MADDE 65- (1) Yetişmiş uçucuların periyodik kontrol muayeneleri ve fizyolojik eğitimleri aşağıdaki esaslara göre yürütülür.

a) Uçuşun sebep olacağı muhtemel bozukluklar ile uçuş emniyetini bozacak her türlü hastalığı tespit ederek uçucunun güvenle uçmasını sağlamak amacıyla periyodik kontrol muayenesi yapılır. Periyodik kontrol muayeneleri ve bunlara ilişkin esaslar şunlardır:

1) Uçucuların yıllık periyodik kontrol muayeneleri uçucu ve dalgıç sınıfı raporları vermeye yetkili hastaneler ile Hava Harp Okulunda bulunan hava sağlık ve muayene merkezinde yapılır.

2) (Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Uçucu personelin dört yıllık periyodik kontrol muayeneleri Sağlık Bakanlığınca belirlenen uçucu raporları vermeye yetkili hastanelerde, fizyolojik eğitimleri ise Uçucu Sağlığı Araştırma ve Eğitim Merkezinde yönerge ile belirlenen esaslara göre yapılır. Fizyolojik eğitimlerini tamamlamış olanlara fizyolojik eğitim kartı verilir.

3) Yıllık ve dört yıllık periyodik kontrol muayenesini ve dört yıllık fizyolojik eğitimini tamamlamayan uçuculara uçuş verilmez.

4) Uçucular hakkında uçuşa elverişlilik, uçuşa elverişsizlik, sınıf veya branş değişikliği veya Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapamayacağına ilişkin kararlar sadece uçucu ve dalgıç sınıfı raporları vermeye yetkili hastanelerce verilir. İstirahat kararları diğer sağlık kurullarınca da verilebilir. Ancak bunlar istirahat sonunda haklarında karar verilmek üzere uçucu ve dalgıç sınıfı raporları vermeye yetkili hastanelerden birine sevk edilir.

5) Harekât gibi zorunlu nedenlerle periyodik muayene ve/veya uçuş fizyolojisi eğitimi geçerlilik süresi dolan uçucunun uçurulması kararı ilgili komutanlığın sorumluluğundadır.

b) Hava aracı kategorisinin değiştirilmesi ve “Uçuşa Elverişsizdir” kararları aşağıdaki esaslara göre verilir.

1) (Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Herhangi bir nedenle bulunduğu kategorinin sağlık yeteneğini karşılayamadığı tespit edilen uçucunun “Uçuşa (Pilotaja) Elverişsizdir” veya “Hava Aracı Kategorisi Değişikliği Uygundur” kararları ilgili uzmanlık branşından üç uzman tabibin çoğunluk kararı ile alınır. Hakkında iki kez “Uçuşa (Pilotaja) Elverişsizdir” veya “Hava Aracı Kategorisi Değişikliği Uygundur” kararları verilenlere ilişkin nihai karar uçucunun veya bağlı bulunduğu kuvvetin talebi üzerine Sağlık Bakanlığınca oluşturulan ve Askeri Uçuş Tabipliği eğitimi almış bir hekimin de üyesi olduğu kurul tarafından verilir. Kurulun oluşumu ile çalışma usul ve esasları yönerge ile düzenlenir.[37]

2) Hastalığının sınıflandırma çizelgesinin bütün kategorilerinde karşılığı (-) işareti bulunan uçucu personel hakkında “Pilotoja Elverişli Değildir, Sınıfı veya Branşı Görevini Yapamaz, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin eki (1) ve (2) Numaralı Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgelerine Göre Yeniden Sınıflandırılması veya Branşının Belirlenmesi Uygundur” kararı verilir.

