Orta Vadeli Program (2023-2025)'ın Onaylanması Hakkında Karar

CUMHURBAŞKANI KARARI

Karar Sayısı: 6003

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığınca hazırlanan ekli “Orta Vadeli Program (2023-2025)”ın onaylanmasına, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 16 ncı maddesi gereğince karar verilmiştir.

4 Eylül 2022

Recep Tayyip ERDOĞAN

CUMHURBAŞKANI

ORTA VADELİ PROGRAM

(2023-2025)

İÇİNDEKİLER

GİRİŞ

i. DÜNYA VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE GELİŞMELER

A. DÜNYA EKONOMİSİ

B. TÜRKİYE EKONOMİSİ

1. Büyüme

2. İstihdam

3. Fiyat İstikrarı

4. Ödemeler Dengesi

5. Finansal İstikrar

6. Kamu Maliyesi

ii. TEMEL AMAÇLAR

ili. MAKROEKONOMİK HEDEFLER VE POLİTİKALAR

1. Büyüme

2. Yeşil Dönüşüm

3. İstihdam

4. Fiyat İstikrarı

5. Ödemeler Dengesi

6. Finansal İstikrar

7. Kamu Maliyesi

8. Merkezi Yönetim Bütçesi Ödenek Teklif Tavanları ve Bütçe Sürecine İlişkin Hususlar Ek: Makroekonomi ve Kamu Maliyesine İlişkin Temel Göstergeler ve Hedefler

EK 2: Merkezi Yönetim Bütçesi (2023-2025) Ödenek Teklif Tavanları ORTA VADELİ PROGRAM (2023-2025) GİRİŞ Merkezi yönetim bütçesinin hazırlanma sürecini başlatan Orta Vadeli Program! (OVP), makro politikaları, ilkeleri, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri, gelecek üç yıla ilişkin toplam gelir ve gider tahminlerini, bütçe dengesi ve borçlanma durumu ile kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını içeren temel politika dokümanıdır. Her sene Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca üç yıllık bir perspektif ile hazırlanan OVP, Cumhurbaşkanı Kararıyla resmileşmektedir. Program dönemi süresince, kamu kurumlarının bütçelerinin hazırlanmasında, yasal ve idari düzenlemelerin gerçekleştirilmesinde, karar alma ve uygulama süreçlerinde OVP'de yer verilen amaç ve önceliklerle tam uyum sağlanması esastır. OVP'de küresel, bölgesel ve ulusal ekonomideki gelişmeler analiz edilmekte, bu analizler çerçevesinde belirlenen makroekonomik hedefler ile ekonomik ve sosyal alanlarda izlenecek politikalar kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Bu yönüyle OVP, gerek kamu kesimi gerekse özel kesim için öngörülebilirliği artıran bir yol haritası niteliği taşımaktadır. OVP (2023-2025), temel olarak On Birinci Kalkınma Planı esaslarını dikkate almaktadır. Uygulama dönemi itibarıyla Program aynı zamanda hazırlıkları başlatılan On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) dönemine geçiş süreci için de önem arz etmektedir. Bununla birlikte program makroekonomik ve finansal istikrarı güçlendirmeyi, yüksek katma değerli üretimi teşvik etmeyi, cari işlemler dengesinde kalıcı iyileşmeyi sağlamayı, verimlilik artışları ve ihracat artışı ile birlikte enflasyonu düşürmeyi amaçlayan Türkiye Ekonomi Modeli ile uyumlu hazırlanmıştır. OVP'de büyüme ve istihdam odaklı alanlarda izlenecek politikalar ve bu politikaları hayata geçirecek öncelikli tedbirler yer almaktadır. Programın ilk yılında uygulanacak politikalara ve somut tedbirlere ayrıntılı olarak 2023 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında yer verilecektir. 1. DÜNYA VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE GELİŞMELER A. DÜNYA EKONOMİSİ 2020 yılında Kovid-19 salgınının olumsuz yansımalarıyla tarihsel düzeyde daralan dünya ekonomisi, 2021 yılına gelindiğinde genişletici para ve maliye politikaları uygulamaları, hanehalklarını ve şirketleri destekleyici önlemler ve yaygınlaşan sağlık tedbirleri sayesinde belirgin bir toparlanma kaydetmiştir. Söz konusu toparlanmaya rağmen, 2022 yılında gözlenen yeni gelişmeler küresel ekonomi üzerindeki belirsizlikleri artırmıştır. Nitekim Rusya ve Ukrayna arasında başlayan savaş fiyat, tedarik zinciri ve ticaret kanalları aracılığıyla enerji ve gıda sektörleri başta olmak üzere küresel ekonomiyi olumsuz etkilemektedir. Hâlihazırda etkisi sınırlı kalmakla beraber yeni Kovid-19 varyantlarının ortaya çıkması, Çin'de uygulanan “sıfır vaka” politikasının küresel tedarik zincirleri ile talebe ilişkin belirsizlik oluşturması, sıkılaşma politikaları ve tarihi seviyelere ulaşan enflasyon oranları ve küresel finansal koşullara yönelik endişelerin sürmesi nedeniyle salgın sonrası dönemdeki toparlanmanın hız kesmesi beklenmektedir. İ Orta Vadeli Program ve Orta Vadeli Mali Plan 20.05.2021 tarihli ve 7319 sayılı Kanunla 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda yapılan değişiklikle Orta Vadeli Program adı altında birleştirilmiştir. Bu süreçte, ABD, Avro Bölgesi, Çin, Hindistan ve Rusya ekonomisinin öngörülenden zayıf bir ekonomik performans sergilemesi ve salgın, savaş ve finansal koşullar kaynaklı olumsuz etkilerin sürmesi, dünya hasılasındaki artış hızının belirgin ölçüde ivme kaybedeceğine işaret etmektedir. Söz konusu olumsuz koşulların beslediği bir ortamda uluslararası kuruluşların büyüme öngörülerinde de kayda değer şekilde aşağı yönlü güncellemeler yapılmıştır. 2021 yılında küresel ekonominin yüzde 6,1 oranında büyüdüğünü belirten Uluslararası Para Fonu (IMF), Temmuz ayı itibarıyla 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin tahminlerinde aşağı yönlü olarak sırasıyla 0,4 ve 0,7 puanlık güncellemeler kaydederek 2022 yılı için yüzde 3,2, 2023 yılı için ise yüzde 2,9 büyüme tahminleriyle nispeten yavaşlayan bir küresel ekonomik görünüme işaret etmektedir. Arz sorunları, para politikası uygulamaları ve enerji kısıtları nedeniyle gelişmiş ekonomilerin IMF tahminlerine göre 2022 yılında yüzde 2,5 oranında büyümeleri beklenmektedir. Yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerin ise başta Çin ve Hindistan'ın ılımlı büyüme performansları neticesinde 2022 yılında yüzde 3,6 oranında büyüme kaydetmeleri öngörülmektedir. Bu dönemde, savaşın yaşandığı bölgeyi kapsayan yükselen ve gelişmekte olan Avrupa ekonomilerinin ise büyük ölçüde Rusya ekonomisindeki daralmanın etkisi ile yüzde 1,4 oranında küçülmesi beklenmektedir. Kısa dönemli ekonomik göstergeler incelendiğinde, küresel düzeyde imalat sanayiinde yaygın bir yavaşlama eğilimi gözlenmektedir. Gelişmiş ülkelerde Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) imalat sanayii ve hizmet sektörlerinde eşik değerlerin üzerinde seyretmekle birlikte, PMI göstergelerinde düşüş eğilimi, güven endekslerinde ise zayıf görünüm devam etmektedir. Enflasyon oranlarındaki artışın yanında durgunluk işaretlerinin sadece imalat sanayii ile sınırlı kalmayacağı ve yılın kalan döneminde hizmetler sektörüne de yansıyabileceği değerlendirilmektedir. Tedarik zincirindeki aksaklıkların devam etmesi, jeopolitik risklerdeki artış ile para politikalarındaki sıkılaşma eğilimi küresel düzeyde kısa vadeli görünümü olumsuz etkilemektedir. Önümüzdeki dönemde, jeopolitik sorunlar, Kovid-19 salgınının seyri, enerji ve gıda piyasalarındaki olası dalgalanmalar, küresel tedarik zincirlerindeki gelişmeler, mal ve hizmet ticaretinde ürün ve pazar çeşitlenmesi ve parasal sıkılaşma kararlarının boyutu ülkelerin büyüme performansları üzerinde etkili olacaktır. Grafik 1: Küresel Büyüme ve Küresel Ticaret Hacmi (Yüzde) İİ pere a a m rm A Kaynak: IMF Küresel Ekonomik Görünüm (Temmuz 2022), T: Tahmin 2022 yılında küresel ekonomik aktivitedeki yavaşlamaya paralel olarak dünya ticaret hacminde, yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde daha kuvvetli olmak üzere ivme kaybı öngörülmektedir. Bu dönemde sıkılaşan finansal koşulların küresel ticareti yavaşlatması beklenmektedir. 2022 yılında mal ve hizmet ticaret hacminin küresel düzeyde yüzde 4,1, gelişmiş ülkelerde yüzde 5,3, yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde ise yüzde 2,2 oranında artış kaydetmesi öngörülmektedir. 2023 yılında ise küresel mal ve hizmet ticaretindeki artış hızının yavaşlayarak yüzde 3,2 olması beklenmektedir. Tablo 1: Küresel Ekonomik Görünüm (Yüzde Değişme) 2020 2021 20221 2023T

