MADDE 24 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki taşımalarda kullanılacak ve yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek veya asgari kapasite hesabında değerlendirilecek taşıtların aşağıdaki şartlara uygun olması gerekir. Buna göre;

a) (Değişik:RG-31/5/2024-32562) A türü yetki belgesi ile ilgili olarak;

1) Yetki belgesi eki taşıt belgelerine 8 yaşından büyük olmayan ticari otomobiller kaydedilir.

2) A1 yetki belgesi eki taşıt belgesine en fazla 20 adet otomobil kaydedilir.

3) A2 yetki belgesi eki taşıt belgesine en fazla 10 adet otomobil kaydedilir.

4) Kamu kurum/kuruluşlarıyla yapılacak taşıma sözleşmesine istinaden A1 yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek taşıtlar için, kaydedilebilecek taşıt sayısı sınırına bakılmaksızın taşıt kaydedilebilir. Bu şekilde düzenlenecek taşıt kartlarının süresi, kamu kurum/kuruluşuyla yapılan sözleşmenin süresiyle sınırlıdır.

5) (4) numaralı alt bende göre düzenlenecek yetki belgeleri hariç olmak üzere, A1 yetki belgesi eki taşıt belgelerine motor silindir hacmi 1.900 cm3’ten az olmayan otomobiller kaydedilir.

b) B türü yetki belgesi ile ilgili olarak:

1) Yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtlardan, asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal otobüsün ilk başvuru ve faaliyet süresince (Değişik ibare:RG-14/1/2023-32073) 15 yaşından büyük olmaması şarttır.

2) (Değişik:RG-15/5/2025-32901) 25 inci maddenin dokuzuncu fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, B1 yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek otobüs cinsi taşıtların, şoförü dahil en az 25 koltuk kapasitesine sahip olması şarttır.

3) B3 yetki belgesi eki taşıt belgelerine ticari veya hususi otobüsler kaydedilir.

c) C türü yetki belgesi ile ilgili olarak:

1) Yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtlardan, asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal taşıtların ilk başvuru ve faaliyet süresince 15 yaşından büyük olmaması şarttır.

2) C1 yetki belgesi eki taşıt belgelerine eşya taşımaya mahsus ticari veya hususi taşıtlar kaydedilir.

3) C2 ve C3 yetki belgeleri için asgari kapasite hesabında kamyonetler dikkate alınmaz.

ç) D türü yetki belgesi ile ilgili olarak:

1) (Ek ibare:RG-25/5/2018-30431) D1, D2 ve D3 Yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtlardan, asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal otobüsün ilk başvuru ve faaliyet süresince (Değişik ibare:RG-14/1/2023-32073) 15 yaşından büyük olmaması şarttır.

2) (Değişik:RG-15/5/2025-32901) 25 inci maddenin dokuzuncu fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, D1 yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek otobüs cinsi taşıtların, şoförü dahil en az 25 koltuk kapasitesine sahip olması şarttır.

3) D3 yetki belgesi eki taşıt belgelerine ticari veya hususi otobüsler kaydedilir.

4) D4 yetki belgesi eki taşıt belgelerine, merkezi işyeri adresinin bulunduğu ilin plakasına kayıtlı en fazla 10 adet otobüs kaydedilir.

d) K türü yetki belgesi ile ilgili olarak:

1) K1 ve K3 yetki belgesi eki taşıt belgelerine, eşya taşımaya mahsus ticari taşıtlar kaydedilir.

2) K2 yetki belgesi eki taşıt belgelerine eşya taşımaya mahsus ticari veya hususi taşıtlar kaydedilir.

3) (Ek:RG-11/5/2021-31481) K2 yetki belgesi için sağlanması gereken asgari kapasite hesabında, finansal kiralama sözleşmesi veya uzun süreli kiralama sözleşmesi yoluyla temin edilen taşıtlar da dikkate alınır.

e) L türü yetki belgesi ile ilgili olarak:

1) Yetki belgesi eki taşıt belgelerine, eşya taşımaya mahsus ticari taşıtlar kaydedilir.

