İçeriğe geç
Yürürlükte Kurum ve Kuruluş Yönetmeliği 1. hâli

Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği

Dayanağı
6446 sayılı Kanun
Resmî Gazete
— / 27200
Son değişiklik
21.01.2025
Madde sayısı
208

Dördüncü Kısım

Vadeli Elektrik Piyasası, Gün Öncesi Piyasası ve Gün İçi Piyasasına İlişkin Hükümler (27)

Üçüncü Bölüm

Gün İçi Piyasası

Madde 66/A

Gün içi piyasasının işleyişine ilişkin genel esaslar

(1) Gün içi piyasasına ilişkin işlemler aşağıdaki genel esaslar çerçevesinde yürütülür:

a) Gün içi piyasası işlemleri saatlik bazda gerçekleştirilir. Gün içi piyasası günü 00:00’da başlayıp ertesi gün 00:00’da sona erer.

b) Gün içi piyasasında eşleşen teklifler piyasa katılımcısı için ilgili zaman dilimi boyunca sabit seviyeli fiziksel elektrik arzı veya talebi yükümlülüğü doğurur.

c) Gün içi piyasasında dikkate alınan her bir teklifte Piyasa İşletmecisi ilgili piyasa katılımcısına taraftır.

ç) Gün içi piyasasına kontrat bazlı sunulan her bir teklif, belli bir teklif bölgesi, belli bir gün ve o gün içindeki belli bir zaman dilimi için geçerlidir.

d) Gün içi piyasasındaki işlemler gün içi piyasası kapı kapanış zamanına kadar herhangi bir anda gerçekleşebilir.

e) Gün içi piyasasında eşleşmeler, tekliflerin teklif defterinde yer aldıktan hemen sonra eşleşebileceği ve ticari işlemin gerçekleşebileceği sürekli ticaret yöntemi ile gerçekleşir.

f) Gün içi piyasası kapı kapanış zamanı fiziksel teslimatın iki saat öncesidir. Piyasa İşletmecisi, en az bir ay öncesinden piyasa katılımcılarına ve Kuruma bildirmek koşuluyla gün içi piyasası kapı kapanış zamanını değiştirebilir.

Madde 66/B

Gün içi piyasası süreci

(1) Gün içi piyasası sürekli olarak işletilir ve süreç aşağıda belirtilen adımlardan meydana gelir:

a) Birden fazla teklif bölgesinin bulunması durumunda, gün öncesi piyasasında kullanılmamış ve gün içi piyasasında kullanılabilecek teklif bölgeleri arası iletim kapasitesi sistemde değerlendirilir.

b) Gün içi piyasası katılımcıları, bir sonraki gün için gün içi piyasası tekliflerini her gün saat 18:00’dan başlayarak gün içi piyasası kapı kapanış zamanına kadar PYS aracılığıyla Piyasa İşletmecisine bildirir.

c) Gün içi piyasası teklifleri, eşleşmediği sürece ilgili piyasa katılımcısı tarafından ilgili kontratın geçerlik süresi dolana kadar güncellenebilir, iptal edilebilir veya askıya alınabilir. PYS, zaman bilgisini dikkate alarak teklife ilişkin yapılan son güncellemeyi esas alır.

ç) İlgili kontrat için sunulan satış teklifleri artan fiyata, alış teklifleri azalan fiyata göre PYS tarafından sıralanır. Aynı tipte ve aynı fiyata sahip tekliflerin olması durumunda, teklifler önce sunulma durumuna göre sıralanır.

d) Piyasa katılımcıları; teklif defterinde, alış veya satış yönünde, bir kontrata ilişkin en iyi fiyatlı tekliflerin toplam miktarını görebilir. Ayrıca aynı ekranda diğer tüm teklifler katılımcıları tarafından görülebilir.

e) Gün içi piyasası katılımcıları, tekliflerin eşleşmesini takiben kendilerine bildirilen ticari işlem onaylarını kontrol ederek 66/H maddesi uyarınca itirazlarını Piyasa İşletmecisine bildirir.

Madde 66/C

Gün içi piyasası teklifleri

4 değişiklik

(1) (Değişik:RG-19/12/2023-32404)(35) Gün içi piyasasına saatlik kontratlar için teklif sunulabilir. Saatlik kontratlar için sunulan teklifler bölünebilir.

(2) Piyasa İşletmecisi, gün içi piyasası için yeni teklif tipleri tanımlayabilir.

(3) (Değişik:RG-19/12/2023-32404)(35) Gün içi piyasası teklifleri farklı kontratlar için değişiklik gösterebilen miktar ve fiyat bilgilerinden meydana gelir. Gün içi piyasasında sunulabilecek minimum fiyat adımları Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenerek piyasa katılımcılarına PYS aracılığıyla duyurulur. Teklif miktarları lot cinsinden 1 lot ve katları olacak şekilde bildirilir. Daha iyi fiyat, satış tekliflerinde daha düşük fiyatı, alış tekliflerinde ise daha yüksek fiyatı ifade eder.

(4) Kontratlara verilen teklifler en az aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Piyasa katılımcısının adı ve gün içi piyasasına katılım kodu,

b) Teklifin geçerli olduğu gün,

c) Teklifin geçerli olduğu zaman dilimini tanımlayan kontrat,

ç) Teklifin geçerli olduğu teklif bölgesi,

d) Teklif tipi,

e) Teklifin yönü (alış veya satış),

f) Fiyat ve miktar bilgisi,

g) Teklifin geçerlik süresi,

ğ) Piyasa İşletmecisi tarafından istenecek ve PYS aracılığı ile piyasa katılımcılarına duyurulacak diğer bilgiler.

(5) (Değişik:RG-19/12/2023-32404)(35) Katılımcılar, aşağıda belirtilen teklif opsiyonlarını kullanabilir:

a) Standart: Sunulduğu anda kısmen ya da tamamen eşleşebilen, tamamen eşleşmediği takdirde kapı kapanış zamanına kadar geçerli olan tekliflerdir.

b) Süreli: Kapı kapanış zamanını aşmaması koşuluyla piyasa katılımcıları tarafından belirlenen süre boyunca eşleşme için teklif defterinde bekleyen tekliflerdir.

c) Tamamını eşle veya yok et (TEYE): Sunulduğu anda teklif defterinde var olan teklifler ile tamamen eşleşebilen, tamamen eşleşmez ise teklif defterinden çıkarılan tekliflerdir.

ç) Olanı eşle ve yok et (OEYE): Sunulduğu anda teklif defterinde var olan teklifler ile tamamen veya kısmen eşleşebilen, kalan miktarı teklif defterinden çıkarılan tekliflerdir.

d) Fiyat seviyeli: Seviyeli olarak sunulabilen tekliflerdir. Fiyat seviyeli tekliflerde önce birinci seviye teklif, teklif defterinde yer alır. Teklif defterinde yer alan her bir seviyedeki teklifin tamamı eşleştikten sonra takip eden seviyedeki teklifler sırasıyla teklifin tamamı eşleşene kadar ya da teklifin geçerlilik süresi sona erene kadar teklif defterinde yer alır. Alış yönlü fiyat seviyeli tekliflerde her seviye için girilen fiyat bir önceki seviyedeki teklifin fiyatına eşit veya düşük, satış yönlü fiyat seviyeli tekliflerde ise her seviye için girilen fiyat bir önceki seviyedeki teklifin fiyatına eşit veya yüksek olacak şekilde sunulur. Fiyat seviyeli tekliflerde seviye sayısı ve her bir seviye için girilebilecek en düşük miktar Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenerek en az on gün öncesinden PYS aracılığıyla piyasa katılımcılarına duyurulur.

e) Zaman seviyeli: Her seviyede miktar sabit olmak kaydıyla zamana göre seviyelendirilerek sunulabilen tekliflerdir. Birinci seviyeden sonraki her bir seviye için aktif olma zamanı girilir. Alış yönlü zaman seviyeli tekliflerde her seviye için girilen fiyat bir önceki seviyedeki teklifin fiyatından yüksek, satış yönlü zaman seviyeli tekliflerde ise her seviye için girilen fiyat bir önceki seviyedeki teklifin fiyatından düşük olacak şekilde sunulur. Seviye sayısı ve seviyeler arasındaki en yakın güncelleme zamanı Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenerek en az on gün öncesinden PYS aracılığıyla piyasa katılımcılarına duyurulur.

f) Buzdağı: Toplam teklif miktarı ve seviye miktarı girilerek sunulabilen tekliflerdir. Toplam miktarın seviye miktarına göre seviye sayısı hesaplanır. Buzdağı tekliflerde önce birinci seviye teklif, teklif defterinde yer alır. Teklif defterinde yer alan her bir seviyedeki teklif eşleştikten sonra takip eden seviyedeki teklifler sırasıyla teklifin tamamı eşleşene kadar ya da teklifin geçerlilik süresi sona erene kadar teklif defterinde yer alır. Her bir seviyesi aktif olduğunda teklifin ilgili seviyesi yeni bir zaman damgası alır. Buzdağı teklifinin öncelikli olması durumunda eşleşme fiyatı her seviye için buzdağı teklifinin fiyatına eşit olacaktır. Buzdağı tekliflerinde toplam miktar ve seviye miktarı için girilebilecek en düşük ve en yüksek miktarlar Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenerek en az on gün öncesinden PYS aracılığıyla piyasa katılımcılarına duyurulur.

(6) (Değişik:RG-19/12/2023-32404)(35) Gün içi piyasası teklifleri için fiyat alt ve üst limitleri Gün Öncesi Piyasasında ve Dengeleme Güç Piyasasında Asgari ve Azami Fiyat Limitlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen fiyat limitlerinin en düşüğü ve en yükseğinin, pozitif ve negatif dengesizlik katsayıları ile çarpılması suretiyle belirlenir. Fiyat alt ve üst limiti PYS aracılığıyla piyasa katılımcılarına bildirilir.

Madde 66/Ç

Saatlik tekliflerin yapısı ve içeriği

(1) Gün içi piyasası katılımcıları, geçerli olan saatlik kontratlar için tekliflerini, PYS aracılığıyla Piyasa İşletmecisine bildirir.

(2) Saatlik teklifler tamamen veya kısmen eşleşebilir.

(3) Saatlik alış teklifindeki fiyat, piyasa katılımcısının teklifte belirttiği miktarı aşmayacak miktardaki elektrik enerjisini satın almak için teklif ettiği maksimum fiyattır.

(4) Saatlik satış teklifindeki fiyat, piyasa katılımcısının teklifte belirttiği miktarı aşmayacak miktardaki elektrik enerjisini satmak için teklif ettiği minimum fiyattır.

Madde 66/E

Gün içi piyasası tekliflerinin bildirilmesi

1 değişiklik

(1) Gün içi piyasası katılımcıları, herhangi bir güne ilişkin tekliflerini, bir önceki gün saat 18:00’da başlayarak ilgili kontratın geçerlik süresi sona erene kadar PYS aracılığıyla Piyasa İşletmecisine bildirir.

(2) Gün içi piyasası tekliflerinin bildirimi, tekliflerin PYS’ye kaydının tamamlanması ile gerçekleştirilir. Tekliflerin PYS’ye kaydının tamamlanması asgari olarak teklife bir kayıt numarası verilmesi ve teklifin PYS’ye giriliş zamanının saat, dakika, saniye olarak kaydedilmesi suretiyle gerçekleştirilir. PYS’ye kaydı tamamlanan gün içi piyasası teklifleri, gün içi piyasası katılımcıları tarafından PYS aracılığıyla görülebilir.

(3) PYS’ye kaydı tamamlanan bir gün içi piyasası teklifi; eşleşmediği, yeni bir teklifle değiştirilmediği, iptal edilmediği veya askıya alınmadığı takdirde ilgili kontratın geçerli olduğu süre boyunca aktiftir.

(4) (Ek:RG-19/12/2023-32404)(35) Sunduğu tekliflerle gün içi piyasası işletiminde aksaklıkların yaşanmasına veya sistemde aşırı yük oluşmasına neden olan piyasa katılımcıları hakkında uygulanacak tedbirlere dair hususlar Piyasa İşletmecisi tarafından hazırlanan ve internet sitesinde yayımlanan Gün İçi Piyasasında Sunulan Tekliflerin Teknik Gerekliliklerine Dair Yöntemde düzenlenir.

Madde 66/F

Gün içi piyasasında tekliflerin eşleşmesi ve ticari işlem onayı

2 değişiklik

(1) (Değişik:RG-19/12/2023-32404)(35) Piyasa katılımcılarının tüm teklif bölgeleri için gün içi piyasasına sundukları tekliflerin aktif olarak kaydedilmesini takiben ilgili teklif bölgesinde aynı saatlik kontrat için eşit veya daha iyi fiyata sahip saatlik karşı tekliflerin olması durumunda;

a) Karşı teklif eşit miktarda ise tamamen eşleşme,

b) Karşı teklif eşit miktarlı değil ise eşleşme miktarı en düşük miktarlı teklifin miktarına eşit olacak şekilde kısmen eşleşme,

gerçekleştirilir. Gerçekleşen işlemin fiyatı, teklif defterine önce girilen teklifin fiyatıdır.

(2) (Mülga:RG-19/12/2023-32404)(35)

(3) Eşleşen teklifler en iyi fiyatlı teklif sırasından çıkarılır ve Piyasa İşletmecisi, ilgili piyasa katılımcılarına ticari işlem onaylarını PYS üzerinden bildirir. Kısmen eşleşme olması durumunda, eşleşmemiş kalan miktar, teklif geçerli olduğu sürece teklif defterindeki yerini korur ve sonrasında eşleşme imkanı bulabilir.

(4) Piyasa katılımcıları, ticari işlem onayının gerçekleşmesinden sonra PYS üzerinden eşleşme işlemlerini eşleşmenin karşı taraflarına ilişkin bilgi olmaksızın görebilir. Ticari işlem onayı en az şu bilgileri içerir:

a) Teklifin geçerli olduğu gün,

b) Teklifin geçerli olduğu zaman dilimi,

c) Teklifin geçerli olduğu teklif bölgesi,

ç) Piyasa katılımcısı tarafından alınıp satılan miktarlar,

d) Fiyat.

Madde 66/G

Gün içi piyasası kapsamında PYS arıza ve bakım prosedürleri

2 değişiklik

(1) Piyasa İşletmecisinin piyasa faaliyetlerinin yürütülmesinde kullandığı bilgisayar, yazılım veya diğer teknolojik altyapılarda işlemlerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesini engelleyecek nitelikte problemler oluşması, PYS’de bakım yapılması veya Piyasa İşletmecisinin kullandığı iletişim hatlarının kesilmesi durumunda PYS arıza ve bakım prosedürleri uygulanır.

(2) (Değişik:RG-19/12/2023-32404)(35) Piyasa İşletmecisi; PYS’nin arızalanması, PYS’de bakım yapılması veya bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tamamlaması gereken süreçleri belirlenmiş olan sürede tamamlayamayacağının ortaya çıkması durumunda, Piyasa İşletmecisi tarafından ilgili kontratlar askıya alınabilir ve söz konusu durumların sona ermesi halinde kapı kapanış zamanı geçmemiş askıya alınan kontratlar tekrar işleme açılabilir. PYS bakım zamanları başlama ve sona erme zamanı Piyasa İşletmecisi tarafından gün içi piyasası katılımcılarına duyurulur.

(3) Piyasa İşletmecisi ve her bir gün içi piyasası katılımcısı, PYS arıza veya bakım prosedürlerinin geçerli olduğu durumlarda derhal ulaşılabilecek en az bir kişi belirler ve bu kişinin iletişim bilgilerini birbirine sağlar.

(4) (Değişik ibare:RG-28/5/2016-29725)(19) Piyasa İşletmecisi PYS’nin arızalanmaması için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. PYS arıza prosedürlerinin yürütülmesi sonucunda ortaya çıkan ilave maliyetlerden ve zararlardan Piyasa İşletmecisi sorumlu tutulamaz.

Madde 66/Ğ

Gün içi piyasası kapsamındaki bildirimler

(1) Gün içi piyasası kapsamında;

a) Gün içi piyasası katılımcıları tarafından tekliflerin Piyasa İşletmecisine bildirilmesi,

b) Piyasa İşletmecisi tarafından ticari işlem onaylarının ilgili piyasa katılımcılarına bildirilmesi,

c) Ticari işlem onaylarına gün içi piyasası katılımcıları tarafından yapılan itirazların Piyasa İşletmecisine ve sonuçlarının Piyasa İşletmecisi tarafından ilgili piyasa katılımcılarına bildirilmesi,

ç) Gün içi piyasası sonuçlarına ilişkin Piyasa İşletmecisi tarafından Sistem İşletmecisine yapılan bildirimler,

d) Gün içi piyasası sonuçlarına ilişkin olarak piyasa katılımcıları tarafından Sistem İşletmecisine yapılan bildirimler,

e) Yukarıda belirtilenler dahil ilgili piyasa katılımcıları tarafından Piyasa ve/veya Sistem İşletmecisine yapılacak olan tüm bildirimler

PYS aracılığıyla gerçekleştirilir.

(2) Piyasa katılımcıları PYS’ye erişebilmek için gerekli önlemleri alır.

Madde 66/H

Gün içi piyasasında itiraz süreci

1 değişiklik

(Değişik:RG-19/12/2023-32404)(35)

(1) Gün içi piyasası katılımcılarına, ticari işlem onaylarına ilişkin bildirimlerde hata bulunması durumunda itiraz edebilmeleri için bildirimden sonra en geç kapı kapanış zamanından 5 dakika sonrasını geçmemek kaydıyla 15 dakika süre tanınır. Yapılan itiraza Piyasa İşletmecisi tarafından kapı kapanış zamanından 10 dakika sonrasını geçmemek kaydıyla 20 dakika içerisinde cevap verilir.

(2) 66/G maddesinde belirlenen PYS arıza prosedürleri uyarınca itiraz imkanı bulamayan piyasa katılımcılarına, arızanın giderilmesinden sonra başlamak üzere Piyasa İşletmecisi tarafından 15 dakikalık itiraz süresi tanınır.

(3) Piyasa İşletmecisinden kaynaklanan bir hatanın, yapılan itirazlar üzerine veya resen, tespit edilmesi halinde Piyasa İşletmecisi tarafından teknik imkanlar dahilinde aşağıdaki şekilde düzeltme işlemi gerçekleştirilir:

a) Hatanın eşleşme fiyatına ilişkin olması durumunda eşleşme fiyatı olarak ilgili kontratın ait olduğu saate ilişkin PTF dikkate alınır.

b) Hatanın eşleşme miktarına ilişkin olması durumunda eşleşme iptal edilir.

c) Düzeltme işleminin mümkün olmaması durumunda eşleşme iptal edilir.

(4) Yapılan düzeltme sonucunda, piyasa katılımcılarına yapılması gereken ya da piyasa katılımcılarının yapması gereken ödeme, kontrata ait avans dönemine ilişkin avans ödeme bildiriminde yer alır.

(5) Yapılan itiraz, Piyasa İşletmecisi tarafından kabul edilmediği sürece, ilgili piyasa katılımcısının yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Kendisine tanınan süre içinde itirazda bulunmayan piyasa katılımcısı, ticari işlem onayını tüm içeriğiyle birlikte kabul etmiş sayılır. İtiraz süresinin tamamlanmasından sonra ticari işlem onayları sözleşme niteliği kazanır.

(6) Bir kontrata ait ticari işlem onaylarına ilişkin itiraz olması durumunda, Piyasa İşletmecisi itirazları değerlendirerek ilgili kontratı askıya alabilir.

(7) Piyasa İşletmecisi tarafından kabul edilmeyen itiraz başına 1.000 TL ücret, katılımcının gün içi piyasası işletim ücretine ilave edilir. İtirazlar neticesinde toplanan ücret, gün içi piyasası işletim ücreti değişken payından düşülür.

Beşinci Kısım

Dengeleme Güç Piyasasına İlişkin Hükümler

Birinci Bölüm

Dengeleme Güç Piyasası

Madde 67

Dengeleme güç piyasasının işleyişine ilişkin genel esaslar

3 değişiklik

(1) Dengeleme güç piyasasına ilişkin işlemler aşağıdaki genel esaslar çerçevesinde yürütülür;

a) Dengeleme güç piyasası teklifleri günlük olarak, saatlik bazda verilir. Her bir gün, 00:00’dan başlayıp, ertesi gün 00:00’da sona eren saatlik zaman dilimlerinden oluşur,

b) (Değişik:RG-17/12/2024-32755)(36) Dengeleme güç piyasasına sunulan tüm teklifler belli bir dengeleme birimi, belli bir dengeleme bölgesi, belli bir teklif bölgesi, belli bir gün ve o gün içindeki belli bir zaman dilimi için geçerlidir,

c) (Değişik:RG-9/8/2019-30857) Dengeleme güç piyasasına sunulan tekliflerde, sunulan teklifin yapısı ile uyumlu olacak şekilde, ilgili dengeleme birimine ait teknik olarak gerçekleştirebilecek tüm kapasitenin teklif edilmesi esastır. Dengeleme güç piyasasına teklif verme aşamasından önce Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kapsamındaki primer frekans kontrolü ve sekonder frekans kontrolü rezerv miktarlarına karşılık gelen kapasite bu kapasitenin haricindedir. Hidrolik üretim tesisleri teklif edebilecekleri kapasiteyi belirlerken su kullanımı ve rezerv yönetimine ilişkin kısıtları dikkate alabilirler,

ç) Dengeleme güç piyasası kapsamında Sistem İşletmecisi tarafından verilen talimatların başlangıç ve bitiş zamanları arasında sabit seviyeli arz ya da talebe karşılık geldiği varsayılır,

d) Dengeleme güç piyasasında kabul edilen yük alma, yük atma teklifleri ilgili piyasa katılımcısı için fiziksel elektrik arzı ya da talebi yükümlülüğü doğurur,

e) Dengeleme güç piyasası talimatları Dengeleme Güç Piyasasının kapsamında kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programının ve yük alma yük atma teklif bildiriminin sona ermesinden itibaren ilgili günün sonuna kadar herhangi bir anda verilebilir,

f) (Değişik:RG-17/12/2024-32755)(36) Dengeleme güç piyasasında sonuçlandırılan her bir işlem, ilgili talimat süresince, aktif elektrik enerjisinin uzlaştırmaya esas elektrik enerjisi teslim noktasında teslim edilmesi veya teslim alınması suretiyle,

gerçekleştirilir.

Madde 67/A

Sistem İşletmecisi tarafından talep tahmininin bildirilmesi

1 değişiklik

(Ek:RG-2/2/2020-31027)

(1) Sistem İşletmecisi tarafından, her gün saat 11:30’a kadar, bir sonraki güne ait talep tahmini, PYS aracılığıyla yayımlanır.

(2) Sistem İşletmecisi tarafından duyurulan talep tahmini; duyurunun yapıldığı günü takip eden gün saat 00:00’dan başlayarak, saat 24:00’a kadar olan dönemdeki her bir uzlaştırma dönemi içerisinde, sistemdeki tüm üretim tesisleri tarafından karşılanacak toplam talep (MWh) bilgisini içerir.

(3) Sistem İşletmecisi tarafından duyurulan talep tahmininin, var olan imkanlar dahilinde en güncel verilere dayanılarak hazırlanmış olması esastır.

Madde 68

Dengeleme güç piyasası süreci

4 değişiklik

(1) Dengeleme güç piyasasına ilişkin süreç, her gün saat 14:00 itibariyle (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasasının tamamlanması ile başlar ve aşağıda belirtilen adımlar çerçevesinde günlük olarak yürütülür;

a) (Değişik:RG-17/12/2024-32755)(36) Her gün saat 15:30’a kadar, dengeleme güç piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısı, kendi adına kayıtlı üretim, elektrik depolama ünitesi veya tesisi ve tüketim tesisi niteliğindeki tüm uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimleri için saatlik üretim ya da tüketim değerlerini içeren kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programlarını ve dengeleme güç piyasasına ilişkin yük alma, yük atma tekliflerini PYS aracılığıyla Sistem İşletmecisine bildirir.

b) Her gün saat 17:00’a kadar, Sistem İşletmecisi yapılan kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programı bildirimlerini ve yük alma, yük atma tekliflerini kontrol ederek bildirimlerde maddi hata olup olmadığını tespit eder. Sistem İşletmecisi hatalı bildirimlere ilişkin ilgili piyasa katılımcısı ile bağlantıya geçerek saat 17:00’a kadar gerekli düzeltmelerin yapılmasını sağlar.

c) Dengeleme güç piyasası kapsamında sunulan yük alma, yük atma teklifleri Sistem İşletmecisi tarafından her bir teklif bölgesi ve her bir saat için fiyat sırasına dizilir.

ç) Her gün saat 17:00’den itibaren, ilgili güne ilişkin sistemde meydana gelen veya geleceği öngörülebilen enerji açığı ya da fazlasının giderilmesi, sistem kısıtlarının giderilmesi ve/veya yan hizmet sağlanmasına ilişkin kapasite oluşturulması amacıyla Sistem İşletmecisi tarafından dengeleme güç piyasası kapsamında sunulan yük alma, yük atma teklifleri değerlendirilerek uygun bulunan tekliflere ilişkin talimatlar ilgili piyasa katılımcılarına bildirilir. Talimatların sona ermesi ile ilgili bildirimler ilgili piyasa katılımcılarına yapılır.

d) Dengeleme güç piyasası kapsamında oluşturulan talimatlar, dengeleme amaçlı talimatlar için 0, sistem kısıtlarının giderilmesi amaçlı talimatlar için 1, yan hizmetler kapsamında verilen talimatlar için 2 kodu ile etiketlenir. (Ek cümle:RG-3/11/2011-28104) (7) Piyasa İşletmecisi, PYS aracılığıyla Sistem Marjinal Fiyatı ile yük alma ve yük atma talimatlarının belirlenmesinde; Kurum tarafından Başkan oluru ile yayımlanan Dengeleme Güç Piyasası Kapsamında Etiket Değerlerinin Belirlenmesi ve Sistem Marjinal Fiyatının Hesaplanması Prosedürünü esas alır.

e) Her bir saate ilişkin dengeleme güç piyasasında belirlenen sistem marjinal fiyatları, Sistem İşletmecisi tarafından ilgili saati takip eden (Değişik ibare:RG-3/11/2011-28104) (7) dört saat içinde belirlenerek piyasa katılımcılarına duyurulur.