Emtia Fiyatları

Kaynak: IMF Küresel Ekonomik Görünüm (Temmuz 2022), T: Tahmin Rusya-Ukrayna savaşı küresel iktisadi faaliyetteki yavaşlamayı hızlandırmıştır. Savaşın ve Rusya'ya karşı birçok alanda uygulanan yaptırımların enerji fiyatlarında dalgalanmaya yol açması küresel düzeyde fiyat baskılarını artırmıştır. Bu dönemde, Rusya'ya yönelik yaptırımlar ve bu yaptırımlara karşı Rusya'nın attığı adımlar özellikle doğal gaz tedariki ve fiyatına yönelik belirsizlikleri beslemiştir. Gıda ve enerji başta olmak üzere bazı sektörlerde arz güvenliğini sağlamayı amaçlayan ticaret yasakları ile artan belirsizlikler, emtia fiyatlarındaki yüksek seyir ve taşımacılık maliyetlerindeki yüksek seviyeler küresel ölçekte üretici ve tüketici fiyatlarında artışlara yol açmıştır. Tedarik zincirlerindeki aksamaların yanı sıra işgücü piyasalarından kaynaklanan maliyet baskılarının da etkisiyle yüksek enflasyon eğilimi birçok ekonomide belirgin hale gelmektedir. Grafik 2: Küresel PMI ve Seçilmiş Emtia Fiyatları (2017 Aralık-100) KİZBO gerer 70 smmm» FAO Gida 200 şg RK 50 | * as9 | 40 “İD basi 3 ; i 30 50 /- 20 : tai İ manen e ser mr, Pre e ap var saman aye va ra ; Z EZ z E£ F Z 8 NK 8 EE E pi £ $ 3» KK 5 5 be 5 b ii 3 © PN ei o ei N : © p N Kaynak: Markit Economics, FAO, Bloomberg, Dünya Bankası Yavaşlayan ekonomik aktiviteye rağmen, artan gıda ve enerji fiyatları nedeniyle uluslararası kuruluşlar küresel enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize etmişlerdir. IMF 2022 yılında, enflasyonun gelişmiş ekonomilerde yüzde 6,6 ve yükselen piyasalarda ve gelişmekte olan ekonomilerde yüzde 9,5, küresel enflasyonun ise bir önceki tahmine göre 0,9 puan yukarıda yüzde 8,3 oranında gerçekleşeceğini tahmin etmektedir. Enflasyonun dünya genelinde 2024 yılı sonunda salgın öncesi seviyelere geri dönmesi beklenmektedir. Küresel düzeyde gözlenen enflasyon artışı, alım gücünün düşmesine ve hanehalklarının yaşam standartlarının gerilemesine yol açmaktadır. Enflasyonla mücadele kapsamında sıkı para politikası uygulamalarının devam etmesi halinde, üretimde azalışa ve işsizlik oranlarında artışa yol açarak dünya ekonomisinde başka önemli sorunlara yol açması muhtemeldir. Bu dönemde, kırılgan kesimlere yönelik muhtemel mali desteklerin yanı sıra merkez bankaları tarafından geliştirilen yeni destekleyici araç ve uygulamalara ilave olarak iyi tasarlanmış makroihtiyati politikaların küresel düzeyde sorunların hafiflemesine yardımcı olabileceği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, dünya genelinde tüm ülkeler için standart bir ekonomi politikası yaklaşımının izlenemeyeceği, ülkelerin farklılaşan iktisadi görünüme bağlı olarak ihtiyaç ve önceliklerinin değişebileceği değerlendirilmektedir. Birçok gelişmiş ülkede merkez bankalarının politikaları ayrışmakla birlikte yaygınlaşan küresel eğilimin parasal sıkılaşma yönünde olmasının, gelişmekte olan ülkelerin para birimlerinde ve küresel ekonomik aktivede istenmeyen dalgalanmalara neden olabileceği düşünülmektedir. Küresel borçluluk düzeyinin yüksek olduğu bir dönemde gerçekleşen bu parasal sıkılaşma döngüsünün muhtemel etkileri, hem gelişmiş ekonomilerde hem de görece zayıf bilançoya sahip gelişmekte olan ülkelerde yakından takip edilmektedir. Gelişmiş ekonomilerde sıkılaşmaya başlayan finansal koşullar, küresel piyasalarda durgunluk beklentilerini, finansal yüklerin ağırlaşmasını ve risk algısını artırmaktadır. Başta ABD ve Avrupa olmak üzere 2022 yılı içerisinde birçok gelişmiş ekonomide çeyreklik daralmalar görülmekte ve bu durum küresel büyüme üzerinde baskı oluşturmaktadır. Bu çerçevede, finansal istikrara yönelik gelişmeler ve finansal risklerin bulaşma olasılığı dünya genelinde para politikalarının gidişatını belirleyecektir. Finansal koşulların aşırı sıkılaşması durumunda hem küresel ticaret hem de borçluluğu yüksek ekonomiler üzerinde riskler artabilecektir. Önümüzdeki dönemde, Avrupa'da başta lokomotif ekonomiler olmak üzere Rusya'dan gaz akışının kesilmesi küresel ekonomik aktiviteyi sekteye uğratabilecek önemli bir risk unsuru olarak görülmektedir. Benzer şekilde, Rusya-Ukrayna savaşının başta tahıl olmak üzere gıda fiyatlarında sebep olduğu yükselişlerin yanı sıra olası kuraklık beklentileri de sürdürülebilir gıda arz güvenliğini tehdit eden gelişmelerdir. Bununla birlikte, Türkiye'nin öncülüğünde diplomatik girişimler sonucunda oluşturulan tahıl koridoru sayesinde, gıdaya erişimin insani boyutu ve küresel tahıl ticaretinin kolaylaştırılması adına önemli bir adım atılmıştır. Söz konusu girişim, tahıl fiyatlarındaki belirsizlikleri giderecek bir potansiyele sahip olması yönüyle de Türkiye'nin bölgesindeki ve küresel düzeydeki önemini ve öncü rolünü bir kez daha ortaya koymuştur. B. TÜRKİYE EKONOMİSİ 1. Büyüme 2021 yılında devam eden Kovid-19 salgınına rağmen iktisadi faaliyette yıl genelinde oldukça yüksek bir performans gözlenmiştir. Türkiye ekonomisi, 2021 yılı genelinde yüzde 11,4 oranıyla son elli yılın en yüksek büyüme hızına ulaşarak OVP (2022-2024) tahmini olan yüzde 9'u aşmış, on iki yıldır kesintisiz büyüme sürecini sürdürerek emsal ülkelerden olumlu yönde ayrışmıştır. Bu gelişmede, gelir kaybına uğrayan hanehalklarına sağlanan kısa çalışma ödenekleri, bazı sektörlerdeki vergi indirimleri, SGK prim ödemelerinin ertelenmesi, işletmelere yönelik hibe destekleri ve kredi uygulamaları gibi salgının ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletmeye yönelik politikalar etkili olmuştur. 2021 yılı genelinde milli gelire üretim yönünden bakıldığında inşaat dahil hizmetler sektörü ve sanayi sektöründe sırasıyla yüzde 12,9 ve yüzde 17,2 oranlarında katma değer artışları öne çıkmıştır. Diğer taraftan, aynı yıl yaşanan kuraklık nedeniyle tarım sektöründe yüzde 2,9 oranında kaydedilen daralmaya rağmen ekonomi genelindeki rekor düzeydeki büyümenin önemi daha da artmaktadır. Türkiye ekonomisi, 2021 yılının ilk yarısında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 14,7 oranında büyümüştür. 