MADDE 16- (1) Gümrük müdürlüğü, sonradan kontrolü yapılacak olan belgenin üzerinde yer alan kaşenin kendisine ait olup olmadığını kontrol eder ve söz konusu belgeyi, ilgili eşyanın ihracatına ilişkin gümrük beyannamesiyle ilişkilendirir. Bu kapsamda;

a) Belge üzerinde yer alan kaşenin gümrük müdürlüğüne ait olmadığının ve anılan belgeye ilişkin bir ihracat kaydı bulunduğunun anlaşılması halinde; durum ilgili gümrük müdürlüğünce, bağlı olduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne bildirilir. Bölge müdürlüğü tarafından sonradan kontrol sonucu, talepte bulunan ülkeye bildirilir ve konunun bir denetim elemanı marifetiyle değerlendirilmesini sağlamak üzere Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğüne bildirimde bulunulur.

b) Belge üzerinde yer alan kaşenin gümrük müdürlüğüne ait olmadığının ve anılan belgeye ilişkin bir ihracat kaydı bulunmadığının anlaşılması halinde ise evrakta sahtecilik şüphesi ile ilgili gümrük müdürlüğünce suç duyurusunda bulunulur.

(2) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1) Sonradan kontrol talebine konu olan belgenin üzerindeki kaşenin ilgili gümrük müdürlüğüne ait olduğunun ve anılan belgeye ilişkin bir ihracat kaydı bulunduğunun anlaşılması durumunda, gümrük müdürlüklerince,

a) A.TR Dolaşım Belgelerinin sonradan kontrol işlemlerinde eşyanın serbest dolaşım statüsüne,

b) Menşe ispat belgelerinin sonradan kontrol işlemlerinde, eşyanın menşeine,

ilişkin tevsik edici bilgi ve belgeler, söz konusu A.TR Dolaşım Belgesini/menşe ispat belgesini onaylayan kişi/kurum/kuruluş ve firma nezdinde girişimde bulunmak suretiyle temin edilerek kontrol edilir. Eşyanın serbest dolaşım statüsüne/menşeine ilişkin yapılan incelemeler eşyanın fatura bedeline göre gümrük idaresi tarafından, yetkilendirilmiş gümrük müşavirince hazırlanacak tespit raporu aracılığıyla veya doğrudan sonuçlandırılır. İlgili bilgi ve belgelerin gümrük müdürlüğüne iletilmesinde, sonradan kontrol sonucunun Ek-1’de yer alan süre içinde talepte bulunan ülkeye bildirilmesi gerektiği göz önünde bulundurulur.

(3) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1) İkinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinin uygulanması bakımından; eşyanın ilgili karar ve yönetmelik hükümleri uyarınca serbest dolaşımda bulunduğuna veya menşeli kabul edilip edilemeyeceğine ilişkin olarak;

a) Sonradan kontrolü talep edilen A.TR Dolaşım Belgeleri veya menşe ispat belgelerinin her biri ayrı ayrı ele alınarak, belgeye ilişkin ihracat beyannamesinin 22 no.lu hanesindeki fatura bedelinin 10.000 ABD Dolarını aşması durumunda yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından hazırlanacak tespit raporu ilgili gümrük müdürlüğüne sunulur. Yetkilendirilmiş gümrük müşavirince düzenlenen tespit raporuna dayanılarak oluşturulacak sonradan kontrol sonucu, varsa ithalatçı ülke gümrük idaresince sorulan hususlar ve ilgili gümrük müdürlüğünün sonradan kontrol sonucuna ilişkin görüşüyle birlikte, ithalatçı ülke gümrük idaresine bildirilmek üzere, ilgili gümrük müdürlüğü tarafından bağlı bulunduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne iletilir.