Madde 69

Kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programlarının bildirilmesi

12 değişiklik

(1) (Değişik:RG-17/12/2024-32755)(36) Her bir piyasa katılımcısının, denge sorumluluğuna ilişkin yükümlülüklerine ve gün öncesi piyasası sonucuna bağlı olarak bir sonraki gün için saatlik olarak gerçekleştirmesi öngörülen üretim ya da tüketim değerlerine ilişkin kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programları ve emre amade kapasiteleri her gün saat 15:30’a kadar Sistem İşletmecisine bildirilir. Sistem İşletmecisi, KGÜP’lerini bildirmemeyi itiyat haline getiren piyasa katılımcıları için bir rapor düzenleyerek Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca yaptırım uygulanmak üzere Kuruma bildirir. Bildirilen KGÜP’ler en geç gün içi piyasasının kapı kapanış zamanını takip eden yarım saat sonrasına kadar ilgili piyasa katılımcısı tarafından güncellenebilir. Dengeleme biriminin sisteme bağlantısının kısıt kayıtlı bağlantı niteliği taşıması halinde emre amade kapasite, Sistem İşletmecisi tarafından belirlenen teknik olarak gerçekleştirilebilecek azami kapasite ile sınırlandırılır. PYS’ye erişimi olmayan piyasa katılımcıları emre amade kapasiteleri ve kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programlarını saat 14:30’a kadar üretim tesisinin bağlı olduğu BYTM’ye bildirir. Bu durumda, BYTM’ler kendilerine bildirilen kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programlarını ve emre amade kapasitelerini PYS’ye girerler. BYTM’ler kendi bölgeleri içindeki üretim tesisi niteliğindeki uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerine ilişkin kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programlarını ve emre amade kapasitelerini her gün saat 15:30’a kadar PYS’ye girilmesini takip etmek ve piyasa katılımcısının PYS’ye girişini zamanında tamamlamasını sağlamakla sorumludurlar.

(2) (Değişik:RG-17/12/2024-32755)(36) Üretim tesisi niteliğinde olan tüm uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimleri, kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programlarını ve emre amade kapasitelerini bildirmekle yükümlüdür. Kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programı piyasa katılımcısı adına kayıtlı, üretim ve tüketim tesisi niteliğindeki tüm dengeleme birimleri ve dengeleme birimi olmayan üretim tesisi niteliğindeki uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimleri için saatlik üretim ya da tüketim değerlerini içerir. Kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programları dengeleme birimleri ve dengeleme birimi olmayan üretim ve tüketim tesisi niteliğindeki uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimleri için, dengeleme birimi bazında ayrı ayrı bildirilir.

(3) Dengeleme güç piyasası kapsamındaki bir dengeleme biriminin kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programının birbirini takip eden 2 saat için farkının 200 MWh ve üzerinde olması durumunda, ikinci saate ilişkin kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programı, Sistem İşletmecisine 15 dakikalık zaman dilimleri bazında detaylandırılmış olarak verilir. Bu durumdaki dengeleme birimleri için bir saatlik kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programı yerine 15 dakikalık zaman dilimleri bazında kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programı verilir.

(4) Maddi hatalara karşı Sistem İşletmecisi tarafından kontrol edilen kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programları ve yük alma, yük atma teklifleri 17:00’a kadar teyit edilir.

(5) (Değişik:RG-9/5/2021-31479) Piyasa katılımcılarının ilgili üretim/tüketim tesislerinin ve/veya elektrik depolama (Ek ibare:RG-19/11/2022-32018) üniteleri veya tesislerinin üretim/tüketimlerini, Sistem İşletmecisi tarafından herhangi bir talimat verilmediği sürece, KGÜP’lerinde belirtildiği şekilde gerçekleştirmeleri esastır. Üretim/tüketim tesislerinin ve/veya elektrik depolama (Ek ibare:RG-19/11/2022-32018) üniteleri veya tesislerinin üretim/tüketimlerini KGÜP’lerine ve Sistem İşletmecisi tarafından verilen talimatlara uygun olarak gerçekleştirip gerçekleştirmedikleri, dengeleme birimi olan üretim ve/veya elektrik depolama (Ek ibare:RG-19/11/2022-32018) üniteleri veya tesisleri için MYTM veya ilgili BYTM’ler, diğer üretim ve/veya elektrik depolama (Ek ibare:RG-19/11/2022-32018) üniteleri veya tesisleri için ilgili BYTM’ler tarafından takip edilir.

(6) (Değişik:RG-18/1/2018-30305)(22) Sistem İşletmecisi, sistem işletiminin güvenliği açısından gerekli görmesi halinde, üretim ya da tüketimlerini, KGÜP’lerine ve Sistem İşletmecisi tarafından verilen talimatlara uygun gerçekleştirmediği tespit edilen piyasa katılımcılarını, tespitlerin ayrıntılarını içeren bir rapor düzenleyerek Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca yaptırım uygulanmak üzere Kuruma bildirebilir.

(7) (Mülga:RG-18/1/2018-30305)(22)

(8) (Ek:RG-17/12/2024-32755)(36) Toplayıcı, lisanslı veya lisanssız elektrik üretim, tüketim ve müstakil elektrik depolama tesisleri için oluşturulan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerine ilişkin KGÜP’lerini ve emre amade kapasitelerini Sistem İşletmecisine bildirmekle yükümlüdür.

(9) (Ek:RG-17/12/2024-32755)(36) Toplayıcı, dengeleme birimi olmayan lisanslı üretim tesisleri ile dengeleme güç piyasasına katılmak üzere oluşturulan toplulukta, yer alan her bir üretim tesisinin KGÜP değerlerini Sistem İşletmecisine bildirmekle yükümlüdür. Söz konusu topluluğun uzlaştırma dönemindeki KGÜP değeri, topluluk içerisinde yer alan her bir üretim tesisinin ilgili uzlaştırma dönemindeki münferit olarak bildirilmiş KGÜP değerlerinin toplamıdır.

(10) (Ek:RG-21/1/2025-32789) İletim sisteminden bağlı lisanssız üreticiler; KGÜP’lerini ve emre amade kapasitelerini, Sistem İşletmecisine bildirmekle yükümlüdür. Anılan üreticilerin santrallerine ilişkin söz konusu bildirimi yapabilmelerini teminen ilgili sistemlerdeki gerekli yetkilendirme işlemi, ilgili görevli tedarik şirketleri ve/veya portföyünde bulundukları toplayıcılar tarafından gerçekleştirilir.

Madde 70

Dengeleme güç piyasası kapsamında sunulan yük alma ve yük atma tekliflerinin yapısı ve içeriği

9 değişiklik

(1) (Değişik:RG-9/8/2019-30857) Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcıları, dengeleme güç piyasası kapsamındaki dengeleme birimi bazında, bir gün sonrası için geçerli olmak üzere azami yük alma ve yük atma hızları dikkate alınarak 15 dakika içinde gerçekleştirebilecekleri üretim/tüketim artış ya da azalmalarına ilişkin saatlik yük alma ve yük atma tekliflerini, teklif fiyatlarını ve teklif miktarlarını içerecek şekilde, her bir teklif bölgesi ve ilgili günün her saati için, PYS aracılığıyla Sistem İşletmecisine bildirirler. İlgili teklif miktarlarının Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kapsamındaki primer frekans kontrolü ve sekonder frekans kontrolü rezerv miktarlarına karşılık gelen kapasite hariç tutularak bildirilmesi esastır.

(2) Saatlik yük alma teklifleri, dengeleme güç piyasası kapsamındaki piyasa katılımcısının, ilgili günün her bir saati için ilgili dengeleme biriminin, ilk seviye için kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programına, diğer seviyeler için bir önceki seviyede belirtilmiş olan üretim ya da tüketime göre, azami 15 dakika içinde gerçekleştirebileceği üretim artış ya da tüketim azalmasının MW cinsinden miktarını ve bu artış için talep ettiği birim fiyatı (TL/MWh) içerir.

(3) Saatlik yük atma teklifleri, dengeleme güç piyasası kapsamındaki piyasa katılımcısının, ilgili günün her bir saati için ilgili dengeleme biriminin, ilk seviye için kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programına, diğer seviyeler için bir önceki seviyede belirtilmiş olan üretim ya da tüketime göre, azami 15 dakika içinde gerçekleştirebileceği üretim azalması ya da tüketim artışının MW cinsinden miktarını ve bu üretim azalması ya da tüketim artışı için ödemeyi teklif ettiği birim fiyatı (TL/MWh) içerir.

(4) (Değişik:RG-3/11/2011-28104) (8) Dengeleme güç piyasası kapsamındaki piyasa katılımcıları yük alma ve yük atma yönünde ayrı ayrı olmak üzere 15 miktar seviyesinde yük alma ve yük atma teklifi bildirebilirler. Hidroelektrik santraller hariç olmak üzere, saatlik yük alma ve yük atma teklif miktarlarına ilişkin fiyatlar yük alma ve yük atma yönünde ayrı ayrı olmak ve tüm miktar seviyeleri için en yüksek ve en düşük teklif fiyatları arasındaki fark, yük alma yönünde en düşük teklif fiyatının yük atma yönünde ise en yüksek teklif fiyatının Kurul tarafından belirlenecek oranını aşmamak kaydı ile piyasa katılımcısı tarafından bildirilir. Hidroelektrik santraller her bir miktar seviyesi için yukarıdaki koşuldan bağımsız teklif fiyatı bildirebilirler. Bildirilen tüm yük alma ve yük atma teklif fiyatlarının aşağıdaki şartları taşıması esastır;

a) (Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15) Dengeleme güç piyasasına sunulacak tüm teklif fiyatlarına ilişkin asgari ve azami fiyat limitleri, Kurul tarafından onaylanarak yürürlüğe giren Gün Öncesi Piyasasında ve Dengeleme Güç Piyasasında Asgari ve Azami Fiyat Limitlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenerek PYS aracılığıyla piyasa katılımcılarına duyurulur. Tüm teklif fiyatları yüzde birlik hassasiyete sahiptir ve Türkiye’nin resmi para birimindedir.

b) Tüm yük alma teklif fiyatları ilgili teklif bölgesi için ilgili saatte belirlenmiş olan (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) nihai piyasa takas fiyatından büyük ya da eşit olacak şekilde belirlenir.

c) Tüm yük atma teklif fiyatları ilgili teklif bölgesi için ilgili saatte belirlenmiş olan (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) nihai piyasa takas fiyatından küçük ya da eşit olacak şekilde belirlenir.

ç) Tüm yük alma teklifleri, bir sonraki teklif seviyesinin fiyatı, bir önceki teklif seviyesinin fiyatından yüksek ya da eşit olacak şekilde bildirilir.

d) Tüm yük atma teklifleri, bir sonraki teklif seviyesinin fiyatı, bir önceki teklif seviyesinin fiyatından düşük ya da eşit olacak şekilde bildirilir.

e) Gün ışığından daha fazla yararlanılmasını sağlamak amacıyla saatlerin ileri alınması durumunda, ilgili saat için (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) nihai piyasa takas fiyatı 0 TL/MWh olarak dikkate alınır.

f) Gün ışığından daha fazla yararlanılmasını sağlamak amacıyla saatlerin geri alınması durumunda, tekrarlayan ilgili saat için oluşan fiyatların aritmetik ortalaması (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) nihai piyasa takas fiyatından olarak dikkate alınır.

(5) Dengeleme güç piyasası kapsamındaki bir dengeleme birimi için bir saate ilişkin yük alma ve yük atma teklif miktarlarının toplamının, talimatın ilgili dengeleme birimine ulaştıktan sonraki 15 dakika içinde gerçekleştirebileceği çıkış gücü ya da tüketim değişimi dikkate alınarak belirlenmesi esastır. Herhangi bir saat için dengeleme güç piyasası kapsamındaki bir dengeleme birimine ilişkin yük alma yönünde sunulan tüm tekliflerin ilgili dengeleme birimi tarafından azami 15 dakikalık süre içinde yerine getirilebilir olması esastır. Aynı şekilde, herhangi bir saat için dengeleme güç piyasası kapsamındaki bir dengeleme birimine ilişkin yük atma yönünde sunulan tüm tekliflerin ilgili dengeleme birimi tarafından azami 15 dakikalık süre içinde yerine getirilebilir olması esastır. Bir teklif bildiriminin geçerli olabilmesi için, teklif sahibinin, yaptığı teklifin azami 15 dakika içerisinde yerine getirilebilir olması için gerekli kapasiteyi hazır bulundurması gereklidir. Yük alma ve yük atma teklif miktarları için asgari miktar 10 MW’tır. Gerekli görmesi durumunda, Sistem İşletmecisi en az 1 ay öncesinden piyasa katılımcılarına bildirmek koşuluyla teklifler için farklı asgari sınır belirleyebilir. Bildirilen tüm yük alma ve yük atma teklif miktarları 1 MW ve katları cinsinden ifade edilir.

(6) Dengeleme güç piyasası kapsamında verilen yük alma ve yük atma tekliflerinde, katılımcıların, yük alma ve yük atma yönünde dengeleme güç piyasasında yer alan dengeleme birimlerine ilişkin azami 15 dakika içinde gerçekleştirebilecekleri kapasiteyi teklif etmeleri esastır.

(7) (Değişik:RG-17/12/2024-32755)(36) Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarının, dengeleme güç piyasası kapsamında verilen yük alma ve yük atma teklifleri ile birlikte, dengeleme birimlerine ilişkin minimum kararlı üretim düzeyi ve emre amade kapasiteyi Sistem İşletmecisine bildirmeleri esastır.

(8) (Ek:RG-17/12/2024-32755)(36) Toplayıcı portföyünde yer alan tüketim ile lisanslı ve lisanssız elektrik üretim tesisleri topluluğuna ilişkin dengeleme birimine ait yük alma ve/veya yük atma teklifleri, topluluğa ilişkin oluşturulan dengeleme birimi bazında verilir.

Madde 71

Yük alma ve yük atma tekliflerinin bildirilmesi

2 değişiklik

(1) (Değişik:RG-17/12/2024-32755)(36) Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcıları tarafından, bir sonraki güne ilişkin dengeleme güç piyasası kapsamındaki dengeleme birimi bazında belirlenen yük alma, yük atma teklifleri her gün saat 15:30’a kadar, PYS aracılığıyla Sistem İşletmecisine bildirilirler. Yük alma ve yük atma tekliflerinin belirtilen zamana kadar, 77 nci maddede belirtildiği şekilde, mevcut olan tüm iletişim imkanlarının kullanılarak Sistem İşletmecisine bildirilmesi zorunludur.

(2) (Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15) Dengeleme güç piyasası kapsamında sunulan yük alma, yük atma tekliflerinin miktarları,

a) gün içi piyasası faaliyetleri nedeni ile KGÜP’lerde değişiklik olması halinde en geç gün içi piyasasının kapı kapanış zamanını takip eden yarım saat sonrasına kadar ilgili piyasa katılımcısı tarafından güncellenebilir.

b) gün içi piyasası faaliyetleri dışında teknik bir gereklilik ortaya çıkması halinde en fazla geçerli olduğu saatten 1 saat öncesine kadar değiştirilebilir, ancak bu değişiklik teklifin Sistem İşletmecisine teklif değişikliğine sebep olan teknik gereklilik ile ilgili bilgi verilmesi ve Sistem İşletmecisinin teklif değişikliğine izin vermesi ile gerçekleştirilebilir. Teklif değişikliğine ilişkin teknik sebepler, en fazla 2 iş günü içinde Sistem İşletmecisine yazılı olarak bildirilir.

Madde 71/A

Teknik parametrelerde değişiklik yapılması

2 değişiklik

(Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)

(1) Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcıları gerçek zamanlı dengeleme kapsamında MYTM tarafından kendilerine bildirilen talimatlara uymakla yükümlüdürler. Söz konusu tüzel kişiler, teknik gereklilikler sebebiyle yükümlülüklerini yerine getiremeyecekleri durumda ise MYTM ve/veya BYTM’yi telefon, paks gibi iletişim araçları ile ivedilikle haberdar ederler. Gerçek zamanlı dengelemeye tabi taraflar, yükümlülüklerini yerine getirmemelerine ilişkin gerekçelerini MYTM’ye en geç olayı takip eden 3 iş günü içerisinde yazılı olarak bildirmekle yükümlüdürler.

(2) Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcıları, MYTM’ye bildirdikleri KGÜP’lere uymakla yükümlüdürler. Dengeleme birimlerinin emre amade kapasitelerinde değişiklik olması durumunda, MYTM konu hakkında öncelikle telefon, paks gibi iletişim araçları aracılığıyla ve akabinde PYS aracılığıyla bilgilendirilir. Emre amade kapasitede meydana gelen her türlü değişiklik MYTM’ye değişikliğe sebep olan teknik gerekçe ile birlikte bildirilir ve MYTM’nin onayı ile geçerlilik kazanır. MYTM onayı ile emre amade kapasitede meydana gelecek hiçbir değişiklik katılımcının dengesizlik ile ilgili mali sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) MYTM tarafından onaylanması suretiyle, emre amade kapasitede azalma yapılması durumunda, öncelikle ilgili dengeleme birimine ilişkin yük alma teklif miktarlarında azaltmaya gidilir. Yük alma teklif miktarında yapılan azaltmanın ilgili dengeleme birimine ilişkin emre amade azalmasını karşılamaması durumunda ilgili dengeleme biriminin KGÜP ve yük atma teklif miktarları da azaltılır. Emre amade kapasitesi azaltılan dengeleme birimine önceden verilmiş olan talimatlar emre amade kapasite azalması miktarı ile orantılı olarak MYTM tarafından sonlandırılır.

(4) MYTM tarafından onaylanması suretiyle, emre amade kapasitede artış yapılması durumunda, ilgili dengeleme birimi için, ilgili günün takip eden saatlerine ilişkin yük alma teklif miktarı girilmesine veya var olan yük alma teklif miktarlarının güncellenmesine izin verilir. Bir dengeleme birimine ilişkin emre amade kapasitenin artması söz konusu dengeleme biriminin KGÜP değerinin artırılması için gerekçe teşkil etmez.

(5) (Ek:RG-18/9/2012-28415)(11) MYTM tarafından emre amade kapasitede meydana gelen değişikliğin onaylanmasını müteakip; bildirim ve onay zamanları da dahil olmak üzere dengeleme birimiyle ilgili diğer bilgiler PYS aracılığıyla piyasa katılımcılarına duyurulur.

Madde 72

Yük alma ve yük atma tekliflerinin değerlendirilmesi

(1) Dengeleme güç piyasası kapsamında her bir teklif bölgesi bazında sunulan yük alma, yük atma teklifleri her bir saat için fiyat sırasına göre dizilir. Fiyat sırasına dizilen yük alma, yük atma teklifleri;

a) iletim sistemi kısıtları,

b) dengeleme güç piyasası kapsamındaki dengeleme birimlerine ilişkin teknik kısıtlar,

c) arz güvenilirliği ve arz kalitesine ilişkin kriterler,

dikkate alınarak, işletme güvenliği ve sistem bütünlüğü sağlanacak ve dengeleme maliyetleri en aza indirilecek şekilde değerlendirilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen kısıtlar sebebiyle verilen yük alma, yük atma talimat miktarları, Sistem İşletmecisi tarafından yayımlanır.

Madde 73

Dengeleme güç piyasası kapsamındaki yük alma ve yük atma talimatları

4 değişiklik

(1) Dengeleme güç piyasası kapsamında oluşturulan yük alma, yük atma talimatları ilgili dengeleme biriminin talimatın verilmesinden ya da talimatın başlangıç zamanından itibaren azami 15 dakikalık süre içinde gerçekleştirmesi gereken çıkış gücü değişimini belirtir.

(2) Dengeleme güç piyasası kapsamındaki talimatlar, talimatın bildirilmesi ya da talimat başlangıç zamanının gelmesi ile yerine getirilmeye başlanır ve Sistem İşletmecisi tarafından yapılan bir bildirim ile sona erdirilir. Aksi bildirilmedikçe, bir güne ilişkin dengeleme güç piyasası kapsamında bildirilen tüm talimatlar ilgili günün bitiminde sona erer.

(3) Dengeleme güç piyasası kapsamında verilen talimatlar ilgili katılımcılara öncelikle PYS aracılığıyla bildirilir. PYS aracılığıyla bildirilen talimatların gerekli görülmesi durumunda ayrıca telefon aracılığıyla da bildirilmesi esastır.

(4) Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarının ilgili dengeleme birimlerine ilişkin üretimlerini talimatta belirtildiği şekilde gerçekleştirmeleri esastır. Sistem İşletmecisi tarafından kabul edilebilir geçerli bir sebep olmaksızın, kendisine bildirimi yapılan talimatları, talimatında belirtilen şekilde yerine getirmeyen ilgili piyasa katılımcılarına Sistem İşletmecisi, bu tür ihlallerin ortadan kaldırılması için yazılı uyarıda bulunur. İlgili piyasa katılımcısı tarafından bu tür ihlallerin devam ettirilmesi halinde Sistem İşletmecisi, ihlalin ayrıntılarını içeren bir rapor düzenleyerek Kuruma başvurur.

(5) Kurum raporu inceleyerek ihlal tespiti halinde, ilgili piyasa katılımcısına (Değişik ibare:RG-28/3/2015-29309)(15) Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca yaptırım uygular.

(6) (Ek:RG-17/12/2024-32755)(36) Toplayıcının portföyünde yer alan dengeleme birimi olmayan lisanslı elektrik üretim tesisleri topluluğuna ilişkin dengeleme birimine verilen, kabul edilen ve yerine getirilen talimatın tespiti dengeleme birimine ilişkin oluşturulan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi bazındaki veriler dikkate alınarak gerçekleştirilir.

(7) (Ek:RG-17/12/2024-32755)(36) Toplayıcının portföyünde yer alan lisanslı elektrik üretim tesislerinin dengeleme birimi topluluğu altında yer alması ve ilgili topluluğa talimat verilmesi durumunda, bahse konu talimatın yerine getirilmemesi halinde söz konusu topluluğa 1/10/2013 tarihli ve 28782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin altıncı fıkrası uygulanmaz. Ancak topluluk içerisinde yer alan elektrik üretim tesislerine münferiden talimat verilmesi halinde Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin altıncı fıkrası hükmü uyarınca işlem tesis edilir.

(8) (Ek:RG-21/1/2025-32789) Dengeleme güç piyasasında Sistem İşletmecisi tarafından verilen talimatlar, depolamalı elektrik üretim tesisi bünyesindeki elektrik depolama üniteleri ile üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitelerinin ilişkilendirildiği üretim tesisine ait uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi tarafından yerine getirilir.

Madde 74

Dengeleme güç piyasası kapsamındaki yük alma ve yük atma talimatlarının etiket değerlerinin belirlenmesine ilişkin esaslar

1 değişiklik

(1) Uzlaştırmaya esas olmak üzere sistemin tamamında arz ve talebin gerçek zamanlı olarak dengelenmesi amacıyla verilen yük alma ve yük atma talimatları, ilgili mevzuat gereğince Sistem İşletmecisi tarafından gerçekleştirilen diğer faaliyetler kapsamında verilen yük alma ve yük atma talimatlarından ayrı olarak değerlendirilir. Sistemin tamamında arz ve talebin gerçek zamanlı olarak dengelenmesi amacıyla verilen talimatların etiket değeri 0, sistem kısıtlarının giderilmesi amaçlı talimatlar için 1, yan hizmetler kapsamında verilen talimatlar için 2 olarak Sistem İşletmecisi tarafından belirlenir. (Ek üçüncü cümle:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (Mülga üçüncü cümle:RG-3/11/2011-28104) (7) (…) Bir talimatın, birden fazla amaçla da ilişkili olması durumunda, talimata, Sistem İşletmecisi tarafından en çok ilişkili olduğu sebeple ilgili talimat etiket değeri verilir.

Madde 75

Acil durum ve mücbir sebep hallerinde teklif kabulü ve talimatlar

2 değişiklik

(1) Sistem İşletmecisi, acil durumlarda ya da mücbir sebep hallerinde iletim sisteminin işletme güvenliğini korumak için dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarına ilgili üretim tesislerinin sağlayabilecekleri azami kapasiteleri çerçevesinde acil durum talimatı verir. Acil durum talimatları, ilgili dengeleme birimi için bir teklif kabulü olarak değerlendirilir. Acil durum talimatlarında, talimatın ilgili dengeleme birimine ilişkin dengeleme güç piyasası kapsamında sunulmuş olan teklifler ile uyumlu olması şartı aranmaz. Acil durum talimatları, dengeleme güç piyasası kapsamındaki yük alma ve yük atma talimatları ile aynı yapıdadır. Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarının acil durum talimatını yerine getirmeleri esastır. Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcıları, acil durum talimatını yerine getiremeyeceklerinin ortaya çıkması durumunda Sistem İşletmecisini, sebepleri ile birlikte derhal haberdar eder.

(2) (Değişik:RG-21/1/2025-32789) Dengeleme birimi olup dengeleme güç piyasası kapsamında teklif sunmamış olan, dengeleme birimi olmayan üretim tesislerine sahip piyasa katılımcılarına, iletim sisteminden bağlı lisanssız elektrik üretim tesisi sahiplerine ve müstakil elektrik depolama tesisine sahip piyasa katılımcılarına ilgili tesisler için Sistem İşlemecisi tarafından acil durum talimatı verilebilir. Bu talimatlar için uzlaştırma fiyatı olarak, talimatın yük alma yönünde olması halinde ilgili saatte verilmiş olan yük alma talimat fiyatlarının en yükseği, talimatın yük atma yönünde olması halinde ilgili saatte verilmiş olan yük atma talimat fiyatlarının en düşüğü kullanılır ve talimatlar net talimat hacminin belirlenmesinde kullanılmak üzere kayda alınır. İlgili saatte, acil durum talimatı ile aynı yönde talimat oluşmaması durumunda, bir önceki ay aynı yönde verilmiş olan teklif fiyatlarının aritmetik ortalaması söz konusu talimatlar için uzlaştırma fiyatı olarak kullanılır. Ancak yük alma talimatları için belirlenen aritmetik ortalama fiyatın ilgili saatin piyasa takas fiyatından düşük olması veya yük atma talimatları için belirlenen aritmetik ortalama fiyatın ilgili saatin piyasa takas fiyatından yüksek olması durumunda ilgili saatin piyasa takas fiyatı, söz konusu talimatlar için uzlaştırma fiyatı olarak kullanılır.

(3) (Ek:RG-21/1/2025-32789) İletim sisteminden bağlı lisanssız elektrik üretim tesisi sahiplerine verilen talimatlara ilişkin oluşan tutarlar, ilgili toplayıcı ya da görevli tedarik şirketine yansıtılır. İlgili toplayıcı ya da görevli tedarik şirketi, söz konusu tutarları iletim sisteminden bağlı lisanssız elektrik üretim tesisi sahiplerine yansıtır.

Madde 76

Dengeleme güç piyasasına ilişkin PYS arıza prosedürleri

1 değişiklik

(1) 65 inci madde kapsamında ele alınan PYS’nin arızalanmasına ilişkin durumun dengeleme güç piyasasını da etkilemesi ve Sistem İşletmecisinin bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tamamlaması gereken süreçleri belirlenmiş olan süre zarfında tamamlayamayacağının ortaya çıkması durumunda Sistem İşletmecisi, süreçlerin tamamlanabilmesi için yeni süreler belirler. Bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmesi gereken bildirimler 77 nci maddede belirtilen alternatif kanallar kullanılarak gerçekleştirilir. PYS’nin arızalanması ve Sistem İşletmecisinin ilgili günün başlamasından önce dengeleme güç piyasasına ilişkin teklifleri toplayamaması durumunda, piyasa katılımcılarının bu durumun başlamasından bir önceki gün ya da Sistem İşletmecisi tarafından duyurulacak benzer bir güne ait KGÜP değerleri, yük alma, yük atma teklifleri ve ilgili güne ilişkin varsa gün öncesi piyasası fiyatları ya da benzer güne ilişkin gün öncesi piyasası fiyatları arıza durumunun devam ettiği sürece, saatlik olarak kullanılır. Piyasa katılımcılarının, Sistem İşletmecisi tarafından duyurulan değerleri gerçekleştirmelerinin teknik olarak mümkün olmaması durumunda, Sistem İşletmecisi durum hakkında bilgilendirilir. PYS arıza prosedürlerinin sona erme zamanı Sistem İşletmecisi tarafından dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarına duyurulur.