2020 yılının özellikle ikinci çeyreğinde salgın kaynaklı oluşan baz etkisi de bu büyüme performansında belirleyici faktörlerden biri olmuştur. Aşılamada gerekli doz sayısının uygulanmasında yaşanan kayda değer gelişmelerle birlikte toplam nüfus içerisindeki aşılama oranının artırılması salgınla ilgili kısıtlamaların gevşetilmesine olanak sağlamıştır. Diğer taraftan, özellikle yılın ilk yarısında, dış talepte yaşanan iyileşme sonucunda, ihracatta kaydedilen kuvvetli artışların da etkisiyle imalat sanayii büyümede lokomotif sektör olarak ön plana çıkmıştır. 2021 yılının ikinci yarısında turizm faaliyetlerindeki toparlanma, ekonomiyi destekleyici düzenlemelerin etkileri ve kademeli olarak normalleşme adımlarının atılmaya başlanmasıyla sanayi ve hizmetler sektörü öncülüğünde ekonomideki güçlü görünüm sürmüş, büyüme yüzde 8,8 oranında gerçekleşmiştir. 2021 yılının ikinci yarısında kısıtlayıcı önlemlerin kaldırılması ve normalleşme sürecinin başlaması sayesinde büyümeye 7,4 puan katkı veren hizmetler sektörü, 2,2 puan katkı sağlayan sanayi sektörüne kıyasla daha fazla öne çıkmıştır. Aşılamanın toplumun geneline yayılması ve ortaya çıkan yeni varyantların göreli olarak daha az ölümcül olması ile salgının 2021 yılı genelinde makroekonomik görünümdeki olumsuz etkisi sınırlı düzeyde kalmıştır. Diğer taraftan, enflasyon beklentilerindeki artışa bağlı olarak hanehalklarının tüketim taleplerini öne çekmeleri sonucunda iktisadi faaliyet yılın son aylarında da güçlü görünümünü korumuştur. Bu çerçevede aşılamanın toplumun geneline yayılması salgından olumsuz etkilenen hizmetler, turizm ve bağlantılı sektörlerin canlanmasına ve iktisadi faaliyetin daha dengeli bir bileşimle sürdürülmesine olanak tanımıştır. Bununla birlikte aynı dönemde, kuraklık nedeniyle bitkisel üretimdeki olumsuz görünümden dolayı tarım sektörü iktisadi büyümeyi sınırlandırmıştır. Grafik 3: Üretim Yoluyla GSYH Büyümesi ve Sektörel Katkılar (Yüzde Puan) 250 - . 200 150 10,0 50 00 5,0 410p 2020-1 2020-2 o 2020-3 o20204 2021-41 2021-2 o 20213 20214 20221 2022-2 Marin Tarım Sanayi Hizmetler (o iiNNE Vergi-Süb. o —-—— GSYH Kaynak: TÜİK, SBB hesaplamaları 2021 yılının son çeyreğinde gözlenen güçlü büyüme performansının 2022 yılının ilk çeyreğinde de devam etmesiyle Türkiye ekonomisi yüzde 7,5 oranında büyüme kaydetmiştir. Üretim yönünden değerlendirildiğinde, bu dönemde yıllık büyümenin temel belirleyicileri hizmetler ve sanayi sektörü olmuştur. İnşaat sektörünün büyüme üzerindeki sınırlayıcı etkisi ise devam etmiştir. Sanayi sektörünün katma değeri 2022 yılının ilk çeyreğinde yüzde 8,2 oranında artarken, salgın sonrası normalleşme sürecinin devamıyla birlikte hizmetler sektörü yüzde 9,5 oranında büyüme kaydetmiştir. Şubat ayının sonlarına doğru Rusya-Ukrayna savaşıyla başlayan jeopolitik gerilim küresel ekonomi üzerindeki riskleri artırmıştır. Savaşla beraber bölgesel tedarik zincirlerinde meydana gelen aksamalar, bu iki ülkenin küresel düzeyde önemli tedarikçileri olduğu hammadde ve gıda ürünleri arzını tehlikeye sokmuştur. Artan küresel hammadde ve enerji fiyatları Türkiye'deki üretim birimleri için risk oluşturmasına karşın bu unsurların Türkiye ekonomisinin büyüme performansı üzerindeki etkileri sınırlı olmuştur. Bu durumda, temel amacı makroekonomik ve finansal istikrarı güçlendirmek olan Türkiye Ekonomi Modeli kapsamında Kredi Garanti Fonu (KGF) paketleri ile ihracatçılara ve turizm sektörüne sağlanan finansman imkânlarının önemli etkisi olmuştur. Böylece küresel düzeyde iktisadi faaliyet zayıflamasına rağmen ihracat yüksek bir performans sergilemiş, sanayi üretimi de güçlü görünümünü korumuştur. 2022 yılının ikinci çeyreğinde Türkiye ekonomisi yüzde 7,6 oranında büyümüştür. Bu dönemde sanayi sektöründe katma değer yüzde 7,8 oranında artarak büyümeye yüzde 1,7 puan katkı yaparken, hizmetler sektörü katma değeri yüzde 9,7 oranında artarak büyümeye 6,2 puan katkıda bulunmuştur. Böylece 2022 yılı ilk yarısındaki ekonomik büyüme yüzde 7,5 oranında gerçekleşmiştir. Grafik 4: Harcama Yoluyla GSYH Büyümesi ve Sektörel Katkılar (Yüzde Puan) 30,0 25,0 20,0 15,0 10,0 5,0 00 5,0 0 100 . 150 -20,0 N . . 2020-1 2020-2 2020-3 2020-44 2021-1 2021-2 2021-3 2021-44 2022-1 2027-2 Emi Toplam Tüketim Ez Toplam Sabit Sermaye Yatırımları Eml Stok Değişimi Net Mal ve Hizmet ihracatı -— GSYH Kaynak: TÜİK, SBB hesaplamaları Harcamalar yönünden değerlendirildiğinde, 2022 yılının ilk yarısında nihai yurtiçi talep, özel tüketim öncülüğünde büyümenin sürükleyicisi olmuştur. Bu dönemde öne çekilen tüketim eğiliminin sonucu olarak özel tüketim harcamaları yüzde 21,9 oranı ile kuwvetli bir artış kaydetmiştir. Böylece özel tüketimin 2022 yılı ilk yarısında büyümeye katkısı 13,3 puan olmuştur. Aynı dönemde toplam sabit sermaye yatırımları yüzde 4,4 oranında yükselirken makine teçhizat yatırımlarındaki artış yüzde 15,6 olarak kaydedilmiştir. Potansiyel büyümenin sürükleyicilerinden olan makine-teçhizat yatırım harcamaları 2022 yılının ikinci çeyreğinde artmaya devam ederek, on bir çeyrek boyunca kesintisiz artış göstermiş ve istikrarlı bir görünüm sergilemiştir. Net mal ve hizmet ihracatının büyüme katkısı ise 2022 yılının ilk yarısında 2,9 puan seviyesinde gerçekleşerek dengeli büyüme kompozisyonunun devam ettiğini göstermiştir. Böylece, makine teçhizat yatırımları ve net mal ve hizmet ihracatı gibi sürdürülebilir büyümeyi sağlayıcı temel bileşenlerin milli gelirdeki payı tarihi yüksek seviyelerine ulaşmıştır. Öncü göstergeler dikkate alındığında, 2022 yılının ikinci yarısında yurtiçi talepte ve ihracatta bir miktar ivme kaybı beklenmesine rağmen turizmdeki canlı görünümün de etkisiyle yılın tamamında OVP (2022- 2024) tahmini ile uyumlu olarak Türkiye ekonomisinin yüzde 5,0 oranında, dengeli bir iç ve dış talep kompozisyonu çerçevesinde büyümesi beklenmektedir. 