MADDE 18 – (1) Kuruluş, ödeme hizmetlerini elektronik veya fiziki kanallar üzerinden temsilci aracılığıyla yürütebilir. Kuruluşun ödeme hizmetlerini temsilci aracılığıyla yürütebilmesi için temsilciden on üçüncü fıkra uyarınca gerekli bilgi ve belgeleri temin etmiş olması, temsilcinin ödeme hizmetlerinin sorunsuz ve mevzuata uygun şekilde sunulması konusunda risk oluşturmadığına kanaat getirmesi ve temsilciyi Birlik tarafından elektronik ortamda oluşturulan listeye kaydettirmesi gerekir. Kuruluş ile temsilci arasındaki sözleşme yazılı olarak düzenlenir. Kuruluş, bu madde kapsamında temsilci kullanılması dışında ödeme hizmetlerinin sunumu amacıyla herhangi bir şekilde, üçüncü kişileri yetkilendiremez ve üçüncü kişilerle temsilcilik sözleşmesi dışında bir başka isim altında sözleşme imzalayamaz. Kuruluşun sunduğu hizmetler ile ilgili olarak pazarlama konusunda aldıkları da dâhil olmak üzere 21 inci madde kapsamındaki dış hizmet alımları, dış hizmet alınacak şirketin hiçbir şekilde fon aktarımına aracılık etmemesi şartıyla, bu fıkra kapsamında değerlendirilmez.

(2) Kuruluş temsilciyi, temsilcilik sözleşmesinin imzalanmasından itibaren on beş iş günü içerisinde, birinci fıkrada yer alan listeye kaydettirmek üzere Birliğe bildirmekle yükümlüdür. Kuruluş, Birlik tarafından oluşturulan listeye kaydedilmemiş temsilcisi aracılığıyla ödeme hizmeti sunamaz.

(3) Kuruluş, temsilcinin ödeme hizmeti sunmasının ilgili mevzuata aykırılık teşkil ettiğini tespit etmesi halinde temsilcilik ilişkisini sonlandırır ve temsilcilik ilişkisinin sona erdirildiği her durumda, temsilcilik ilişkisinin sona ermesinden itibaren beş iş günü içerisinde, temsilcinin kayıtlarını birinci fıkrada yer alan listeden sildirtmek üzere Birliğe bildirimde bulunur. (Ek cümle:RG-7/10/2023-32332) Ticari ve/veya teknik olmayan sebeplerle sonlandırılanlar özellikle belirtilecek şekilde, temsilcilik ilişkisi sonlandırılan kişilere ilişkin Birlik nezdinde ayrı bir liste oluşturulur ve herhangi bir şekilde yeni bir temsilcilik ilişkisine girmeyen kişilerin bilgileri temsilcilik ilişkisinin sonlandırılmasından itibaren beş takvim yılı boyunca bu listede yer alır.

(4) (Değişik:RG-7/10/2023-32332) Birlik tarafından oluşturulan listeye kuruluşun ticaret unvanı, adresi ve internet adresi; temsilcinin ise şahıs şirketleri de dahil olmak üzere MERSİS numarası, faaliyet alanı, adresi ve varsa internet sitesi adresi kaydedilir ve Birlik tarafından tutulan liste Birliğin internet sitesinde kamuoyunun erişimine açık şekilde yayımlanır.

(5) Özkaynağı 33 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen seviyede bulunmayan kuruluş yeni temsilci tayin edemez.

(6) Temsilcinin ödeme hizmetlerini acente, bayi veya benzer adlar altında tayin edeceği alt temsilci aracılığıyla sunması yasaktır. Kuruluşlar, sunulacak hizmetin kendi faaliyet izinleri kapsamında bulunması şartıyla, birbirlerinin temsilcisi olabilir. Kuruluşların birbirinin temsilcisi olduğu durumlarda temsilci olan kuruluşun temsilcileri bu fıkra kapsamında alt temsilci olarak değerlendirilmez. Temsilcilere ilişkin liste, birinci fıkrada belirtilen ve Birlik tarafından oluşturulan liste esas alınmak suretiyle kuruluşun internet sitesinde yayımlanır. Kuruluş, yayımlanan listenin güncel tutulmasından sorumludur.

(7) Elektronik para kuruluşunun temsilcisi elektronik para ihraç edemez.

(8) Kuruluş, temsilcinin temsil ilişkisi kapsamında sunduğu hizmetlerin Kanuna ve bu Yönetmeliğe uygun yürütülmesinden sorumludur. Kuruluş, temsilcinin kuruluş adına ve hesabına hizmet verdiğinin, hem sağlanacak bilgi ve belgelerde hem de çalışma yeri nezdinde açık ve herhangi bir şüpheye mahal vermeyecek gösterim şekilleriyle müşterilere bildirilmesini temin eder. (Ek cümle:RG-7/10/2023-32332) Kuruluşun başka bir kuruluşu temsilci olarak kullanarak sunduğu hizmetlerle ilgili olarak bu fıkranın uygulanması esnasında sağlanacak bilgi ve belgelerde hem temsil olunan hem de temsilci olan kuruluşa ilişkin bilgilere yer verilir.