b) Sonradan kontrolü talep edilen A.TR Dolaşım Belgeleri veya menşe ispat belgelerinin her biri ayrı ayrı ele alındığında, belgeye ilişkin ihracat beyannamesinin 22 nolu hanesindeki fatura bedelinin 10.000 ABD Dolarını aşmaması halinde; firmanın tercihine bağlı olarak (a) bendi uyarınca işlem tesis edilir veya sunulan bilgi ve belgeler esas alınarak ilgisine göre serbest dolaşım ya da menşe statüsüne dair tespit ilgili gümrük müdürlüğünce yapılır.

c) Bir sonradan kontrol talep yazısı kapsamı A.TR Dolaşım Belgeleri veya menşe ispat belgelerinin aynı tür belgeler olduğu, aynı firma adına düzenlendiği ve aynı eşyaya ilişkin olduğunun anlaşılması halinde; (a) bendinin uygulanması amacıyla, söz konusu talep kapsamı A.TR Dolaşım Belgeleri veya menşe ispat belgelerine ilişkin olarak yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından yalnızca bir adet tespit raporu düzenlenebilir.

(4) Sonradan kontrolü talep edilen A.TR Dolaşım Belgeleri ve menşe ispat belgelerinin üzerinde eksiklikler bulunması halinde, eksiklikler ilgili kararlar ve yönetmelikler çerçevesinde duruma göre firma ve/veya gümrük idaresi tarafından tamamlanır.

(5) Gümrük müdürlüğü tarafından A.TR Dolaşım Belgelerinin ve menşe ispat belgelerinin ''Kontrolün Sonucu'' sütunlarının ilgili kutusu işaretlenerek yer ve tarih bilgisi girilir. İdarenin okunaklı mührü ile ilgili memurun imza ve kaşesi tatbik edilerek onaylanan belge, gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne gönderilir.

(6) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1) Sonradan kontrolü talep edilen ihracatta düzenlenen menşe şahadetnameleri ve Form A Menşe Belgeleri ilgili gümrük müdürlüğünce belgeyi düzenleyen kuruluşa gönderilir. Belgeyi düzenleyen kuruluş tarafından kendi kayıtlarının incelenmesi ve sonradan kontrol talebinin mahiyetine bağlı olarak eşyanın menşe statüsünün tespiti amacıyla ilgili firmadan istenecek tevsik edici bilgi ve belgeler esas alınarak gerçekleştirilen kontrollerin ardından oluşturulacak sonradan kontrol sonucu ilgili gümrük müdürlüğüne, bir yazıyla bildirilir. Belgeyi düzenleyen kuruluştan alınan sonradan kontrol sonucu, ilgili gümrük müdürlüğü tarafından talepte bulunan ülkeye bildirilmek üzere bağlı bulunduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne iletilir.

(7) (Ek:RG-13/12/2023-32398)(1)(2) Yalnızca biçimsel nedenlerle (kaşenin okunaksızlığı, vize tarihinin hatalı veya eksik olması, idareye ait kaşeden farklı bir kaşenin kullanılması ve benzeri) sonradan kontrolü talep edilen A.TR Dolaşım Belgeleri ve menşe ispat belgelerine ilişkin olarak; talepte bulunan idareye iletilecek açıklamalarla birlikte, dördüncü ve beşinci fıkra hükümlerine uygun olarak ilgili gümrük müdürlüğünce doldurulan belge, bağlı olduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne iletilir.

(8) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1) Üçüncü ve yedinci fıkralarda belirtildiği üzere gümrük müdürlüğünden alınan tespit sonucu, ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünce değerlendirilir. Bu değerlendirmede öncelikle, sonradan kontrol talebinde bulunan gümrük idaresince sorulan hususlara cevap verilip verilmediği dikkate alınır.

(9) Sonradan kontrolün sonucu, talepte bulunan yurt dışı gümrük idaresine ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünce iletilir.

(10) İhracatçılar, sonradan kontrol işlemlerine dair gümrük müdürlüğünce talep edilen bilgi ve belgeleri belirlenen süreler içerisinde gümrük müdürlüklerine ibraz etmek ve yardımcı olmakla mükelleftir.