(2) (Değişik:RG-21/1/2025-32789) Sistem İşletmecisi ve dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcıları ile iletim sisteminden bağlı lisanssız elektrik üretim tesisi sahipleri, PYS arıza prosedürlerinin geçerli olduğu durumlarda derhal ulaşılabilecek en az bir kişiyi belirlemek, ilgili telefon ve faks numaralarını karşı tarafa sağlamak ve iletişim bilgileri değiştiğinde karşı tarafı bilgilendirmekle yükümlüdürler.

(3) Sistem İşletmecisi PYS’nin arızalanmaması için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. PYS arıza prosedürlerinin yürütülmesi sonucunda ortaya çıkan ilave maliyetlerden ve zararlardan Piyasa İşletmecisi ve/veya Sistem İşletmecisi sorumlu tutulamaz.

İkinci Bölüm

Bildirimler ve Sistem İşletmecisi Tarafından Uzlaştırma için Sağlanacak Bilgiler

Madde 77

Dengeleme güç piyasası kapsamındaki bildirimler

2 değişiklik

(1) Dengeleme güç piyasası kapsamında,

a) (Değişik:RG-21/1/2025-32789) Piyasa katılımcıları ile iletim sisteminden bağlı lisanssız elektrik üretim tesisi sahipleri tarafından gün öncesi üretim/tüketim programlarının ve yük alma, yük atma tekliflerinin, emre amade kapasiteleri ile minimum kararlı üretim düzeyi değerlerinin Sistem İşletmecisine bildirilmesi,

b) Sistem İşletmecisi tarafından gün öncesi üretim/tüketim programlarında ya da yük alma, yük atma tekliflerinde tespit edilen hatalara ilişkin piyasa katılımcılarına yapılan bildirimler,

c) Sistem İşletmecisi tarafından dengeleme güç piyasası kapsamındaki yük alma, yük atma talimatlarının ilgili piyasa katılımcılarına bildirilmesi,

ç) yukarıda belirtilenler dışında Sistem İşletmecisi tarafından ilgili piyasa katılımcılarına yapılacak olan tüm bildirimler, yayımlanacak olan tüm bilgiler ve yapılacak olan tüm duyurular,

d) yukarıda belirtilenler dışında ilgili piyasa katılımcıları tarafından Sistem İşletmecisine yapılacak olan tüm bildirimler,

PYS aracılığıyla gerçekleştirilir.

(2) Dengeleme güç piyasası kapsamında verilen talimatlar ilgili katılımcılara öncelikle PYS aracılığıyla bildirilir. PYS aracılığıyla bildirilen talimatlar gerekli görülmesi durumunda ayrıca telefon aracılığıyla da teyit edilebilir.

(3) (Değişik:RG-21/1/2025-32789) Piyasa katılımcıları ile iletim sisteminden bağlı lisanssız elektrik üretim tesisi sahipleri, PYS’ye erişim sağlayabilmek için gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler. Ancak, PYS’nin işler halde olmaması durumunda bildirimler sırasıyla faks ve telefon aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Faks ve telefon yolu ile yapılan bildirimler, Sistem İşletmecisi tarafından PYS’ye aktarılır.

Madde 78

Talimat mutabakatları

2 değişiklik

(1) (Değişik:RG-3/11/2011-28104) (8) Dengeleme güç piyasası kapsamında Sistem İşletmecisi tarafından ilgili piyasa katılımcılarına gönderilen talimatlara ilişkin olarak, her saatin bitimini takip eden dört saat içerisinde taraflar arasında mutabakat sağlanır.

(2) Talimat mutabakatları için, PYS üzerinden yapılan talimat bildirimlerinde PYS kayıtları esas alınır. İlgili talimat bildiriminin, bu Yönetmeliğin 77 nci maddesi hükümleri doğrultusunda diğer iletişim kanalları da kullanılarak yapılmış olması durumunda kullanılan iletişim kanallarına ilişkin kayıtlara da başvurulur. Sistem İşletmecisi ile ilgili piyasa katılımcısı arasında uyuşmazlık çıkması durumunda MYTM’deki ses kayıt sisteminde bulunan ses kayıtları geçerlidir.

(3) (Değişik:RG-3/11/2011-28104) (8) Mutabakat süresinin sona ermesi sonrasında talimatlara ve ilgili saat için Dengeleme Güç Piyasası kapsamında belirlenen Sistem Marjinal Fiyatına ilişkin herhangi bir değişiklik yapılamaz.

Madde 79

Sistem İşletmecisi tarafından uzlaştırma için sağlanacak bilgiler

1 değişiklik

(Değişik:RG-9/8/2019-30857)

(1) Sistem İşletmecisi, uzlaştırma için dengeleme güç piyasası kapsamındaki üretim tesisi niteliğindeki uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi bazında, söz konusu bildirim zamanı içerisindeki her bir uzlaştırma dönemine ilişkin, kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programını, dengeleme güç piyasası kapsamında verilmiş ve mutabakat sağlanmış olan yük alma ve yük atma talimatlarını, bu talimatların etiket değerlerini, teklif fiyatlarını ve Sistem İşletmecisi tarafından hesaplanan dengeleme güç piyasası kapsamındaki sistem marjinal fiyatları ile YGSMF, KÜPST ve diğer hesaplarda kullanılmak üzere gerekli verileri Piyasa İşletmecisine iletir.

Altıncı Kısım

Uzlaştırmaya İlişkin Hükümler

Birinci Bölüm

Kayıplara İlişkin Hususlar

Madde 80

Uzlaştırmaya esas elektrik enerjisi teslim noktası ve uzlaştırmaya esas veriş-çekiş miktarları

8 değişiklik

(1) Uzlaştırma hesaplamalarında, piyasa katılımcılarının elektrik enerjisini ilgili uzlaştırma dönemine ilişkin (Mülga ibare:RG-28/3/2015-29309)(15) (…), çekiş ya da ihracat yapılan bir iletim sistemi bağlantı noktasında satın aldığı ve/veya sattığı kabul edilir. Uzlaştırma hesaplamaları için esas alınan alış–satış noktası, uzlaştırmaya esas elektrik enerjisi teslim noktası olarak adlandırılır.

(2) Kayıtlı sayaçlar tarafından ölçülen veriş-çekiş miktarları ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda aşağıdaki ana esaslar çerçevesinde ilgili kayıp katsayıları uygulanmak suretiyle uzlaştırmaya esas veriş-çekiş miktarlarına dönüştürülür:

a) Sayaç ile itibari bağlantı noktası arasında sistem kayıplarının hesaplanmasında dikkate alınmamış olan bir indirici ya da yükseltici transformatör olması halinde, uzlaştırmaya esas veriş-çekiş miktarlarının hesaplanmasında, söz konusu sayaçların kayıt edilmesi esnasında (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) kayıp katsayıları hesaplama metodolojisi dikkate alınarak belirlenen ve ilgili transformatör kaybını yansıtmak üzere ölçülen veriş miktarını indirgeyen veya ölçülen çekiş miktarını yükselten bir transformatör kaybı katsayısı uygulanır. Bu kapsamda kayıp uygulanacak transformatörlerin belirlenmesinde, uygulanmakta olan (Mülga ibare:RG-20/2/2011-27852) (…) iletim sistemi kayıp katsayısı hesaplamalarında dikkate alınan şebeke sınırları içerisine söz konusu transformatöre ait kayıpların dahil edilmemiş olması esastır.

b) Sayaç ile itibari bağlantı noktası arasında sistem kayıplarının hesaplanmasında dikkate alınmamış olan bir hat bulunması halinde, uzlaştırmaya esas veriş-çekiş miktarlarının hesaplanmasında, söz konusu sayaçların kayıt edilmesi esnasında (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) kayıp katsayıları hesaplama metodolojisi dikkate alınarak belirlenen ve ilgili hat kaybını yansıtmak üzere ölçülen veriş miktarını indirgeyen veya ölçülen çekiş miktarını yükselten bir hat kaybı katsayısı uygulanır. Bu kapsamda kayıp uygulanacak hatların belirlenmesinde, uygulanmakta olan (Mülga ibare:RG-20/2/2011-27852) (…) iletim sistemi kayıp katsayısı hesaplamalarında dikkate alınan şebeke sınırları içerisine söz konusu hatta ait kayıpların dahil edilmemiş olması esastır.

c) (Değişik:RG-20/2/2011-27852) Uzlaştırma hesaplamalarında, iletim sistemine bağlı üretim ve/veya ithalat yapılan bağlantı noktasından iletim sistemine verilen elektrik enerjisi, uzlaştırmaya esas veriş miktarlarının hesaplanmasında, ilgili uzlaştırma dönemine ilişkin iletim sistemi kaybı yansıtılarak indirgenir.

ç) (Değişik:RG-20/2/2011-27852) Dağıtım sistemine bağlı üretim tesislerinin uzlaştırmaya esas veriş miktarlarının hesaplanmasında, ölçülen veriş miktarına iletim sistemi kayıpları uygulanmaz.

d) (Değişik:RG-20/2/2011-27852) (6) Dağıtım şirketi kullanımındaki orta gerilim baralarından iletim sistemine enerji akışı olması durumunda, söz konusu enerjiye iletim sistemi kayıpları uygulanmaz.

İkinci Bölüm

Veriş-Çekiş Değerlerinin Okunması, Toplanması, Doğrulanması ve Düzeltilmesi

Madde 81

Uzlaştırmaya esas veriş-çekiş değerlerinin okunması, toplanması ve doğrulanması

2 değişiklik

(Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15)

(1) Piyasa katılımcıları adına kayıtlı olan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonları içerisinde yer alan sayaçlara ilişkin değerler TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde okunur ya da belirlenir ve fatura döneminin sonunu takip eden ilk on gün içerisinde elektronik olarak PYS’ye aktarılır.

(2) PYS’ye veri aktarımında kullanılacak olan elektronik veri aktarım biçimi Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına duyurulur.

(3) Uzlaştırma kapsamında değerlerinin bildirilmesi gereken sayaçların listesi, yeni kayıtlar ve kayıtların güncellenmesine bağlı olarak, Piyasa İşletmecisi tarafından fatura dönemi bazında PYS aracılığı ile güncellenir.

(4) İlgili mevzuat kapsamında uzlaştırma dönemi bazında okunacağı tespit edilen sayaçların, ilgili fatura döneminin her bir uzlaştırma dönemine ait:

a) kWh olarak sistemden çekilen aktif elektrik enerjisi,

b) kWh olarak sisteme verilen aktif elektrik enerjisi,

değerleri okunur.

(5) (Değişik:RG-18/1/2018-30305)(22) 17 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında görevli tedarik şirketinden enerji temin eden tüketim birimlerini içeren kategorilerin her biri için Kurumca yayımlanacak Toplam Tüketim Tahmini Belirleme Metodolojisi çerçevesinde toplam tüketim değerleri dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından fatura döneminin bitişini takip eden ilk on gün içerisinde belirlenerek ilgili piyasa katılımcısına ve Piyasa İşletmecisine PYS veya kurumsal elektronik posta vasıtasıyla bildirilir.

(6) Bu madde kapsamında PYS’ye aktarılan, elektronik ortamda Piyasa İşletmecisine gönderilen ve PYS’ye aktarılan sayaç değerleri, faturaya esas değerler olarak kabul edilir.

Madde 81/A

Depolamalı elektrik üretim tesislerine ilişkin uygulamalar

7 değişiklik

(Ek:RG-19/11/2022-32018)

(1) 2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında, depolamalı elektrik üretim tesislerinin sisteme veriş miktarları, uzlaştırma hesaplamalarında dikkate alınmaz.

(2) (Ek:RG-21/1/2025-32789) Depolamalı elektrik üretim tesisi bünyesindeki elektrik depolama ünitelerinin;

a) 9/5/2021 tarihli ve 31479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliğinin EK-1’inde yer aldığı şekilde çalışabilir halde tutulması,

b) Kabul tarihinden itibaren ilk beş yıl boyunca yüzde seksen beş, sonraki yıllarda yüzde seksen oranında lisansına derç edilen elektriksel kurulu güç kapasitesinde emre amade olması,

zorunludur.

(3) (Ek:RG-21/1/2025-32789) Fatura dönemi bazında ikinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan koşullardan birinin ondan fazla uzlaştırma döneminde sağlanmadığının tespit edilmesi halinde ilgili fatura döneminde, şebekeden çekilip elektrik depolama ünitesinde depolandıktan sonra tekrar sisteme verilen enerji de dahil olmak üzere, depolamalı elektrik üretim tesisinden sisteme verilen enerjinin tamamı ilgili katılımcının uzlaştırma hesaplamalarında dikkate alınmaz. Söz konusu enerji Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) katılımcısı görevli tedarik şirketi tarafından üretilmiş kabul edilir ve YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(4) (Ek:RG-21/1/2025-32789) Depolamalı elektrik üretim tesisinden sisteme verilen uzlaştırmaya esas veriş miktarının sıfır olduğu uzlaştırma dönemlerinde elektrik depolama ünitelerinin ikinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan koşulları sağlamaması halinde üçüncü fıkra hükümleri uygulanmaz.

(5) (Ek:RG-21/1/2025-32789) Kanunun 7 nci maddesinin on birinci fıkrası kapsamında kurulan elektrik üretim tesislerinde bu fıkra hükmü, sadece anılan Kanunun on birinci fıkra hükmü çerçevesinde kurulan ünite veya üniteler için uygulanır.

(6) (Ek:RG-21/1/2025-32789) İkinci fıkra hükmü kapsamında belirlenen tolerans değerleri depolamalı elektrik üretim tesislerine ait elektrik depolama ünite veya ünitelerinin kabulü yapılan toplam gücü için uygulanır.

(7) (Ek:RG-21/1/2025-32789) Kanunun 7 nci maddesinin on birinci fıkrası kapsamında kurulan depolamalı elektrik üretim tesisleri ayrı olarak ölçülür.

Madde 82

Veriş-çekiş değerlerinin doğrulanması veya düzeltilmesi

2 değişiklik

(1) Tarafların itirazlarına ya da düzeltmelerine olanak tanımak amacıyla, uzlaştırmaya esas veriş-çekiş değerleri, PYS aracılığı ile ilan edilir.

(2) (Değişik:RG-18/1/2018-30305)(22) TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiden yazılı veya elektronik ortamda bir düzeltme gelmesi halinde, TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiden gelen düzeltme tutanağında yer alan düzeltilmiş veriş-çekiş değerleri, ilgili fatura dönemi için geçerli olur.

(3) Piyasa katılımcısının düzeltme talebi olması halinde, TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye başvuruda bulunarak, mutabık kalınması ve mutabık kalınan değerin TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından elektronik ortamda Piyasa İşletmecisine gönderilmesi esastır.

(4) (Değişik:RG-18/1/2018-30305)(22) Fatura döneminin bitişini takip eden 12 nci gün saat 17:30’dan sonra uzlaştırmaya esas veriş-çekiş değerlerine ilişkin olarak Piyasa İşletmecisine gönderilen düzeltilmiş değerler, söz konusu aya ilişkin uzlaştırma hesaplamalarında dikkate alınmaz ve PYS’de yer alan mevcut değerler kabul edilir.

Madde 83

Okunan sayaç değerlerinin uzlaştırma dönemi bazında olmaması veya sayaçların her fatura dönemi sonunda okunamaması durumu (Değişik madde başlığı:RG-6/11/2010-27751)

3 değişiklik

(1) Uzlaştırma kapsamındaki sayaçlardan uzlaştırma dönemi bazında ölçüm yapılamaması durumunda, uzlaştırma dönemi bazındaki değerler, okunan sayaç değerlerine profiller uygulanarak (Mülga ibare:RG-18/1/2018-30305)(22) (…) hesaplanır. Profil uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından hazırlanır ve Kurul tarafından onaylanarak yürürlüğe girer. (Mülga cümle:RG-18/1/2018-30305)(22) (…)

(2) (Ek:RG-6/11/2010-27751) Uzlaştırma kapsamındaki sayaçlardan, her fatura dönemi sonunda okunması gerekmeyenler ve yönetmelikte atıfta bulunulan diğer hususlar Otomatik Sayaç Okuma Sistemlerinin Kapsamına ve Sayaç Değerlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslarda belirlenir. Otomatik Sayaç Okuma Sistemlerinin Kapsamına ve Sayaç Değerlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Kurum tarafından hazırlanır ve Kurul tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.

Üçüncü Bölüm

Uzlaştırmaya Esas Veriş-Çekiş Miktarlarının ve İletim Sistemi

Madde 84

Uzlaştırmaya esas veriş-çekiş miktarlarının hesaplanması

(1) Uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimine ait veriş-çekiş miktarları aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(1a)

(1b)

(2) Bu formülde geçen;

UEVMb,u “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, “u” uzlaştırma dönemine ait Uzlaştırmaya Esas Veriş Miktarını (MWh),

İSVMb,u 85 inci madde uyarınca hesaplanan, “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, “u” uzlaştırma dönemine ait İletim Sistemine Veriş Miktarını (MWh),

İSKKu 86 ncı madde uyarınca hesaplanan, “u” uzlaştırma dönemine ait İletim Sistemi Kayıp Katsayısı,

UEÇMb,u “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, “u” uzlaştırma dönemine ait Uzlaştırmaya Esas Çekiş Miktarını (MWh),

İSÇMb,u 85 inci madde uyarınca hesaplanan, “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, “u” uzlaştırma dönemine ait İletim Sisteminden Çekiş Miktarını (MWh),

g “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin iletim sistemine bağlı bir üretim tesisi olması durumunda 1, diğer tüm durumlarda 0 olan değeri

ifade eder.

Madde 85

Uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerinin iletim sistemine veriş-çekiş miktarlarının hesaplanması

2 değişiklik

(Değişik:RG-30/12/2012-28513 2. Mükerrer)(13)

(1) Bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin saatlik olarak iletim sistemine veriş ve iletim sisteminden çekiş miktarları aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(2a)

(2b)

“(2) Bu formüllerde geçen;

İSVMb,u “b”

uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, “u” uzlaştırma dönemine ait İletim Sistemine Veriş

Miktarını (MWh),

SVDb,s,u “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonu tanımında yer alan

“s” sayacının, ölçülen veriş değerini gösteren “u” uzlaştırma dönemine ait

Sisteme Veriş Değerini (MWh),

TKKb,s “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonu tanımında yer alan

“s” sayacına uygulanan Transformatör Kayıp Katsayısını,

HKKb,s “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonu tanımında yer alan

“s” sayacına uygulanan Hat Kayıp Katsayısını,

x “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonunda yer alan sayaç

sayısını,

k “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonu tanımında yer alan

“s” sayacına veya kategorilere uygulanan 0 ya da 1 değerleri olan katsayıyı,

İSÇMb,u “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, “u” uzlaştırma dönemine ait

İletim Sisteminden Çekiş Miktarını (MWh),

SÇDb,s,u “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonu tanımında yer alan

“s” sayacının, ilgili sayacın iletim sisteminde yer alması durumunda ölçülen,

17 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında görevli

(Değişik ibare:RG-15/7/2015-29417) (17) tedarik şirketinden enerji temin eden tüketim birimlerini içeren bir

kategori olması durumunda hesaplanan toplam çekiş değerini, ilgili sayacın

dağıtım sisteminde yer alması durumunda dağıtım sisteminden net çekiş

değerini gösteren “u” uzlaştırma dönemine ait Sistemden Çekiş Değerini (MWh)

ifade eder.

Madde 86

İletim sistemi kayıp miktarının ve katsayısının hesaplanması

1 değişiklik

(Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15)

(1) Her bir uzlaştırma dönemi İletim Sistemi Kayıp miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(3a)

(2) Her bir uzlaştırma dönemi için uygulanacak İletim Sistemi Kayıp Katsayısı TEİAŞ’ın iletim sistemi kayıplarını satın almaya başlayacağı tarihe kadar aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(3b)

(3) Bu formüllerde geçen;

İSKMu “u” uzlaştırma dönemine ait hesaplanan İletim Sistemi Kayıp Miktarını,

İSKKu “u” uzlaştırma dönemine ait hesaplanan İletim Sistemi Kayıp Katsayısı,

İSVMs, u 85 inci madde uyarınca hesaplanan, iletim sistemi konfigürasyonunda yer alan “s” sayacının “u” uzlaştırma dönemine ait İletim Sistemine Veriş Miktarını (MWh),

İSÇMs, u 85 inci madde uyarınca hesaplanan, iletim sistemi konfigürasyonunda yer alan “s” sayacının “u” uzlaştırma dönemine ait İletim Sisteminden Çekiş Miktarını (MWh),

n “u” uzlaştırma döneminde, iletim sistemi konfigürasyonunda yer alan sayaç sayısını

ifade eder.

(4) TEİAŞ’ın iletim sistemi kayıplarını satın almaya başlamasıyla birlikte uzlaştırmaya ilişkin hesaplamalarda İletim Sistemi Kayıp Katsayısı sıfır olarak alınır ve İletim Sistemi Kayıp Miktarı TEİAŞ’ın uzlaştırmaya esas çekiş miktarı olarak kabul edilir.

Dördüncü Bölüm

Uzlaştırmaya Esas İkili Anlaşma Bildirimleri

Madde 87

Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimlerine ilişkin kurallar

(1) Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimleri, her ikisi de kayıtlı piyasa katılımcısı olan ve biri alıcı diğeri satıcı konumundaki lisans sahibi iki tüzel kişi tarafından ortaklaşa yapılır.

(2) Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirim miktarı; piyasa katılımcılarının düzenlemeye tabi olan ya da olmayan ikili anlaşmalar vasıtasıyla belli bir uzlaştırma dönemi bazında aynı teklif bölgesine ilişkin almayı ya da satmayı, uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimleri kapsamında Piyasa İşletmecisine bildirdiği elektrik enerjisi miktarıdır. Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirim miktarları, uzlaştırmaya esas elektrik enerjisi teslim noktası bazındadır.

Madde 88

Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimi

2 değişiklik

(1) Herhangi bir günde yer alan bir uzlaştırma dönemine ilişkin uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimi, en geç, ilgili günün bir gün öncesinde saat 16:00’a kadar, piyasa katılımcısı tarafından, PYS aracılığıyla Piyasa İşletmecisine bildirilir.

(2) Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimi;

a) Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimi için alıcı olan piyasa katılımcısı,

b) Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimi için satıcı olan piyasa katılımcısı,

c) Her bir uzlaştırma dönemi için, uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirim miktarı (Değişik ibare:RG-3/11/2011-28104) (7) (lot),

ç) İkili anlaşmanın geçerli olduğu teklif bölgesi

bilgilerini içerir.

(3) Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimlerinin, bildirime taraf olan her iki piyasa katılımcısı tarafından ortak olarak yapılması esastır. Tek bir piyasa katılımcısı tarafından yapılan uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimi geçerli sayılmaz.

(4) Bildirimin, ilgili günden sonra geçerliliğinin devam edecek olması durumunda, bildirimin hangi günler için geçerli olacağı bildirilir.

(5) (Mülga:RG-6/11/2010-27751)

(6) Piyasa katılımcıları tarafından PYS aracılığıyla yapılan uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimleri faturaya esas resmi değerler olarak kabul edilir.

Madde 89

Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimlerinin değiştirilmesi

2 değişiklik

(1) Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimleri, en geç, ilgili günün bir gün öncesinde saat 16:00’a kadar (Ek ibare:RG-18/1/2018-30305)(22) ilgili piyasa katılımcılarından biri tarafından değiştirilebilir.

(2) (Ek:RG-9/8/2019-30857) İthalat-ihracata ilişkin uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimleri, Sistem İşletmecisi ve ilgili piyasa katılımcısının Piyasa İşletmecisine ayrı ayrı yapacakları mutabık kalınmış ikili anlaşma bildirimlerini içeren değişiklik talepleri doğrultusunda güncellenebilir.

Madde 89/A

İkili anlaşma bildirimleri kapsamında karşılığı olmayan piyasa işlemi

1 değişiklik

(Ek:RG-9/8/2019-30857)(26)

(1) Karşılığı olmayan piyasa işlemi niteliğindeki ikili anlaşma bildirimleri Karşılığı Olmayan Piyasa İşlemlerine İlişkin Yöntem hükümleri çerçevesinde iptal edilir.

Beşinci Bölüm

Uzlaştırma İşlemlerine İlişkin Genel Hükümler

Madde 90

Fatura dönemi

(1) Fatura dönemi, bir takvim ayının ilk günü saat 00:00’da başlayıp, aynı ayın son günü saat 24:00’da biten süreyi ifade eder.

Madde 91

Uzlaştırma dönemleri

1 değişiklik

(1) Bir fatura dönemi içerisindeki her bir saat bir uzlaştırma dönemini oluşturur.

(2) (Ek:RG-21/1/2025-32789) Dengeleme güç piyasasında uzlaştırma dönemi on beş dakika olarak uygulanır.

Altıncı Bölüm

Gün Öncesi Piyasası Faaliyetlerinin Uzlaştırılması(27)

Madde 92

Gün öncesi piyasası faaliyetlerinin uzlaştırılması için veri gereksinimleri (Değişik başlık:RG-2/2/2020-31027)

1 değişiklik

(1) Gün öncesi piyasası faaliyetlerinin uzlaştırılmasında;

a) Gün öncesi piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısının, gün öncesi piyasası faaliyetleri kapsamında, her bir teklif bölgesi için, bir fatura dönemi içerisindeki her bir saate ait ilgili piyasa katılımcılarının sisteme enerji satışı ya da sistemden enerji alışlarına ilişkin teklifleri,

b) Gün öncesi piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısının, gün öncesi piyasası faaliyetleri kapsamında, her bir teklif bölgesi için, bir fatura dönemi içerisindeki her bir saate ait gerçekleştirmiş oldukları enerji satış ya da enerji alış miktarları,

c) PYS’nin ilgili modülü aracılığıyla, bir fatura dönemi içerisindeki her bir saate ilişkin, gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sisteme enerji satışı ya da sistemden enerji alışlarına ilişkin teklifleri dikkate alınarak her bir teklif bölgesi için hesaplanan nihai piyasa takas fiyatları,

dikkate alınır.

(2) Birinci fıkranın;

a) (a) bendinde yer alan veriler piyasa katılımcıları tarafından,

b) (b) ve (c) bentlerinde yer alan veriler Piyasa İşletmecisi tarafından

sağlanır.

(Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sisteme satışlarına ilişkin tutarın hesaplanması

Madde 934 değişiklik

(Değişik:RG-6/11/2010-27751)

(1) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sisteme satışlarına ilişkin olarak, teklif bölgesi bazında, bir avans dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(4a)

(2) Bu formülde geçen;

SSTt,p,s “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans döneminde gerçekleşen sistem satışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),

SSFt,p,s,u,r 94 üncü madde uyarınca hesaplanan, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemine ait geçerli “r” teklifi için uygulanacak sistem satış fiyatını (TL/MWh),

SSMt,p,s,u,r (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemine ait geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh),

n “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemine ait sisteme enerji satışı gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,

a ilgili avans dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını,

ifade eder.

(3) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sisteme satışlarına ilişkin olarak, teklif bölgesi bazında, bir fatura dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(4b)

(4) Bu formülde geçen;

SSTt,p,s “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans döneminde gerçekleşen sistem satışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),

SSTt,p “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, ilgili fatura döneminde gerçekleşen sistem satışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),

b ilgili fatura dönemine ilişkin avans dönemi sayısını,

ifade eder.

Madde 94

Sistem satış fiyatlarının belirlenmesi

6 değişiklik

(Değişik:RG-9/8/2019-30857)

(1) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Bir fatura dönemi için, uzlaştırma dönemi bazında, gün öncesi piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısının, bir teklif bölgesi için gün öncesi piyasası kapsamında sunmuş olduğu saatlik tekliflere ilişkin gerçekleşen sistem satışlarında uygulanacak sistem satış fiyatları aşağıdaki formüle göre belirlenir:

SSFt,p,u,r = NPTFt,u (5a)

(2) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Birinci fıkradaki formüllerde geçen;

NPTFt,u “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemine ait nihai piyasa takas fiyatını (TL/MWh),

SSFt,p,u,r “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemine ait geçerli “r” saatlik teklifi için uygulanacak Sistem Satış Fiyatını (TL/MWh),

ifade eder.

(3) Bir fatura dönemi için, uzlaştırma dönemi bazında, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısının, bir teklif bölgesi için (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası kapsamında sunmuş olduğu blok ve esnek tekliflere ilişkin gerçekleşen sistem satışlarında uygulanacak sistem satış fiyatları aşağıdaki formüle göre belirlenir:

SSFp,t,r = AOPTFp,t,r + ÜFBp,t,r (5b)

(4) Üçüncü fıkradaki formülde geçen;

SSFp,t,r ; “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesindeki, “r” blok veya esnek teklifi için uygulanacak Saatlik Sistem Satış Fiyatını (TL/MWh),

AOPTFp,t,r ; “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesindeki, “r” blok veya esnek teklifi için Gün Öncesi Piyasası Tekliflerinin Yapısı ve Tekliflerin Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca hesaplanan ağırlıklı ortalama piyasa takas fiyatını (TL/MWh),

ÜFBp,t,r ; “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesindeki, “r” esnek veya blok satış teklifi için Gün Öncesi Piyasası Tekliflerinin Yapısı ve Tekliflerin Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca hesaplanan birim bedeli (TL/MWh),

ifade eder.

(Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sistemden alışlarına ilişkin tutarın hesaplanması

Madde 954 değişiklik

(Değişik:RG-6/11/2010-27751)

(1) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sistemden alışlarına ilişkin olarak, teklif bölgesi bazında, bir avans dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(6a)

(2) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Birinci fıkradaki formülde geçen;

SATt,p,s “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans döneminde gerçekleşen sistem alışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını (TL),

SAFt,p,s,u,r 96 ncı madde uyarınca hesaplanan, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemine ait geçerli “r” teklifi için uygulanacak sistem alış fiyatını (TL/MWh),

SAMt,p,s,u,r Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki, “u” uzlaştırma dönemine ait geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),

n “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki, “u” uzlaştırma dönemine ait sistemden enerji alışı gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,

a İlgili avans dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını,

ifade eder.

(3) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sistemden alışlarına ilişkin olarak, teklif bölgesi bazında, bir fatura dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(6b)

(4) Bu formülde geçen;

SATt,p “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans döneminde gerçekleşen sistem alışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını (TL),

SATt,p,s “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans döneminde gerçekleşen sistem alışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını (TL),

b ilgili fatura dönemindeki avans dönemi sayısını,

ifade eder.

Madde 96

Sistem alış fiyatlarının belirlenmesi

5 değişiklik

(Değişik:RG-9/8/2019-30857)

(1) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Bir fatura dönemi için, uzlaştırma dönemi bazında, gün öncesi piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısının, bir teklif bölgesi için gün öncesi piyasası kapsamında sunmuş olduğu saatlik tekliflere ilişkin gerçekleşen sistem alışlarında uygulanacak sistem alış fiyatları aşağıdaki formüle göre belirlenir:

SAFt,p,u,r = NPTFt,u (7a)

(2) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Birinci fıkradaki formülde geçen;

NPTFt,u “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemine ait nihai piyasa takas fiyatını (TL/MWh),

SAFt,p,u,r “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemine ait geçerli “r” saatlik teklifi için uygulanacak Sistem Alış Fiyatını (TL/MWh),

ifade eder.

(3) Bir fatura dönemi için, uzlaştırma dönemi bazında, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısının, bir teklif bölgesi için (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası kapsamında sunmuş olduğu blok ve esnek tekliflere ilişkin gerçekleşen sistem alışlarında uygulanacak sistem alış fiyatları aşağıdaki formüle göre belirlenir:

SAFp,t,r = AOPTFp,t,r – TFBp,t,r (7b)

(4) Üçüncü fıkradaki formülde geçen;

SAFt,p,r ; “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesindeki, “r” blok veya esnek teklifi için uygulanacak Saatlik Sistem Alış Fiyatını (TL/MWh),

AOPTFp,t,r ; “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesindeki, “r” blok veya esnek teklifi için Gün Öncesi Piyasası Tekliflerinin Yapısı ve Tekliflerin Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca hesaplanan ağırlıklı ortalama piyasa takas fiyatını (TL/MWh),

TFBp,t,r ; “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesindeki, “r” esnek veya blok alış teklifi için Gün Öncesi Piyasası Tekliflerinin Yapısı ve Tekliflerin Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca hesaplanan birim bedeli (TL/MWh),

ifade eder.

Madde 97

Vadeli elektrik piyasası kapsamında sahip olunan pozisyonlara ilişkin tutarların hesaplanması

(Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-2/2/2020-31027)

(1) Vadeli elektrik piyasasında sahip olunan pozisyonlara ilişkin olarak, bir fatura dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak ve/veya borç tutarı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

(2) Birinci fıkrada yer alan formüllerde geçen;

VEPSTp,f “p” piyasa katılımcısının “f” fatura dönemindeki kısa pozisyon sahibi olduğu kontratlara ilişkin hesaplanan satış tutarını,

VEPATp,f “p” piyasa katılımcısının “f” fatura dönemindeki uzun pozisyon sahibi olduğu kontratlara ilişkin hesaplanan alış tutarını,

EFt,p,i,j,u “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının “i” kontratındaki “j” pozisyonunun “u” uzlaştırma dönemi için eşleşme fiyatını (TL/MWh),

VEPSMt,p,i,j,u “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının kısa pozisyon sahibi olduğu “i” kontratındaki “j” pozisyonunun “u” uzlaştırma dönemi için eşleşme miktarını (MWh),

VEPAMt,p,i,j,u “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının uzun pozisyon sahibi olduğu “i” kontratındaki “j” pozisyonunun “u” uzlaştırma dönemi için eşleşme miktarını (MWh),

m “f” fatura döneminde, “p” piyasa katılımcısı için uzlaştırma hesaplamasına dahil edilen kontrat sayısını,

n “f” fatura döneminde, “p” piyasa katılımcısı için uzlaştırma hesaplamasına dahil edilen kontratlardaki sahip olunan pozisyon sayısını,

z İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,

y “i” kontratının teslimat dönemi içerisinde yer alan “f” fatura dönemindeki uzlaştırma dönemi sayısını,

ifade eder.

Madde 98

Gün içi piyasası kapsamında gerçekleşen eşleşmelere ilişkin tutarın hesaplanması

(Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-2/2/2020-31027)

(1) Gün içi piyasasının uzlaştırılmasında gün içi piyasası kapsamında enerji satışı ya da enerji alışlarına ilişkin ticari işlem onayları dikkate alınır.

(2) Gün içi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sistemden alışlarına ilişkin olarak teklif bölgesi bazında, bir avans dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(3) İkinci fıkradaki formülde geçen;

GİPATt,p,s “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans döneminde gerçekleşen gün içi piyasası alışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını (TL),

EFt,p,s,u,r 66/F maddesi uyarınca belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemine ait geçerli “r” eşleşmesi için uygulanacak alış yönündeki eşleşme fiyatını (TL/MWh),

GİPAMt,p,s,u,r 66/F maddesi uyarınca belirlenen “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki, “u” uzlaştırma dönemine ait geçerli “r” eşleşmesinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu alış miktarını (MWh),

n “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki, “u” uzlaştırma dönemine ait sistemden enerji alışı gerçekleştirmiş olduğu eşleşme sayısını,

a İlgili avans dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını,

ifade eder.

(4) Gün içi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sistemden alışlarına ilişkin olarak teklif bölgesi bazında, bir fatura dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(5) Dördüncü fıkradaki formülde geçen;

GİPATt,p “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, ilgili fatura döneminde gerçekleşen gün içi piyasası alışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını (TL),

GİPATt,p,s “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans döneminde gerçekleşen gün içi piyasası alışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını (TL),

b İlgili fatura dönemine ilişkin avans dönemi sayısını,

ifade eder.

(6) Gün içi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sisteme satışlarına ilişkin olarak teklif bölgesi bazında, bir avans dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(7) Altıncı fıkradaki formülde geçen;

GİPSTt,p,s “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans döneminde gerçekleşen gün içi piyasası satışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),

EFt,p,s,u,r 66/F maddesi uyarınca belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemine ait geçerli “r” eşleşmesi için uygulanacak satış yönündeki eşleşme fiyatını (TL/MWh),

GİPSMt,p,s,u,r 66/F maddesi uyarınca belirlenen “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki, “u” uzlaştırma dönemine ait geçerli “r” eşleşmesinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu satış miktarını (MWh),

n “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans dönemindeki, “u” uzlaştırma dönemine ait sistemde enerji satışı gerçekleştirmiş olduğu eşleşme sayısını,

a İlgili avans dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını,

ifade eder.

(8) Gün içi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sisteme satışlarına ilişkin olarak teklif bölgesi bazında, bir fatura dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(9) Sekizinci fıkradaki formülde geçen;

GİPSTt,p “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, ilgili fatura döneminde gerçekleşen gün içi piyasası satışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),

GİPSTt,p,s “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans döneminde gerçekleşen gün içi piyasası satışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),

b İlgili fatura dönemine ilişkin avans dönemi sayısını,

ifade eder.

Madde 99

Gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin oluşan gelirin hesaplanması

1 değişiklik

(Değişik:RG-6/11/2010-27751)

(1) Gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin teklif bölgeleri arasındaki fiyat farklılıklarından kaynaklanan ve TEİAŞ tarafından öncelikli olarak fiyat farkına sebep olan iletim kısıtını gidermek için iletim yatırımı yapılmak üzere değerlendirilecek gelir kalemi aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(8)

(2) Bu formülde geçen;

GÖPGs “s” avans dönemi için gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin bölgesel fiyat farklılıklarından kaynaklanan ve TEİAŞ tarafından sadece iletim yatırımı yapılmak üzere değerlendirilecek gün öncesi piyasası geliri (TL),

SATt,p,s “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans döneminde gerçekleşen sistem alışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını (TL),

SSTt,p,s “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans döneminde gerçekleşen sistem satışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),

n “s” avans dönemine ilişkin teklif bölgelerinin sayısını,

m “s” avans dönemine ilişkin piyasa katılımcılarının sayısını,

ifade eder.

Yedinci Bölüm

Dengeleme Güç Piyasası Faaliyetlerinin Uzlaştırılması

Madde 100

Dengeleme güç piyasası faaliyetlerinin uzlaştırılması için veri gereksinimleri

(1) Dengeleme güç piyasası faaliyetlerinin uzlaştırılmasında;

a) Dengeleme güç piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısının, dengeleme güç piyasası faaliyetleri kapsamında, her bir teklif bölgesi için, bir fatura dönemi içerisindeki her bir uzlaştırma dönemine ait, ilgili piyasa katılımcılarının sisteme enerji satışı ya da sistemden enerji alışlarına ilişkin yük alma, yük atma teklifleri,

b) Dengeleme güç piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısının, dengeleme güç piyasası faaliyetleri kapsamında, her bir teklif bölgesi için, bir fatura dönemi içerisindeki her bir uzlaştırma dönemine ait Sistem İşletmecisi tarafından verilmiş olan talimatlar çerçevesinde kabul edilmiş olan yük alma, yük atma miktarları,

c) Bir fatura dönemi içerisindeki her bir uzlaştırma dönemine ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının kabul edilen yük alma, yük atma teklifleri doğrultusunda Sistem İşletmecisi tarafından her bir teklif bölgesi için hesaplanan sistem marjinal fiyatları

dikkate alınır.

(2) Birinci fıkranın;

a) (a) bendinde yer alan veriler piyasa katılımcıları tarafından,

b) (b) ve (c) bentlerinde yer alan veriler Sistem İşletmecisi tarafından

sağlanır.

Madde 101

Uzlaştırma dönemi bazında sistemin yönünün belirlenmesi

1 değişiklik

(Değişik:RG-3/11/2011-28104) (7)

(1) Uzlaştırma dönemi bazında bir fiyat bölgesine ilişkin sistem yönü ve Net Talimat Hacmi aşağıdaki formüllere göre belirlenir:

İlgili uzlaştırma dönemi için (9a)

ise, ilgili uzlaştırma dönemi için ilgili fiyat bölgesinde enerji açığı oluşmuştur.

İlgili uzlaştırma dönemi için (9b)

ise, ilgili uzlaştırma dönemi için ilgili fiyat bölgesinde enerji fazlası oluşmuştur.

İlgili uzlaştırma dönemi için (9c)

ise, ilgili uzlaştırma dönemi için ilgili fiyat bölgesinde sistem dengededir.

(9d)

(2) Bu formüllerde geçen;

YALMd,u,r Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin, ilgili fiyat bölgesinde 0, 1 veya 2 etiket değerlerine sahip, kabul Edilen Yük Alma Teklifi Miktarını (MWh),

YATMd,u,r Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin, ilgili fiyat bölgesinde 0, 1 veya 2 etiket değerlerine sahip, kabul Edilen Yük Atma Teklifi Miktarını (MWh),

NTH ilgili fiyat bölgesi için Net Talimat Hacmini (MWh),

k “u” uzlaştırma dönemi için, ilgili fiyat bölgesinde 0, 1 veya 2 etiket değerine sahip teklifi kabul edilmiş olan dengeleme birimi sayısını,

m “u” uzlaştırma dönemi için, “d” dengeleme biriminin, ilgili fiyat bölgesinde 0, 1 veya 2 etiket değerine sahip kabul edilmiş yük alma teklif sayısını,

n “u” uzlaştırma dönemi için, “d” dengeleme biriminin, ilgili fiyat bölgesinde 0, 1 veya 2 etiket değerine sahip kabul edilmiş yük atma teklif sayısını,

ifade eder.

Madde 102

Dengeleme güç piyasası kapsamında kabul edilmiş olan yük alma tekliflerine ilişkin tutarın hesaplanması

2 değişiklik

(1) Dengeleme güç piyasası kapsamındaki her bir dengeleme birimine verilen yük alma talimatlarına ilişkin olarak bir fatura dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(Değişik formül:RG-3/11/2011-28104) (9)

(10)

(2) Bu formülde geçen;

KEYALTd Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, ilgili fatura döneminin tüm uzlaştırma dönemlerinde kabul edilen yük alma tekliflerine ilişkin olarak ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),

KEYALMd,u,r 104 üncü madde uyarınca hesaplanan, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin Kabul Edilen ve Yerine Getirilmiş Yük Alma Teklifi Miktarını (MWh),

YALFd,u,r 103 üncü madde uyarınca hesaplanan, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifi için uygulanacak Yük Alma Fiyatını (TL/MWh),

n Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma tekliflerinin sayısını,

m ilgili fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını

YGYALTd (Ek:RG-3/11/2011-28104) (9) Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, ilgili fatura döneminin tüm uzlaştırma dönemlerinde kabul edilen ancak yerine getirilmeyen yük alma tekliflerine ilişkin olarak ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek ve 102/A maddesi uyarınca hesaplanacak Yerine Getirilmeyen Yük Alma Talimat Tutarı adındaki borç tutarını (TL),

ifade eder.

Madde 102/A

Dengeleme güç piyasası kapsamında yerine getirilmeyen yük alma talimatlarına ilişkin ilgili katılımcıya yansıtılacak tutarın hesaplanması

1 değişiklik

(Değişik:RG-3/11/2011-28104) (9)

(1) Dengeleme güç piyasası kapsamında sistemde enerji açığı olduğu her bir uzlaştırma dönemi için, kabul edilen ve yerine getirilmiş teklif miktarı doğrultusundaki sistem marjinal fiyatı olan YGSMF belirlenir.

(2) YGSMF ile dengeleme güç piyasası kapsamında verilen tüm talimatlar dikkate alınarak belirlenen Sistem Marjinal Fiyatı arasında fark oluşması halinde, bu fark ile yük alma yönünde yerine getirilen talimat miktarının çarpılması neticesinde, yerine getirilmeyen yük alma talimatlarına ilişkin maliyet hesaplanır.

(3) Her bir piyasa katılımcısının, her bir uzlaştırma dönemi için, dengeleme güç piyasası kapsamında yerine getirmediği yük alma talimat miktarının, ilgili uzlaştırma döneminde toplam yerine getirilmeyen yük alma talimat miktarına oranı bulunur.

(4) Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında hesaplanan maliyet, üçüncü fıkra kapsamında belirlenen oran doğrultusunda, Yerine Getirilmeyen Yük Alma Talimat Tutarı olarak ilgili katılımcılara yansıtılır.

Madde 103

Dengeleme güç piyasası kapsamında kabul edilmiş olan yük alma tekliflerine ilişkin yük alma fiyatlarının belirlenmesi

(1) Bir fatura dönemi için, dengeleme güç piyasası kapsamındaki her bir dengeleme birimine, her bir uzlaştırma dönemi için verilen yük alma talimatlarına ilişkin olarak uygulanacak yük alma fiyatları aşağıdaki formüle göre belirlenir:

(2) İlgili dengeleme biriminin yer aldığı fiyat bölgesinde enerji açığı olduğu durumda,

YALTFd,u,r ≤ SMFd,u,t ise YALFd,u,r = SMFd,u,t (11a)

YALTFd,u,r > SMFd,u,t ise YALFd,u,r = YALTFd,u,r (11b)

(3) İlgili dengeleme biriminin yer aldığı fiyat bölgesi dengede olduğu ve/veya fiyat bölgesinde enerji fazlası olduğu durumlarda,

YALFd,u,r = YALTFd,u,r (11c)

(4) Bu formüllerde geçen;

YALTFd,u,r Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifi için Yük Alma Teklif Fiyatını (TL/MWh),

SMFd,u,t Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma döneminde yer aldığı “t” teklif bölgesi için 109 uncu madde uyarınca, hesaplanan Sistem Marjinal Fiyatını (TL/MWh),

YALFd,u,r Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifi için uygulanacak Yük Alma Fiyatını (TL/MWh)

ifade eder.

Madde 104

Dengeleme güç piyasası kapsamında kabul edilmiş olan yük alma tekliflerine ilişkin kabul edilen yük alma teklif miktarlarının belirlenmesi

1 değişiklik

(1) Bir fatura dönemi için, dengeleme güç piyasası kapsamındaki her bir dengeleme birimine, her bir uzlaştırma dönemi için verilen yük alma talimatlarına ilişkin kabul edilen yük alma teklif miktarları aşağıdaki formüle göre belirlenir:

(12)

(2) Bu formülde geçen;

KEYALMd,u,r Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin Kabul Edilen ve Yerine Getirilmiş Yük Alma Teklifi Miktarını (MWh),

YALTMd,u,r Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifine ilişkin Sistem İşletmecisi tarafından verilmiş ve (Ek ibare:RG-18/1/2018-30305)(22) 78 inci madde çerçevesinde yerine getirilmiş olan Yük Alma Talimat Miktarını (MW),

İSKKu 86 ncı madde uyarınca hesaplanan, “u” uzlaştırma dönemine ait İletim Sistemi Kayıp Katsayısı,

t1 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifine ilişkin Sistem İşletmecisi tarafından verilmiş olan yük alma talimatının saat ve dakika olarak başlangıç zamanını,

t2 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifine ilişkin Sistem İşletmecisi tarafından verilmiş olan yük alma talimatının saat ve dakika olarak bitiş zamanını,

g Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin iletim sistemine bağlı bir üretim tesisi olması durumunda 1, diğer tüm durumlarda 0 olan değeri

ifade eder.

Madde 105

Dengeleme güç piyasası kapsamında kabul edilmiş olan yük atma tekliflerine ilişkin tutarın hesaplanması

2 değişiklik

(1) Dengeleme güç piyasası kapsamındaki her bir dengeleme birimine verilen yük atma talimatlarına ilişkin olarak bir fatura dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(Değişik formül:RG-3/11/2011-28104) (9)

(13)

(2) Bu formülde geçen;

KEYATTd Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, ilgili fatura döneminin tüm uzlaştırma dönemlerinde kabul edilen yük atma tekliflerine ilişkin olarak ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını (TL),

KEYATMd,u,r 107 nci madde uyarınca hesaplanan, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin Kabul Edilen ve Yerine Getirilmiş Yük Atma Teklifi Miktarını (MWh),

YATFd,u,r 106 ncı madde uyarınca hesaplanan, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifi için uygulanacak Yük Atma Fiyatını (TL/MWh),

YGYATTd (Ek:RG-3/11/2011-28104) (9) Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, ilgili fatura döneminin tüm uzlaştırma dönemlerinde kabul edilen ancak yerine getirilmeyen yük atma tekliflerine ilişkin olarak ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek ve 105/A maddesi uyarınca hesaplanacak Yerine Getirilmeyen Yük Atma Talimat Tutarı adındaki borç tutarını (TL),

n Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma tekliflerinin sayısını,

m ilgili fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını

ifade eder.

Madde 105/A

Dengeleme güç piyasası kapsamında yerine getirilmeyen yük atma talimatlarına ilişkin ilgili katılımcıya yansıtılacak tutarın hesaplanması

1 değişiklik

(Ek:RG-3/11/2011-28104) (9)

(1) Dengeleme güç piyasası kapsamında sistemde enerji fazlası olduğu her bir uzlaştırma dönemi için, kabul edilen ve yerine getirilmiş teklif miktarı doğrultusundaki sistem marjinal fiyatı olan YGSMF belirlenir.

(2) YGSMF ile dengeleme güç piyasası kapsamında verilen tüm talimatlar dikkate alınarak belirlenen Sistem Marjinal Fiyatı arasında fark oluşması halinde, bu fark ile yük atma yönünde yerine getirilen talimat miktarının çarpılması neticesinde, yerine getirilmeyen yük atma talimatlarına ilişkin maliyet hesaplanır.

(3) Her bir piyasa katılımcısının, her bir uzlaştırma dönemi için, dengeleme güç piyasası kapsamında yerine getirmediği yük atma talimat miktarının, ilgili uzlaştırma döneminde toplam yerine getirilmeyen yük atma talimat miktarına oranı bulunur.

(4) Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında hesaplanan maliyet, üçüncü fıkra kapsamında belirlenen oran doğrultusunda, Yerine Getirilmeyen Yük Atma Talimat Tutarı olarak ilgili katılımcılara yansıtılır.

Madde 106

Dengeleme güç piyasası kapsamında kabul edilmiş olan yük atma tekliflerine ilişkin yük atma fiyatlarının belirlenmesi

(1) Bir fatura dönemi için, dengeleme güç piyasası kapsamındaki her bir dengeleme birimine, her bir uzlaştırma dönemi için verilen yük atma talimatlarına ilişkin olarak uygulanacak yük atma fiyatları aşağıdaki formüle göre belirlenir:

(2) İlgili dengeleme biriminin yer aldığı fiyat bölgesinde enerji fazlası olduğu durumda,

YATTFd,u,r ≥ SMFd,u,t ise YATFd,u,r = SMFd,u,t (14a)

YATTFd,u,r < SMFd,u,t ise YATFd,u,r = YATTFd,u,r (14b)

(3) İlgili dengeleme biriminin yer aldığı fiyat bölgesi dengede olduğu ve/veya fiyat bölgesinde enerji açığı olduğu durumlarda,

YATFd,u,r = YATTFd,u,r (14c)

(4) Bu formüllerde geçen;

YATTFd,u,r Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifi için Yük Atma Teklif Fiyatını (TL/MWh),

SMFd,u,t Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma döneminde yer aldığı “t” teklif bölgesi için 109 uncu madde uyarınca, “u” uzlaştırma dönemi için hesaplanan, Sistem Marjinal Fiyatını (TL/MWh),

YATFd,u,r Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifi için uygulanacak Yük Atma Fiyatını (TL/MWh)

ifade eder.

Madde 107

Dengeleme güç piyasası kapsamında kabul edilmiş olan yük atma tekliflerine ilişkin kabul edilen yük atma teklif miktarlarının belirlenmesi

1 değişiklik

(1) Bir fatura dönemi için, dengeleme güç piyasası kapsamındaki her bir dengeleme birimine, her bir uzlaştırma dönemi için verilen yük atma talimatlarına ilişkin kabul edilen yük atma teklif miktarları aşağıdaki formüle göre belirlenir:

(15)

(2) Bu formülde geçen;

KEYATMd,u,r Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin Kabul Edilen ve Yerine Getirilmiş Yük Atma Teklifi Miktarını (MWh),

YATTMd,u,r Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifine ilişkin Sistem İşletmecisi tarafından verilmiş ve (Ek ibare:RG-18/1/2018-30305)(22) 78 inci madde çerçevesinde yerine getirilmiş olan Yük Atma Talimat Miktarını (MW),

İSKKu 86 ncı madde uyarınca hesaplanan, “u” uzlaştırma dönemine ait İletim Sistemi Kayıp Katsayısı,

t1 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifine ilişkin Sistem İşletmecisi tarafından verilmiş olan yük atma talimatının saat ve dakika olarak başlangıç zamanını,

t2 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifine ilişkin Sistem İşletmecisi tarafından verilmiş olan yük atma talimatının saat ve dakika olarak bitiş zamanını

g Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin iletim sistemine bağlı bir üretim tesisi olması durumunda 1, diğer tüm durumlarda 0 olan değeri

ifade eder.