2) L1 yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtlardan, asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal taşıtların ilk başvuru ve faaliyet süresince 20 yaşından büyük olmaması şarttır.

3) L2 yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtlardan, asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal taşıtların ilk başvuru ve faaliyet süresince 15 yaşından büyük olmaması şarttır.

4) L2 yetki belgesi için asgari kapasite hesabında kamyonetler dikkate alınmaz.

f) M türü yetki belgesi ile ilgili olarak:

1) Yetki belgeleri eki taşıt belgelerine eşya taşımaya mahsus ticari taşıtların yanı sıra ticari otomobiller ile ticari veya hususi (Değişik ibare:RG-11/5/2021-31481) motosiklet veya moped cinsi taşıtlar da kaydedilebilir.

2) (Mülga:RG-2/7/2021-31529)

3) (Mülga:RG-2/7/2021-31529)

g) N türü yetki belgesi ile ilgili olarak:

1) Yetki belgesi eki taşıt belgelerine, eşya taşımaya mahsus ticari taşıtlar kaydedilir.

2) N1 ve N2 yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtlardan, asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal taşıtların ilk başvuru ve faaliyet süresince 20 yaşından büyük olmaması şarttır.

ğ) (Değişik:RG-15/5/2025-32901) P türü yetki belgesi ile ilgili olarak;

1) P1 ve P2 yetki belgeleri eki taşıt belgelerine, ticari veya hususi motosiklet veya moped veya ticari kamyonet veya ticari otomobiller kaydedilebilir.

2) P1 veya P2 yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek motosiklet veya moped cinsi taşıtların 10 yaşından büyük olmaması şarttır.

3) P1 ve P2 yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek kamyonet cinsi taşıtlardan, asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda taşıtların ilk başvuru ve faaliyet süresince 20 yaşından büyük olmaması şarttır.

4) P1 ve P2 yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek otomobil cinsi taşıtlar asgari kapasite hesabında dikkate alınmaz.

5) P1 yetki belgesi için sağlanması gereken asgari kapasite hesabında, finansal kiralama sözleşmesi veya uzun süreli kiralama sözleşmesi yoluyla temin edilen taşıtlar da dikkate alınır.

6) P1 veya P2 yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek motosiklet veya moped cinsi taşıtlarda taşıma kutusu bulunması halinde, bu taşıma kutularının ilgili mevzuata uygun olması ve araç tescil kayıtlarına işlenmiş olması şarttır.

h) (Ek:RG-15/5/2025-32901) S yetki belgesi ile ilgili olarak; yetki belgesi eki taşıt belgesine en fazla 100 adet özmal otobüs kaydedilebilir.

(2) Taşıtlarla ilgili diğer hususlar:

a) Yetki belgeleri eki taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtların geçerli araç muayenesinin bulunması şarttır. Ancak uluslararası taşımacılık faaliyetlerinde kullanılan ve yurtdışında bulunması sebebiyle yasal süresi içinde muayenesi yapılamayan taşıtlar, bu durumun belgelendirilmesi ve yurda giriş tarihinden itibaren 30 gün içerisinde müracaat edilmesi halinde yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilebilir.

b) (Değişik:RG-15/5/2025-32901) Yetki belgeleri eki taşıt belgelerine tahditli plakalı taşıtlar kaydedilmez. Ancak, S yetki belgesi eki taşıt belgelerine ilave edilmek istenilen tahditli taşıtlarla ilgili olarak; tahdit şerhini koyan UKOME veya il trafik komisyonları tarafından, söz konusu taşıtların bu Yönetmelik kapsamında kullanılabileceğine ve bu kullanımın ulaşım planları, programları ve ihtiyaç analizi sonucu belirlenen toplu taşıma ihtiyacını olumsuz etkilemeyeceğine ilişkin gerekçeli karar alınması halinde, karar alınan taşıtlar hakkında bu bendin birinci cümlesi uygulanmaz.

c) Taşıtın yaşı, araç tescil belgesi kayıtlarındaki model yılından sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak hesaplanır.