2. İstihdam 2021 yılı genelinde hem işgücüne katılım hem de istihdam açısından toparlanma devam etmiştir. Yıl bitmeden işgücüne katılım oranlarında salgın öncesi düzeye dönülmüş, tüm sektörlerde salgın süresince yaşanılan istihdam kayıpları telafi edilmiştir. Bu çerçevede, Türkiye OECD ülkeleri arasında salgın sonrasında istihdamını en çok artıran ülkelerden biri olmuştur. 2021 yılı genelinde toplam istihdam 2,1 milyon kişi artmış olup söz konusu artışın 998 bini hizmetler sektöründe, 661 bini sanayi sektöründe, 231 bini inşaat sektöründe ve 211 bini tarım sektöründe gerçekleşmiştir. Söz konusu yılda 1 milyon 166 bini erkeklerde ve 814 bini kadınlarda olmak üzere işgücüne 1 milyon 981 bin kişilik ilave katılım gerçekleşmiştir. İşgücü piyasasındaki güçlü toparlanmanın etkisiyle işsizlik oranı bir önceki yıla göre 1,1 puan azalarak yüzde 12 seviyesinde gerçekleşmiş ve yüzde 12,6 olan OVP (2022-2024) tahmininin altında kalmıştır. 2021 yılında başlayan istihdamda ve işgücüne katılımdaki güçlü artış eğilimi 2022 yılının ilk yarısında da devam etmiştir. Yılın ikinci çeyreğinde mevsimsellikten arındırılmış istihdam, çeyreklik bazda 765 bin kişi, işgücü ise 722 bin kişi artmıştır. Mevsimsellikten arındırılmış istihdam oranı yüzde 47,7 seviyesinde gerçekleşirken, işsizlik oranı yüzde 10,6 olmuştur. Bu çerçevede, salgının etkilerinin en ciddi hissedildiği 2020 yılı ikinci çeyreğinden bugüne kadar geçen sürede yaklaşık 5 milyon ilave istihdam sağlanarak 30,8 milyon kişi ile en yüksek istihdam seviyesine ulaşılmıştır. Yıl genelinde güçlü istihdam artışının işgücüne katılım ve nüfus artışı etkilerine baskın gelmesi sonucunda işsizlik oranının yüzde 10,8 düzeyine gerileyeceği tahmin edilmektedir. Grafik 5: İşsizlik Oranındaki Değişime Katkılar (Yüzde Puan) 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022G1 ww Katılım Etkisi 8 Çalışma Çağı Nüfus Etkisi ELM BEK İstihdam Etkisi 0 em İşsizlik Oranı Değişimi (Puan) —O— İşsizlik Oranı (Sağ Eksen) Kaynak: TÜİK, SBB hesaplamaları, GT: Gerçekleşme Tahmini Önümüzdeki dönemde iktisadi faaliyetteki güçlü seyrin yanı sıra, işgücü piyasasına yönelik yapısal dönüşüm adımlarının hayata geçirilmesi sayesinde, istihdam ve işgücüne katılımda iyileşmenin devam etmesi beklenmektedir. 3. Fiyat İstikrarı Salgınla birlikte piyasalarda oluşan arz talep dengesizliği ve sonrasında ekonomiyi canlandırmaya yönelik uygulamaya konulan genişleyici para ve maliye politikaları sonucunda küresel düzeyde fiyat istikrarı sarsılmaya başlamıştır. İktisadi faaliyetin canlanmasıyla birlikte petrol ve emtia fiyatlarındaki hızlı artışlar, tedarik zincirlerindeki aksamalar, başta gıda sektörü olmak üzere ihtiyati bir güdüyle pek çok sektörde gereğinden fazla stoklama davranışının yaygınlaşması, taşımacılık maliyetlerinin artması ve 2021 yılında yaşanan kuraklığın etkisiyle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde enflasyon yüksek bir seyir izlemektedir. Söz konusu gelişmelerin etkilerinin hissedildiği ülkemizde 2021 yılının ilk dokuz aylık döneminde sınırlı oranda artan yıllık TÜFE, son çeyrekte başta kur gelişmeleri ve fiyat oluşumlarındaki bozulmalar nedeniyle ivme kaydetmiş, yıl sonunda TÜFE yıllık artış oranı yüzde 36,1 olarak gerçekleşmiştir. 2022 yılı Ocak-Temmuz döneminde birikimli TÜFE artış oranı yüzde 45,7 olarak kaydedilmiştir. Bu eğilimde kur gelişmelerinin birikimli etkileri, Rusya-Ukrayna savaşına bağlı olarak yüksek oranda artan enerji ve gıda fiyatlarının yansımaları, tedarik zincirlerindeki aksaklıkların eşlik ettiği emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar ve enflasyon beklentilerindeki bozulmayla güçlenen atalet etkisi belirleyici olmuştur. Diğer taraftan, Türkiye Ekonomi Modeli kapsamında uygulanan vergi indirimleri ve sübvansiyonlar aracılığıyla temel ürünlere erişimin kolaylaştırılması, başta gıda olmak üzere dış ticaret tedbirleriyle arz kısıtlarının hafifletilmesi ve kira artışlarına tavan uygulanması gibi enflasyonla mücadele önlemleri TÜFE yıllık artış hızını sınırlamıştır. Böylece, TÜFE yıllık artış oranı 2022 yılı Temmuz ayı itibarıyla yüzde 79,6 olmuştur. Grafik 6: TÜFE Yıllık Artışı (Yüzde) 90,00 79,6 80,00 70,00 © 60,00 © S000 © 40,00 30,00 2000 © 10,60 Oca.20 Nis20 Tem.20 Eki.20 Oca.21 Nis21 Tem.21 Eki.2i OOca.22 Nis.22 Tem.22 Kaynak: TÜİK 2022 yılının geri kalanında, fiyat istikrarı ve finansal istikrara yönelik uygulanan önlemlerin yansımaları, başta gıda fiyatları olmak üzere baz etkisinin devreye girmesi ve kur gelişmelerinin birikimli etkisindeki zayıflamayla birlikte TÜFE yıllık artış oranının yıl sonunda yüzde 65,0 seviyesine gerilemesi öngörülmektedir. 4. Ödemeler Dengesi 2021 yılında küresel ekonomik aktivitedeki hızlı toparlanma sonrasında artan dış talep ve ihracatçı firmaların salgın sonrası değişen küresel ticaret dinamiklerine hızlı adaptasyonunun yanı sıra birim değer endeksindeki artışın da etkisiyle ihracatta ciddi artış yaşanmıştır. Bu dönemde, mal ihracatı OVP (2022-2024) tahmininin 14,2 milyar dolar üzerinde 225,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiş, küresel mal ihracatından alınan pay ilk kez yüzde 1'in üzerine çıkmıştır. Mal ithalatında ise küresel düzeyde emtia fiyatlarının artış göstermesi temel belirleyici unsur olmuştur. 