Sekizinci Bölüm

Enerji Dengesizliklerinin Uzlaştırılması

Madde 108

Enerji dengesizliklerinin uzlaştırılması için veri gereksinimleri

6 değişiklik

(Değişik:RG-30/12/2012-28513 2. Mükerrer)(13)

(1) Enerji dengesizliklerinin uzlaştırılmasında;

a) Dengeleme güç piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısının, dengeleme güç piyasası faaliyetleri kapsamında, her bir teklif bölgesi için, bir fatura dönemi içerisindeki her bir uzlaştırma dönemine ait Sistem İşletmecisi tarafından verilmiş olan talimatlar çerçevesinde kabul edilmiş olan yük alma, yük atma miktarları ve kabul edilmiş olan bu teklifler için geçerli fiyatlar,

b) Her bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi için, bir fatura dönemindeki her bir uzlaştırma dönemine ait uzlaştırmaya esas veriş ve/veya çekiş miktarları,

c) 17 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca oluşturulan kategorilerin Toplam Tüketim Tahmini Belirleme Metodolojisi çerçevesinde belirlenen toplam tüketim değerleri,

ç) Her bir dengeden sorumlu tarafın bir fatura dönemindeki her bir uzlaştırma dönemine ait ikili anlaşma bildirimi miktarları,

d) Yan hizmet sağlayan her bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi için bir fatura dönemindeki her bir uzlaştırma dönemine ait, enerji bedeli yan hizmetler kapsamında ödenen yan hizmetler gereği gerçekleştirilmiş olan üretim miktarı,

e) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası sonucunda her bir piyasa katılımcısının sisteme satış ya da sistemden alış miktarları,

f) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Nihai piyasa takas fiyatları,

g)(Ek:RG-28/3/2015-29309)(15) Gün içi piyasası sonucunda her bir piyasa katılımcısının alış veya satış miktarları

ğ) (Ek:RG-2/2/2020-31027) Vadeli elektrik piyasası kapsamında her bir piyasa katılımcısının satış ya da alış miktarları,

dikkate alınır.

(2) Birinci fıkranın;

a) (a) bendinde yer alan veriler Sistem İşletmecisi tarafından,

b) (b) bendinde yer alan verilerin hesaplanabilmesi için gerekli sayaç ölçüm değerleri TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından,

c) (ç) bendinde yer alan veriler dengeden sorumlu taraflar tarafından,

ç) (c) bendinde yer alan veriler ilgili dağıtım şirketi tarafından,

d) (d) bendinde yer alan veriler yan hizmet anlaşmalarının yürütülmesinden sorumlu TEİAŞ birimi tarafından,

e) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) (e), (f), (g) ve (ğ) bentlerinde yer alan veriler Piyasa İşletmecisi tarafından,

sağlanır.

Madde 109

Sistem marjinal fiyatının hesaplanması

2 değişiklik

(Değişik:RG-3/11/2011-28104) (7)

(1) Her bir teklif bölgesi için uzlaştırma dönemi bazında belirlenen Sistem Marjinal Fiyatı (SMFt,u), teklif bölgesinin uzlaştırma dönemi bazında enerji denge durumuna bağlı olarak aşağıdaki şekilde hesaplanır:

a) Söz konusu saatte “t” teklif bölgesinde enerji açığı oluştuğunda, Sistem Marjinal Fiyatı, yük alma teklif fiyatlarının en düşüğünden başlanılmak üzere 101 inci madde uyarınca hesaplanan Net Talimat Hacmine tekabül eden en yüksek teklif fiyatına eşittir.

b) Söz konusu saatte “t” teklif bölgesinde enerji fazlası oluştuğunda, Sistem Marjinal Fiyatı, yük atma teklif fiyatlarının en yükseğinden başlanılmak üzere 101 inci madde uyarınca hesaplanan Net Talimat Hacmine tekabül eden en düşük teklif fiyatına eşittir.

c) Söz konusu saatte sistem dengede olduğunda, Sistem Marjinal Fiyatı, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) nihai piyasa takas fiyatına eşittir.

(2) Bir teklif fiyatının Sistem Marjinal Fiyatının belirlenmesinde dikkate alınması için talimat almış olması şartı aranmaz.

Madde 110

Enerji dengesizlik (Ek ibare:RG-18/1/2018-30305)(22) ve kesinleşmiş günlük üretim/tüketim programından sapma tutarının hesaplanması

5 değişiklik

(Değişik:RG-2/2/2020-31027)

(1) Bir dengeden sorumlu tarafın her bir uzlaştırma dönemindeki enerji dengesizliğine ilişkin olarak bir fatura dönemi için tahakkuk ettirilecek borç veya alacak tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(2) Birinci fıkradaki formülde geçen;

EDTf Bir fatura dönemi için “f” dengeden sorumlu tarafın enerji dengesizliği tutarını (TL),

EDMf,t,u(-) 111 inci madde uyarınca hesaplanan, “f” dengeden sorumlu tarafın, “t” teklif bölgesindeki, “u” uzlaştırma dönemine ilişkin enerji dengesizliğinin giderilmesine yönelik sistemden aldığı enerji miktarını (MWh),

EDMf,t,u(+) 111 inci madde uyarınca hesaplanan, “f” dengeden sorumlu tarafın, “t” teklif bölgesindeki, “u” uzlaştırma dönemine ilişkin enerji dengesizliğinin giderilmesine yönelik sisteme sattığı enerji miktarını (MWh),

NPTFt,u “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemine ait nihai piyasa takas fiyatını (TL/MWh),

SMFt,u “t” teklif bölgesi için 109 uncu madde uyarınca, “u” uzlaştırma dönemi için hesaplanan Sistem Marjinal Fiyatını (TL/MWh),

m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,

n Bir fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,

k Kurul tarafından değeri “0” ile “1” arasında belirlenerek en az üç ay öncesinden duyurulmak kaydı ile katılımcıların negatif enerji dengesizliği halinde kullanılacak olan katsayıyı,

l Kurul tarafından değeri “0” ile “1” arasında belirlenerek en az üç ay öncesinden duyurulmak kaydı ile katılımcıların pozitif enerji dengesizliği halinde kullanılacak olan katsayıyı,

ifade eder.

(3) (Değişik:RG-17/12/2024-32755)(36) Bir piyasa katılımcısının adına kayıtlı ve KGÜP bildirmekle yükümlü olan bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin bir uzlaştırma dönemine ait kesinleşmiş günlük üretim/tüketim programından sapma tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(4) Üçüncü fıkradaki formülde geçen;

KÜPSTp “p” piyasa katılımcısının, beklenen uzlaştırma dönemi üretim/tüketim miktarından sapması nedeniyle ödemekle yükümlü olduğu tutarı (TL),

KÜPSMp,t,b,u “p” piyasa katılımcısının, adına kayıtlı ve “t” teklif bölgesinde yer alan “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin “u” uzlaştırma dönemine ait, Kurul kararıyla belirlenen hesaplama yöntemi kullanılarak bulunan beklenen uzlaştırma dönemi üretim/tüketim miktarından sapma miktarını (MWh),

NPTFt,u “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemine ait nihai piyasa takas fiyatını (TL/MWh),

SMFt,u “t” teklif bölgesi için 109 uncu madde uyarınca, “u” uzlaştırma dönemi için hesaplanan Sistem Marjinal Fiyatını (TL/MWh),

n Kurul kararıyla belirlenen ve üretim planından sapmaya ilişkin tutarın hesaplanmasında kullanılacak fiyatın belirlenmesine dair katsayıyı,

a Bir fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,

z “p” piyasa katılımcısı adına kayıtlı uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimi sayısı,

j İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,

ifade eder.

(5) (Ek:RG-19/11/2022-32018) (Değişik:RG-17/12/2024-32755)(36) Kurul, bu madde kapsamında enerji dengesizlik ve kesinleşmiş günlük üretim/tüketim programından sapma tutarının hesaplanmasında kaynak bazlı ve depolamalı elektrik üretim tesisleri ile tüketim tesisleri için farklı metodolojiler veya katsayılar uygulayabilir.

(6) (Ek:RG-17/12/2024-32755)(36) Toplayıcı portföyünde yer alan dengeleme birimi olmayan lisanslı ve lisanssız elektrik üretim tesisleri ile müstakil elektrik depolama tesislerinin KÜPST hesaplaması;

a) Dengeleme birimi olmak üzere topluluk için oluşturulan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi bazında,

b) Tesislerin topluluk oluşturmaması halinde ilgili üretim tesisleri için münferit olarak,

gerçekleştirilir. Bu kapsamda uygulanacak olan tolerans katsayısı Kurul kararı ile belirlenir.

Madde 111

Bir dengeden sorumlu tarafın bir uzlaştırma dönemindeki enerji dengesizlik miktarının hesaplanması

4 değişiklik

(Değişik:RG-2/2/2020-31027)

(1) Bir fatura dönemi için, her bir dengeden sorumlu tarafın, her bir uzlaştırma dönemindeki enerji dengesizlik miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(2) Birinci fıkradaki formülde geçen;

EDMf,t,u “f” dengeden sorumlu tarafın, “t” teklif bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),

UEVMf,t,b,u 84 üncü madde uyarınca hesaplanan, “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğu kapsamında yer alan ve “t” teklif bölgesinde yer alan “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, “u” uzlaştırma dönemi için Uzlaştırmaya Esas Veriş Miktarını (MWh),

UEÇMf,t,b,u 84 üncü madde uyarınca hesaplanan, “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğu kapsamında yer alan ve “t” teklif bölgesinde yer alan “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, “u” uzlaştırma dönemi için Uzlaştırmaya Esas Çekiş Miktarını (MWh),

UEİAMf,t,u 112 nci madde uyarınca hesaplanan, “f” dengeden sorumlu tarafın, “t” teklif bölgesine ilişkin, “u” uzlaştırma dönemi için Uzlaştırmaya Esas İkili Anlaşma Miktarını (MWh),

GİPMf,t,u 112/A maddesi uyarınca hesaplanan, “f” dengeden sorumlu tarafın, “t” teklif bölgesine ilişkin, “u” uzlaştırma dönemi için Gün İçi Piyasası Miktarını (MWh),

VEPMf,t,u 112/B maddesi uyarınca hesaplanan, “f” dengeden sorumlu tarafın, “t” teklif bölgesine ilişkin, “u” uzlaştırma dönemi için toplam Vadeli Elektrik Piyasası Miktarını (MWh),

SSMt,p,u,r Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, gün öncesi piyasası kapsamında, “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu Sistem Satış Miktarını (MWh),

SAMt,p,u,r “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, gün öncesi piyasası kapsamında, “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu Sistem Alış Miktarını (MWh),

k “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “t” teklif bölgesi için “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğu kapsamında yer alan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

l “f” dengeden sorumlu taraf adına kayıtlı piyasa katılımcısı sayısını,

n “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için sisteme satış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,

m “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için sistemden alış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,

KEYALMf,d,u,r “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğu kapsamında yer alan, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin Kabul Edilen ve Yerine Getirilmiş Yük Alma Teklifi Miktarını (MWh),

h “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “t” teklif bölgesi için “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğu kapsamında yer alan dengeleme birimi sayısını,

t1 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma tekliflerinin sayısını,

KEYATMf,d,u,r “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğu kapsamında yer alan, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin Kabul Edilen ve Yerine Getirilmiş Yük Atma Teklifi Miktarını (MWh),

t2 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma tekliflerinin sayısını,

ifade eder.

(3) (Ek:RG-17/12/2024-32755)(36) Dengeden sorumlu grup üyelerinin her biri için enerji dengesizlik oranı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(4 ) (Ek:RG-17/12/2024-32755)(36) Üçüncü fıkradaki formülde geçen;

TAMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için vadeli elektrik piyasası, gün öncesi piyasası, gün içi piyasası alışları ile uzlaştırmaya esas ikili anlaşma alış miktarları ve dengeleme güç piyasası kapsamındaki kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarları toplamını (MWh),

NAMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için uzlaştırmaya esas veriş miktarı ile toplam alış ve satış miktarlarının kullanılması ile tespit edilen net alış miktarını (MWh),

VEPAMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için vadeli elektrik piyasasında gerçekleştirmiş olduğu toplam alış miktarını (MWh),

KEYATMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için, dengeleme güç piyasasındaki toplam kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWh),

İAAMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için uzlaştırmaya esas ikili anlaşma alış miktarını (MWh),

SAMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için gün öncesi piyasasında gerçekleştirmiş olduğu toplam alış miktarını (MWh),

GİPAMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için gün içi piyasasında gerçekleştirmiş olduğu toplam alış miktarını (MWh),

TSMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için vadeli elektrik piyasası, gün öncesi piyasası, gün içi piyasası satışları ile uzlaştırmaya esas ikili anlaşma satış miktarları ve dengeleme güç piyasası kapsamındaki kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarları toplamını (MWh),

NSMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için uzlaştırmaya esas çekiş miktarı ile toplam alış ve satış miktarlarının kullanılması ile tespit edilen net satış miktarını (MWh),

VEPSMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için vadeli elektrik piyasasında gerçekleştirmiş olduğu toplam satış miktarını (MWh),

KEYALMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için, dengeleme güç piyasasındaki toplam kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),

İASMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için uzlaştırmaya esas ikili anlaşma satış miktarını (MWh),

SSMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için gün öncesi piyasasında gerçekleştirmiş olduğu toplam satış miktarını (MWh),

GİPSMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için gün içi piyasasında gerçekleştirmiş olduğu toplam satış miktarını (MWh),

BEDMp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için dengesizlik oranı tespitinde kullanılan birinci fıkra uyarınca hesaplanan bireysel enerji dengesizlik miktarını (MWh),

DOp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için belirlenen enerji dengesizlik oranını,

PHp,t,u “p” piyasa katılımcısının, “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için net alış miktarı ile net satış miktarı kullanılarak belirlenen piyasa hacmini (MWh),

ifade eder.

(5) (Ek:RG-17/12/2024-32755)(36) Dengeden sorumlu grup üyesi piyasa katılımcısı için ilgili teklif bölgesi ve uzlaştırma dönemi bazında hesaplanan dengesizlik oranının yüzde ondan küçük veya eşit olması halinde ilgili piyasa katılımcısının bireysel enerji dengesizlik miktarının tamamı dengeden sorumlu grup içerisinde değerlendirilir. İlgili piyasa katılımcısının dengesizlik oranının yüzde ondan büyük olması halinde; dördüncü fıkra kapsamında belirlenen piyasa hacminin yüzde onuna denk gelen bireysel enerji dengesizlik miktarı dengeden sorumlu grup içerisinde değerlendirilirken, piyasa hacminin yüzde onunu aşan bireysel dengesizlik miktarı için ilgili piyasa katılımcısının bireysel enerji dengesizlik tutarı, 110 uncu maddenin birinci fıkrası uyarınca hesaplanarak dengeden sorumlu tarafa ayrıca yansıtılır. Bu fıkra kapsamında uygulanan dengesizlik oranının ne kadar düşürüleceği, her yılın 1 Aralık tarihine kadar Kurul kararı ile belirlenir.

Madde 112

Uzlaştırmaya esas ikili anlaşma miktarlarının hesaplanması

(1) ir dengeden sorumlu tarafın, “u” uzlaştırma dönemi için uzlaştırmaya esas ikili anlaşmalarının miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(19a)

(19b)

(2) Bu formülde geçen;

UEİAMf,u,t “f” dengeden sorumlu tarafın, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin Uzlaştırmaya Esas İkili Anlaşma Miktarını (MWh),

UEİAMp,u,t “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin Uzlaştırmaya Esas İkili Anlaşma Miktarını (MWh),

UEİABp,u,t,z1 “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin “z1” piyasa katılımcısına enerji satışı için ve/veya enerji bedeli yan hizmetler kapsamında ödenen yan hizmetler gereği gerçekleştirilen üretime ilişkin yapılan Uzlaştırmaya Esas İkili Anlaşma Bildirimini (MWh),

UEİABp,u,t,z2 “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin “z2” piyasa katılımcısından enerji alımı için yapılan Uzlaştırmaya Esas İkili Anlaşma Bildirimini (MWh),

k “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu piyasa katılımcısı sayısını,

n “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin elektrik enerjisi satışı yaptığı dengeden sorumlu taraf sayısını,

m “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin elektrik enerjisi alışı yaptığı dengeden sorumlu taraf sayısını

ifade eder.

Madde 112/A

Uzlaştırmaya esas gün içi piyasası hacminin hesaplanması

1 değişiklik

(Ek:RG-28/3/2015-29309)(15)

(1) Bir dengeden sorumlu tarafın, “u” uzlaştırma dönemi için gün içi piyasası miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(2) Bu formülde geçen;

GİPMf,u,t “f” dengeden sorumlu tarafın, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin Gün İçi Piyasası Miktarını (MWh),

GİPMp,u,t “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin Gün İçi Piyasası Miktarını (MWh),

GİPSMp,u,t,z1 “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin “z1” piyasa katılımcısına Gün İçi Piyasası Satış Miktarını (MWh),

GİPAMp,u,t,z2 “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin “z2” piyasa katılımcısından Gün İçi Piyasası Alış Miktarını (MWh),

k “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu piyasa katılımcısı sayısını,

n “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin elektrik enerjisi satışı yaptığı taraf sayısını,

m “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin elektrik enerjisi alışı yaptığı taraf sayısını

ifade eder.

Madde 112/B

Uzlaştırmaya esas vadeli elektrik piyasası miktarının hesaplanması

1 değişiklik

(Ek:RG-2/2/2020-31027)

(1) Bir dengeden sorumlu tarafın, “u” uzlaştırma dönemi için vadeli elektrik piyasası miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(2) Birinci fıkradaki formüllerde geçen;

VEPMf,u,t “f” dengeden sorumlu tarafın, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin Toplam Vadeli Elektrik Piyasası Miktarını (MWh),

VEPMp,u,t “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin Toplam Vadeli Elektrik Piyasası Miktarını (MWh),

VEPAMp,u,t,z2 “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin “z2” piyasa katılımcısından Toplam Vadeli Elektrik Piyasası Alış Miktarını (MWh),

VEPSMp,u,t,z1 “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin “z1” piyasa katılımcısına Toplam Vadeli Elektrik Piyasası Satış Miktarını (MWh),

k “f” dengeden sorumlu tarafın denge sorumluluğunu üstlenmiş olduğu piyasa katılımcısı sayısını,

n “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin elektrik enerjisi satışı yaptığı piyasa katılımcısı sayısını,

m “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için “t” teklif bölgesine ilişkin elektrik enerjisi alışı yaptığı piyasa katılımcısı sayısını,

ifade eder.

Dokuzuncu Bölüm

Net Toplam Bakiyenin ve Piyasa İşletim Ücretinin Dağıtılması

Madde 113

Net toplam bakiyenin piyasa katılımcılarına dağıtılması

3 değişiklik

(Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15)

(1) Piy Piyasa İşletmecisinin, toptan elektrik piyasası adına yaptığı işlemlerden kar veya zarar etmemesi esasına dayalı olarak, bir fatura dönemi içerisinde, gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının gerçekleştirmiş oldukları enerji alış ve satışları ve süresinde ödenmeyen alacaklar hariç olmak üzere, dengeleme mekanizmasının uzlaştırılması ve dengeden sorumlu tarafların dengesizliklerinin uzlaştırılmasına ilişkin olarak, piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek alacaklar toplamı ile TEİAŞ’tan tahsil edilecek Sıfır Bakiye Düzeltme Tutarının, borçlar toplamına eşit olması esastır.

(2) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Bu doğrultuda,

a) Dengeleme güç piyasası kapsamındaki yük alma talimatlarına ve enerji fazlasına ilişkin olarak piyasa katılımcılarına ve dengeden sorumlu taraflara tahakkuk ettirilen toplam alacak tutarının, dengeleme güç piyasası kapsamındaki yük atma talimatlarına ve enerji açığına ilişkin olarak tahakkuk ettirilen toplam borç tutarından fazla olması halinde, TEİAŞ’ın borcu olarak tahakkuk ettirilecek,

b) Dengeleme güç piyasası kapsamındaki yük atma talimatlarına ve enerji açığına ilişkin olarak piyasa katılımcılarına ve dengeden sorumlu taraflara tahakkuk ettirilen toplam borç tutarının, dengeleme güç piyasası kapsamındaki yük alma talimatlarına ve enerji fazlasına ilişkin olarak tahakkuk ettirilen toplam alacak tutarından fazla olması halinde, TEİAŞ’ın alacağı olarak tahakkuk ettirilecek,

sıfır bakiye düzeltme tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(3) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) İkinci fıkradaki formülde geçen;

SBDT Bir fatura dönemine ait Sıfır Bakiye Düzeltme Tutarını (TL),

KEYALTd 102 nci maddede belirtilen formül uyarınca sadece 0 ve 1 kodlu yük alma teklifleri dikkate alınarak hesaplanan, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, ilgili fatura döneminin tüm uzlaştırma dönemlerinde kabul edilen 0 ya da 1 kodlu yük alma tekliflerine ilişkin olarak ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),

KEYATTd 105 inci maddede belirtilen formül uyarınca sadece 0 ve 1 kodlu yük atma teklifleri dikkate alınarak hesaplanan, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, ilgili fatura döneminin tüm uzlaştırma dönemlerinde kabul edilen 0 ya da 1 kodlu yük atma tekliflerine ilişkin olarak ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını (TL),

EDTf 110 uncu madde uyarınca hesaplanan, bir fatura dönemi için “f” dengeden sorumlu tarafın enerji dengesizliği tutarını (TL),

KÜPSTp 110 uncu madde uyarınca hesaplanan, bir fatura dönemi için “p” piyasa katılımcısının beklenen üretim/tüketim miktarından sapmasına ilişkin olarak uygulanacak tutarı (TL),

m Bir fatura dönemine ilişkin dengeleme güç piyasası kapsamındaki toplam dengeleme birimi sayısını,

n Bir fatura dönemine ilişkin toplam dengeden sorumlu taraf sayısını,

l İlgili fatura döneminde bulunan piyasa katılımcısı sayısını,

ifade eder.

Madde 114

Bir fatura dönemindeki sıfır bakiye düzeltme tutarının hesaplanması

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga:RG-28/3/2015-29309)(15)

Madde 115

Bir fatura dönemindeki sıfır bakiye düzeltme katsayısının hesaplanması

1 değişiklik

(Değişik:RG-5/1/2013-28519)

(1) Bir fatura döneminde, “f” dengeden sorumlu taraf için sıfır bakiye düzeltme katsayısı aşağıdaki formüle göre

hesaplanır:

(22)

(2) Bu formülde geçen;

SBDKf Bir fatura döneminde “f” dengeden sorumlu tarafın sıfır bakiye düzeltme katsayısını (%),

UEÇMf,b,u 84 üncü madde uyarınca hesaplanan, “f” dengeden sorumlu taraf adına kayıtlı “b” uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, “u” uzlaştırma dönemi için uzlaştırmaya esas çekiş miktarını (MWh),

n Bir fatura dönemine ilişkin “f” dengeden sorumlu taraf adına kayıtlı piyasa katılımcısına ait uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

m Bir fatura dönemine ilişkin toplam uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

k Bir fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemi sayısını,

ifade eder.

Madde 116

Piyasa işletim ücreti

7 değişiklik

(1) iyasa İşletmecisinin yürüttüğü hizmetlere ilişkin işletme giderlerinin ve yatırım harcamalarının amortismanının karşılanması amacıyla piyasa işletim ücreti, elektrik enerjisi alım ve satımına ilişkin tutarlardan ayrı olarak tahakkuk ettirilir.

(2) Her bir piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti, 24/1/2003 tarihli ve 25003 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Gelir ve Tarife Düzenlemesi Kapsamında Düzenlemeye Tabi Unsurlar ve Raporlamaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ uyarınca belirlenen piyasa işletim geliri tavanının Piyasa İşletmecisi tarafından gerçekleştirilen organize toptan elektrik piyasası faaliyetleri dikkate alınarak piyasa katılımcılarına paylaştırılması suretiyle tahakkuk ettirilir.

(3) (Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15) Kurul tarafından belirlenen yıllık Piyasa İşletim Geliri Tavanının o yıl içinde yer alan avans dönemleri arasında eşit olarak bölünerek hesaplanan, bir avans dönemi için geçerli piyasa işletim ücreti, ilgili organize toptan elektrik piyasası faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranları dikkate alınarak, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası, gün içi piyasası, dengeleme güç piyasası ve dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti bileşenlerine ayrıştırılır. Her bir organize toptan elektrik piyasası faaliyetinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri arasındaki oranı Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenir ve faaliyet oranlarında değişiklik meydana gelmesi durumunda güncellenerek PYS üzerinden yayımlanır.

(4) (Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15) Her bir organize toptan elektrik piyasası faaliyetine ilişkin, her bir fatura dönemi için tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti bileşenleri aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

PIÜ _GÖ = k x PIÜ (23a)

PIÜ _DGP =lx PIÜ (23b)

PIÜ _D = mx PIÜ (23c)

PIÜ _GİP = nx PIÜ (23ç)

k+l+m+n=1 (23d)

(5) (Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15) Bu formülde geçen;

PIÜ_GÖ Bir fatura döneminde, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün Öncesi Piyasası İşletim Ücreti payını (TL),

PIÜ Kurul tarafından belirlenen Piyasa İşletim Geliri Tavanından hesaplanan bir fatura dönemi için geçerli Piyasa İşletim Ücretini,

PIÜ_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam Dengeleme Güç Piyasası Uzlaştırma Ücreti payını (TL),

PIÜ_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam Dengesizliklerin Uzlaştırılması Piyasa İşletim Ücreti payını (TL),

PIÜ_GİP Bir fatura döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücreti payını (TL),

k (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün Öncesi Piyasası faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı,

l Dengeleme Güç Piyasası faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı,

m Dengesizliklerin Uzlaştırılması Piyasa faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı,

n Gün İçi Dengeleme faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı

ifade eder.

Madde 116/A

Vadeli elektrik piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti ve yıllık katılım bedeli

1 değişiklik

(Ek:RG-2/2/2020-31027)

(1) Piyasa işletim ücreti; vadeli elektrik piyasasında yapılan işlemler için kontrat taraflarından MWh başına alınacak olup piyasa işletim ücretinin belirlenmesine ve piyasa katılımcılarından tahsil edilmesine ilişkin hususlar Kurul kararı ile düzenlenir.

(2) Piyasa işletim ücretine dahil edilecek vadeli elektrik piyasası yıllık katılım bedelinin tutarı ve bu tutarın piyasa katılımcılarından tahsil edilmesine ilişkin hususlar Kurul kararı ile düzenlenir.

Madde 117

Gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması (29)

21 değişiklik

(Değişik:RG-6/11/2010-27751)

(1) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısına, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(24a)

(24b)

(24c)

(24ç)

(24d)

(24e)

(2) Bu formüllerde geçen;

PIÜS_GÖ Bir fatura döneminde, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası piyasa işletim ücreti sabit payını (TL),

PIÜ_GÖ Bir fatura döneminde, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası piyasa işletim ücreti tutarını (TL),

PIÜD_GÖ Bir fatura döneminde, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası piyasa işletim ücreti değişken payını (TL),

PIÜS_GÖs Bir avans ödeme döneminde, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası piyasa işletim ücreti sabit payını (TL),

PIÜD_GÖs Bir avans ödeme döneminde, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası piyasa işletim ücreti değişken payını (TL),

a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,

b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,

PIÜ_GÖp,s “p” piyasa katılımcısına, “s” avans ödeme döneminde, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası işletim ücreti tutarını (TL),

K (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,

SSMt,p,s,u,r (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh),

t1 (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için sisteme satış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,

m ilgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,

SAMt,p,s,u,r “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),

t2 (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için sistemden alış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,

PIÜ_GÖp Bir faturda döneminde “p” piyasa katılımcısına, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası işletim ücreti tutarını (TL),

ifade eder.