(9) Temsilci ödeme hizmetlerinin yerine getirilmesinden ve Kanuna ve bu Yönetmeliğe uygun yürütülmesinden sorumludur. Bu sorumluluk, kuruluşun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Kuruluş, temsilcinin seçiminde gerekli özeni gösterdiğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.

(10) Kuruluş ile temsilcileri arasında bu madde kapsamındaki faaliyetler dolayısıyla yapılacak fon transferlerinin tamamı kuruluş ve temsilci adına 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar nezdinde açılmış hesaplar aracılığıyla gerçekleştirilir. Temsilciler bu fıkra kapsamında kullanacakları banka hesaplarını kuruluşa iletir ve kuruluş bu hesapları temsilci bazında kayıt altına alır.

(11) Gerçek kişi temsilciler ile tüzel kişi temsilcinin ortaklarının 5411 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen şartı taşımaları zorunludur.

(12) Kuruluş, temsilci aracılığıyla yürüteceği ödeme hizmetlerinin sorunsuz şekilde sürdürülmesinden sorumludur. Kuruluş, temsilcinin seçiminde ödeme hizmetlerinin sorunsuz sürdürülmesi için gerekli özeni gösterir. Bu kapsamda, temsilcinin ticari itibarı, kredibilitesi, alanındaki tecrübesi, finansal durumu, personel ve donanım durumu da kuruluş tarafından değerlendirilir. Kuruluş, bu değerlendirmeyi yaparken gerekli bilgi ve belgeleri temin eder.

(13) Kuruluş, temsilci adaylarına ilişkin yapacağı değerlendirmelerde kullanmak üzere temsilci adayı kişilerden;

a) Formatı ve kapsamı Birlik tarafından belirlenecek başvuru formunu,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, bu bilgilerin tamamının tek bir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ilgili sayıları veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliği temsile ve ilzama yetkili kişilerin noter tasdikli imza beyannamesi suretini,

c) Gerçek kişi olması halinde, varsa kayıtlı olduğu ticaret odasından veya bağlı olduğu esnaf odasından başvuru yılı içinde alınmış kayıt belgesinin aslı veya Müdürlükçe ya da ilgili sicil memurluğunca tasdik edilmiş sureti ile noter tasdikli imza beyannamesi suretini,

ç) Vergi levhası ile muaccel vergi borcu ve sigorta primi borcu bulunmadığına dair ilgili vergi daireleri ve Sosyal Güvenlik Kurumundan alınacak belgeleri,

d) Temsilcilik faaliyetinin fiziki kanallarda yürütüleceği durumlarda fiziki adresleri gösterir belgeleri, elektronik kanallarda yürütülmesi durumunda elektronik erişim adreslerini,

e) Ortakların kimlik fotokopileri ve arşiv kaydını içeren adli sicil kayıtlarını gösterir belgeleri,

f) Temsilcilik faaliyetinin fiziki kanallarda yürütüleceği durumlarda işletmeye ait son bir ay içerisinde çekilmiş olan ve işletmenin genel durumunu gösterir yeterli sayıda ve nitelikte fotoğrafı, elektronik kanallarda yürütüleceği durumlarda ise elektronik ortamın ekran görüntülerini,

g) Son döneme ait varsa kurumlar vergisi beyannamesi sureti ve mümkün olması durumunda mali tabloların suretini,

ğ) Varsa başvuru sahibine ve başvuru sahibinin tüzel kişi olması durumunda hâkim ortaklara ait güncel Findeks raporlarını,

h) Temsilci adaylarından, 7/8/1989 tarihli ve 89/14391 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar ve ilgili mevzuat çerçevesinde geçmişte yetkisiz olarak döviz alım satım faaliyetinde bulunulmadığına ve temsilcilik ilişkisinin devam ettiği süre boyunca da bulunulmayacağına ilişkin beyannameyi,

almakla, bunlardan (a) ve (h) bentleri dışındakilerin her iki yılda bir yenilenmesinin takibini sağlamakla yükümlüdür.

(14) Kuruluş, bu maddede yer alan şartları yerine getirmeden ödeme hizmetlerini temsilciler aracılığıyla yürütemez. Temsilcilerin temsilcilik şartlarını sağlamaya devam ettiği kuruluş tarafından onbeşinci fıkra çerçevesinde düzenli aralıklarla takip edilir ve Birlik tarafından da bu hususların risk bazlı bir şekilde takip edilmesine ilişkin uygun bir takip mekanizması oluşturulur.