3) Hastalığının sınıflandırma veya branş belirleme çizelgesinde karşılığı (x) işareti bulunan uçucu personel hakkında “Uçuşa Elverişli Değildir, Fiilen Uçuşu Gerektirmeyen Sınıfının veya Branşının Uygun Kadro Görev Yerlerinde Görev Yapar” kararı verilir.

c) Hastalık ve kaza durumlarında uygulanacak esaslar şunlardır:

1) Birlik uçuş tabibi, uçucunun tıbbi bir nedenle uçmasını sakıncalı gördüğü hallerde, yirmi güne kadar uçuş men veya on güne kadar istirahat kararı verebilir. Bu süre sonunda birlik uçuş tabibi uçucuyu muayene ederek uçuş kararı verebilir. Aynı hastalıktan dolayı yirmi günden fazla tedavi gören veya istirahat alan uçucular tedavi ve istirahatları bitiminde, uçuş yönünden değerlendirilmek üzere amirleri tarafından en yakın uçucu ve dalgıç sınıfı raporları vermeye yetkili hastaneye gönderilir.

2) Uçucular kaza kırımlardan ya da uçuş esnasında ortaya çıkabilecek bazı tıbbi problemlerden sonra birlik uçuş tabibi tarafından muayene ve kontrol edilir. Uçuş tabibi, küçük kaza kırım geçirenleri gerekli gördüğünde; yaralanma veya uçaktan atlamayla sonuçlanan büyük kaza kırım geçirenleri ise zorunlu olarak Sağlık Bakanlığınca belirlenen uçucu raporları vermeye yetkili hastaneler ile Uçucu Sağlığı Araştırma ve Eğitim Merkezine gönderir. Yalnızca hava aracının zarar gördüğü büyük kaza kırımlar bu kapsamda değerlendirilmez.[38]

ç) Uçuş tabibi uçucuda uçuş emniyeti ve yeteneğini tehlikeye düşürecek ruhsal veya bedensel bir sağlık problemi fark ettiğinde durumu birlik komutanına arz ederek uçucuyu muayeneye çağırır. Gerekli görülen hallerde uçucuyu en yakın hava sağlık ve muayene merkezine gönderir.

d) Kadın uçucularla ilgili hususlar aşağıda belirtilmiştir.

1) Kadın uçucular hamilelik döneminde uçamaz ve fizyolojik eğitime alınmaz. Ancak kadın hastalıkları ve doğum uzmanı uygun gördüğü takdirde kategori-3 hava aracı uçucularına gebeliklerinin 13 ila 24 üncü haftaları arasında uçuş müsaadesi verilir. Kategori-1 hava aracı pilotu kadın uçuculardan doğum sonrası göreve başlayıp uçmak isteyenler doğum yaptığı tarihten altı ay sonra uçuş için periyodik muayeneye gönderilir. Kategori-1 hava aracı haricindeki pilotlar için bu süre üç aydır. Kadın uçucular bu süre zarfında uçurulmaz, haklarında periyodik muayene sonucuna göre işlem yapılır. Emzirme döneminde de 926 sayılı Kanunun 128 inci maddesi hükümleri saklı kalmak üzere yukarıdaki hükümler uygulanır.

2) Kadın uçucular menstrüasyon süresince uçamaz. Bu süre öncesi ve sonrası günlerde uçuş, uçuş tabibinin iznine bağlıdır. Kadın uçucular uçuş tabibinin bilgisi dahilinde oral kontraseptifler kullanabilir. Oral kontraseptiflere ilk başlarken veya preparat değiştirilirken bir hafta süre ile uçamazlar. Kategori-1 hava aracı pilotu kadın uçucular rahim içi araç kullanamaz.

e) Birlik komutanı birliğinde bir uçucunun uçuş niteliğinde aksaklık görürse, hakkında mesleki yetersizlik kararı vermeden önce bu yetersizliğe sebep olabilecek bir sağlık sorunu bulunup bulunmadığını anlamak üzere uçucuyu birlik uçuş tabibi muayenesine gönderir. Gerekli görmesi halinde uçucuyu en yakın uçucu ve dalgıç sınıfı raporları vermeye yetkili hastaneye gönderir.

f) Yetişmiş uçucular uçucu ve dalgıç sınıfı raporları vermeye yetkili hastaneye veya Uçucu Sağlığı Araştırma ve Eğitim Merkezine sevk edilirken komutanlıklarınca gerekli görülür veya ilgili merkez tarafından talep edilirse düzenlenen kıta anket formu düzenlenerek gönderilir. Kıta anket formunun içeriği yönerge ile belirlenir.