MADDE 5 – (1) (Değişik:RG-5/1/2018-30292) Bağımsız malî denetim; bağımsız denetçiler veya bağımsız denetim kuruluşu tarafından, denetlenen birliğin finansal tablo ve diğer finansal bilgilerinin, Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardına uygunluğu ve doğruluğu hususunda, makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla denetim standartlarında öngörülen gerekli bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak birliğin defter, kayıt ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve değerlendirilerek rapora bağlanmasıdır.

(2) Bağımsız malî denetim, denetlenen birliğin defter, kayıt ve belgeleri üzerinden yapılır. Denetçi, gerekli gördüğü denetim usullerini kullanır.

(3) Bağımsız malî denetim uygulaması, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde aşağıda belirtilen şekillerde yapılır.

a) (Değişik:RG-4/7/2012-28343) Sürekli Denetim: Denetlenen birliğin ilgili hesap dönemlerine ilişkin faaliyetlerinin, uygulamalarının, işlem, hesap ve malî tablolarının gerekli tüm denetim teknikleri kullanılarak genel kurul öncesinde incelenmesidir. İncelemeye esas hesap dönemi, ibrası görüşülecek hesap dönemidir.

b) İsteğe Bağlı Denetim: Denetlenen birliğe ait malî tabloların tasfiye, devir, birleşme ve bölünme gibi özel hâller ve/veya ihbara dayalı konular ile ihtiyaç duyulması hâlinde düzenlenen ara malî tabloların, gerekli denetim teknikleri kullanılarak sürekli denetim programına uyumlu bir biçimde denetlenmesidir. İsteğe bağlı denetim, birlik genel kurulunun kararıyla yaptırılır. Acil ihtiyaç duyulması hâlinde, ilk toplanmada genel kurulun bilgi ve onayına sunulmak üzere, yönetim kurulu da isteğe bağlı denetim başlatabilir.

c) (Değişik:RG-4/7/2012-28343) Özel Denetim: Denetlenene ait malî işlemlerin, tasfiye, devir, birleşme ve bölünme gibi özel hâller ile Genel Müdürlükçe gerek görülen diğer hâllerde denetlenmesidir. Özel denetimin, Genel Müdürlüğün talebi üzerine yapılması hâlinde, denetim bu Yönetmelik hükümleri ile Genel Müdürlükçe belirlenen esaslar çerçevesinde yapılır. Denetlenen birlik veya Genel Müdürlük, özel denetimleri, sürekli denetimi yapan denetçiye yaptırabilir.

(4) (Ek:RG-4/7/2012-28343) Bakanlık, Birliklerin ve Merkez Birliklerinin idari, mali ve hukuki denetimlerini müfettiş ve kontrolör vasıtasıyla, teknik yönden de bunlar ve uygun göreceği denetçiler vasıtasıyla sağlayabilir. Ayrıca Merkez Birlikleri kendilerine üye olan birlikleri denetleyebilir.