MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

Ek- I

LİMİT DEĞERLER, HEDEF DEĞERLER, UZUN VADELİ HEDEFLER, DEĞERLENDİRME EŞİKLERİ, BİLGİLENDİRME VE UYARI EŞİKLERİ

A) Tanımlar

PM10, arsenik, kadmiyum, nikel, cıva ve benzo(a)piren konsantrasyonlarını hesaplamak için örnekleme hacmi, ortam şartlarına karşılık gelmekte ve tüm gaz halindeki kirleticiler için hacim 293° K sıcaklıkta ve 101,3 kPa basınçta standartlaştırılır.

Konsantrasyon değerleri aşağıdaki birimlerle ifade edilir;

- karbon monoksit için mg/m3

- arsenik, kadmiyum, nikel, cıva ve benzo(a)piren için ng/m³

- diğer kirleticiler için µg/m³

Saat, Merkezi Avrupa Saat Dilimi cinsinden belirtilir. AOT40 ( (µg/m³)· saat olarak ifade edilir), her gün, Merkezi Avrupa Saat Dilimi 8:00 ve 20:00 arasında ölçülen sadece 1 saatlik değerler kullanılarak belirli bir zaman dilimi sonunda, 80 µg/m³ ile 80 µg/m³ (= 40ppb) den daha büyük saatlik konsantrasyonlar arasındaki farkın toplamı demektir.

Maksimum günlük sekiz saatlik ortalama konsantrasyon, saatlik verilerden hesaplanıp her saat güncellenen sekiz saatlik dinamik ortalamalar incelenerek seçilir. Böyle hesaplanan her sekiz saatlik ortalama, sona erdiği güne ait olur, diğer bir ifade ile herhangi bir gün için ilk hesaplama süresi önceki günün 17:00‘dan o günün 01:00‘a kadarki süredir. Herhangi bir gün için son hesaplama süresi ise o günün saat 16.00‘dan 24:00‘a kadar olan süredir.

B) Limit değerler, değerlendirme ve uyarı eşikleri

Kirletici Ortalama süre Limit değer Tolerans payı Üst değerlendirme eşiği Alt değerlendirme eşiği Limit değere ulaşılacak tarih Uyarı eşiği SO2 saatlik -insan sağlığının korunması için- 350 µg/m3 (bir yılda 24 defadan fazla aşılmaz) 1.1.2014 tarihinde 150 µg/m3 (limit değerin %43’ ü) ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır 1.Ocak 2019 500 µg/m3 (hava kalitesinin temsili bölgelerinde bütün bir “bölge” veya “alt bölgede” veya en azından 100 km2’de- hangisi küçük ise- üç ardışık saatte ölçülür) 24 saatlik -insan sağlığının korunması için- 125 µg/m3 (bir yılda 3 defadan fazla aşılmaz) 1.1.2014 tarihinde 125 µg/m3 (%100) ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır 24-saatlik limit değerin %60’ ı (75 µg/m3 bir yılda 3 defadan fazla aşılmaz) 24-saatlik limit değerin %40 ‘ı (50 µg/m3 bir yılda 3 defadan fazla aşılmaz) 1.Ocak 2019 yıllık ve kış dönemi (1 Ekim den 31 Marta kadar) - ekosistemin koruması- 20 µg/m3 Kış dönemi limit değerinin %60’ı (12 µg/m3) Kış dönemi limit değerinin %40’ı (8 µg/m3) 1.Ocak 2014

Kirletici Ortalama süre Limit değer Tolerans payı Üst değerlendirme eşiği Alt değerlendirme eşiği Limit değere ulaşılacak tarih Uyarı eşiği NO2 saatlik -insan sağlığının korunması için- 200 µg/m3 (bir yılda 18 defadan fazla aşılmaz) 1.1.2014 tarihinde 100 µg/m³ (% 50) ve 1.1.2024 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır limit değerin %70’i (140 µg/m3 bir yılda 18 defadan fazla aşılmaz) limit değerin %50’si (100 µg/m3 bir yılda 18 defadan fazla aşılmaz) 1.Ocak 2024 400 µg/m3 (hava kalitesinin temsili bölgelerinde bütün bir “bölge” veya “alt bölge” de veya en azından 100 km2’de- hangisi küçük ise- üç ardışık saatte ölçülür) yıllık -insan sağlığının korunması için- 40µg/m3 1.1.2014 tarihinde 20 µg/m³ (% 50) ve 1.1.2024 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır limit değerin %80’i (32 µg/m3 ) limit değerin %65’i (26 µg/m3) 1.Ocak 2024 NOX yıllık – vejetasyonun korunması için- 30 µg/m3 - limit değerin %80’i (24 µg/m3) limit değerin %65’i (19,5 µg/m3 ) 1.Ocak 2014

