EK MADDE 3- (Ek: RG-8/2/2025-32807)

(1) Deprem, sel, çığ, heyelan gibi afet risklerinin tespit edilmesi durumunda veya afet sırasında ve sonrasında; baraj, regülatör, santral ve benzeri HES tesislerinde veya bunların membaında ve/veya mansabında can ve mal güvenliği açısından risklerin ortaya çıkması hâlinde; şirket, ilgili valilik, kaymakamlık ve belediyelerle iletişim içinde gerekli sivil savunma ve güvenlik tedbirlerinin alınmasını sağlar. Bu hallerde şirket; DSİ tarafından yazılı olarak verilen, dip savağın açılarak barajın kısmen veya tamamen boşaltılması, dolu savak kapaklarının kaldırılması, çakıl geçitlerinin açılması, enerji üretiminin durdurularak mansaba su geçişinin önlenmesi talimatlarını ve gerekli görülen diğer talimatları, belirtilen süre içerisinde yerine getirmek zorundadır. DSİ tarafından verilen yazılı talimatların, süresi içerisinde şirket tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, bu durum ilgili valiliğe/kaymakamlığa ivedilikle bildirilerek, söz konusu yazılı talimatların gereğinin yerine getirilmesi talep edilir. Bu durumda şirket enerji üretiminin durmasından/azalmasından veya başka herhangi bir sebepten dolayı DSİ’den ve ilgili valilik veya kaymakamlıktan hak ve tazminat talep edemez. DSİ tarafından verilen yazılı talimatların süresi içerisinde gereğinin yapılmamasından dolayı oluşabilecek her türlü zarar, ziyan, can ve mal kaybından doğan mali, hukuki ve cezai sorumluluk şirkete aittir. DSİ tarafından verilen yazılı talimatların yerine getirilmemesi hâlinde, su kullanım hakkı anlaşması DSİ tarafından feshedilebilir.

(2) HES tesislerindeki her türlü inşaat ve işletme faaliyetlerinin, can ve mal güvenliği riski yaratması, üçüncü kişilere zarar vermesi veya zarar verme ihtimalinin tespit edilmesi hâlinde, bu durum ilgili DSİ bölge müdürlüğünce tutanak altına alınır. DSİ Bölge Müdürlüğü tarafından, şirkete söz konusu risklerin ortadan kaldırılması için gerekli önlemlerin alınması talimatı verilir. Verilen süre içerisinde, şirket tarafından gerekli önlemlerin alınmaması hâlinde, bu durum ilgili valiliğe/kaymakamlığa yazılı olarak bildirilerek inşaat faaliyetlerinin durdurulması, işletme hâlindeki tesislerde ise gerekmesi hâlinde baraj, regülatör, yükleme havuzu ve su iletim yapılarından suyun tahliyesi ve risk yaratan tesis bileşenlerinin faaliyetlerinin durdurulması talep edilir. Bu durumda şirket enerji üretiminin durmasından/azalmasından veya başka herhangi bir sebepten dolayı DSİ’den, ilgili valilik veya kaymakamlıktan hak ve tazminat talep edemez. Verilen talimatlar doğrultusunda şirketçe yapılması gereken işlemlerin, DSİ tarafından gerekli görülen durumlarda kamu marifetiyle yapılması hâlinde varsa yapılmış harcamalar şirkete rücu edilir. DSİ tarafından verilen talimatların süresi içerisinde gereğinin yapılmamasından dolayı oluşabilecek her türlü zarar, ziyan, can ve mal kaybından doğan mali, hukuki ve cezai sorumluluk şirkete aittir. Söz konusu talimatların yerine getirilmemesi hâlinde, DSİ tarafından su kullanım hakkı anlaşması feshedilebilir.