2021 yılında ithalat beklentilerin üzerinde yükselerek OVP (2022-2024) tahminini 13,4 milyar dolar aşmış ve 271,4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Bununla birlikte, 2021 yılında kaydedilen yüksek büyümeye rağmen ithalat miktar endeksinde düşüş gözlenmiş, ithalat artışının tamamı birim değer endeksindeki artıştan kaynaklanmıştır. Grafik 7: Cari İşlemler Dengesi / GSYH (Yüzde) 20 ag ni a a, m. 00 M1 30 e 40 50 izi . 60 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Kaynak: TCMB, TÜİK 2021 yılında uluslararası turizmdeki kısmi toparlanmayla seyahat gelirleri bir önceki yıla göre yüzde 103,8 düzeyinde artış göstererek 20,8 milyar dolar seviyesine yükselmiştir. Bu gelişmelerin sonucunda, 2021 yılında 13,6 milyar dolar seviyesinde kaydedilen cari işlemler açığı, GSYH'ya oranla yüzde 1,7 ile OVP (2022-2024) tahmininin 0,9 puan altında gerçekleşmiştir. 2021 yılında sermaye hareketleri bakımından doğrudan yabancı yatırımlar ile diğer yatırımlar kaynaklı net sermaye girişleri artarak devam etmiş, portföy yatırımları kaynaklı net sermaye çıkışları sona ererek sınırlı düzeyde net sermaye girişine dönmüştür. Cari işlemler açığındaki azalışın da etkisiyle rezerv varlıklar hesabında artış yaşanmıştır. 2022 yılının ilk yedi ayında ihracat, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 19,1 oranında artış kaydederek 144,3 milyar dolar seviyesine yükselmiştir. Bu gelişmede, Türkiye Ekonomi Modelinin öngördüğü politikalar doğrultusunda atılan adımların yanı sıra, dış talebin yılın ilk yarısında güçlü seyrini koruması ve ihracat fiyatlarındaki görece yüksek seyir ile beraber reel sektör ve ihracatçı firmaların ürün ve pazar çeşitliliği bakımından dinamik ve esnek yapısı etkili olmuştur. Rusya-Ukrayna savaşının ihracat üzerindeki etkisi sınırlı gerçekleşmiş, jeopolitik risklere rağmen ihracat gücünü korumuştur. İhracattaki artışın yılın kalan aylarında, dış talep koşullarındaki zayıflama nedeniyle ivme kaybetmesine rağmen devam edeceği ve 2022 yılında ihracatın yüzde 13,2 oranında artarak 255 milyar dolar seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Yılın ilk yedi ayında ithalat yüzde 40,7 oranında artarak 206,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu gelişmede, Rusya-Ukrayna savaşının başlamasıyla birlikte emtia fiyatlarındaki yükselişin hızlanması ile petrol ve özellikle doğal gaz kaynaklı olarak enerji ithalatının tarihi yüksek seviyelere çıkması etkili olmuştur. Bu dönemde altın ithalatında da geçtiğimiz yıla göre artış eğilimi gözlenmektedir. 2022 yılının genelinde ithalatın yüzde 32,6 oranında artarak 360 milyar dolar seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. 2022 yılında etkisi zayıflamakla birlikte Kovid-19 salgınına ilişkin devam eden risklere ve Rusya-Ukrayna savaşına rağmen uluslararası turizm hareketliliğindeki artış sürmektedir. Bu kapsamda, seyahat gelirlerinin yükseliş eğilimini devam ettirip 34 milyar dolar ile salgın öncesindeki seviyelerinin üzerine çıkacağı öngörülmektedir. Seyahat gelirlerindeki tarihi yüksek seviyeler ve ihracat tarafındaki olumlu seyrin devamına karşın başta enerji olmak üzere emtia fiyatlarındaki hızlı yükseliş nedeniyle cari işlemler dengesi görünümünde geçtiğimiz yıla göre bozulma yaşanmıştır. 2022 yılının genelinde cari işlemler açığının GSYH'ya oranının yüzde 5,9 seviyesinde gerçekleşmesi, enerji hariç cari işlemler dengesinin ise GSYH'ya oranla yüzde 5,0 oranında fazla vermesi öngörülmektedir. 5. Finansal İstikrar Bankacılık sektörünün sermaye yeterliliği risklere karşı güçlü görünümünü sürdürmektedir. Nisan ayında yüzde 20,4 seviyesinde bulunan sektörün sermaye yeterlilik rasyosu (SYR) Temmuz ayı itibarıyla yüzde 18 olarak gerçekleşmiştir. Bu azalışta BDDK'nın salgın döneminde, SYR'nin hesaplanmasına yönelik getirdiği esneklikleri kademeli olarak kaldırması etkili olmuştur. Sektörün rasyosu gerilese de, Basel kriterleri çerçevesinde belirlenen yasal asgari oran olan yüzde 8'in ve BDDK'nın hedef oran olarak belirlediği yüzde 12'nin oldukça üzerinde bulunmaktadır. Sermaye kalitesinin bir ölçütü olarak kabul edilen çekirdek sermaye yeterliliği rasyosu da yüzde 13,7 ile yasal oran olan yüzde 4,5'in oldukça üzerindedir. Bankacılık sektörünün kısa vadeli likidite pozisyonu sağlam görünümünü korumaktadır. 2022 yılında güçlü seyreden mevduat artışı ve devlet iç borçlanma senetlerinin portföy içerisindeki payının yükselmesi sektörün kısa vadeli likiditesini desteklemektedir. Likit aktiflerdeki artış, bankaların kısa vadeli likidite çıkışlarını yönetme kabiliyetini gösteren likidite karşılama oranları (LKO)'na da olumlu yansımış toplam LKO tarihi yüksek seviyesine ulaşmıştır. Ayrıca, bankaların finansal şoklara karşı kullanabilecekleri kısa vadeli yabancı para likidite tamponları, bir yıl içinde vadesi dolacak yurtdışı kaynaklı borçlarını karşılayabilecek yeterliliktedir. 2021 yılının son çeyreğinden itibaren gevşeyen finansal koşulların etkisiyle hareketlenen kredi artışı 2022 yılında güçlü bir ivme yakalamıştır. 2021 yılında alınan makroihtiyati tedbirler tüketici kredilerindeki artışın kısıtlanmasını sağlamıştır. Buna karşılık, emtia ve enerji fiyatlarındaki artışın işletmelerin çalışma sermayesi ve stok ihtiyacını artırması nedeniyle TL ticari kredi artışı daha güçlü seyretmiştir. TCMB ve BDDK, kredilerin üretken yatırımlara gitmesini teminen Türkiye Ekonomi Modeli kapsamında 2022 yılı Nisan ayında ticari kredilere yönelik makroihtiyati tedbirler açıklamıştır. Ayrıca, BDDK Haziran ayında hem tüketici hem de ticari kredilere yönelik ilave tedbirleri yürürlüğe koymuştur. Bu gelişmelerin neticesinde son dönemde tüketici kredileri ve ticari kredilerin artışında yavaşlama olduğu gözlenmektedir. Son olarak Ağustos ayında TCMB, Türkiye Ekonomi Modeli çerçevesinde önceliklendirilen selektif sektörlere yönelik amacına uygun ve politika faiz oranıyla uyumlu düşük faizli kredi