Madde 117/A

Gün içi piyasası işletim ücretinin hesaplanması

2 değişiklik

(Ek:RG-28/3/2015-29309)(15) (Değişik:RG-21/1/2025-32789)

(1) Bir gün içi piyasası katılımcısına, gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

(2) Bu formüllerde geçen;

GİPİÜ bir fatura döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası piyasa işletim ücretini (TL),

GİPİÜS bir fatura döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücreti sabit payını (TL),

GİPİÜD bir fatura döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücreti değişken payını (TL),

GİPİÜSg bir avans döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücreti sabit payını (TL),

GİPİÜDg bir avans döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücreti değişken payını (TL),

a ilgili avans dönemindeki uzlaştırma dönemi sayısını,

b ilgili fatura dönemindeki avans dönemi sayısını,

GİPİÜp,g “p” piyasa katılımcısına “g” avans döneminde tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücretini (TL),

k gün içi piyasası katılımcısı sayısını,

GİSMp,t,g,r,u “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “g” avans dönemindeki “r” tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi satış miktarını (MWh),

xp “p” piyasa katılımcısının “t” teklif bölgesi için “g” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için satış gerçekleştirdiği teklif sayısını,

m ilgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,

GİAMp,t,g,r,u “p” piyasa katılımcısının “t” teklif bölgesi için “g” avans dönemindeki “r” tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi alış miktarını (MWh),

yp “p” piyasa katılımcısının “t” teklif bölgesi için “g” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için alış gerçekleştirdiği teklif sayısını,

GİPİÜp bir fatura döneminde “p” piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücretini (TL),

GİİÜ piyasa katılımcılarının haklı bulunmadıkları itirazlar için ödedikleri ve 66/H maddesinin yedinci fıkrasında belirlenen birim itiraz ücretini,

GİİSp bir fatura döneminde “p” piyasa katılımcısının haklı bulunmamış itiraz sayısını,

GİTİÜ piyasa katılımcılarının haklı bulunmadıkları itirazlar için ödedikleri toplam itiraz ücretini,

ifade eder.

Madde 118

Dengeleme güç piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması

2 değişiklik

(Değişik:RG-6/11/2010-27751)

(1) Dengeleme güç piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısına, dengeleme güç piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüle göre hesaplanır;

(25a)

(25b)

(25c)

( 25ç)

(Değişik formül:RG-3/11/2011-28104) (7)

(25d)

(25e)

(2) Bu formüllerde geçen;

PIÜS_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengeleme güç piyasası piyasa işletim ücreti sabit payını (TL),

PIÜ_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengeleme güç piyasası piyasa işletim ücreti tutarını (TL),

PIÜD_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengeleme güç piyasası piyasa işletim ücreti değişken payını (TL),

PIÜ_DGPp,s “p” piyasa katılımcısına, “s” avans ödeme döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek dengeleme güç piyasası piyasa işletim ücreti tutarını (TL),

l Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,

a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,

b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,

KEYALMp,d,s,u,r “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),

t1 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma tekliflerinin sayısını,

d1 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma teklifi olan dengeleme birimi sayısını,

KEYATMp,d,s,u,r “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWh),

t2 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma tekliflerinin sayısını,

d2 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma teklifi olan dengeleme birimi sayısını,

PIÜ_DGPp bir fatura döneminde “p” piyasa katılımcısına, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek dengeleme güç piyasası piyasa işletim ücreti tutarını (TL),

ifade eder.

Madde 119

Dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetlerine ilişkin dengeden sorumlu taraflara tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması

1 değişiklik

(Değişik:RG-6/11/2010-27751)

(1) Her bir dengeden sorumlu tarafa, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(26a)

(26b)

( 26c)

(26ç)

(26d)

(26e)

(2) Bu formüllerde geçen;

PIÜS_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti sabit payını (TL),

PIÜ_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti tutarını (TL),

PIÜD_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti değişken payını (TL),

EDMf,t,s,u 111 inci madde uyarınca hesaplanan, “f” dengeden sorumlu tarafın, bir fatura dönemi içindeki bir gün için belirlenmiş olan “t” teklif bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),

m ilgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,

b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,

PIÜ_Df,s “f” dengeden sorumlu tarafa, bir avans ödeme dönemine ilişkin dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti tutarını (TL),

PIÜ_Df bir fatura döneminde “f” dengeden sorumlu tarafa, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti tutarını (TL),

a Bir fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,

k Dengeden sorumlu taraf sayısını,

ifade eder.

Yedinci Kısım

Mali Hususlara İlişkin Hükümler

Birinci Bölüm

(Değişik bölüm başlığı:RG-6/11/2010-27751)

Madde 120

Piyasa İşletmecisinin sorumlulukları

20 değişiklik

(Başlığıyla birlikte değişik:RG-6/11/2010-27751)

(1) Piyasa İşletmecisi;

a) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşunun belirlenerek katılımcıların bu hususa ilişkin olarak bilgilendirilmesinden,

b) Teminat ve ödeme işlemlerinin yürütülmesi amacıyla Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenen (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşunun tüm taraflarca kullanılabilmesi amacıyla, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu ile anlaşma yapılmasından,

c) Piyasa katılımcılarının sunması gereken (Değişik ibare:RG-28/5/2016-29725)(19) teminat tutarlarının doğru şekilde hesaplanmasından,

ç) (Mülga:RG-28/5/2016-29725)(19)

d) (Mülga:RG-28/5/2016-29725)(19)

e) Piyasa katılımcılarının, sunmaları gereken teminat tutarları hakkında düzenli ve doğru şekilde bilgilendirilmesinden,

f) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşunun, piyasa katılımcılarının sunmakla yükümlü oldukları teminat tutarları ve alacakları/borçları hakkında, düzenli ve doğru şekilde bilgilendirilmesinden,

g) (Değişik ibare:RG-28/5/2016-29725)(19) Piyasa İşletmecisi adına sunulan teminat mektuplarının muhafazasından ve kendisine sunulan teminat mektupları hakkında (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşunun bilgilendirilmesinden,

ğ) (Mülga:RG-28/5/2016-29725)(19)

h) Her bir katılımcının mevcut teminat tutarı ile sunmakla yükümlü olduğu teminat tutarını karşılaştırarak, gerekmesi halinde ilgili katılımcıdan (Değişik ibare:RG-28/5/2016-29725)(19) PYS üzerinden ve/veya (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu (Değişik ibare:RG-28/5/2016-29725)(19) aracılığıyla teminat tamamlama çağrısında bulunulmasından,

ı) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından sunulan teminat yönetimi ve nakit takas hizmetine ilişkin olarak, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından alınacak olan hizmet bedeline ilişkin oranlar ile (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından sunulan TL cinsinden nakit teminatların nemalandırılması hizmeti karşılığında tahsil edilecek olan fon yönetim komisyonu oranın piyasa katılımcılarına duyurulmasından,

i) Kendi nam ve hesabına, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşunda gerekli hesapların açılmasından,

j) Temliknameler kapsamında yapılacak ödemeler ile ilgili olarak (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşunun zamanında ve doğru şekilde bildirilmesinden,

k) (Ek:RG-28/5/2016-295725)(19) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Piyasa İşletmecisinin sorumluluğunda olan tüm Yöntemlerin hazırlanmasından ve piyasa katılımcılarına duyurulmasından,

sorumludur.

Madde 121

Piyasa katılımcılarının sorumlulukları

8 değişiklik

(Başlığıyla birlikte değişik:RG-6/11/2010-27751)

(1) Piyasa katılımcıları;

a) Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenen (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşunda kendi namına, teminat ve ödemelere ilişkin işlemlerin gerçekleşmesine yönelik olarak teminat ve nakit hesabının zamanında ve doğru şekilde açılmasından,

b) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından sunulacak olan teminat mektubu dışındaki diğer teminatları saklama ve nakit takas hizmetine ilişkin (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu-katılımcı anlaşmasının imzalanmasından,

c) Piyasa İşletmecisi tarafından avans ve fatura ödeme işlemlerinin yürütülmesi amacıyla aracı bankalarda, kendi namına, ödemelere ilişkin işlemlerin gerçekleşmesine yönelik olarak nakit hesabının zamanında ve doğru şekilde açılmasından,

ç) Piyasa İşletmecisi tarafından kendilerine bildirilen avans ödeme bildirimleri ve faturalara ilişkin olarak ödemelerin zamanında ve doğru bir şekilde yapılmasından,

d) (Değişik:RG-18/1/2018-30305)(22) Piyasa İşletmecisi namına sunmaları gereken teminat tutarının bu Yönetmelikte yer alan ilgili maddeler gereğince sunulmasından,

e) Ödeme yükümlülüklerini teminat altına almak için Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenen (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşunda, adlarına açılmış olan teminat hesaplarına, Piyasa İşletmecisi tarafından bildirilen miktardaki teminatın zamanında yatırılmasından,

f) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından sunulan teminat yönetimi ve nakit takas hizmetine ilişkin olarak kendilerinden talep edilen hizmet bedelinin (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşuna zamanında yatırılmasından,

sorumludur.

(2) (Ek:RG-2/2/2020-31027) Piyasa katılımcıları, VEP Usul ve Esasları kapsamında Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa işletimine ilişkin olarak belirlenen kurallara uymakla, rekabeti veya piyasanın yapısını bozucu faaliyetlerde bulunmamakla yükümlüdür.

Madde 122

Merkezi uzlaştırma kuruluşunun sorumlulukları (Değişik başlık:RG-2/2/2020-31027)

7 değişiklik

(Başlığıyla birlikte değişik:RG-6/11/2010-27751)

(1) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşu;

a) Avans, fatura ve temlik ödemeleri ile teminat işlemlerinin zamanında ve doğru bir şekilde gerçekleştirilmesinden,

b) Avans, fatura ve temlik ödemeleri ile teminat işlemlerine ilişkin olarak Piyasa İşletmecisi, piyasa katılımcıları ve aracı bankalar ile iletişimi sağlayacak olan altyapının kurulması ve kurulan sistemin işletilmesinden,

c) Piyasa katılımcıları ile teminat mektubu dışındaki diğer teminatları saklama ve nakit takas hizmetine ilişkin (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu-katılımcı anlaşmasının imzalanmasından,

ç) Teminat ve ödeme işlemlerinin yürütülmesi amacına yönelik olarak Piyasa İşletmecisi ile (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu anlaşmasının imzalanmasından,

d) Piyasa İşletmecisi tarafından kendisine bildirilen temliknameler kapsamındaki ödemelerin doğru bir şekilde yapılmasının takibinden ve yapılan ödemelere ilişkin olarak Piyasa İşletmecisinin bilgilendirilmesinden,

e) Teminat yönetimi, avans ve fatura ödemelerine ilişkin gerçekleşen işlemlerle ilgili olarak Piyasa İşletmecisinin bilgilendirilmesinden,

f) Piyasa İşletmecisi adına sunulan teminat mektubu dışındaki tüm teminatların muhafazasından,

g) Teminatlara ilişkin gerçekleşen işlemlerin izlenmesinden,

ğ) Piyasa İşletmecisinin, piyasa katılımcılarının teminat hesaplarında gerçekleştirilen işlemler ve mevcut teminat seviyesi hakkında doğru şekilde bilgilendirilmesinden,

h) (Değişik:RG-17/11/2018-30598)(23) Bir piyasa katılımcısının belli bir piyasa faaliyetine ilişkin olarak sunmuş olduğu toplam teminat tutarının, ilgili katılımcının sağlaması gereken toplam teminat tutarının altına düşmesi durumunda, ilgili katılımcıya sunması gereken toplam teminat tutarına ilişkin teminat tamamlama çağrısına ilişkin olarak gerekli bildirimin Piyasa İşletmecisine yapılmasından,

ı) Piyasa katılımcıları tarafından TL cinsinden sunulan nakit teminatların nemalandırılmasından,

i) Piyasa katılımcısının temerrüde düşmesi durumunda, temerrüt cezalarının hesaplanması ve buna ilişkin olarak Piyasa İşletmecisinin bilgilendirilmesinden,

j) Piyasa katılımcıları tarafından ödenmesi gereken hizmet bedelleri ile ilgili, katılımcıların bilgilendirilmesinden,

k) Piyasa İşletmecisi tarafından, piyasa katılımcılarına ilişkin olarak kendilerine gönderilen katılımcı bazındaki ticari işlemler ve teminat kullanımı gibi ticari sır niteliğindeki bilgi ve verilerin üçüncü kişilerle paylaşılmamasından,

l) (Ek:RG-2/2/2020-31027) Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen veya mali uzlaştırma ile diğer mali işlemleri yürütülen piyasalar için oluşturulan temerrüt garanti hesaplarına ilişkin işlemlerin zamanında ve doğru bir şekilde gerçekleştirilmesinden ve TL cinsinden sunulan nakit katkı paylarının nemalandırılmasından,

sorumludur.

(2) Nemalandırmaya ilişkin usul ve esaslar (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşunun yasal sorumluluğunda olup; söz konusu nemalandırma işlemi günün piyasa koşullarına göre en iyi gayret gösterilmek suretiyle (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından gerçekleştirilir ve nema tutarı ilgili piyasa katılımcısı hesabına bir sonraki iş günü aktarılır.

Madde 123

Aracı bankaların sorumlulukları

4 değişiklik

(Başlığıyla birlikte değişik:RG-6/11/2010-27751)

(1) Aracı bankalar;

a) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kendilerine yapılan bildirimler ile ilgili olarak, zamanında ve doğru bir şekilde, ilgili piyasa katılımcılarının bilgilendirilmesinden,

b) Piyasa katılımcısının borçlu olması durumunda, piyasa katılımcısı tarafından kendisine gönderilen ödeme tutarının zamanında ve doğru şekilde (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşuna iletilmesinden; piyasa katılımcısının alacaklı olması durumunda ise (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kendisine gönderilen ödeme tutarının ilgili katılımcıya zamanında ve doğru şekilde iletilmesinden,

c) Ödeme işlemlerinin zamanında ve doğru şekilde gerçeklemesine yönelik olarak (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu ile haberleşmeyi ve iletişimi sağlayacak uyumlu bir sistem kurulmasından,

sorumludur.

İkinci Bölüm

(Değişik bölüm başlığı:RG-2/2/2020-31027)

Madde 124

Teminatlara ilişkin genel esaslar (Değişik madde başlığı:RG-6/11/2010-27751)

24 değişiklik

(Değişik:RG-18/9/2012-28415)

(1) Teminatlar, piyasa katılımcılarının piyasaya ilişkin yükümlülüklerini yerine getirememesi veya faaliyetlerini gerçekleştirememesi durumunda, katılımcılar arasındaki nakit akışının sürekliliğini; piyasa katılımcısının ödemesini zamanında gerçekleştirememesi durumunda ise alacaklı durumunda olan diğer piyasa katılımcılarının güvence altına alınmasını sağlar.

(2) Piyasa İşletmecisi, piyasa katılımcılarından, (Değişik ibare:RG-28/5/2016-295725)(19) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası (Değişik ibare:RG-28/5/2016-295725)(19), gün içi piyasası ve uzlaştırmaya ilişkin yükümlülüklerine karşılık teminat alır.

(3) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Piyasa katılımcılarından gün öncesi piyasası, gün içi piyasası ve uzlaştırmaya ilişkin yükümlülüklerini karşılamama risklerine bağlı olarak alınacak olan teminat tutarlarının hesaplanmasına ilişkin Teminat Hesaplama Yöntemi, Piyasa İşletmecisi tarafından hazırlanır ve internet sitesinde yayımlanır. Piyasa İşletmecisi, Kurum tarafından Yöntemde gerek görülen geliştirme ve değişiklikleri kendine tanınan süre içerisinde tamamlar.

(4) (Değişik:RG-17/11/2018-30598)(23) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Teminat Hesaplama Yöntemi uyarınca hesaplanan toplam teminatını sağlayamayan piyasa katılımcıları ilgili piyasa faaliyetini gerçekleştiremez.

(5) (Değişik:RG-30/12/2012-28513 2. Mükerrer)(13) Teminatlara ilişkin işlemler aşağıda belirtilen esaslara dayalı olarak yürütülür;

a) (Mülga:RG-28/5/2016-295725)(19)

b) (Mülga:RG-28/5/2016-295725)(19)

c) (Mülga:RG-28/5/2016-295725)(19)

ç) (Mülga:RG-28/5/2016-295725)(19)

d) (Mülga:RG-28/5/2016-295725)(19)

e) Teminat ve ödeme işlemlerinin yürütülmesi amacıyla Piyasa İşletmecisi (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşunu kullanır.

f) Piyasa İşletmecisi ve (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu arasında yapılan (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu anlaşmasıyla, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşunun görev ve sorumlulukları belirlenir.

g) (Değişik:RG-9/5/2021-31479) Piyasa katılımcılarının teminat işlemlerinin yürütülmesine ilişkin olarak Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenen merkezi uzlaştırma kuruluşuyla, ilgili anlaşmayı imzalayarak, çalışmaları esastır. Tüm piyasa katılımcıları, bireysel olarak, teminatlarına ilişkin işlemlerin yürütülmesi için merkezi uzlaştırma kuruluşunda teminat hesapları açarlar. Bu hesapla ilgili tüm işlemlere ilişkin olarak Piyasa İşletmecisi tarafından merkezi uzlaştırma kuruluşuna yetki verilir. Nakit teminat hesabına ilişkin nemalandırma kaynaklı tutarlar, yasal yükümlülükler ve hizmet bedeli düşüldükten sonra, ilgili piyasa katılımcısına yansıtılır. Piyasa katılımcıları, teminatlarını birden fazla banka kullanarak sunabilir.

ğ) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Piyasa katılımcıları Teminat Usul ve Esaslarında belirtilen teminat olarak kabul edilebilecek kıymetlerden oluşan teminat mektubu dışındaki tüm teminatlarını merkezi uzlaştırma kuruluşuna, teminat mektuplarını Piyasa İşletmecisine sunar. Piyasa katılımcısı tarafından sunulan teminat mektubu dışındaki tüm teminatlar, merkezi uzlaştırma kuruluşu, teminat mektupları ise Piyasa İşletmecisi tarafından muhafaza edilir.

h) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşu, Piyasa İşletmecisi adına katılımcı bazında piyasa faaliyetlerine ilişkin kendisine sunulan teminat tutarına, Piyasa İşletmecisi lehine rehin koyar.

ı) Piyasa katılımcısının madde 132/Ç’de belirtilen süreler içerisinde avans ve fatura ödemelerini gerçekleştirememesi durumu dışında, dengeleme mekanizması ve dengesizliklerin uzlaştırılmasına ilişkin ödeme ve tahsilatlar teminatlar kullanılarak yapılamaz.

(6) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından sunulan teminat saklama ve nakit takas hizmetine ilişkin olarak, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından alınacak olan hizmet bedeline ilişkin oranlar ile fon yönetim komisyonu oranı piyasa katılımcısı ile (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu arasında imzalanacak olan (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu-katılımcı anlaşmasında yer alır. Bu oranlarda değişiklik olması durumunda, Piyasa İşletmecisi değişen oranları, bu oranların geçerlilik tarihinden en geç bir ay önce PYS aracılığıyla yayınlar.

Madde 124/A

Vadeli elektrik piyasası teminatlarına ilişkin esaslar

2 değişiklik

(Ek:RG-2/2/2020-31027)

(1) Piyasa katılımcılarının vadeli elektrik piyasasına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirememeleri veya faaliyetlerini gerçekleştirememeleri durumunda Piyasa İşletmecisinin, merkezi karşı taraf olarak üstlendiği risklerin yönetilmesi, alacaklı durumunda olan diğer piyasa katılımcılarının güvence altına alınması ve temerrüt yönetimi kapsamında Piyasa İşletmecisi tarafından açık pozisyonların kapatılmasında kullanılması amaçlarıyla piyasa katılımcılarından teminat alınır.

(2) Teminat yükümlülüğü, teminat türleri, teminat olarak kabul edilecek değerler, teminat süreçleri ve teminat tutarlarının hesaplanmasına ve dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat uyarınca sunulması gerekli teminatları aşan tutarların kullanılmasına ilişkin hususlar VEP Usul ve Esaslarında düzenlenir.

(3) Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen organize toptan elektrik piyasalarına ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca hesaplanan teminatları sağlayamayan piyasa katılımcılarının söz konusu piyasalarda piyasa faaliyetlerinde bulunması, bu Yönetmelik ile VEP Usul ve Esaslarında yer alan düzenlemeler uyarınca kısmen veya tamamen engellenebilir.

(4) Teminat ve ödeme işlemlerinin yürütülmesi amacıyla Piyasa İşletmecisi, merkezi uzlaştırma kuruluşunu kullanır. Piyasa İşletmecisi ve merkezi uzlaştırma kuruluşu arasında yapılan merkezi uzlaştırma kuruluşu anlaşmasıyla, merkezi uzlaştırma kuruluşunun görev ve sorumlulukları belirlenir.

(5) (Ek:RG-9/5/2021-31479)(34) Piyasa katılımcılarının vadeli elektrik piyasası teminat işlemleri, 124 üncü maddenin beşinci fıkrasının (g) bendinde yer alan hükümlere göre yürütülür.

(6) Merkezi uzlaştırma kuruluşu, Piyasa İşletmecisi adına katılımcı bazında piyasa faaliyetlerine ilişkin kendisine sunulan teminat tutarına, Piyasa İşletmecisi lehine rehin koyar.

Madde 124/B

Temerrüt garanti hesabı

1 değişiklik

(Ek:RG-2/2/2020-31027)

(1) Piyasa İşletmecisi işlettiği veya mali uzlaştırma işlemlerini yürüttüğü piyasalarda, piyasa katılımcılarının bir veya birkaçının temerrüde düşmesi halinde oluşabilecek zararların ilgili piyasa katılımcılarının teminatlarını aşan kısmı için kullanılmak üzere temerrüt garanti hesabı oluşturur.

(2) Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen veya mali uzlaştırma ile diğer mali işlemleri yürütülen piyasalar için ortak bir temerrüt garanti hesabı kurulabileceği gibi her bir piyasa için ayrı temerrüt garanti hesabı da kurulabilir.

(3) Temerrüt garanti hesabı Piyasa İşletmecisi tarafından temsil ve idare olunur. Temerrüt garanti hesabındaki varlıklar, amacı dışında kullanılamaz, haczedilemez, rehnedilemez, idari mercilerin tasfiye kararlarından etkilenmez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz.

(4) Temerrüt garanti hesabı ilgili piyasa katılımcılarının katkıları ile oluşturulur. Piyasa İşletmecisi, temerrüt halinde ödemek üzere, temerrüt yönetimi kaynaklarına katkı sağlamayı taahhüt eder. Piyasa İşletmecisinin temerrüt yönetimi katkısının miktarı ve kullanılma şekli ilgili usul ve esaslarda düzenlenir.

(5) Temerrüde düşen piyasa katılımcılarının teminatları, temerrüt garanti hesabı katkı payları ve Piyasa İşletmecisinin temerrüt yönetimi katkısı tutarının yeterli olması durumunda diğer piyasa katılımcılarının temerrüt garanti hesabı katkı paylarına başvurulmaz.

(6) Temerrüt garanti hesabı büyüklüğünün ve katkı paylarının belirlenmesi, katkı payı olarak kabul edilebilecek varlıkların türlerinin belirlenmesi, piyasa katılımcılarından alınması, ilave katkı payı alınacak durumlar, temerrüt garanti hesabındaki TL cinsinden sunulan nakit katkı paylarının nemalandırılması, bu varlıkların temerrüt durumunda kullanılması ve piyasa katılımcılarına iade edilmesine ilişkin hususlar ilgili usul ve esaslarda düzenlenir.

Madde 127

Minimum teminat kontrolüne ilişkin genel esaslar

2 değişiklik

(Mülga:RG-28/5/2016-295725)(19)

İKİNCİ BÖLÜM

(Değişik bölüm başlığı:RG-6/11/2010-27751) (2)

Teminatlar

Madde 128

Gün öncesi dengelemede ve gün içi piyasasında teminat kontrolüne ilişkin genel esaslar

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga:RG-28/5/2016-295725)(19)

Madde 129

Dengesizliklerin uzlaştırılmasında teminat kontrolüne ilişkin genel esaslar

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga:RG-28/5/2016-295725)(19)

Madde 130

Toplam teminat kontrolüne ilişkin genel esaslar

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga:RG-28/5/2016-295725)(19)

Madde 131

Merkezi uzlaştırma bankasına sunulan teminatların iadesi

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga:RG-28/5/2016-295725)(19)

(Ek bölüm başlığı:RG-6/11/2010-27751)

Üçüncü Bölüm

Avans Ödeme Bildirimleri, Uzlaştırma Bildirimleri, Faturalama, Ödemeler, Ödemelerin Yapılmaması

Madde 132

Avans ödeme bildirimleri

10 değişiklik

(Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15)

(1) (Değişik:RG-9/8/2019-30857)(26) Uzlaştırma hesaplamaları sonucunda piyasa katılımcılarının (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası ve gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak, bir fatura döneminin her günü için Piyasa İşletmecisine ödeyeceği ya da Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına ödenecek tutarları içeren günlük avans ödeme bildirimi, her işgünü en geç saat 14:30’da günlük bazda, Piyasa İşletmecisi tarafından (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu aracılığıyla ilgili piyasa katılımcılarına duyurulur. Bu bildirim, yayımlandığı günden bir önceki güne ait gün içi piyasası ve (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası kapsamında yapılan alış ve satış miktarlarına ilişkin alacak ve borçları kapsar. Hafta sonu veya resmi tatil günleri için takip eden ilk işgünü avans ödeme bildirimi yapılır.

(2) Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına duyurulan avans ödeme bildirimi aşağıda yer alan kalemleri içerir:

a) Uzlaştırma dönemi bazında (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sisteme satışlarına ilişkin enerji miktarı ve alacak dökümü,

b) Uzlaştırma dönemi bazında (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sistemden alışlarına ilişkin enerji miktarı ve borç dökümü,

c) Gün içi piyasası katılımcısının satışlarına ilişkin enerji miktarı ve alacak dökümü,

ç) Gün içi piyasası katılımcısının alışlarına ilişkin enerji miktarı ve borç dökümü.

(3) Piyasa İşletmecisi tarafından (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşuna duyurulan avans ödeme bildirimi aşağıda yer alan kalemleri içerir:

a) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sisteme satışlarına ilişkin alacak dökümü,

b) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sistemden alışlarına ilişkin borç dökümü,

c) Gün içi piyasaları faaliyetlerinden oluşan alacak dökümü,

ç) Gün içi piyasaları faaliyetlerinden oluşan borç dökümü.