(15) Kuruluş, temsilcilerinin faaliyetlerini Kanun ve bu Yönetmelik başta olmak üzere mevzuata uygun şekilde yerine getirdiğini ve herhangi bir şekilde yasa dışı faaliyette bulunmadıklarını kontrol etmek üzere merkezi bir sistem kurar, bu sistem çerçevesinde temsilcilerin faaliyetlerini düzenli şekilde gözetim altında tutar, asgari olarak aşağıdaki hususları yakından takip eder ve herhangi bir aykırılık tespit etmesi durumunda temsilcilik ilişkisini derhal sonlandırır:

a) Temsilcilik faaliyetlerinin Kanun ve bu Yönetmelik başta olmak üzere mevzuata uygun şekilde yerine getirilmesi.

b) Kanun kapsamındaki faaliyetler yürütülürken 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi.

c) Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar ve ilgili mevzuat çerçevesinde yetkisiz olarak döviz alım satım faaliyetinde bulunulmaması.

ç) Çalışma yerinde hiçbir suretle döviz kurlarını gösteren pano veya benzeri doküman ya da cihaz bulundurulmaması.

d) Çalışma yerinde döviz sembollerinin bulundurulmaması ve döviz alım satımı yapıldığı izlenimini uyandıracak hiçbir kelime, deyim veya işaretin bulundurulmaması.

(16) Kuruluş, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar ve ilgili mevzuat çerçevesinde yetkisiz olarak döviz alım satım faaliyetinde bulunmuş olan kişilerle temsilcilik ilişkisi kuramaz.

(17) Kuruluş, on beşinci fıkranın (c) bendine aykırı davrandığını tespit ettiği temsilcileri derhal T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirir.

(18) Kuruluş, temsilcilerin çalışma yerlerinde, EK-13 veya EK-14’te örneği yer alan biçim ve içerikteki yazılardan kuruluşun faaliyetleri kapsamında uygun olanının aşağıdaki şartlara uygun şekilde ilan edilmesini sağlar. Bu fıkra uyarınca temsilcilerin çalışma yerlerinde bulunacak bildirimler on beşinci fıkranın (d) bendine aykırılık oluşturmaz.

a) İşyeri girişine, en az A3 boyutunda ve 28 punto büyüklüğünde.

b) Vezne kısmına, en az A4 boyutunda ve 18 punto büyüklüğünde.

c) İşyeri içerisinde müşterilerin görebileceği bir alana en az A3 boyutunda ve 28 punto büyüklüğünde.

(19) Kuruluş, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için gerekli tedbirlerin alınması ve dolandırıcılığın önlenmesi için temsilciler tarafından kullanılacak iç kontrol yöntemlerinin oluşturulmasından sorumludur.

(20) Bu madde kapsamında temsilci tarafından kuruluşa verilecek belgeler ile kuruluş tarafından temsilciye ilişkin temin edilecek diğer bilgi ve belgeler, kuruluş bünyesinde temsilcilik ilişkisi devam ettiği sürece ve temsilcilik ilişkisinin sona ermesinin ardından en az on yıl muhafaza edilir ve denetime hazır bulundurulur.

(21) Banka, tüketici haklarının korunması açısından gerekli görülmesi veya temsilcinin ödeme hizmeti sunmasının ilgili mevzuata aykırılık teşkil ettiğinin tespit edilmesi hallerinde kuruluştan temsilci ile arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdirilmesini istemeye yetkilidir.

(22) Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararın 2 nci maddesinde sayılan işlenmiş kıymetli maden ve kıymetli taş alım satımında bulunan kuyumcu, sarraf ve mücevheratçı gibi isimlerle faaliyet gösteren kişiler ile 30/1/2018 tarihli ve 30317 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018-32/45)’in 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde tanımlanan yetkili müesseseler bu madde kapsamında temsilci olamaz. Banka, faaliyet alanı bazında temsilci olamayacak diğer gerçek veya tüzel kişileri belirlemeye yetkilidir.

(23) Sadece elektronik paranın dağıtımı ve fona çevrilmesi işlemlerini yürütenler bu madde hükümlerine tabi değildir.

(24) Kuruluş ile temsilci arasında yapılacak olan yazılı sözleşmede temsil ilişkisinden ve tabi bulunulan mevzuattan doğan tüm sorumluluk, hak ve yükümlülüklerin, belirlenen sorumlulukların ve yükümlülüklerin yerine getirilmesinde ilgili mevzuata aykırılık halinde tarafların cezai sorumluluklarının açıkça belirlenmesi esastır.

