MADDE 2 – (1) Bu Tebliğin amaçları bakımından MARTOY ve (AT)715/2007 Yönetmeliğinde yer alan tanımlara ek olarak aşağıdaki tanımlar geçerli olup;

a) Araç OBD bilgileri: Araç üzerindeki herhangi bir elektronik sisteme uygun araç üzerinde teşhis sistemi ile ilgili bilgileri,

b) (AT)715/2007 Yönetmeliği: 21/4/2009 tarihli ve 27207 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hafif Yolcu ve Ticari Araçlardan Çıkan Emisyonlar (Euro 5 ve Euro 6) Bakımından ve Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine Erişim Konusunda Motorlu Araçların Tip Onayına İlişkin Yönetmeliği,

c) (Değişik:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer) Arıza: Emisyonlarla ilgili bir aksam veya sistemin, 154 sayılı BM/AEK Regülasyonunun 6.8.2 nci maddesi Tablo 4A’daki eşik değerlerini aşan emisyonlarla sonuçlanacak arızasını veya OBD sisteminin, 154 sayılı BM/AEK Regülasyonunun C5 ekinde belirtilen temel izleme gerekliliklerini karşılayamamasını,

ç) Arıza göstergesi (MI): OBD sistemine bağlanmış emisyonla ilgili herhangi bir aksamda veya OBD sisteminin kendisinde bir arıza olması durumunda, araç sürücüsüne açıkça bilgi veren görsel veya işitsel göstergeyi,

d) Atalet kategorisi: Test kütlesi referans kütleye eşit olarak ayarlandığında BM/AEK Regülasyonu 83’ün Ek 4a Tablo A4a/3’ünde belirtilen eşdeğer atalete karşılık gelen bir araç test kütlesi kategorisini,

e) Azami net güç (Prated): Ek XX'nin gereklerine uygun olarak ölçülen kW cinsinden motorun veya elektrik motorunun maksimum net gücünü,

f) Otuz dakikalık azami güç: Bir elektrikli tahrik tertibatının, BM/AEK Regülasyonu 85’in 5.3.2 nci maddesinde belirtildiği şekilde DC (doğru akım) gerilimde ölçülmüş olan azami net gücünü,

g) Reaktif: Araç üzerindeki bir depoya konulan ve emisyon kontrol sisteminin isteği üzerine egzoz arıtma sistemine sağlanan, yakıt dışında herhangi bir ürünü,

ğ) (Mülga:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer)

h) Biyodizelli esnek yakıtlı araç: Mineral dizel (motorin) veya mineral dizel ve biyodizel karışımıyla çalışabilen esnek yakıtlı bir aracı,

ı) (Değişik:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer) Bozulmuş değiştirilebilir kirlilik kontrol cihazı: 154 sayılı BM/AEK Regülasyonunun C4 ekinin İlave 1’inin 1 inci maddesinde belirtilen şartları yerine getirdiği ölçüde yaşlandırılmış veya suni olarak bozulmuş olan, (AT)715/2007 Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde tarif edilen bir kirlilik kontrol cihazını,

i) Çalıştırma yardımı: Motorun hava/yakıt karışımını zenginleştirmeksizin motorun çalışmasına yardımcı olan, kızdırma bujileri, enjeksiyon zaman ayar değişiklikleri ve diğer tertibatları,

j) Çok katmanlı tank: Biri hidrokarbon bariyer malzemesi olan en az iki farklı katmanlı malzemeden imal edilmiş bir yakıt tankını,

k) Eksiklik: Motor OBD sistemleri kapsamında, izlenen iki ayrı aksama veya sisteme kadar, bu aksam veya sistemlerin başka şekilde verimli OBD izlemesini bozan geçici ya da daimi çalışma özelliklerini içermesi veya OBD ile ilgili diğer bütün ayrıntılı şartları karşılamamasını,

l) (Değişik:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer) Emisyonlar bakımından araç tipi: Aşağıdaki esas hususlarda farklılık göstermeyen araç grubunu;