kullandırılmasını teşvik etmek amacıyla ilave makroihtiyati tedbirler açıklamıştır. BDDK'nın kredilerin yakın izleme ve tahsili gecikmiş alacaklar (TGA) olarak sınıflandırma sürelerini uzatan düzenlemesi Eylül 2021'de kaldırılmış, ancak yılsonuna kadar aşamalı bir geçiş süreci tanınmıştır. Buna istinaden TGA bakiyesi yılın son çeyreğinde bir miktar yükselse de, güçlü seyreden TGA tahsilatlarının etkisiyle salgın döneminde getirilen esnekliklerin kaldırılmasının etkisi sınırlı olmuştur. Bunun yanı sıra, TL kredi hacminde süregelen güçlü artış ve kurlardaki yukarı yönlü eğilim özellikle ticari TGA oranının gerilemesine neden olmaktadır. Önümüzdeki süreçte, iktisadi faaliyetteki eğilim, kredi artış hızı ve kur gelişmeleri TGA oranının yönünü belirleyecektir. Bankacılık sektörü güçlü sermaye yapısı ve yüksek karşılık oranlarıyla TGA'daki olası artışları yönetebilecek konumdadır. Türk lirası cinsi enstrümanlara olan talebin artırılması ve döviz kurlarındaki oynaklıkların azaltılması amacıyla 2021 yılının Aralık ayında Türkiye Ekonomi Modeli kapsamında Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulaması devreye alınmıştır. KKM'nin kapsamı daha sonra döviz tevdiat hesapları, katılım fonları ve altın hesaplarından TL'ye dönmek isteyenler ile yurtdışında yaşayan yerleşik kişi ve şirketler için genişletilmiştir. Toplam KKM bakiyesi 1 Eylül 2022 itibarıyla 1,3 trilyon TL'ye ulaşmıştır. KKM artarken döviz tevdiat hesaplarında azalış meydana gelmiş, yurtiçi yerleşiklerin YP mevduatı yılsonundaki 237 milyar dolar seviyesinden 26 Ağustos itibarıyla 212,7 milyar dolara gerilemiştir. Aynı dönemde yurtiçi yerleşiklerin mevduatlarının dolarizasyon oranı yüzde 62,7'den yüzde 53,/'e düşmüştür. Bireysel yatırımcılara TL getirili alternatif bir yatırım aracı imkanı sunmak üzere Haziran ayında Gelire Endeksli Senet ihracı gerçekleştirilmiştir. Böylece, finansal enstrümanların tabana yayılarak sermaye piyasalarının geliştirilmesi ve özellikle hanehalkının tasarruflarını TL cinsinden değerlendirmesi teşvik edilmiştir. Türkiye Ekonomi Modeli adımlarından biri olan Altın Tasarruf Ekosistemi kurularak finansal sistem dışındaki yastık altı altınlarının ekonomiye kazandırılmasına katkı sağlanmıştır. İlaveten Borsa İstanbul bünyesinde Emtia Pazarı kurulmuştur. Sermaye piyasalarının uluslararası sürdürülebilirlik standartlarına uyum süreci devam ederken hem arz hem de talep tarafında gelişimi sürmektedir. 2022 yılında ABD Merkez Bankası başta olmak üzere, gelişmiş ülke merkez bankalarının son dönemlerin en hızlı parasal sıkılaştırmasına gitmesi ve küresel olarak artan jeopolitik riskler sermaye piyasaları üzerinde dalgalanma yaratsa da Türkiye'de başta pay piyasası olmak üzere yatırımcıların sermaye piyasalarına ilgisi devam etmiştir. BİST 100 Endeksinde yıl içinde tüm zamanların en yüksek kapanış seviyeleri kaydedilmiş, ayrıca aynı dönemde toplam bakiyeli yatırımcı sayısı tekrar 2,5 milyonu aşmıştır. Pay piyasasında görülen yüksek talebin yanında firmaların özkaynak finansman tercihi de 2021 yılında olduğu gibi artarak devam etmiştir. 2021 yılında 52 adet birincil halka arz ile tüm zamanların en yüksek seviyesi görülürken, 2022 yılının ilk sekiz ayı itibarıyla ulaşılan 30 adet halka arz ile benzer eğilim sürmüştür. Aynı dönemde halka arzlardan elde edilen toplam hasılat 12,7 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Küresel likiditenin ve risk iştahının azaldığı iktisadi konjonktürde Türk sermaye piyasalarında görülen olumlu gelişmeler, sermaye piyasası araçlarının çeşitlendirilmesi ve uluslararası sürdürülebilirlik standartlarına uyum konusunda da kendini göstermiştir. OVP (2022-2024) döneminde, yeni iş fikirleri ve girişim şirketlerinin ihtiyaç duyduğu finansal kaynakların toplanması amacıyla, borçlanmaya dayalı kitle fonlamasına ilişkin usul ve esaslar belirlenerek kitle fonlaması mevzuatı tek bir Tebliğ'de birleştirilmiştir. Bunun yanı sıra, yeşil ve sürdürülebilir borçlanma aracı ihraçlarının uluslararası finansal piyasalardaki en iyi uygulamalar ve standartlarla uyumlu şekilde yürütülmesi hedefiyle Yeşil Borçlanma Aracı, Sürdürülebilir Borçlanma Aracı, Yeşil Kira Sertifikası, Sürdürülebilir Kira Sertifikası Rehberi yayımlanmıştır. Hanehalkı borçluluğunda Türkiye, gelişmekte olan ülke ortalamalarına göre oldukça düşük bir riskliliğe sahiptir. Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) veri tabanına göre, 2021 yılında Türkiye'de hanehalkı borcunun GSYH'ya oranı bir önceki yıla göre 2,7 puan azalarak yüzde 14,8'e gerilemiştir. Aynı dönemde gelişmekte olan ülkelerin ağırlıklı ortalaması 3,2 puan azalışla yüzde 51 olmuştur. Ayrıca, döviz cinsinden veya dövize endeksli kredi kullanma imkânının olmaması nedeniyle hanehalkının kur riski bulunmamaktadır. Pandemi ile birlikte küresel emtia fiyatlarında yaşanan artışlar, arz şokları, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve kurlarda görülen sert hareketlerin etkisiyle, reel kesimin borçluluğu ülkemizde artış göstermiştir. BIS'e göre, Türkiye'nin reel sektör borcunun GSYH'ya oranı, 2020 yılına göre 3 puan artarak 2021 yılı sonunda yüzde 75,1 olmuştur. Çin hariç gelişmekte olan ülke ortalaması ise aynı dönemde 10,9 puan azalarak yüzde 67 olmuştur. Ülkemizde reel sektör firmalarının kısa vadeli döviz pozisyonu fazlası 2022 yılı Haziran ayı itibarıyla 60,8 milyar dolardır. 6. Kamu Maliyesi 2020 yılı Mart ayından itibaren etkisini gösteren Kovid-19 pandemisinin ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak üzere kapsamlı önlemler içeren ekonomik istikrar paketleri açıklanmıştır. Bu kapsamda istihdam, sağlık ve sosyal koruma ile ekonomik aktivitenin devamını sağlamak üzere çeşitli alanlarda tedbirler uygulanmıştır. Uygulanan bu tedbirler neticesinde, pandemi kaynaklı olumsuzluklara rağmen, 2020 ve 2021 yılları olumlu bir mali performansla tamamlanmıştır. Pandeminin etkilerinin azaltılması ve yapısal dönüşüme ilişkin programların devam ettirilmesini sağlamak üzere 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda GSYH'ya oran olarak yüzde 4,3 seviyesinde bir bütçe açığı öngörülmüştür. 