Kirletici Ortalama süre Limit değer Tolerans payı Üst değerlendirme eşiği Alt değerlendirme eşiği Limit değere ulaşılacak tarih PM(10) 24 saatlik -insan sağlığının korunması için- 50 µg/m3 (bir yılda 35 defadan fazla aşılmaz) 1.1.2014 tarihinde 50 µg/m³ (% 100) ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır 30 µg/m3 (bir yılda 7 defadan fazla aşılmaz) 20 µg/m3 (bir yılda 7 defadan fazla aşılmaz) 1 Ocak 2019 yıllık -insan sağlığının korunması için- 40.µg/m3 1.1.2014 tarihinde 20 µg/m³ (% 50) ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır 14 µg/m3 10 µg/m3 1 Ocak 2019

Sayfa 1 Kirletici Ortalama süre Limit değer Tolerans payı Üst değerlendirme eşiği Alt değerlendirme eşiği Limit değere ulaşılacak tarih Kurşun yıllık -insan sağlığının korunması için- 0,5µg/m3 Sınayi faaliyetlerden uzun yıllar boyunca kontamine olmuş sanayi kaynakların yakınlarında 1 µg/m³ (bakınız madde 12 (4)) 1.1.2014 tarihinde 0.5 µg/m³ (% 100) ve 1.1.2019 tarihine kadar veya madde 12 (4) ‘e göre belirlenen “alt bölge”ler ve “bölge”lerde 1 Ocak 2019 + 5 yıla kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır limit değerin %70’i (0,35 µg/m3) limit değerin %50’si (0,25 µg/m3) 1 Ocak 2019 veya madde 12 (4) ‘e göre belirlenen “bölge“ ve “alt bölge”lerde 1 Ocak 2019 +5 yıl. Böyle durumlarda limit değer 1 Ocak 2019 dan itibaren 1,0 µg/m³ olur. Benzen yıllık -insan sağlığının korunması için- 5 µg/m3 1.1.2014 tarihinde 5 µg/m³ (% 100) ve 01.01.2017 tarihinden 1.1.2021 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır limit değerin %70’i (3, 5 µg/m3) limit değerin %40’ı (2 µg/m3) 1 Ocak 2021 zaman-sınırlı uzatmaya mutabık kalınan “bölge” ve “alt bölge”ler hariç (bakınız madde 12 (3)) Karbon monoksit maksimum günlük 8 saatlik ortalama -insan sağlığının korunması için- 10 mg/m3 1.1.2014 tarihinde 6 mg/m³ (% 60) ve 1.1.2017 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır limit değerin %70’i (7 mg/m3) limit değerin %50’si (5 mg/m3) 1 Ocak 2017

C) Arsenik, kadmiyum, nikel ve benzo(a)piren için hedef değerler ve değerlendirme eşikleri

Kirletici Hedef değer (a) Hedef değerin yüzdesi olarak üst değerlendirme eşiği Hedef değerin yüzdesi olarak alt değerlendirme eşiği Hedef değere ulaşılacak tarih Arsenik 6 ng/m3 % 60 (3,6 ng/m3) % 40 (2,4 ng/m3) 1 Ocak 2020 Kadmiyum 5 ng/m3 % 60 (3,0 ng/m3) % 40 (2,0 ng/m3) 1 Ocak 2020 Nikel 20 ng/m3 % 70 (14 ng/m3) % 50 (10 ng/m3) 1 Ocak 2020 Benzo(a)piren 1 ng/m3 % 60 (0,6 ng/m3) % 40 (0,4 ng/m3) 1 Ocak 2020

(a) bir yılda PM10 fraksiyonundaki toplam içerik için

D) Ozon için uzun vadeli hedefler, hedef değerler, bilgilendirme ve uyarı eşikleri

Hedef Ortalama Süre 2022 için Hedef değer (a) Uzun vadeli hedef İnsan sağlığının korunması Bir yılda maksimum günlük 8 saatlik ortalama 120 µg/m³ değeri üç yıllık ortalama alındığında bir yılda 25 günden daha fazla süre boyunca aşılmayacaktır (b) 120 µg/m3 Vejetasyonun korunması Mayıs ayından Temmuz ayına kadar 1 saatlik değerlerden hesaplanacak AOT40 Beş yıllık ortalaması 18 000 µg/m3·saat (b) 6 000 µg/m3·saat

(a) Hedef değerler ile uyumluluk bu yıldan itibaren değerlendirilecektir. Bir başka ifade ile verilerin, takip eden üç veya beş yıl sonunda uyumluluğun hesaplamasında kullanılacağı ilk yıl 2022’dir.