1) 154 sayılı BM/AEK Regülasyonunun 6.3.2 nci maddesinde tanımlanan ‘enterpolasyon ailesini’ oluşturan kritere göre farklılık göstermeyen,

2) 154 sayılı BM/AEK Regülasyonunun B6 ekinin 2.3.2 nci maddesine veya 154 sayılı BM/AEK Regülasyonunun B8 ekinin 4.5.1 inci maddesine göre tek bir “CO2 enterpolasyon ailesi” içinde bulunan,

3) Aşağıdakilerle sınırlı olmamak üzere, egzoz gazı emisyonları üzerinde ihmal edilemez bir etkiye sahip hiçbir özellik bakımından farklılık göstermeyen,

i) Kirlilik kontrol cihazlarının türleri ve sırası (örneğin, üç yollu katalizör, oksidasyon katalizörü, fakir NOx tutucu, SCR (Seçici Katalist İndirgeme), fakir NOx katalizörü, partikül tutucu veya bunların tek bir ünitede kullanılan kombinasyonları),

ii) Egzoz gazı devridaimi (birlikte veya ayrı, dahili/harici, soğutmalı/soğutulmamış, düşük/yüksek/birleşik basınç).

m) (Değişik:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer) Emisyonlar ve araç tamir ve bakım bilgileri bakımından bir aracın AT tip onayı: Egzoz emisyonları, karter emisyonları, buharlaşma emisyonları, yakıt tüketimi bakımından bir aracın AT tip onayını,

n) Emisyon kontrol sistemi: OBD sistemi bağlamında, elektronik motor yönetim kumandası ve bu kumandaya giriş sağlayan veya bundan çıkış alan egzozda veya buharlaşma sisteminde emisyonla ilgili herhangi bir aksamı,

o) Esnek yakıtlı araç: İki veya daha fazla farklı karışımlı yakıtlarla çalışabilen, bir yakıt depolama sistemi bulunan bir aracı,

ö) Etanollü esnek yakıtlı araç: Benzinle veya benzin ve % 85’e kadar etanol harmanlı (E85) bir karışımla çalışabilen esnek yakıtlı bir aracı,

p) Geçirgenlik faktörü (PF): Belirli bir süre boyunca hidrokarbon kayıplarına dayanarak belirlenen ve nihai buharlaşıcı emisyonları belirlemek için kullanılan faktörü,

r) Gerçek sürüş emisyonu (RDE): Normal kullanım koşullarında bir aracın neden olduğu emisyonları,

s) Güç çıkış çalıştırıcısı veya ünitesi: Donanıma yardımcı güç verme amacıyla araca monte edilen, motor tahrikli çıkış tertibatını,

ş) Hibrit elektrikli araç (HEV): Tahrik enerji dönüştürücülerinden birisi elektrikli makine olan hibrit bir aracı,

t) (Değişik:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer) İki yakıtlı araç: Çoğu zaman yalnızca tek bir yakıtla çalışacak şekilde tasarlanmış, iki ayrı yakıt depolama sistemine sahip bir aracı,

u) İki yakıtlı gazlı araç: İki yakıtın bulunduğu ve bunlardan birisinin benzin (benzin modu) ve diğerinin LPG, doğalgaz/biyometan ya da hidrojen olduğu bir çift yakıtlı aracı,

ü) İkincil hava: Egzoz gazı akışı içinde bulunan HC ve CO’in oksidasyonuna yardım etmek üzere tasarlanmış bir pompa veya aspiratör valfi veya diğer vasıtalarla egzoz sistemi içine gönderilen havayı,

v) (Değişik:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer) Kirlilik kontrol cihazı tipi:

1) Alt tabakaların sayısı ve türü, yapısı ve malzemesi,

2) Her bir alt katmanın faaliyet tipi,

3) Hacim, ön alan ile alt katman uzunluğunun oranı,

4) Katalizör malzemesi muhtevası,

5) Katalizör malzemesi oranı,

6) Hücre yoğunluğu,

7) Boyutları ve şekli,

8) Isıl koruması,

9) Gerekli reaktif (varsa),

temel hususlarından hiçbirinde farklılık göstermeyen katalitik konvertörleri ve partikül filtrelerini,

y) Kendi üretim tesisi: İmalatçı tarafından, söz konusu imalatçı için yeni araçların üretimi veya montajı amacıyla, ilgili olduğu durumlarda, ihracata yönelik araçlar da dahil olmak üzere kullanılan bir üretim veya montaj tesisini,

z) Kendi tasarım merkezi: Tam aracın tasarlandığı ve geliştirildiği, imalatçının kontrolü ve kullanımı altında olan bir tesisi,

aa) Kilometre sayacı: Sürücüye aracın üretiminden itibaren yaptığı toplam mesafeyi gösteren cihazı,

bb) Küçük ölçekli imalatçılar: Tip onayının alındığı yıldan önceki yılda dünya çapında yıllık üretimi 10.000 adetten az olan ve

1) Bağlı imalatçılar grubunun bir parçası olmayan veya

2) Tip onayının verildiği yıldan önceki yıl için dünya çapında yıllık üretimi 10.000 adetten az olan bağlı imalatçılar grubunun bir parçası olan veya

3) Bağlı imalatçılar grubunun bir parçası olan ancak kendi üretim tesislerini ve kendi tasarım merkezini işletmekte olan,

bir imalatçıyı,

cc) (Değişik:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer) MARTOY: 19/4/2020 tarihli ve 31104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858)’i,

çç) Motorda hatalı yanma: Kıvılcımın olmaması, fakir yakıt ölçülmesi, zayıf sıkıştırma veya başka bir sebepten dolayı pozitif ateşlemeli motorun silindirindeki yanma eksikliğini,

dd) Motor kapasitesi: Karşıt pistonlu motorlar için motor anma süpürme hacmini veya döner pistonlu (Wankel) motorlar için motor anma süpürme hacminin iki katını,

ee) Net güç: Bir deney tezgahı üzerinde, Ek XX (Net Motor Gücünün Ölçülmesi ve Elektrikli Tahrik Tertibatinin Net Gücünün ve Otuz Dakikalik Azami Gücünün Ölçülmesi)’ye göre yardımcı ekipmanı ile birlikte deneye tabi tutulmuş ve standart ortam şartlarında belirlenmiş olan, krank milinin veya eşdeğerinin ucunda karşılık gelen motor devir sayısında elde edilen gücü,

ff) Orijinal değiştirilebilir kirlilik kontrol cihazı: Tipleri, Ek I’in İlave 4’ünde gösterilen, ayrıca araç tip onayı sahibi tarafından ayrı teknik ünite olarak piyasaya sunulan kirlilik kontrol cihazını veya kirlilik kontrol cihazları grubunu,

gg) Periyodik yenilenme (rejenerasyon) sistemi: Periyodik bir yenilenme (rejenerasyon) işlemi gerektiren bir egzoz emisyon kontrol cihazlarını (katalitik konvertör, partikül tutucu),

ğğ) Sade elektrikli araç (PEV): Tahrik enerji dönüştürücüsü olarak sadece elektrikli makineler ve tahrik enerji depolama sistemleri olarak sadece şarj edilebilir elektrikli enerji depolama sistemleri içeren bir güç aktarma sistemi ile donatılmış aracı,

hh) Sade içten yanmalı motorlu araç: Tüm tahrik enerji dönüştürücülerinin içten yanmalı motorlar olduğu aracı,