Madde 132/A

Uzlaştırma bildirimleri

19 değişiklik

(Ek:RG-6/11/2010-27751) (Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15)

(1) Uzlaştırma hesaplamaları sonucunda piyasa katılımcılarının her fatura dönemi için Piyasa İşletmecisine ödeyeceği ya da Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına ödenecek tutarları içeren ön uzlaştırma bildirimi (Ek ibare:RG-28/7/2020-31199)(32) asgari olarak, en geç fatura dönemini takip eden ayın onbirinci günü, nihai uzlaştırma bildirimi ise, fatura dönemini takip eden ayın onbeşinci günü, (Ek ibare:RG-9/8/2019-30857) ayın onbeşinci gününün hafta sonu veya resmi tatile denk gelmesi durumunda hafta sonu veya resmi tatilin bitimini takip eden işgünü PYS aracılığı ile ilgili piyasa katılımcılarına duyurulur.

(2) Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına duyurulan ön uzlaştırma bildirimi (Ek ibare:RG-28/8/2020-31199)(32) asgari olarak aşağıda yer alan kalemleri içerir:

a) Uzlaştırma dönemi bazında (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sisteme satışlarına ilişkin enerji miktarı ve alacak dökümü,

b) Uzlaştırma dönemi bazında (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sistemden alışlarına ilişkin enerji miktarı ve borç dökümü,

c) Uzlaştırma dönemi bazında dengeleme güç piyasası kapsamında 0 (sıfır) ve 1 (bir) etiket değerlerine sahip kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma tekliflerine ilişkin enerji miktarı ve alacak dökümü,

ç) Uzlaştırma dönemi bazında dengeleme güç piyasası kapsamında 0 (sıfır) ve 1 (bir) etiket değerlerine sahip kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma tekliflerine ilişkin enerji miktarı ve borç dökümü,

d) Uzlaştırma dönemi bazında, ilgili katılımcıya ait uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirim miktarları dökümü,

e) Uzlaştırma dönemi ve teklif bölgesi bazında iletim sistemi veriş miktarı dökümü,

f) Uzlaştırma dönemi ve teklif bölgesi bazında iletim sisteminden çekiş miktarı dökümü,

g) Gün içi piyasası katılımcısının satışlarına ilişkin enerji miktarı ve alacak dökümü,

ğ) Gün içi piyasası katılımcısının alışlarına ilişkin enerji miktarı ve borç dökümü,

h) Avans ve fatura ödemelerine ilişkin gecikme zammı kalemleri.

(3) (Mülga:RG-18/1/2018-30305)(22)

(4) Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına duyurulan nihai uzlaştırma bildirimi, (Ek ibare:RG-28/7/2020-31199) (32) asgari olarak aşağıda yer alan kalemleri içerir:

a) Uzlaştırma dönemi bazında (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sisteme satışlarına ilişkin enerji miktarı ve alacak dökümü,

b) Uzlaştırma dönemi bazında (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının sistemden alışlarına ilişkin enerji miktarı ve borç dökümü,

c) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti,

ç) (Değişik:RG-28/5/2016-29725)(19) Fark tutarı,

d) Uzlaştırma dönemi bazında dengeleme güç piyasası kapsamında 0 (sıfır) ve 1 (bir) etiket değerlerine sahip kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma tekliflerine ilişkin enerji miktarı ve alacak dökümü,

e) Uzlaştırma dönemi bazında dengeleme güç piyasası kapsamında 0 (sıfır) ve 1 (bir) etiket değerlerine sahip kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma tekliflerine ilişkin enerji miktarı ve borç dökümü,

f) Dengeleme güç piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti,

g) Uzlaştırma dönemi ve teklif bölgesi bazında enerji fazlasına ilişkin alacak dökümü,

ğ) Uzlaştırma dönemi ve teklif bölgesi bazında enerji açığına ilişkin borç dökümü,

h) Geçmişe dönük düzeltme kalemi,

ı) Sıfır bakiye düzeltme kalemi,

i) Süresinde ödenmeyen alacaklar payı,

j) Dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetlerine ilişkin dengeden sorumlu taraflara tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti,

k) Uzlaştırma dönemi bazında, ilgili katılımcıya ait uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirim miktarları dökümü,

l) Uzlaştırma dönemi ve teklif bölgesi bazında uzlaştırmaya esas veriş miktarı dökümü,

m) Uzlaştırma dönemi ve teklif bölgesi bazında uzlaştırmaya esas çekiş miktarı dökümü,

n) Gün içi piyasası katılımcısının satışlarına ilişkin enerji miktarı ve alacak dökümü,

o) Gün içi piyasası katılımcısının alışlarına ilişkin enerji miktarı ve borç dökümü,

ö) Gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti,

p) (Değişik:RG-18/1/2018-30305)(22) Avans ve fatura ödemelerine ilişkin gecikme zammı kalemleri,

r) (Ek:RG-18/1/2018-30305)(22) Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca hesaplanan alacak dökümü,

s) (Ek:RG-18/1/2018-30305)(22) Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca hesaplanan borç dökümü,

ş) (Ek:RG-18/1/2018-30305)(22) Uzlaştırma dönemi bazında kesinleşmiş günlük üretim/tüketim programından sapma tutarı.

(5) (Mülga:RG-18/1/2018-30305)(22)

(6) Uzlaştırma sonucunda Piyasa İşletmecisi tarafından yapılan (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) nihai uzlaştırma bildirimlerinde yer alan tutarlar içerisinde mevzuat gereği olan vergi ve harçlar da yer alır.

Madde 132/B

Uzlaştırma bildirimlerine ilişkin düzeltmeler

2 değişiklik

(Ek:RG-6/11/2010-27751)

(1) (Değişik:RG-18/1/2018-30305)(22) Piyasa katılımcılarının uzlaştırma bildirimlerinde tespit ettikleri hatalara ilişkin itirazlarının, ilgili fatura dönemine ait işlemler kapsamında değerlendirmeye alınabilmesi için, ön uzlaştırma bildirimlerine yapılacak itirazın bildirimlerin yapıldığı ayın on ikinci günü saat 17:30’a kadar yapılması gerekir. İtirazların Piyasa İşletmecisi tarafından ayın on dördüncü günü 16:00’a kadar uygun bulunması halinde, faturalar düzeltilmiş bildirim miktarları esas alınarak düzenlenir. İtirazların ayın on dördüncü günü saat 16:00’a kadar sonuçlandırılamaması halinde 133 üncü maddedeki süreç uygulanır. İtirazın uygun bulunmaması durumunda da, bu süre içerisinde piyasa katılımcısına bilgi verilir.

Madde 132/C

Faturalama

10 değişiklik

(Ek:RG-6/11/2010-27751) (Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15)

(1) (Değişik:RG-9/8/2019-30857) Piyasa İşletmecisi, nihai uzlaştırma bildiriminin PYS aracılığı ile ilgili piyasa katılımcılarına duyurulduğu günden itibaren yedi gün içinde, geçerli nihai uzlaştırma bildiriminde yer alan tutarlara göre faturaları düzenler. (Değişik cümle:RG-2/2/2020-31027) Nihai uzlaştırma bildiriminin yayımlanma tarihi, piyasa katılımcıları için fatura tebliğ tarihi olarak kabul edilir.

(2) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası, gün içi piyasası, dengeleme güç piyasası faaliyetleri ve dengesizliklerin uzlaştırılmasına ilişkin tek bir fatura düzenlenir ve ilgili piyasa faaliyetiyle iştigal eden piyasa katılımcılarına faturaları Piyasa İşletmecisi tarafından gönderilir.

(3) (Değişik:RG-9/8/2019-30857) Piyasa İşletmecisi, nihai uzlaştırma bildiriminin PYS aracılığı ile ilgili piyasa katılımcılarına duyurulduğu günden itibaren, katılımcının ilgili piyasa faaliyetlerine ilişkin düzenlenmiş olan faturalara istinaden borç/alacak bilgilerini (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşuna bildirir.

(4) (Değişik:RG-9/8/2019-30857) Ödeme yapılacak piyasa katılımcıları, nihai uzlaştırma bildiriminin PYS aracılığı ile ilgili piyasa katılımcılarına duyurulduğu günden itibaren yedi gün içinde, geçerli nihai uzlaştırma bildiriminde yer alan tutarlara göre; gün öncesi (Değişik ibare:RG-9/5/2021-31479) piyasası, gün içi piyasası, dengeleme güç piyasası faaliyetleri ve dengesizliklerin uzlaştırılmasına ilişkin düzenlenen faturayı Piyasa İşletmecisine gönderir.

(5) (Ek:RG-28/5/2016-29725)(19) Nihai uzlaştırma sonuçlarına göre oluşan tutarlar, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden Maliye Bakanlığının her yıl yayımladığı tahakkuktan vazgeçme sınırının altındaysa, bu sınıra ulaşıncaya kadar oluşan tutarlara nihai uzlaştırma bildiriminde yer verilmeyebilir. Yıl içinde söz konusu uzlaştırma tutarları toplamı, tahakkuktan vazgeçme sınırına ulaştığı ay toplam tutara nihai uzlaştırma bildiriminde yer verilir ve buna göre fatura düzenlenir. Yıl içinde bu sınıra ulaşılmadığı takdirde yıl sonunda toplam tutara nihai uzlaştırma bildiriminde yer verilir ve buna göre fatura düzenlenir. Tahakkuktan vazgeçme sınırı her yıl Piyasa İşletmecisi tarafından duyurulur.

Madde 132/Ç

Ödemeler ve tahsilat

29 değişiklik

(Ek:RG-6/11/2010-27751)

(1) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası faaliyetlerine (Ek ibare:RG-28/3/2015-29309)(15) ve gün içi piyasasına ilişkin Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına iletilen günlük avans ödeme bildirimlerinde yer alan bedeller, piyasa katılımcıları tarafından Piyasa İşletmecisinin (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşundaki hesabına aracı bankalar kullanılarak bir sonraki iş günü en geç saat 15:00’a kadar ödenir.

(2) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Gün öncesi piyasası faaliyetlerine (Ek ibare:RG-28/3/2015-29309)(15) ve gün içi piyasasına ilişkin günlük avans ödeme bildiriminde yer alan ve Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına ödenecek olan bedeller, (Ek ibare:RG-2/2/2020-31027) Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen piyasalara ilişkin olarak piyasa katılımcısının süresinde ödenmemiş borçları düşülerek piyasa katılımcılarına Piyasa İşletmecisinin (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşundaki hesabından, aracı bankalar kullanılarak bir sonraki iş günü en geç saat 17:00’a kadar ödenir.

(3) (Değişik:RG-18/9/2012-28415) Hafta sonu veya resmi tatil gününden bir önceki iş gününde saat 14:30 itibariyle yayımlanan günlük avans ödeme bildirimlerine ilişkin piyasa katılımcıları tarafından Piyasa İşletmecisine yapılacak olan ödemeler, hafta sonu veya resmi tatil gününü takip eden ilk iş günü, en geç saat 15:00’e kadar gerçekleştirilir.

(4) Hafta sonu veya resmi tatil gününden bir önceki iş gününde gönderilen günlük avans ödeme bildirimlerine ilişkin Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına yapılacak olan ödemeler, hafta sonu veya resmi tatil gününü takip eden ilk iş günü en geç saat 17:00’a kadar gerçekleştirilir.

(5)Hafta sonu veya resmi tatil günlerinde gönderilen günlük avans ödeme bildirimlerine ilişkin piyasa katılımcıları tarafından Piyasa İşletmecisine yapılacak olan ödemeler, hafta sonu veya resmi tatil gününü takip eden ikinci iş günü, en geç saat 15:00’e kadar gerçekleştirilir.

(6) Hafta sonu veya resmi tatil günlerinde gönderilen günlük avans ödeme bildirimlerine ilişkin Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına yapılacak olan ödemeler, hafta sonu veya resmi tatil gününü takip eden ikinci iş günü en geç saat 17:00’a kadar gerçekleştirilir.

(7) Piyasa İşletmecisi ve piyasa katılımcıları tarafından gerçekleştirilen ödemelere ilişkin olarak (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşundan elektronik ortamda alınan dekontlar, ödeme alındı makbuzu yerine geçer ve ay sonunda uzlaştırmaya ilişkin olarak piyasa katılımcılarına veya Piyasa İşletmecisine iletilen faturanın ilgili kısmı avans olarak ödenmiş kabul edilir.

(8) (Değişik:RG-18/9/2012-28415) Piyasa katılımcılarına uzlaştırmaya ilişkin iletilen faturaların bedelleri, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası (Ek ibare:RG-28/3/2015-29309)(15) ve gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin avans ödemeleri ve aynı piyasa katılımcısının fatura alacaklısı olması durumunda alacak tutarı toplamı fatura bedelinden düşülmek kaydı ile borçlu piyasa katılımcıları tarafından aracı bankalar aracılığıyla Piyasa İşletmecisinin (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşundaki hesabına en geç fatura tebliğ tarihini takip eden altıncı iş günü ödenir.

(9) (Değişik:RG-28/2/2023-32118) Piyasa katılımcıları tarafından Piyasa İşletmecisine iletilen faturaların bedelleri, gün öncesi piyasası ve gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin avans ödemeleri ve aynı piyasa katılımcısının fatura borçlusu olması durumunda borç tutarı toplamı fatura bedelinden düşülmek kaydı ile Piyasa İşletmecisi tarafından alacaklı piyasa katılımcılarına yapılacak ödemeler, en geç fatura tebliğ tarihini takip eden yedinci işgünü içerisinde, ilgili fatura dönemi için piyasa katılımcılarından tahsil edilen tüm tutarların net alacak tutarlarına oranına göre, Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen piyasalara ilişkin olarak piyasa katılımcısının süresinde ödenmemiş borçları düşülerek Piyasa İşletmecisinin merkezi uzlaştırma kuruluşundaki hesabından, aracı bankalar kullanılarak ödenir. Bu ödemelerin yapılmasını müteakip bir sonraki ön uzlaştırma bildirimi yayımlanana kadar yeni bir tahsilat yapılırsa bunlar da birinci cümledeki usule göre alacaklı piyasa katılımcılarına dağıtılır.

(10) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşu, sunmuş olduğu teminat yönetimi ve nakit takas hizmetine ilişkin olarak katılımcıların ödemesi gereken hizmet bedellerini, aylık bazda piyasa katılımcılarına bildirir. (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından piyasa katılımcılarına iletilen hizmet bedelleri, bu bedelin tebliğ tarihini takip eden altı iş günü içerisinde (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşuna ödenir.

(11) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Piyasa katılımcıları, merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kendilerine yapılacak avans ve fatura ödemelerine ilişkin olarak tek bir aracı banka ile çalışırlar; ancak, merkezi uzlaştırma kuruluşuna yapacakları ödemelere ilişkin olarak birden fazla banka ile çalışabilirler. Piyasa katılımcıları, merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kendilerine yapılacak avans ve fatura ödemelerine ilişkin birlikte çalışacakları aracı bankayı merkezi uzlaştırma kuruluşuna yazılı olarak bildirirler ve söz konusu bankayı değiştirmeleri durumunda, merkezi uzlaştırma kuruluşuna en kısa sürede bildirimde bulunurlar.

(12) (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşu ve aracı bankalar tarafından teminatlar ve avans/fatura ödemelerine ilişkin olarak kullanılan bilgisayar, yazılım ya da teknolojik altyapının beklenmedik bir şekilde arızalanması ve bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tamamlanması gereken süreçlerin belirlenmiş olan süre zarfında tamamlanmayacağının ortaya çıkması durumunda, aracı banka (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşunu, merkezi uzlaştırma bankası Piyasa İşletmecisini ivedilikle bilgilendirir. Bu durumda, Piyasa İşletmecisi, süreçlerin tamamlanabilmesi için yeni süreler belirler ve bu değişikliklerle ilgili piyasa katılımcılarını bilgilendirir.

(13) Bu maddenin 12 nci fıkrasında belirtilen sebeplerden ötürü merkezi uzlaştırma bankası, aracı bankalar ve Piyasa İşletmecisinin teminat ve ödeme işlemlerine ilişkin olarak yükümlülüklerini yerine getirmemeleri durumunda taraflara uygulanacak yaptırımlar, ilgili taraflar arasında yapılan anlaşmalarda yer alır.

(14) (Ek:RG-3/3/2012-28222) (10) (Değişik:RG-5/1/2013-28519) İlgili uzlaştırma dönemine ilişkin olarak hem alacaklı, hem de borçlu olan piyasa katılımcıları için faturaya esas uzlaştırma bildiriminin yayınlanmasını ve alacak faturasının Piyasa İşletmecisine tebliğ edilmesini müteakiben alacak ve borçlar arasında mahsuplaşma işlemi otomatik olarak yapılır.

(15) (Ek:RG-9/8/2019-30857)(26) Karşılığı Olmayan Piyasa İşlemlerine İlişkin Yöntem hükümleri uyarınca piyasa katılımcılarının avans alacaklarının bloke edilmesi durumunda, söz konusu net avans alacakları piyasa işletmecisi tarafından ilgili ayın fatura borçlarına takas ve mahsup edilir.

(16) (Ek:RG-2/2/2020-31027) Vadeli elektrik piyasasında temerrüde düşen piyasa katılımcılarının sahip oldukları teslimat dönemi başlamış olan uzun (Ek ibare:RG-9/5/2021-31479) ve/veya kısa pozisyonlarının Piyasa İşletmecisi tarafından gün öncesi piyasası ve/veya gün içi piyasasında piyasa katılımcısı adına kapatılması sonucu oluşan avans alacağının bloke edilmesine (Ek ibare:RG-9/5/2021-31479) , avans borcunun ödenmesine ve diğer işlemlere ilişkin hususlar VEP Usul ve Esaslarında düzenlenir.

(17) (Ek:RG-15/6/2022-31867) 12/5/2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında görevli tedarik şirketlerinin lisanssız üreticilere yapılması gereken ödemeleri zamanında ve/veya kısmen ya da tamamen yerine getirmediğinin tespit edilmesi halinde, söz konusu ödemelerin zamanında yapılabilmesi amacıyla avans alacaklarının bloke edilmesi de dahil uygulanacak diğer tedbirlere ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.

(18) (Ek:RG-21/1/2025-32789) Sistem İşletmecisi tarafından dengeleme güç piyasası kapsamında verilmiş olan yük alma ve/veya yük atma talimatlarının yerine getirilmemesi halinde oluşan tutarın lisanssız elektrik üretim tesisi sahipleri tarafından ilgili görevli tedarik şirketine veya portföyünde bulundukları toplayıcıya ödenmemesi halinde, söz konusu bedeller ilgili görevli tedarik şirketi veya portföyünde bulundukları toplayıcı tarafından lisanssız elektrik üretim tesisi sahiplerinin ilgili fatura dönemindeki alacağından mahsup edilebilir.

Madde 132/D

Avans ödemelerinin yapılmaması

19 değişiklik

(Ek:RG-6/11/2010-27751)

(1) Piyasa katılımcısının, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası ve gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin avans ödemesini, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) bildirimin yapıldığı günü takip eden işgünü en geç saat 15:00’a kadar gerçekleştirmemesi durumunda piyasa katılımcısının temerrüde düştüğü kabul edilir.

(2) (Değişik:RG-9/5/2021-31479) Piyasa katılımcısının, serbest cari hesabında bulunan tutarın ve/veya Teminat Usul ve Esasları uyarınca sunması gereken toplam teminat tutarının üzerinde olan TL cinsinden nakit teminat tutarının ilgili avans ödeme bildirimine ilişkin katılımcının borcunu karşılayacak seviyede olması durumunda, katılımcının avans borcu, bu tutarlardan otomatik olarak karşılanır ve katılımcı temerrüde düşmez.

(3) Piyasa katılımcısının (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası ve gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin avans ödemesini bahsedilen zaman süresi içerisinde yapmaması ve ilgili tutarın katılımcının toplam teminatının üzerindeki nakit teminatından (Ek ibare:RG-9/8/2019-30857) ve/veya piyasa katılımcısının serbest cari hesabında bulunan paradan karşılanamaması durumunda, karşılanamayan miktara temerrüt faizi uygulanır. Katılımcıya uygulanan temerrüt faizi oranı, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) bildirimin yapıldığı günü takip eden işgünü saat 15:00’dan sonra yapılan ödemeler için, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranının %50’si, (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) bildirimin yapıldığı günü takip eden işgünü saat 17:00’dan sonra yapılan ödemeler içinse aynı maddeye göre belirlenen faiz oranıdır. (Değişik cümle:RG-28/3/2015-29309)(15) Temerrüt faizine ilişkin bedeller ilgili ayın uzlaştırma bildiriminde gecikme zammı kalemi olarak belirtilir ve her ay sonu itibariyle ilgili piyasa katılımcısının faturasına yansıtılır.

(4) (Değişik:RG-3/11/2011-28104) (7) Piyasa katılımcıları tarafından Piyasa İşletmecisine ödenen temerrüt faizi ile Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına ödenen temerrüt faizi arasındaki toplam tutar farkına ilişkin gelir elde edilmesi durumunda, elde edilen bu gelir, ay sonunda diğer piyasa katılımcılarına sıfır bakiye düzeltme katsayısı oranında yansıtılır.

(5) Piyasa İşletmecisinin piyasa katılımcılarına ödeme yapacağı (Ek ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası ve gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin avans bedelini, ilgili gün içerisinde en geç saat 17:00’a kadar ödememesi halinde, ödenmesi gereken tutara temerrüt faizi uygulanır. Piyasa İşletmecisine uygulanan temerrüt faizi oranı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranıdır. Temerrüt faizine ilişkin bedeller her ay sonu itibariyle Piyasa İşletmecisine faturalanır. (Ek cümle:RG-9/8/2019-30857)(26) (Ek ibare:RG-2/2/2020-31027) VEP Usul ve Esasları ile Karşılığı Olmayan Piyasa İşlemlerine İlişkin Yöntem hükümlerine göre bloke edilen avans tutarları için bu fıkra hükümleri uygulanmaz.

(6) Piyasa katılımcısının (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) gün öncesi piyasası ve gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin avans ödemesini en geç saat 15:00’a kadar yapmaması ve ilgili tutarın katılımcının toplam teminatının üzerindeki nakit teminatından karşılanamaması durumunda, herhangi bir ihbara gerek kalmaksızın katılımcının teminatı borçlarına mahsup edilir.

(7) (Değişik:RG-16/5/2017-30068) Piyasa katılımcısına, ödemesi yapılmamış avans tutarında kullanılan teminatın, sunması gereken teminat tutarı seviyesine kadar tamamlanması uyarısı, Piyasa İşletmecisi tarafından, en geç saat 16:00’a kadar yapılarak, katılımcının Teminat Usul ve Esaslarında teminat işlemlerine ilişkin süreçler kapsamında yer alan hükümler uyarınca teminatlarını tamamlaması istenir.

(8) (Değişik:RG-16/5/2017-30068) Piyasa katılımcısının uyarıya rağmen, zamanında teminatını tamamlamaması durumunda, söz konusu piyasa katılımcısına Teminat Usul ve Esaslarında teminat işlemlerine ilişkin süreçler kapsamında ilgili piyasa faaliyeti için yer alan hükümler uyarınca işlem yapılır.

(9) Ödemeler ve teminatlara ilişkin yükümlülüklerin madde 132/Ç de belirtilen süreler içinde Piyasa İşletmecisi ve/veya (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kullanılan bilgisayar, yazılım ya da teknolojik altyapının beklenmedik bir şekilde arızalanması ve (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşuyla ilgili olan arızaların Piyasa İşletmecisine geçerli sebeplerle raporlanması halinde, Piyasa İşletmecisi ve piyasa katılımcısına temerrüt faizi uygulanmaz.

(10) Piyasa katılımcısına uygulanacak asgari temerrüt matrahı ve temerrüt faizi Piyasa İşletmecisi tarafından PYS aracılığıyla duyurulur. Asgari temerrüt matrahının altındaki tutarlara temerrüt cezası uygulanmaz.

(11) (Ek:RG-1/7/2022-31883) Görevli tedarik şirketleri, 17 nci maddenin ikinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentleri kapsamında oluşturulan kategori için, Kurul tarafından gerekli görülmesi halinde ve Kurul tarafından belirlenen süre boyunca; 132/Ç maddesinin birinci fıkrasında belirtilen avans ödeme bildirimlerinde yer alan bedelleri söz konusu süre boyunca kısmen veya tamamen ödemeyebilirler. Bu kapsamda yapılmayan avans ödemelerine ilişkin olarak;

a) İlgili fatura dönemine ait bakiye tutarların ödemesi fatura son ödeme tarihine kadar gerçekleştirilir.

b) Bakiye tutarlar için temerrüt faizi uygulanır. Temerrüt faizi oranı, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranıdır.

c) İlgili fatura dönemi son ödeme tarihine kadar bu maddenin altıncı fıkrası uygulanmaz.

Madde 132/E

Fatura ödemelerinin yapılmaması

12 değişiklik

(Ek:RG-6/11/2010-27751) (Değişik:RG-28/3/2015-29309)(15)

(1) Piyasa katılımcısının, söz konusu faturadan kaynaklanan net borcunu, fatura tebliğ tarihini takip eden altı iş günü içerisinde ödememesi halinde, ödenmesi gereken tutara temerrüt faizi uygulanır. Temerrüt faizi oranı, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranıdır. (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından günlük olarak hesaplanan temerrüt faizi tutarlarının aylık toplamları faturaya esas değer olarak kabul edilir. Temerrüt faizine ilişkin bedeller ilgili ayın uzlaştırma bildiriminde gecikme zammı kalemi olarak belirtilir ve her ay sonu itibariyle ilgili piyasa katılımcısının faturasına yansıtılır.

(2) (Değişik:RG-9/5/2021-31479) Piyasa katılımcısının, serbest cari hesabında bulunan tutarın, Teminat Usul ve Esasları ile VEP Usul ve Esasları uyarınca sunması gereken toplam teminat tutarının üzerinde olan TL cinsinden nakit teminat tutarının katılımcının ilgili fatura bildirimine ilişkin borcunu karşılayacak seviyede olması durumunda ilgili katılımcının borcu, bu tutarlardan otomatik olarak karşılanır ve katılımcı temerrüde düşmez.

(3) Piyasa İşletmecisinin piyasa katılımcılarına ödeme yapacağı fatura bedelini, fatura tebliğ tarihini takip eden yedi iş günü içerisinde ödememesi halinde, ödenmesi gereken tutara temerrüt faizi uygulanacaktır. Temerrüt faizi oranı, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranıdır. Temerrüt faizine ilişkin bedeller ilgili ayın uzlaştırma bildiriminde gecikme zammı kalemi olarak belirtilir ve her ay sonu itibariyle Piyasa İşletmecisine düzenlenen faturaya yansıtılır.

