MADDE 5 ‒ (1) Su ürünleri üretim yerlerinde yapılacak su ürünleri yetiştiriciliği yatırımlarında ihtiyaç duyulan su ve su alanları ile bu alanlarda ticari, amatör, ıslah ve rekreasyonel amaçlı istihsal hakkı için Bakanlıktan kiralama yapılması zorunludur. Bakanlık adına bu işlemler illerde il müdürlüklerince yürütülür.

(2) Birinci fıkra kapsamında su ürünleri üretim yerinde yapılacak ticari, amatör, ıslah ve rekreasyonel amaçlı istihsal hakkı kiralamaları için Genel Müdürlüğün görüşünün alınması zorunludur.

(3) Su ürünleri yatırımlarında ihtiyaç duyulan karasal alanların kiralama işlemleri taşınmazın tescilli olması durumunda maliki kuruluş tarafından, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlardan olması durumunda ise Milli Emlak Genel Müdürlüğü birimleri marifetiyle yapılır.

(4) Dalyanlar, lagünler ve avcılığına sınırlama getirilen türler hariç denizlerde su ürünlerinin avcılık yoluyla istihsal hakkı kiraya verilmez.

(5) Süresi komisyonca belirlenmek üzere su ürünleri üretim yerlerinde, su ürünlerinin ticari amaçlı istihsal hakkı en fazla beş yıla, projeye dayalı amatör, rekreasyonel ve ıslah amaçlı istihsal hakkı ise en fazla on yıla kadar kiraya verilebilir. Kira süresinin uzatılması talebinde bulunulamaz.

(6) Ticari amaçlı su ürünleri istihsal hakkı kiralanan yerlerde, Bakanlıkça yayımlanan ticari ve amatör amaçlı su ürünleri avcılığını düzenleyen tebliğlerde belirlenen şartlara uygun olarak, il müdürlüğünce belirlenecek alanlarda ve zamanlarda amatör avcılık yapılabilir.

(7) Süresi komisyonca belirlenmek üzere su ürünleri yetiştiriciliği yatırımlarında kullanılan su ve su alanları; içsularda en az beş yıl en fazla on yıla kadar, denizlerde en az on yıl en fazla on beş yıla kadar kiraya verilir.

(8) Genel Müdürlük tarafından deneme üretim izni verilebilir. Bu izin türe bağlı olarak belirlenen süre ile sınırlı olup müktesep hak kazandırmaz.

(9) Kira bedeli, Bakanlıkça belirlenecek kriterlere göre su ürünleri bilgi sistemi üzerinde oluşturulmuş hesaplama yöntemine göre tespit edilir.

(10) İl müdürlüğü ile kiracı arasında kira sözleşmesi düzenlenir, ayrıca kiracıdan imzalı şartname alınır. Kira sözleşmesi ve şartnamenin birer sureti kiralamayı müteakiben otuz gün içinde il özel idaresine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına ve Genel Müdürlüğe gönderilir.

(11) Kira, sözleşmenin imzalanmasıyla başlar ve il müdürlüğünce su ve su ürünleri üretim yeri bir tutanak ile kiracıya teslim edilir.

(12) Su ve su ürünleri üretim yerlerinde yapılacak su ürünleri yetiştiriciliği yatırımlarında ihtiyaç duyulan su ve su alanlarını veya bu alanlarda ticari, amatör, ıslah ve rekreasyonel amaçlı istihsal hakkını kiralayanlardan tespit edilen ilk yıl kira bedelinin tamamına tekabül eden tutarı teminat olarak alınır. Alınacak teminata ilişkin olarak;

a) Tedavüldeki Türk lirası veya süresiz teminat mektubu, teminat olarak kabul edilebilir. Teminat mektubu ilgili mevzuata uygun düzenlenmiş olmalıdır.

b) Teminat il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına kiracı tarafından yatırılır. Kira süresinin bitimine veya feshine kadar tutulur.

c) Su veya su ürünleri üretim yerinin kira süresi sonunda teslim alınması sırasında veya kiracının sözleşme/şartname hükümlerini yerine getirmemesi nedeniyle kira sözleşmesinin iptal edildiği durumlarda varsa su ürünleri üretim alanına verilen zarar tutanakla tespit edilir. Kiracının verdiği zarara karşılık tespit edilen miktar, teminattan mahsup edilerek zararın tazmininde kullanılır, kalan miktar hazineye gelir kaydedilir. Zararın teminatın üzerinde olması durumunda teminatı aşan miktar için masrafları kiracıya ait olmak üzere su veya su ürünleri üretim yerinin eski şekline döndürülmesine mülki amir tarafından karar verilir.

(13) Devletin ilan ettiği doğal afet, yangın ve salgın hastalık gibi mücbir sebepler durumunda kira süresinin uzatımı, kira bedelinin indirilmesi, ödeme tarihi ve ödeme miktarlarının değiştirilmesi ile ilgili hususlar Bakanlık tarafından belirlenir.

(14) (Ek:RG-11/2/2023-32101) Su ürünleri avcılığı veya yetiştiriciliği yapılan kaynaktaki su miktarının, üretim veya avcılık yapılamayacak kadar azaldığı veya tamamen kuruduğu hallerde kiracının talep etmesi durumunda, kiralamayı yapan il müdürlüğünce Genel Müdürlüğün uygun görüşü alınarak valinin onayı ile bir tespit komisyonu kurulur. Bu komisyon; kaynağın bulunduğu yerdeki il müdürlüğünün koordinasyonunda, biri su ürünleri mühendisi olmak üzere il müdürlüğünden iki üye, DSİ bölge müdürlüğünden bir üyenin katılımıyla üç kişiden teşekkül eder. Tespit komisyonu tarafından yerinde inceleme yapılarak teknik rapor hazırlanır. Hazırlanan teknik raporda su miktarındaki azalma veya kurumaya dair tespitin yer alması durumunda, istihsal faaliyetine ara verildiği tarih ile tekrar istihsal faaliyetinin başladığı tarih arasındaki işlemiş kira bedelinin kiracıdan alınmamasına valilik tarafından karar verilir. Su miktarındaki azalma veya tamamen kurumanın teknik rapor ile tespit edilmesinden sonra kiracının talebi ile sözleşme tazminat ödenmeden karşılıklı feshedilebilir. Su miktarının azalmasına bağlı olarak üretim miktarındaki dalgalanma nedeniyle kira bedelinde değişiklik yapılmaz.