ç) Römork ve yarı römorklarda yaş şartı aranmaz.

d) İnsan dışındaki canlılar ve özelliği olan eşyaların taşınmasında kullanılan taşıtlar ile özel amaçlı/donanımlı taşıtların bu özelliklerinin araç tescil belgelerinde belirtilmesi şarttır.

e) Asgari kapasitenin hesaplanmasında tonaj değerleri belirlenirken sadece motorlu taşıtlar dikkate alınır. Çekici cinsi taşıtlardan katar ağırlığı 40 tondan fazla olanların katar ağırlıkları 40 ton, kamyon cinsi taşıtlardan azami yüklü ağırlığı 32 tondan fazla olanların azami yüklü ağırlıkları 32 ton, kamyonet cinsi taşıtların azami yüklü ağırlıklarının tamamı kabul edilir.

f) Eşya taşımalarında kullanılan kamyon, römork ve yarı römorkların kapalı kasa veya tenteli veya brandalı olması şarttır. Ancak, açık olarak taşınması zorunlu olan eşya, karayolu trafik güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde yüklenerek ve bağlanarak taşınabilir. Bu fıkraya uymayan yetki belgesi sahiplerine 5 uyarma verilir.

g) Taşıtların bu Yönetmeliğin öngördüğü şartlara uygun olup olmadığı (Değişik ibare:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) tescil biriminin araç tescil kayıtlarından elektronik ortamda temin edilecek bilgilere göre tespit edilir. Bakanlık, gerek görmesi halinde araç tescil belgesi, taşıtın fabrika imalatı, varsa tadilatı ile ilgili teknik özellikleri hakkında ayrıca bilgi ve belge isteyebilir.

ğ) Konteyner, oto, sac rulo ve benzeri eşya taşımalarında kullanılan taşıtların taşınan yüke uygun olması şarttır.

h) Taşıma kapasitesi, ağırlık ve gabari hususlarında ilgili diğer mevzuat hükümleri esas alınır.

ı) Yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek taşıtların, taşıt tescil belgesindeki kullanım amaçlarının, yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere kaydedilecek taşıtlarda yolcu nakli; eşya taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere kaydedilecek taşıtlarda yük nakli olarak tescil edilmesi zorunludur. (Ek cümle:RG-15/5/2025-32901) Ancak, B3, D3 ve S yetki belgeleri eki taşıt belgelerine ilave edilecek taşıtlar için, bu bent hükümleri uygulanmaz. Bu bentle ilgili hususlar Bakanlıkça ayrıca düzenlenir.

i) Yolcu taşımaya mahsus taşıtlara ilişkin, bu Yönetmelikte belirlenmiş olan koltuk sayılarında, şoför bu sayıya dahil edilir.

j) Uluslararası taşımacılık faaliyetlerinde kullanılacak otomobil cinsi taşıtlar 8 yaşından büyük olamaz.

k) B3, C1, D3, K2, M ve P türü yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtlar hariç olmak üzere, diğer yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek taşıtların kullanım amacının ticari olması zorunludur. Ancak, resmi olarak kayıt ve tescil edilmiş taşıtlar için bu şart aranmaz.

l) (Mülga:RG-15/5/2025-32901)

m) (Ek:RG-15/11/2019-30949) B1, B2, D1 ve D2 yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek otomobil cinsi taşıtlara ilişkin;

1) Özmal olarak tescilli olması,

2) (Değişik ibare:RG-10/1/2020-31004) 2.900 cm3 silindir hacminden büyük olması,

3) (Değişik ibare:RG-10/1/2020-31004) İlk müracaatta 1 yaşından, faaliyeti boyunca da 3 yaşından büyük olmaması,

4) Belgede kayıtlı özmal otobüs sayısının yarısından fazla olmaması,

5) Kaydedilecek taşıt sayısının 10 adedi geçmemesi,

6) (Ek:RG-10/1/2020-31004) Kaydedilecek taşıtların imalat tarihinden sonra tadilat görmemiş olması,