(b) Eğer üç veya beş yıllık ortalamalar belirlenemiyorsa yıllık verilerin ardışık ve tam seti bazında, hedef değerler ile uyumluluğu kontrol etmek için gerekli minimum yıllık veriler aşağıdaki gibidir;

- insan sağlığının korunmasında hedef değer için- bir yıllık geçerli veri

- vejetasyonun korunmasında hedef değer için- üç yıllık geçerli veri

Süre Eşik Bilgi eşiği 1 saatlik ortalama 180 µg/m3 Uyarı eşiği 1 saatlik ortalama (a) 240 µg/m3

(a) Madde 11 ‘in uygulanması için eşiğin aşımı üç ardışık yıl için öngörülür veya ölçülür.

E) Üst ve alt değerlendirme eşiklerinin aşımının belirlenmesi

Üst ve alt değerlendirme eşiklerinin aşımı, yeterli verinin bulunduğu yerlerde önceki beş yıllık süre içindeki konsantrasyonlar baz alınarak belirlenir. Önceki beş yıl dikkate alınarak en az üç yıllık süre içinde bu aşım oluşmuşsa, bir değerlendirme eşiğinin aşılmış olduğu varsayılır.

Beş yıllık veriden daha az veri olan yerlerde üst ve alt değerlendirme eşiklerinin aşımlarına karar vermek için, en yüksek kirlenme seviyelerinin karakteristik olduğu zamanlarda ve yerlerde kısa süreli ölçüm kampanyaları; emisyon envanterleri ve modellemeden elde edilen sonuçlar ile birleştirilebilir.

Ek- I A (Değişik:RG-5/5/2009-27219)

GEÇİŞ DÖNEMİ UZUN VADELİ VE KISA VADELİ SINIR DEĞERLERİ VE UYARI EŞİKLERİ

Kirletici Ortalama süre Sınır değer Sınır değerin yıllık azalması Uyarı eşiği SO2 Saatlik 900 µg/m3 İlk seviye: 500 µg/m3 İkinci seviye: 850 µg/m3 Üçüncü seviye: 1.100 µg/m3 Dördüncü seviye: 1.500 µg/m3 (Verilen değerler 24 saatlik ortalamalardır.) -KVS- 24 saatlik % 95 /yıl -insan sağlığının korunması için- 400 µg/m3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 250 µg/m3 (sınır değerin %62,5’u) olana kadar her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azalır Kış Sezonu Ortalaması (1 Ekim – 31 Mart) -insan sağlığının korunması için- 250 µg/m³ Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 125 µg/m3 (sınır değerin %50’si) olana kadar her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azalır Hedef Sınır Değer (Yıllık aritmetik ortalama) 60 µg/m³ Hedef Sınır Değer Kış Sezonu Ortalaması (1 Ekim – 31 Mart) 120 µg/m³ -UVS- yıllık -insan sağlığının korunması için- 150 µg/m3 -UVS- yıllık -hassas hayvanların, bitkilerin ve nesnelerin korunması için- 60 µg/m3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 20 µg/m3 (sınır değerin %33’ü) olana kadar her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azalır NO2 -KVS- 24 saatlik % 95 /yıl -insan sağlığının korunması için- 300 µg/m3 -UVS- yıllık -insan sağlığının korunması için- 100 µg/m3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 60 µg/m3 (sınır değerin %60’ı) olana kadar her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azalır

Kirletici Ortalama süre Sınır Değer Sınır değerin yıllık azalması Uyarı eşiği PM101 -KVS- 24 saatlik % 95/yıl -insan sağlığının korunması için- 300 µg/m3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 100 µg/m3 (sınır değerin %33’ü) olana kadar her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azalır İlk seviye: 260 µg/m3 İkinci seviye: 400 µg/m3 Üçüncü seviye: 520 µg/m3 Dördüncü seviye: 650 µg/m3 (Verilen değerler 24 saatlik ortalamalardır.) Kış Sezonu Ortalaması (1 Ekim – 31 Mart) -insan sağlığının korunması için- 200 µg/m3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 90 µg/m3 (sınır değerin %45’i) olana kadar her 12 ayda eşit bir miktarda yıllık olarak azalır -UVS- yıllık -insan sağlığının korunması için- 150 µg/m3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 60 µg/m3 (sınır değerin %40’ı) olana kadar her 12 ayda eşit bir miktarda yıllık olarak azalır Kurşun -UVS- yıllık -insan sağlığının korunması için- 2 µg/m3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 1 µg/m3 (sınır değerin %50’si) olana kadar her 12 ayda eşit bir miktarda yıllık olarak azalır CO 24 saatlik % 95/yıl -insan sağlığının korunması için- 30 mg/m3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 10 mg/m3 (sınır değerin %33’ü) olana kadar her 12 ayda eşit bir miktarda yıllık olarak azalır yıllık -insan sağlığının korunması için- 10 mg/m3