(25) Yirmi dördüncü fıkrada yer alan sözleşmenin yapılması sırasında temsilciye, sözleşme koşullarının varlığı hakkında açıkça bilgi verilmesi ve bunların içeriğini öğrenme imkânının sağlanması gereklidir.

(26) Temsilcilik sözleşmelerinde on beşinci fıkrada yer alan hususlara açık bir şekilde yer verilir ve temsilcinin bunlara uymakla yükümlü olduğu, temsilcinin bu hususlara uymamasının haklı fesih sebebi sayılacağı ve temsilcinin bu tür faaliyetler dolayısıyla kuruluşun uğrayacağı zararların tazmininden sorumlu olduğu açıkça belirtilir. Temsilcilik sözleşmelerinde yer alacak diğer asgari unsurlar, Birlik tarafından Bankanın uygun görüşü alınarak belirlenir. Kuruluşlar temsilcileri ile asgari olarak bu unsurları ve yirmidördüncü fıkradaki hususları içerecek şekilde sözleşme yapmakla yükümlüdür. Ancak, temsilcilik sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartlar tesis edilebilir.

(27) Kuruluşun, yaygın mağaza ağı (Değişik ibare:RG-7/10/2023-32332) veya bir ödeme hizmeti sağlayıcısı ile temsilcilik ilişkisi kurması durumunda, on üçüncü fıkranın (a) bendine uygun olarak düzenlenmiş başvuru formunu alması yeterlidir. (Ek cümle:RG-7/10/2023-32332) Kuruluşun başka bir ödeme hizmeti sağlayıcısı ile temsilcilik ilişkisi kurması durumunda, kurulan temsilcilik ilişkisi kapsamında gerçekleşen işlemler açısından on sekizinci fıkra hükümlerinin uygulanmasından temsilci olan kuruluş sorumlu olur.

(28) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin Kanun kapsamındaki faaliyetleri için kullandığı temsilcileri de birinci fıkra uyarınca Birlik tarafından oluşturulan listeye kaydedilir. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, Kanun kapsamındaki faaliyetleri için kullandığı temsilcilerini birinci fıkrada yer alan listeye kaydettirmek üzere, temsilci ile sözleşme yapmasını takiben onbeş iş günü içerisinde, Birliğe bildirmekle yükümlüdür.

(29) Çalışma yerlerine ilişkin şartlar, mahiyetine uygun düştüğü ölçüde, temsilcilerin internet siteleri ve mobil uygulamalar gibi çevrim içi ortamlar bakımından da aranacaktır.

(30) Kuruluşun, yurt dışında yerleşik gerçek veya tüzel kişilerle yurt dışındaki faaliyetleri ile ilgili olarak kuracağı temsilcilik ilişkisi dokuzuncu, onuncu, on birinci, (a) ve (f) bentleri hariç olmak üzere on üçüncü, on dördüncü, on beşinci, on altıncı, on yedinci, on sekizinci, yirmi ikinci ve yirmi altıncı fıkralar dışında bu madde hükümlerine tabidir.

(31) Kuruluş, yurt dışında yerleşik gerçek veya tüzel kişilerle temsilcilik ilişkisi kurmak istediği her ülke için ayrı ayrı olmak üzere, temsilcilik açılmasının gerekçelerini ve faydalarını ayrıntılı bir şekilde açıklayan bir raporla birlikte ilk temsilcilik sözleşmesinin imzalanmasından en az otuz gün önce Bankaya bildirimde bulunmakla yükümlüdür.

(32) Banka, yurt dışında yerleşik gerçek veya tüzel kişilerle temsilcilik ilişkisi kurulamayacak ülkeleri belirlemeye yetkilidir.

(33) Kuruluşun yurt dışında yerleşik gerçek veya tüzel kişi temsilci sayısı, 36 ncı maddenin altıncı fıkrası uyarınca ilave teminat tutarı hesaplamasına dâhildir.

(34) Kuruluşun yurt dışında yerleşik gerçek veya tüzel kişilerle temsilcilik ilişkisi kurabilmesi için temsilciliğin bulunduğu veya faaliyet gösterdiği ülke düzenlemeleri ve uygulamalarında Bankanın ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgeleri edinmesine ve söz konusu temsilciliklerde denetim yapılmasına ilişkin herhangi bir engel bulunmaması şarttır.

(35) Kuruluşun, yurt dışında yerleşik bir ödeme hizmeti sağlayıcısını temsilci olarak tayin etmesi durumunda tayin edilecek temsilcinin faaliyet gösterdiği ülkede ödemeler alanında faaliyet gösterme konusunda herhangi bir kısıtının bulunmaması gerekir. Yurt dışında yerleşik temsilciler için bu madde kapsamında alınacak belgeler konusunda, dördüncü fıkrası hariç olmak üzere 79 uncu madde hükümleri uygulanır.