(4) Piyasa katılımcısının, söz konusu fatura bedelini, fatura tebliğ tarihini takip eden altı iş günü içerisinde ödememesi durumunda, piyasa katılımcısının ayrıca bir ihtara gerek olmaksızın temerrüt durumuna düştüğü kabul edilir. Temerrüt durumuna düşen piyasa katılımcısına ilişkin olarak, yasal yollar saklı kalmak üzere aşağıdaki işlemler yapılır:

a) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Piyasa katılımcısının Teminat Usul ve Esasları uyarınca yatırmış olduğu teminat, temerrüde düşülen borç tutarı kadar merkezi uzlaştırma kuruluşu veya Piyasa İşletmecisi tarafından kullanılarak borçlarına mahsup edilir. Borç tutarının tamamının Teminat Usul ve Esasları uyarınca sunulan teminatlardan karşılanamaması halinde, ilgili piyasa katılımcısının VEP Usul ve Esasları uyarınca sunduğu teminattan karşılanır.

b) (Değişik:RG-2/2/2020-31027) Piyasa katılımcısının fatura ödemesinin bir kısmının veya tamamının Teminat Usul ve Esasları uyarınca sunduğu toplam teminat tutarından karşılanması durumunda ilgili piyasa katılımcısının bulundurması gereken toplam teminat tutarını aynı gün saat 11:00’a kadar tamamlaması istenir.

c) (Değişik:RG-9/8/2019-30857) Kendisine (Ekk:RG-2/2/2020-31027) Teminat Usul ve Esasları uyarınca teminat çağrısı yapılan bir piyasa katılımcısının yeterli miktarda teminatı sunmaması ve/veya temerrüt durumuna düşen bir piyasa katılımcısının temerrüt borcunu yatırmadan teminatını tamamlaması durumunda, katılımcı gün öncesi piyasası ve gün içi piyasası kapsamında faaliyetlerine devam edemez.

ç) (Ek:RG-21/1/2025-32789) (b) bendi kapsamında yapılan toplam teminat tamamlama çağrısı uyarınca birbirini takip eden üç iş günü boyunca saat 11:00’da yapılan teminat kontrolünde sunması gereken toplam teminat tutarını sunmayan piyasa katılımcıları hakkında uygulanacak tedbirler, ilgililere yapılacak bildirimler ve piyasa katılımcılarının portföylerinde yer alan tesislere ve serbest tüketicilere ilişkin hususlar, Teminat Usul ve Esaslarında düzenlenir.

d) (Ek:RG-21/1/2025-32789) (b) bendi kapsamında yapılan uyarıya rağmen, piyasa katılımcısının temerrüde düşmesinden sonraki birbirini takip eden üç iş günü boyunca saat 11:00’da yapılan teminat kontrolünde teminat seviyesinin Teminat Usul ve Esasları uyarınca sunması gereken toplam teminat tutarını karşılamaması durumunda ilgili piyasa katılımcısının vadeli elektrik piyasası kapsamında faaliyetlerine devam etmesine izin verilmez ve VEP Usul ve Esasları uyarınca temerrüt yönetimi hükümleri uygulanır.

(5) (Değişik:RG-21/1/2025-32789) Teminat Usul ve Esasları kapsamındaki teminat tutarının piyasa katılımcısının Piyasa İşletmecisine olan tüm muaccel borçlarını karşılamaması durumunda, eksik olan kısım süresinde ödenmeyen alacaklar payı adı altında diğer piyasa katılımcılarına sıfır bakiye düzeltme katsayısı oranında yansıtılır. Teminat Usul ve Esasları kapsamındaki teminat tutarı üzerindeki süresinde ödenmeyen alacaklar için temerrüt faizi hesaplanmasına devam edilir ve tahsilat için yasal yollara başvurulur. Diğer piyasa katılımcılarına yansıtılan ödenmeyen alacakların, ileri bir tarihte tahsil edilmesi halinde; tahsil edilen tüm tutar, borcun yansıtılmış olduğu piyasa katılımcılarına, borcun paylaştırıldığı oranda yansıtılır.

(6) Ödemeler ve teminatlara ilişkin yükümlülüklerin 132/Ç maddesinde belirtilen süreler içinde Piyasa İşletmecisi ve (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kullanılan bilgisayar, yazılım ya da teknolojik altyapının beklenmedik bir şekilde arızalanması ve (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşuyla ilgili olan arızaların Piyasa İşletmecisine geçerli sebeplerle raporlanması halinde, Piyasa İşletmecisi ve piyasa katılımcısına temerrüt faizi uygulanmaz.

(7) Piyasa katılımcısına uygulanacak asgari temerrüt matrahı ve temerrüt faizi Piyasa İşletmecisi tarafından PYS aracılığıyla duyurulur. Asgari temerrüt matrahının altındaki tutarlara temerrüt cezası uygulanmaz.

Madde 132/F

Merkezi uzlaştırma kuruluşuna hizmet komisyonu ödemelerinin yapılmaması (29)

3 değişiklik

(Ek:RG-6/11/2010-27751)

Piyasa katılımcısının, söz konusu aylık hizmet komisyonunu, tebliğ tarihini takip eden altı iş günü içerisinde ödememesi durumunda uygulanacak hükümler piyasa katılımcısı ile (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu arasında yapılacak olan (Değişik ibare:RG-2/2/2020-31027) merkezi uzlaştırma kuruluşu-katılımcı anlaşmasında yer alır.

Madde 132/G

Lisansın iptali veya sona ermesinde uygulanacak hükümler

4 değişiklik

(Ek:RG-2/2/2020-31027)

(1) (Değişik:RG-21/1/2025-32789) Piyasa katılımcısının tüm lisanslarının iptali veya sona ermesi durumunda;

a) Organize toptan elektrik piyasalarına erişimi durdurulur. Ticari işlem onayı gerçekleşmemiş teklifleri iptal edilir. Alıcı veya satıcı olduğu tüm uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimleri iptal edilerek karşı taraflara bilgi verilir. Vadeli elektrik piyasasındaki açık pozisyonları ilgili mevzuat çerçevesinde kapatılır.

b) Portföyünde yer alan tüketiciler hariç olmak üzere, portföyünde bulunan ve kendi tüzel kişiliğine ait olan tüm uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimlerine ilişkin olarak; sisteme dağıtımdan bağlı olması durumunda ilgili dağıtım şirketine, dağıtım lisansına sahip ilgili OSB’ye ve iletimden bağlı olması durumunda TEİAŞ’a, ilgili katılımcının sistem bağlantısının kesilmesi için Piyasa İşletmecisi tarafından bildirim yapılır.

c) Piyasa katılımcısının adına PYS’de kayıtlı tüm serbest tüketicilerin kayıtları;

1) Lisansının kendiliğinden sona erdiği tarihten,

2) Lisansın iptal edilmesine veya piyasa katılımcısının talebi üzerine sona erdirilmesine ilişkin Kurul Kararının piyasa işletmecisine bildirildiği tarihten,

itibaren geçerli olacak şekilde silinir ve bu işlem ile ilgili olarak Piyasa İşletmecisi tarafından TEİAŞ’a, ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye ve ilgili görevli tedarik şirketine; ilgili görevli tedarik şirketi veya OSB tarafından da iki işgünü içerisinde ilgili serbest tüketicilere bilgi verilir. Katılımcının, varsa sonraki fatura dönemine ilişkin serbest tüketici talepleri silinir.

ç) Görevli tedarik şirketinin portföyüne düşen veya dağıtım lisansı sahibi ilgili OSB bünyesinde enerji tedarik edecek olan serbest tüketicilerin yapmış olduğu çekişler sebebiyle, ilgili tedarik şirketinin dengesizlik olarak almış olduğu enerji miktarı, portföye düşüş tarihinden itibaren Piyasa İşletmecisi tarafından ilgili dağıtım şirketine veya TEİAŞ’a yapılan bildirimi takip eden ikinci gün dahil olmak üzere piyasa takas fiyatı üzerinden değerlendirilir.

d) Lisansın sona erdiği veya iptal kararının bildirildiği tarihten sonraki dönemler için, söz konusu piyasa katılımcısının portföyünde bulunan üretim tesisleri ya da elektrik depolama ünitelerinin veya tesislerinin iletim veya dağıtım sistemine verdiği elektrik enerjisi uzlaştırma hesaplamalarında dikkate alınmaz. İletim veya dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisi miktarına ilişkin olarak Piyasa İşletmecisi tarafından herhangi bir tahakkuk ve ödeme yapılmaz. Bu üretim tesisi ya da elektrik depolama ünitelerinin veya tesislerinin iletim veya dağıtım sisteminden çektiği elektrik enerjisi miktarı, usulsüz elektrik enerjisi tüketimine ilişkin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

e) Söz konusu piyasa katılımcısının bir dengeden sorumlu grubun dengeden sorumlu tarafı olması durumunda; dengeden sorumlu grup, ilgili fatura döneminin başından itibaren geçerli olacak şekilde dağıtılır. Dengeden sorumlu grubun tarafı ve grupta yer alan diğer katılımcılar için teminat hesabı, Teminat Usul ve Esaslarda dengeden sorumlu grubun dağıtılması sonrasında teminatın yeniden hesaplanmasına ilişkin olarak yer alan hükümlere göre yapılır.

f) Söz konusu piyasa katılımcısının toplayıcı olması ve toplayıcılık lisansının iptal edilmesi veya sona ermesi ya da tedarik lisansından toplayıcılık faaliyetinin terkin edilmesi durumunda, toplayıcı olarak sorumlu olduğu portföy, sona erme veya iptal kararının Piyasa İşletmecisine bildirildiği tarihten itibaren geçerli olacak şekilde dağıtılır. Toplayıcının portföyünde yer alan lisanslı üretim tesisleri ve kendi tüzel kişiliğine ait olmayan müstakil elektrik depolama tesisleri, ilgili tesislere ilişkin lisansa sahip piyasa katılımcılarına; lisanssız üretim tesisleri ise ilgili bölgede faaliyet gösteren görevli tedarik şirketlerine aktarılır. Ayrıca toplayıcı tüzel kişiliğine ait olan müstakil elektrik depolama tesisleri için (b) bendinde yer alan hüküm, PYS’de toplayıcı adına kayıtlı olan tüm serbest tüketiciler için (c) ile (ç) bentlerinde yer alan hükümler uygulanır.

(2) Lisansı sona eren veya iptal edilen piyasa katılımcıları hakkında bu Yönetmelik ve ilgili mevzuatın uzlaştırma işlemleri, teminatlar, avans ve fatura ödemelerine ilişkin hükümleri uygulanmaya devam edilir.

(3) Lisansın sona erdiği veya iptal kararının tebliğ edildiği tarihten sonra organize toptan elektrik piyasalarında işlem yaptığı, uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildiriminde veya serbest tüketici talebinde bulunduğu tespit edilen piyasa katılımcıları hakkında Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca yaptırım uygulanır.

(4) (Ek:RG-21/1/2025-32789) Toplayıcı portföyünde yer alan tesislere ilişkin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında gerçekleştirilen lisans değişikliklerinde, tesisi devralan tüzel kişinin talebi halinde ilgili tesis, talebi takip eden ikinci günden itibaren geçerli olacak şekilde toplayıcı portföyünden çıkarılarak yeni lisans sahibinin portföyüne dahil edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Vadeli Elektrik Piyasası Uzlaştırma Bildirimleri, Faturalama İşlemleri,

Ödemeler ve Ödemelerin Yapılmaması Durumu

(Ek:RG-2/2/2020-31027) (30)

Madde 132/Ğ

Vadeli elektrik piyasası uzlaştırma bildirimleri

(1) Uzlaştırma hesaplamaları sonucunda piyasa katılımcılarının her fatura dönemi için Piyasa İşletmecisine ödeyecekleri ya da Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına ödenecek tutarları içeren ön uzlaştırma bildirimleri, en geç fatura dönemini takip eden ayın on birinci günü, nihai uzlaştırma bildirimleri ise, fatura dönemini takip eden ayın on beşinci günü, ayın on beşinci gününün hafta sonu veya resmi tatile denk gelmesi durumunda hafta sonu veya resmi tatilin bitimini takip eden işgünü PYS aracılığı ile ilgili piyasa katılımcılarına duyurulur.

(2) Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına duyurulan vadeli elektrik piyasasına ilişkin ön uzlaştırma bildiriminde asgari olarak aşağıda belirtilen kalemler yer alır:

a) Katılımcının vadeli elektrik piyasası kapsamında satışlarına ilişkin enerji miktarı ve alacak dökümü,

b) Katılımcının vadeli elektrik piyasası kapsamında alışlarına ilişkin enerji miktarı ve borç dökümü,

c) Fatura ödemelerine ilişkin gecikme zammı kalemleri,

ç) Katılımcıya tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti.

(3) Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına duyurulan vadeli elektrik piyasasına ilişkin nihai uzlaştırma bildiriminde asgari olarak aşağıda belirtilen kalemler yer alır:

a) Katılımcının vadeli elektrik piyasası kapsamında satışlarına ilişkin enerji miktarı ve alacak dökümü,

b) Katılımcının vadeli elektrik piyasası kapsamında alışlarına ilişkin enerji miktarı ve borç dökümü,

c) Fatura ödemelerine ilişkin gecikme zammı kalemleri,

ç) Katılımcılara tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti,

d) Temerrüt garanti hesabı katkı payı,

e) Temerrüt garanti hesabı gecikme zammı tutarı,

f) Düzeltme kalemi.

Madde 132/H

Vadeli elektrik piyasası faturalama işlemleri

(1) Piyasa İşletmecisi, nihai uzlaştırma bildiriminin PYS aracılığı ile ilgili piyasa katılımcılarına duyurulduğu günden itibaren yedi gün içinde, geçerli nihai uzlaştırma bildiriminde yer alan tutarlara göre faturaları düzenler. PYS’de nihai uzlaştırma yayımlanma tarihi, fatura tebliğ tarihi olarak kabul edilir.

(2) Vadeli elektrik piyasası uzlaştırılmasına ilişkin tek bir fatura düzenlenir ve ilgili piyasa faaliyetiyle iştigal eden piyasa katılımcılarına faturaları Piyasa İşletmecisi tarafından gönderilir.

(3) Piyasa İşletmecisi, nihai uzlaştırma bildiriminin PYS aracılığı ile ilgili piyasa katılımcılarına duyurulduğu günden itibaren katılımcının ilgili piyasa faaliyetlerine ilişkin düzenlenmiş olan faturalara istinaden borç/alacak bilgilerini merkezi uzlaştırma kuruluşuna bildirir.

(4) Ödeme yapılacak piyasa katılımcıları, nihai uzlaştırma bildiriminin PYS aracılığı ile ilgili piyasa katılımcılarına duyurulduğu günden itibaren yedi gün içinde, geçerli nihai uzlaştırma bildiriminde yer alan tutarlara göre vadeli elektrik piyasası uzlaştırılmasına ilişkin düzenlenen faturayı Piyasa İşletmecisine gönderir.

(5) Nihai uzlaştırma sonuçlarına göre oluşan tutarlar, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığının her yıl yayımladığı tahakkuktan vazgeçme sınırının altındaysa bu sınıra ulaşıncaya kadar oluşan tutarlara nihai uzlaştırma bildiriminde yer verilmeyebilir. Yıl içinde söz konusu uzlaştırma tutarları toplamı, tahakkuktan vazgeçme sınırına ulaştığı ay, toplam tutara nihai uzlaştırma bildiriminde yer verilir ve buna göre fatura düzenlenir. Yıl içinde bu sınıra ulaşılmadığı takdirde yılsonunda toplam tutara nihai uzlaştırma bildiriminde yer verilir ve buna göre fatura düzenlenir. Tahakkuktan vazgeçme sınırı her yıl Piyasa İşletmecisi tarafından duyurulur.

Madde 132/I

Vadeli elektrik piyasasına ilişkin ödemeler ve tahsilat

1 değişiklik

(1) Piyasa katılımcılarına uzlaştırmaya ilişkin iletilen faturaların bedelleri, aynı piyasa katılımcısının fatura alacaklısı olması durumunda alacak tutarı toplamı fatura bedelinden düşülmek kaydı ile borçlu piyasa katılımcıları tarafından aracı bankalar aracılığıyla Piyasa İşletmecisinin merkezi uzlaştırma kuruluşundaki hesabına en geç fatura tebliğ tarihini takip eden altıncı işgünü ödenir.

(2) (Değişik:RG-28/2/2023-32118) Piyasa katılımcıları tarafından Piyasa İşletmecisine iletilen faturaların bedelleri, aynı piyasa katılımcısının fatura borçlusu olması durumunda borç tutarı toplamı fatura bedelinden düşülmek kaydı ile Piyasa İşletmecisi tarafından alacaklı piyasa katılımcılarına yapılacak ödemeler, en geç fatura tebliğ tarihini takip eden yedi işgünü içerisinde, ilgili fatura dönemi için piyasa katılımcılarından tahsil edilen tüm tutarların net alacak tutarlarına oranına göre, Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen piyasalara ilişkin olarak piyasa katılımcısının süresinde ödenmemiş borçları düşülerek Piyasa İşletmecisinin merkezi uzlaştırma kuruluşundaki hesabından, aracı bankalar kullanılarak ödenir. Bu ödemelerin yapılmasını müteakip bir sonraki ön uzlaştırma bildirimi yayımlanana kadar yeni bir tahsilat yapılırsa bunlar da birinci cümledeki usule göre alacaklı piyasa katılımcılarına dağıtılır.

(3) Merkezi uzlaştırma kuruluşu, sunmuş olduğu teminat yönetimi ve nakit takas hizmetine ilişkin olarak katılımcıların ödemesi gereken hizmet bedellerini, aylık bazda piyasa katılımcılarına bildirir. Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından piyasa katılımcılarına iletilen hizmet bedelleri, bu bedelin tebliğ tarihini takip eden altı işgünü içerisinde merkezi uzlaştırma kuruluşuna ödenir.

(4) Piyasa katılımcıları, merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kendilerine yapılacak fatura ödemelerine ilişkin olarak tek bir aracı banka ile çalışırlar, merkezi uzlaştırma kuruluşuna yapacakları ödemelere ilişkin olarak ise birden fazla banka ile çalışabilirler. Piyasa katılımcıları, merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kendilerine yapılacak fatura ödemelerine ilişkin birlikte çalışacakları aracı bankayı merkezi uzlaştırma kuruluşuna yazılı olarak bildirir ve söz konusu bankayı değiştirmeleri durumunda, merkezi uzlaştırma kuruluşuna en kısa sürede bildirimde bulunur.

(5) Merkezi uzlaştırma kuruluşu ve aracı bankalar tarafından teminatlar ve fatura ödemelerine ilişkin olarak kullanılan bilgisayar, yazılım ya da teknolojik altyapının beklenmedik bir şekilde arızalanması ve bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tamamlanması gereken süreçlerin belirlenmiş olan süre zarfında tamamlanmayacağının ortaya çıkması durumunda, aracı banka; merkezi uzlaştırma kuruluşunu, merkezi uzlaştırma kuruluşu da Piyasa İşletmecisini ivedilikle bilgilendirir. Bu durumda, Piyasa İşletmecisi, süreçlerin tamamlanabilmesi için yeni süreler belirler ve bu değişikliklerle ilgili piyasa katılımcılarını bilgilendirir.

(6) Beşinci fıkrada belirtilen sebeplerden ötürü merkezi uzlaştırma kuruluşu, aracı bankalar ve Piyasa İşletmecisinin teminat ve ödeme işlemlerine ilişkin olarak yükümlülüklerini yerine getirmemeleri durumunda taraflara uygulanacak yaptırımlar, ilgili taraflar arasında yapılan anlaşmalarda yer alır.

(7) İlgili uzlaştırma dönemine ilişkin olarak hem alacaklı, hem de borçlu olan piyasa katılımcıları için faturaya esas uzlaştırma bildiriminin yayımlanmasını ve alacak faturasının Piyasa İşletmecisine tebliğ edilmesini müteakiben alacak ve borçlar arasında mahsuplaşma işlemi otomatik olarak yapılır.

Madde 132/İ

Vadeli elektrik piyasasına ilişkin fatura ödemelerinin yapılmaması

3 değişiklik

(1) Piyasa katılımcısının, söz konusu faturadan kaynaklanan net borcunu, fatura tebliğ tarihini takip eden altı işgünü içerisinde ödememesi halinde, ödenmesi gereken tutara temerrüt faizi uygulanır. Temerrüt faizi oranı, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranıdır. Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından günlük olarak hesaplanan temerrüt faizi tutarlarının aylık toplamları faturaya esas değer olarak kabul edilir. Temerrüt faizine ilişkin bedeller ilgili ayın uzlaştırma bildiriminde gecikme zammı kalemi olarak belirtilir ve her ay sonu itibarıyla ilgili piyasa katılımcısının faturasına yansıtılır.

(2) (Değişik:RG-9/5/2021-31479) Piyasa katılımcısının, serbest cari hesabında bulunan tutarın, VEP Usul ve Esasları uyarınca sunması gereken toplam teminat tutarının üzerinde olan TL cinsinden nakit teminat fazlasının ve/veya temerrüt garanti hesabı katkı payı TL cinsinden nakit fazlasının ilgili fatura bildirimine ilişkin piyasa katılımcısının borcunu karşılayacak seviyede olması durumunda; piyasa katılımcısının borcu, bu tutarlardan otomatik olarak karşılanır ve piyasa katılımcısı fatura temerrüdüne düşmez.

(3) Piyasa İşletmecisinin piyasa katılımcılarına ödeme yapacağı fatura bedelini, fatura tebliğ tarihini takip eden yedi işgünü içerisinde ödememesi halinde, ödenmesi gereken tutara temerrüt faizi uygulanır. Temerrüt faizi oranı, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranıdır. Temerrüt faizine ilişkin bedeller ilgili ayın uzlaştırma bildiriminde gecikme zammı kalemi olarak belirtilir ve her ay sonu itibarıyla Piyasa İşletmecisine düzenlenen faturaya yansıtılır.

(4) Piyasa katılımcısının, söz konusu fatura bedelini, fatura tebliğ tarihini takip eden altı işgünü içerisinde ödememesi durumunda, piyasa katılımcısının ayrıca bir ihtara gerek olmaksızın temerrüde düştüğü kabul edilir. Temerrüde düşen piyasa katılımcısına ilişkin olarak, yasal yollar saklı kalmak üzere fatura borcunun tahsil edilmesi amacıyla sırasıyla;

a) Cari hesabında bulunan tutara, VEP Usul ve Esasları kapsamında sunması gereken toplam teminat tutarının üzerinde olan tutara ve sunması gereken temerrüt garanti hesabı katkı payı tutarının üzerinde olan tutara,

b) VEP Usul ve Esasları uyarınca sunmuş olduğu toplam teminat tutarına,

c) Teminat Usul ve Esasları kapsamında sunması gereken toplam teminat tutarının üzerinde olan nakit teminat tutarına,

ç) Temerrüde düşen piyasa katılımcısının temerrüt garanti hesabı katkı payı tutarına,

d) Piyasa İşletmecisinin temerrüt yönetimi katkısı tutarına,

e) Diğer piyasa katılımcılarının temerrüt garanti hesabı katkı payları tutarına,

f) Teminat Usul ve Esasları kapsamında sunmuş olduğu teminat tutarına,

g) Temerrüt garanti hesabı tamamlama çağrısı ile tekrar toplanan katkı payları tutarına,

başvurulur.

(5) Piyasa katılımcısının fatura ödemesinin bir kısmının veya tamamının VEP Usul ve Esasları uyarınca sunduğu toplam teminat tutarından karşılanması durumunda ilgili piyasa katılımcısının bulundurması gereken toplam teminat tutarını aynı gün saat 12:00’a kadar tamamlaması istenir. Piyasa katılımcısının VEP Usul ve Esasları uyarınca bulundurması gereken toplam teminat tutarını tamamlamaması durumunda vadeli elektrik piyasası kapsamında faaliyetlerine devam etmesine izin verilmez. Vadeli elektrik piyasası kapsamında sahip olduğu açık pozisyonları VEP Usul ve Esasları uyarınca kapatılır.

(6) Temerrüt yönetimi çerçevesinde temerrüt garanti hesabı katkı payı tutarları kullanılmış olan piyasa katılımcıları için VEP Usul ve Esaslarında belirtilen temerrüt garanti hesabı katkı payı temerrüt durumu kontrolü uygulanır. Temerrüt garanti hesabı katkı payı yükümlülüğünü VEP Usul ve Esaslarında belirtilen sürelerde yerine getirmemesi nedeniyle temerrüde düştüğü tespit edilen piyasa katılımcılarının açık pozisyonları VEP Usul ve Esaslarının ilgili hükümleri çerçevesinde kapatılır; vadeli elektrik piyasası kapsamında faaliyetlerine devam etmelerine izin verilmez.

(7) (Değişik:RG-21/1/2025-32789) Vadeli elektrik piyasası fatura temerrüdüne düşmesi nedeniyle, Piyasa İşletmecisinin temerrüt yönetimi katkısı tutarı ve/veya diğer piyasa katılımcılarının temerrüt garanti hesabı katkı payının kullanılmasına neden olan piyasa katılımcısının, söz konusu tutarları, fatura son ödeme tarihini takip eden üçüncü işgünü saat 12:00’a kadar tamamlamaması halinde;

a) Temerrüt halindeki piyasa katılımcısının gün öncesi piyasası, gün içi piyasası ve vadeli elektrik piyasası kapsamında faaliyetlerine devam etmesine izin verilmez.

b) Satıcı olduğu uzlaştırmaya esas ikili anlaşma bildirimine girmesine izin verilmez, ileriye dönük yapılmış olan satış yönündeki ikili anlaşma bildirimleri iptal edilir ve ilgili taraflara PYS aracılığıyla bilgi verilir.

c) Bu piyasa katılımcıları hakkında Teminat Usul ve Esaslarında düzenlenen ve üç işgünü boyunca toplam teminat yükümlülüğünü yerine getirmeyen piyasa katılımcıları hakkında uygulanan hükümler uygulanır.

(8) Dördüncü fıkranın (d), (e) ve (g) bentleri kapsamında temerrüt garanti hesabından kullanılan tutarların temerrüde düşen ilgili piyasa katılımcısından tahsil edilmesi halinde bu tutarlar sırasıyla;

a) Temerrüt garanti hesabı katkı paylarına başvurulan diğer piyasa katılımcılarının ilgili hesabına,

b) Piyasa İşletmecisi temerrüt yönetimi katkısı tutarına,

kullanılan tutar kadar aktarılır.

(9) Ödemeler ve teminatlara ilişkin yükümlülüklerin 132/I maddesinde belirtilen süreler içinde Piyasa İşletmecisi ve merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kullanılan bilgisayar, yazılım ya da teknolojik altyapının beklenmedik bir şekilde arızalanması ve merkezi uzlaştırma kuruluşuyla ilgili olan arızaların Piyasa İşletmecisine geçerli sebeplerle raporlanması halinde, Piyasa İşletmecisi ve piyasa katılımcısına temerrüt faizi uygulanmaz.

(10) Piyasa katılımcısına uygulanacak asgari temerrüt matrahı ve temerrüt faizi Piyasa İşletmecisi tarafından PYS aracılığıyla duyurulur. Asgari temerrüt matrahının altındaki tutarlara temerrüt cezası uygulanmaz.

(Değişik ibare:RG-6/11/2010-27751)