ıı) Soğuk çalıştırma: Motor soğutucu sıvısı sıcaklığı (veya eşdeğer sıcaklık) 35 oC’ye eşit veya daha düşük olduğu ayrıca çevre sıcaklığından yüksekliğin en fazla 7 oC’ye eşit veya daha düşük olması durumunda motorun çalıştırılmasını,

ii) Soğukta çalıştırma sistemi veya tertibatı: Motorun hava/yakıt karışımını geçici olarak zenginleştiren, bu suretle motorun harekete geçmesine yardım eden bir sistemi,

jj) (Değişik:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer) Sürüş çevrimi: Araç OBD sistemleriyle ilgili olarak, anahtarın açılması, varsa arızanın tespit edileceği sürüş modu ve anahtarın kapatılmasından oluşan çevrimi,

kk) Taşınabilir emisyon ölçüm sistemi (PEMS): Ek IIIA İlave 1’de belirtilen şartlara uygun bir taşınabilir emisyon ölçüm sistemini,

ll) Tek katmanlı metal olmayan tank: Florlanmış/sülfonlanmış malzemeler içeren tek bir metal olmayan malzeme katmanı ile imal edilmiş tankı,

mm) Tek yakıtlı araç: Esas olarak bir tek yakıt tipiyle çalışacak şekilde tasarımlanan araç,

nn) (Değişik:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer) Tek yakıtlı gazlı araç: Esas olarak sürekli şekilde LPG veya doğalgaz/biyometan veya hidrojen ile çalışacak şekilde tasarımlanan, ancak benzin deposunda 15 litreden fazla benzin bulunmadığı durumlarda, acil durumlarda veya yalnızca çalıştırma amaçlı bir benzin sistemine de sahip olabilen tek yakıtlı bir aracı,

oo) Temel emisyon stratejisi (BES): Yardımcı emisyon stratejisi devreye sokulmadığı sürece, aracın hız ve yük çalışma aralığı boyunca aktif olan bir emisyon stratejisini,

öö) Ultra küçük ölçekli imalatçı: Tip onayının verildiği yıldan bir önceki yılda, AB ve Türkiye sınırları içerisinde 1000 adetten daha az tescili olan ve (bb) bendinde tanımlanan küçük ölçekli imalatçıyı,

pp) Uygun bakım ve kullanım: Deney aracının amacı bakımından, bu aracın BM/AEK Regülasyonu 83’ün İlave 3’ünün 2 nci maddesinde belirtilen bir aracın kabul edilmesine ilişkin kriterleri karşıladığını,

rr) Yakıt depolama sistemi: Yakıt deposunu, yakıt dolum ağzını, yakıt deposuna veya üzerine yerleştirilmesi durumunda dolum ağzı kapağını ve yakıt pompasını içeren yakıtın depolanmasını sağlayan tertibatları,

ss) Yakıt hücreli araç (FCV): Tahrik enerji dönüştürücüsü olarak sadece yakıt hücreleri ve elektrikli makineler içeren bir güç aktarma sistemi ile donatılmış aracı,

şş) Yakıt hücresi: Kimyasal enerjiyi (girdi) elektrik enerjisine (çıktı) ya da tersine dönüştüren bir enerji dönüştürücüsünü,

tt) Yardımcı emisyon stratejisi (AES): Belirli bir ortam veya çalışma koşulları bütününe yanıt olarak ve belirli bir amaçla BES’in yerine geçen veya BES’i değiştiren ve sadece bahsi geçen koşullar mevcut bulunduğu süre boyunca aktif olan bir emisyon stratejisini,

uu) Yürür vaziyetteki aracın kütlesi: İmalatçının, belirlediği teknik özelliklere göre standart ekipmanla donatılmış, sürücünün, yakıt ve sıvıların kütlesinin ve takılmaları durumunda üstyapının kütlesinin, kabinin, bağlantı elemanlarının ve yedek lastik/lastikler ile aletlerin kütlelerinin de dahil olduğu ve yakıt deposu/tankları kapasitelerinin en az yüzde 90'ına kadar doldurulmuş olan araç kütlesini,

üü) (Ek:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer) Düzgün bakım ve kullanım: Bir test aracı bakımından, ilgili aracın, Ek II’nin İlave 1'inde belirtilen seçilmiş bir aracın kabulüne ilişkin kriterleri karşıladığını,

vv) (Ek:RG-21/8/2024-32639 Mükerrer) Üçüncü taraf: (EU) 2022/163 Regülasyonunun gerekliliklerine uygun üçüncü tarafı,

ifade eder.