(3) Enerji üretim gayesiyle inşa edilen anlaşma konusu baraj, rezervuar, regülatör, su alma yapısı, iletim kanalı, yükleme havuzu, denge bacası, cebri boru, santral, teçhizat ve benzeri tesislerde ve HES tesisi mansabında sivil savunma, koruma ve koruyucu güvenlik hizmetleri, ilgili mevzuata uygun olarak aşağıdaki hususlar çerçevesinde şirket tarafından sağlanır:

a) Sivil savunma, koruma ve koruyucu güvenlik hizmetlerine ilişkin uygulama standartları DSİ tarafından belirlenir. Belirlenen uygulama standartları çerçevesinde DSİ’nin uygun görüşü ve onayından sonra şirket, üretim lisansı süresi boyunca gerekli önlemleri almak, uygulamak ve periyodik kontrolleri yapmak zorundadır.

b) Şirket, HES tesisine ait yapılarda ve mansabında, halkın can ve mal emniyetinin sağlanması için, gerekli yerlere DSİ tarafından belirlenen standartlara uygun tehlike ikaz ve uyarı işaretlerini koymak ve yerleşim yerleri içinde gerektiğinde kapalı geçiş sanat yapıları, tel çit, bariyer yapmak ve gerekli tüm tedbirleri almak zorundadır.

c) DSİ tarafından inşa edilen ve işletilen su yapılarına ilişkin koruyucu güvenlik önlemleri ise 7/11/2019 tarihli ve 30941 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Su Yapıları Koruyucu Güvenlik Tedbirleri Yönetmeliği hükümlerine göre alınır.

ç) DSİ tarafından inşa edilen ve işletilen su yapılarının, HES tesisi kapsamında ortak tesis olarak kullanılması durumunda; şirket, ortak tesislerin koruyucu güvenlik önlemlerine ilişkin olarak, yatırım maliyeti ile işletme, bakım ve yenileme masraflarına, enerji hissesi oranında katılır. HES tesisinin mansap bölgesi için gerekli koruyucu güvenlik önlemleri ile uyarı ve ikaz sistemleri şirket sorumluluğundadır. Tesisler şirket tarafından kurulur ve işletilir.

d) DSİ tarafından belirlenen standartlarda koruyucu güvenlik önlemleri bulunmayan işletmedeki HES tesislerine ilişkin olarak; şirket, çevresel koruma ve güvenlik projesinin DSİ tarafından onayı sonrasında, altı ay içerisinde proje kapsamındaki imalatları tamamlayarak kabule hazır hâle getirmek zorundadır. İmalatları tamamlamayan şirketlere, imalatların tamamlanması amacıyla ihtarname gönderilir. İhtarnamede, gerekli imalatların tamamlanması için 90 günü geçmeyecek şekilde ek süre verilir.

(4) İşletmedeki HES tesislerine ilişkin olarak; üçüncü kişileri etkileyecek güvenlik risklerinin tespit edilmesi durumunda veya DSİ tarafından onaylı çevresel koruma ve güvenlik projesindeki imalatların ihtarnamede belirtilen süresi içinde yapılarak kabule hazır hâle getirilmemesi durumunda, DSİ, can ve mal güvenliğinin sağlanması amacıyla, HES tesisindeki regülatör, su iletim hattı, yükleme havuzu ve cebri borudaki suyu tahliye ettirebilir, depolamalı HES tesislerinde ise cebri boru vanası kapattırılabilir. Bu durumda şirket enerji üretiminin azalmasından/durmasından veya başka herhangi bir sebepten dolayı DSİ’den hak ve tazminat talep edemez. DSİ tarafından verilen talimatların süresi içerisinde gereğinin yapılmamasından dolayı oluşacak her türlü zarar, ziyan, can ve mal kaybından şirket sorumludur. DSİ tarafından verilen talimatların yerine getirilmemesi hâlinde, su kullanım hakkı anlaşması DSİ tarafından feshedilebilir.

(5) EÜAŞ’ın bu maddedeki sorumluluğu, 14/6/2006 tarihli ve 2006/11068 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Tarafından İnşa Edilmiş, İşletmeye Alınmış ve İşletmeye Alınacak Hidroelektrik Santrallerinin Enerji Üretimi ile İlgili Kısımları ve Bunların Mütemmim Cüzleri Olan Taşınmazların Elektrik Üretim Anonim Şirketine Devir İşlemlerine Ait Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri ile sınırlıdır.