şarttır. Ayrıca, bu taşıtlar asgari kapasite hesabı ve kiralık taşıt kullanım oranlarında dikkate alınmayacağı gibi uluslararası faaliyetlerde kullanılamaz.

n) (Ek:RG-15/11/2019-30949) B3, engelli ve diyaliz hastalarını taşımak üzere düzenlenmiş D2, D3 (Değişik ibare:RG-15/5/2025-32901) , D4 ve S yetki belgelerine otomobil cinsi taşıt kaydedilemez.

(3) Yetki belgesi eki taşıt belgelerinde kayıtlı olan taşıtlardan;

a) Birinci (Ek ibare:RG-15/11/2019-30949) ve ikinci fıkrada belirlenmiş taşıt yaşlarını aşan taşıtlar,

b) 30 takvim günü veya daha fazla bir süre geçerli araç muayenesi olmayan yurtiçindeki taşıtlar,

c) Geçerli muayene süresi yurtdışında iken biten ve yurda giriş tarihinden itibaren 30 takvim günü veya daha fazla bir süre geçerli araç muayenesi olmayan taşıtlar,

ç) Yolcu taşımacılığında kullanılan ve yaptırılması zorunlu olan sigortalardan herhangi biri bulunmayan taşıtlar,

d) Taşıt kartı süresi dolan taşıtlar,

e) Geçici ihraç kapsamında yurtdışı edilen taşıtlar,

f) (Değişik:RG-10/1/2020-31004) Tescile ilişkin sahiplik, plaka, şasi numarası ve taşıt cinsi bilgilerinden herhangi birisi değişenler ile usulsüz tadilat görmüş veya bu Yönetmelik kapsamında tadilatı kabul edilmeyen taşıtlar,

g) Kullanım amacı ticari olması gereken taşıtlardan, hususi olarak değiştirilen taşıtlar,

ğ) Sözleşmeli olarak kayıtlı bulunan taşıtlardan, sözleşme süresi biten veya taşıt sahibi vefat edenlere ait taşıtlar,

h) 21 inci maddenin birinci fıkrası gereğince faaliyeti durdurulan yetki belgesi eki taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlar,

ı) (Ek:RG-15/11/2019-30949) Takograf takma zorunluluğu olduğu halde takografsız olarak il/yurt dışına çıkan ve tespit tarihinden itibaren 30 takvim günü içinde takograf taktırmayan taşıtlar,

yetki belgesi eki taşıt belgelerinden re’sen düşülür. (Mülga ibare:RG-25/5/2018-30431) (…) (Ek cümle:RG-10/1/2020-31004) (Değişik cümle:RG-16/7/2023-32250) Bu fıkranın (b), (c) veya (ç) bentlerine istinaden yetki belgesi eki taşıt belgesinden düşülen taşıtların, düşümü gerektiren eksikliklerinin düşüm tarihinden itibaren (Değişik ibare:RG-15/5/2025-32901) en geç 1 ay içerisinde giderilmesi ve (f) bendinde belirtilen hususların değişmediğinin anlaşılması halinde, eksikliğin giderildiği tarihi takip eden günden itibaren yetki belgesi eki taşıt belgesine herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ücretsiz olarak yeniden eklenir ve bu taşıtlar için taşıt kartı düzenlenir.

(4) (Ek:RG-11/5/2021-31481) Yetki belgesi eki taşıt belgelerine elektrikli taşıtlar da ilave edilebilir. Yetki belgesi eki taşıt belgesine ilave edilecek otomobil cinsi elektrikli taşıtlar için bu Yönetmelikle belirlenen motor silindir hacmi şartı aranmaz. Ancak, yetki belgesi eki taşıt belgesine ilave edilecek otomobil cinsi taşıtların motor gücünün (Değişik ibare:RG-31/12/2021-31706 6. Mükerrer) 105kW ve üzerinde olması şarttır.