MADDE 9 – (1) İdareler, mevcut içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerini daha verimli yönetmek, sistemin şartlarını simüle etmek maksadıyla hidrolik modellemeleri aşağıdaki şekilde yapılır.

a) Bu Tebliğin 7 nci maddesinde belirtilen hususlara göre yapılandırılmış ve sayısal ortamda yer alan sistem elemanlarına ait vektörel ve sayısal veriler modelleme yazılımına girilir. Söz konusu sayısal veriler aşağıda belirtilmiştir:

1) Borular için: malzeme türü, çap, et kalınlığı, basınç sınıfı, imalat tarihi, uzunluk, basınç sınıfı, debi, döşeme tarihi,

2) Vanalar için: kot, çap, tür, basınç sınıfı,

3) Pompalar için: kot, verim grafikleri, güç, debi, basma yüksekliği, enerji verimliliği,

4) Depolar için: giriş-çıkış-taşkın kotları, kesit tipi, hacim,

5) Düğüm Noktaları için: koordinatları, boru taban kotu, debi,

b) CBS veri tabanı üzerinde şebekenin alt bölge ön tasarımı aşağıda belirtilen kriterlere göre yapılması tavsiye edilir;

1) Abone sayısı,

2) Nüfus,

3) Şebeke uzunluğu,

4) Su ihtiyaç debisi,

5) Şebekeye bağlantı adedi,

6) Kapatılması gereken vana sayısı,

7) Şebeke durumuna göre idareler tarafından yönetilebilir sayıda servis bağlantısı,

8) (Değişik:RG-23/9/2020-31253) Maksimum ihtiyaç debisi 100 m3/saat olan,

9) Her bir alt bölge girişinde debi ölçer ve gereken yerlerde basınç kontrol vanası konumlandırılması.

c) İhtiyaç debilerinin yazılıma girilmesi için; alt bölge bazında arz debisinin hesaplanarak veya ölçülerek yazılıma girilmesi sağlanır. Tüketim desenini gerçeğe en yakın şekilde belirlemek maksadıyla yapılan bu adım gerçekleştirilirken;

1) Kabullerden faydalanma,

2) Tahakkuk verilerini esas alma,

3) Saha ölçümleri yapılması (aynı abone grubuna sahip yapılardan en az %1’inin ana girişlerine akış ölçer monte edilerek 24 saatlik tüketimin grafiğinin elde edilmesi), yöntemlerinden biri ya da birkaçı seçilir. Bu yöntemlerden hangisinin/hangilerinin seçileceği, şehrin genel özelliklerine göre İdare tarafından belirlenir.

ç) Hidrolik hesaplar yapılırken aşağıda belirtilen kriterler göz önünde bulundurulur:

1) Mevcut sistemin hangi şartlarda çalıştığının kontrol edilmesi için hidrolik modellemesi yapılır.

2) Hidrolik hesaplar her alt bölge için ayrı ayrı yapılır.

3) Alt basınç katlarından bütüne doğru ilerlemek yöntemi ile her bir ana basınç katının ana borularının depo çıkışlarına kadar hidrolik hesapları tamamlanır.

4) Tüm içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sisteminin hidrolik hesapları bitirilir.

d) (ç) bendindeki kriterlere göre oluşturulan yeni model sonucunda çap değişiklikleri, ilave boru hatları, vanalar gibi sahada yapılması gereken sistem değişiklik ihtiyaçları elde edilir.

e) Modelin Kalibrasyonu, (ç) bendinde belirtilen işlemler sonucunda elde edilen yeni hidrolik değerlerin doğruluğunu kontrol edebilmek için, sahada alt bölge girişleri, ana besleme boruları, depo çıkışları, isale hatları gibi kritik noktalarda basınç, debi ölçümleri yapılarak karşılaştırılır. Yazılımdan elde edilen değerler ile sahadan ölçülen değerler birbiri ile uyuşuncaya kadar kalibrasyon işlemine devam edilir. Örnek kalibrasyon adımları EK VI’da verilmektedir.

f) Hidrolik Modellemenin içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerinde oluşmuş veya aşağıda örneklenen oluşması muhtemel durumlara göre ve sistemin davranışlarını gerçeğe en yakın şekilde belirlemek maksadıyla yenilenmesi gerekir. Özellikle aşağıdaki sistem değişikliklerinde modele dayanmayan müdahalelerin yapılmaması gerekir:

1) Temin veya dağıtım sistemindeki büyük çaplı su kesintileri,

2) Mevsimsel arz-talep dengesi değişimleri,

3) Yeni bir boru hattı yapımı ve/veya mevcut boru hattı iptali,

4) Pompa istasyonu inşası/devre dışı bırakılması,

5) Acil durum senaryolarının oluşturulması ve güncellenmesi,

6) Eş zamanlı birden fazla sayıda yangın çıkması,

7) Su kalitesinin bozulması (özellikle bakiye klor ve su yaşı).

(2) Birinci fıkradaki adımlar tamamlandıktan sonra, idareler mevcut şebekelerini elde ettikleri yeni modele uygun hale getirmek için gerekli sistem değişikliklerini sahada yaparlar.

(3) Yeni bir alanın imara/yapılaşmaya açılması halinde, 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanuna ve bu kanuna uygun olarak çıkartılmış alt düzenlemelere uygun olarak modelleme yapılır.