrasında, bir Tarafın (veya Tarafın adına diğer bir kişinin) diğer Tarafa yazılı, sözlü, elektronik olarak ya da dolaylı/dolaysız diğer yollardan bu Mutabakat Zaptı ve Doğal Gaz Transit Anlaşmasına ilişkin kısmen veya tamamen açıkladığı bilgiler anlamına gelir.
Her bir Taraf,
(i) Diğer Tarafın (“Açıklayan Taraf”) kendisine açıkladığı herhangi bir Gizli Bilgiyi kesinlikle gizli tutacak ve herhangi bir üçüncü Tarafa, herhangi bir şekilde (Tarafların kamusal, yasal, idari ya da yargı otoritelerine açıklanması gereken bilgi hariç) açıklamayacaktır. İşbu Madde hükümleri aşağıda yer alan kategorilere ilişkin bilgilere uygulanmayacaktır:
(a) bir Tarafça alınmadan önce kamuya açık olan veya sonradan yayınlanma veya bilgiyi alan Tarafın kusurlu eylemi haricinde başka bir sebeple kamuya açık hale gelen bilgi;
(b) bilgiyi alan Tarafın, önceden sahip olduğu bir bilgi olması nedeniyle herhangi bir gizlilik yükümlülüğü ihlaline neden olmadan açıklayabileceği bilgi; veya
(c) bir Taraf tarafından gizlilik yükümlülüğü bulunmayan diğer herhangi bir kişiden alınan bilgi; ve
(ii) Gizli bilgiyi işbu Mutabakat Zaptı ve Doğal Gaz Transit Anlaşmasıyla ilgili olması ve bu Mutabakat Zaptı ve Doğal Gaz Transit Anlaşması içerisinde belirlenen konuların ortaklaşa gerçekleştirilmesinin kararlaştırılması halleri dışında kullanmayacaklardır.
İşbu Maddede yer alan gizlilik yükümlülükleri, Yürürlük Tarihinden başlamak ve işbu Mutabakat Zaptı’nın sona ermesini müteakip olmak üzere üçyüzaltmışbeş (365) gün süreyle yürürlükte kalacaktır.
Madde 5
Taraflar arasında işbu Mutabakat Zaptı’na ilişkin veya işbu Mutabakat Zaptı’ndan kaynaklanan bir anlaşmazlık veya hak talebi olması durumunda, Taraflar bu anlaşmazlıkları iyi niyet çerçevesinde doğrudan müzakere yoluyla çözmeye çalışacaklardır.
Madde 6
İşbu Mutabakat Zaptı, Tarafların, Mutabakat Zaptı’nın yürürlüğe girmesi için gerekli yasal prosedürlerin tamamlandığını diplomatik kanallar yoluyla birbirlerine bildirdikleri son yazılı bildirim tarihinde yürürlüğe girecek (“Yürürlük Tarihi”) ve bir (1) yıl süreyle yürürlükte kalacaktır. Taraflar, Mutabakat Zaptı’nın geçerlilik süresini karşılıklı mutabık kalmak kaydıyla ilave olarak altı (6) aylık bir süre için uzatabilirler.
İşbu Mutabakat Zaptı, 23 Aralık 2009 tarihinde, Şam’da iki orijinal kopya olarak, İngilizce olarak imzalanmıştır.
Türk Tarafı Suriye Tarafı
Taner Yıldız Sufian Al-Alao
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Petrol ve Mineral Kaynaklar Bakanı
Andlaşmanın yabancı dil metnini görmek için tıklayınız