2021 yılı başında mali disiplinin güçlendirilmesi amacıyla bütçe açığı hedefi GSYH'ya oranla yüzde 3,5 olarak revize edilmiştir. Bu çerçevede hayata geçirilen önlemler paketinin yanı sıra ekonomik aktivitenin canlanmasına yönelik politikaların uygulamaya konulmasıyla gerçekleşen büyüme performansı neticesinde, salgının sosyal etkilerinin azaltılması ve ekonomiye destek amacıyla vazgeçilen bütçe gelirlerine rağmen, yıl sonu bütçe açığı GSYH'ya oran olarak yüzde 2,8 seviyesinde gerçekleşmiştir. 2021 yılında genel devlet toplam gelirleri GSYH'ya oran olarak bir önceki yıla göre 1,5 puan, genel devlet toplam harcamaları 2,8 puan azalmıştır. 2021 yılında 2020 yılına göre, genel devlet cari giderlerinde 1,8, transfer harcamalarında ise 1 puan azalış kaydedilmiştir. Bu çerçevede, GSYH'ya oran olarak genel devlet açığı 1,3 puan azalarak yüzde 2,6 olarak gerçekleşmiştir. 2021 yılı kamu kesimi borçlanma gereği bir önceki yıla göre GSYH'ya oran olarak 1,4 puan azalışla yüzde 2,5 düzeyinde kaydedilmiş, AB tanımlı genel yönetim borç stokunun GSYH'ya oranı bir önceki yıla göre 2,4 puan artarak yüzde 42 olarak gerçekleşmiştir. 2021 yılı sonunda döviz kuru ve emtia fiyatlarında gözlemlenen artış ile izleyen aylarda enerji fiyatlarının öngörülerin üzerinde artması küresel ekonomik görünümde bozulmaya sebep olmuş, ülkemizi de etkileyen bu gelişmeler çerçevesinde 2022 yılı program hedeflerinde revizyon yapma ihtiyacı doğmuştur. Bu çerçevede gelir ve harcama nominal büyüklüklerinde meydana gelen değişim sebebiyle ek bütçe yapılmıştır. Bu gelişmeler çerçevesinde, 2022 yılında merkezi yönetim bütçe açığının GSYH'ya oranının OVP (2022- 2024)'de öngörülen yüzde 3,5'lik hedefe göre 0,1 puan iyileşerek yüzde 3,4 oranında gerçekleşmesi beklenmektedir. 2022 yılında, bir önceki yıla göre, genel devlet toplam gelirlerinin GSYH'ya oranının 1,4 puan azalması, genel devlet toplam harcamalarının ise 0,8 puan azalması beklenmektedir. 2022 yılında 2021 yılına göre, genel devlet cari giderlerinin 1 puan azalması, transfer harcamalarının 0,2 puan azalması, yatırım harcamalarının ise 0,4 puan artması beklenmektedir. GSYH'ya oran olarak 2022 yılı genel devlet vergi gelirlerinde özellikle kazanç üzerinden alınan vergilerden kaynaklı olumlu bir performans beklenirken, vergi dışı gelirler ve sosyal güvenlik prim tahsilatlarında düşüş öngörülmektedir. Bu çerçevede, GSYH'ya oran olarak genel devlet açığının bir önceki yıla göre 0,6 puan artarak yüzde 3,2; genel devlet faiz dışı açığının İse yüzde 0,7 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. 2022 yılı kamu kesimi borçlanma gereğinin GSYH'ya oranla yüzde 6,4 olarak, AB tanımlı genel yönetim borç stokunun GSYH'ya oranının ise bir önceki yıla göre 5,3 puan azalarak 36,7 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. Il. TEMEL AMAÇLAR OVP'nin temel amacı, Türkiye Ekonomi Modeli'ni esas alarak yatırım, istihdam, üretim ve ihracatı önceleyen büyümenin sürdürülmesi, verimli ve rekabetçi yerli üretim yapısının güçlendirilmesi, ithalat bağımlılığının azaltılması, kalıcı fiyat istikrarına ulaşılması, beşeri sermaye ve işgücü kalitesinin artırılması, iş ve yatırım ortamının iyileştirilmesi, sürdürülebilir, kapsayıcı büyüme ile adaletli paylaşıma yönelik ekonomik dönüşümün gerçekleştirilmesidir. Salgın sonrası göreli bir toparlanma eğilimine giren, ancak, jeopolitik riskler ve yüksek enflasyon ile bozulan küresel ekonomik görünüme rağmen Türkiye ekonomisi güçlü büyümesini sürdürebilmiştir. Program döneminde büyüme potansiyelini ve istihdamı artıran, yüksek katma değerli üretimi öncelikli kılan ve ihracat temelli sürdürülebilir büyüme stratejisi kararlı bir biçimde uygulanacaktır. Hizmet gelirlerinde sağlanacak artışın yanında dijital dönüşümü dikkate alarak ithalat bağımlılığın azaltılması, ihracatta ürün ve ülke çeşitlendirmesi ile katma değeri yüksek üretimin desteklenmesine yönelik uygulamaların sürdürülmesiyle cari işlemler açığının kademeli bir şekilde azaltılması hedeflenmektedir. Bu dönemde, fiyat artışlarını etkileyen tüm unsurları ve bu unsurların etkileşimini temel alan ve sürdürülebilir fiyat istikrarını önceleyen bir yaklaşımla enflasyonun tek haneli seviyelere düşürülmesi hedeflenmektedir. Finansal sistemde tasarrufların artırılması, kaynak dağılımında etkinliğin sağlanması, sermaye piyasalarının geliştirilmesi yoluyla finansmana erişimin kolaylaştırılması ve finansal okuryazarlığın yaygınlaştırılması suretiyle finansal istikrarın desteklenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca Program süresince, iklim değişikliğinin çevresel, sosyal ve ekonomik alandaki çok yönlü etkileri dikkate alınarak ve kalkınma öncelikleri çerçevesinde ekonominin her alanında ve tüm sektörlerde yeşil dönüşüme önem verilecektir. Tarihi yüksek seviyelerine ulaşan istihdam ve işgücünün Program döneminde ekonomik aktivitedeki istikrarlı seyir ile artış eğilimini sürdürmesi, aktif işgücü politikaları başta olmak üzere ekonomide gelişen ihtiyaçlara cevap verecek şekilde meslek edindirici, nitelikli istihdam edilebilirliği ve üretkenliği artırıcı politikalarla işgücü potansiyelimizin azami şekilde kullanılması amaçlanmaktadır. Program döneminde bütçe disiplini sürdürülerek kamu açıklarının tedrici olarak azaltılması ve mali yapının daha da güçlendirilmesi izlenecek maliye politikasının temel amacı olacaktır. Ili. MAKROEKONOMİK HEDEFLER VE POLİTİKALAR? 1. Büyüme Ekonomik aktivite üzerinde salgının etkisinin azalmasıyla birlikte ekonomide iç ve dış talebin dengelendiği bir görünüm tesis edilmiş olup bu yapının sürdürülmesi hedeflenmektedir. Bu çerçevede, son yıllarda önemli kazanımlar sağlayan ihracat odaklı büyüme stratejisi verimli ve rekabetçi bir şekilde devam ettirilecektir. İş ve yatırım ortamının iyileştirilmesi ile beraber daha yenilikçi bir üretim yapısının geliştirilmesinin yanı sıra iş gücü ve kaynakların verimliliğini artırıcı politikalar sürdürülecektir. Güçlü, sürdürülebilir ve istihdamı destekleyen büyümenin potansiyel hızında seyretmesi amacıyla para, maliye ve gelirler politikaları koordinasyon içerisinde yürütülmeye devam edilecektir. Program döneminde özel sektördeki üretken alanlara yönelik yatırımlarla desteklenen, sürdürülebilir bir büyüme ve kalkınma stratejisiyle ortalama yüzde 5,3 oranında büyüme hedeflenmektedir. Büyümeye yönelik öngörülen verimlilik artışının özel kesim yatırımları ve yapısal reformlarla sağlanması beklenmektedir. ? Makroekonomi ve kamu maliyesine ilişkin temel gösterge ve hedefler Ek 1'de yer almaktadır. Grafik 8: Büyüme (Yüzde) a2 11,4... ilü 8 N Ma sg SB BS g ELM 2021 2022 GT 2023 OVP 2024 OvP 2025 OVP Gr Görçekleşie Tahmini a, Politika ve Tedbirler 1. Makroekonomik istikrar ve iş ortamı güçlendirilerek sanayi sektöründe teknoloji yoğun sabit sermaye yatırımları ile doğrudan yabancı yatırımlar özendirilecek, sanayide teknolojik dönüşümü hızlandırmak üzere yatırım teşvik sisteminde dijital dönüşümü odağa alan ve yaygın etki oluşturacak yeni bir çerçeve oluşturulacaktır. 2. Üretim süreçlerinde ithalat bağımlılığını azaltan, teknoloji yoğun ve katma değerli ihracat potansiyeli yüksek, istihdama katkı sağlayacak öncelikli (sektörlerde yatırımlar desteklenecektir. 3. Yatırım teşvik sisteminde yenilikçi ve katma değerli üretime odaklanan, küresel değer zincirinde üst kademelere geçişi hedefleyen ve kümelenme öncelikleriyle uyumlu yatırımlara münhasıran destek sağlanacaktır. 4. Yerli ve uluslararası yatırımcılar ile iş birliklerini içerecek sabit sermaye yatırımları desteklenecektir. 5. Yatırımlara ilişkin hukuki süreçlerin hem yatırımcı hem girişimci açısından hızlandırılması sağlanacaktır. 6. Hazine Destekli Kefalet Sisteminin öncelikli sektörlerde rekabetçiliği ve verimliliği artıracak projelerde kullanılmasına ağırlık verilecek ve Kredi Garanti Fonu A.Ş. ile İhracatı Geliştirme A.Ş. aracılığıyla ihracatçı firmaların finansmana erişimi desteklenecektir. 7. Girişimcilik ekosistemini desteklemek için, girişim şirketlerinin yenilikçi iş modelleri ve projeleri ile Ar-Ge faaliyetlerinin finansmana erişimini kolaylaştırıcı Hazine Destekli Kefalet Sistemi kapsamında yeni destek paketleri hayata geçirilecektir. 8. Türkiye Kalkınma Fonu bünyesindeki girişim sermayesi yatırım fonları aracılığıyla katma değerli yerli ve yenilikçi üretim desteklenecektir. 9. Büyük ölçekli yatırımlar, büyüyen KOBİ'ler ve entegre tesisler için başta organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri olmak üzere planlı sanayi alanları oluşturulmasına devam edilerek, ülke yüzölçümü içerisinde toplam planlı sanayi alanlarının oranı artırılacaktır. 10. Türkiye'nin sahip olduğu çeşitli yerli ve yenilenebilir kaynaklar kullanılarak enerji arz güvenliğine destek olacak Ar-Ge çalışmaları ve yatırım projeleri hayata geçirilecektir. 11. Müşteri gereksinimlerini karşılayan Ar-Ge tabanlı çözüm önerilerinin, KOBİ'ler tarafından ticarileşebilir çıktılara dönüştürülmesi kamu ve özel sektör eş finansmanı ile sağlanacaktır. 12. Ar-Ge ekosistemi, salgın hastalıklar, iklim değişikliği ve doğal afetlerle mücadelenin yanı sıra yeşil ve dijital dönüşüm gibi küresel değişim ve dönüşüm alanları ile yeni gelişen teknolojilerden kaynaklanan zorluklarla mücadeleye yönelik her türlü teknoloji tabanlı ihtiyaca hızlı şekilde cevap verebilecek, çok disiplinli çalışmayı kolaylaştıran esnek bir yapıya kavuşturulacaktır. 13. Turcorn adayı ve küresel iddiası yüksek teknoloji girişimleri desteklenecek, Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında yükselen ve yıkıcı teknoloji alanlarında ve kritik alanlarda yeni teknoloji ve ürün geliştirmeye yönelik projeler desteklenecektir. 14. Stratejik öneme sahip alanlarda şirket, üniversite, araştırma altyapısı ve kamu Ar-Ge merkezlerinin bir araya geldiği ve "birlikte başarma" yaklaşımını esas alan büyük ölçekli platform ve ağ destekleri ile teknoloji ve ürün geliştirme süreçleri teşvik edilecek, patentli teknolojilerin sanayiye aktarılması sağlanacaktır. 15. Üniversiteler bünyesindeki merkezi ve tematik araştırma altyapılarının sanayi ile işbirliğini artıracak destekler hayata geçirilecektir. 16. Sürdürülebilir kalkınmayı destekleyecek şekilde sosyal ve beşeri bilimlerde araştırma ve geliştirme faaliyetleri desteklenecektir. 17. Teknolojik dönüşümü destekleyecek, refahın artırılmasına katkı sağlayacak yatırımların ekonomiye kazandırılmasına yönelik olarak pandemi sonrası dönemde yeniden şekillenen ticaret rotalarında Türkiye'nin avantajlı yönlerini ve önemli merkezlere olan yakınlığını ortaya koyan bir tanıtım raporu hazırlanacak ve bu çerçevede etkinlikler düzenlenecektir. 18. Güvenli kentleşmenin sağlanmasını teminen afetlere hazır, çevre ve iklim dostu, enerji verimliliği yüksek, kültürel değerlerini koruyan, yatay mimariyi esas alan kentsel dönüşüm çalışmaları hızlandırılacaktır. 2. Yeşil Dönüşüm İklim değişikliği nedeniyle, düşük karbon ekonomisine geçiş küresel ölçekte önem kazanmaktadır. İhracatımızda en büyük paya sahip olan AB, küresel düzeyde yaşanan enerji krizine bağlı olarak öncelikleri değişmiş görünmekle birlikte sıfır emisyonlu, kaynak verimli ve rekabetçi bir ekonomiye ulaşmak amacıyla yeşil dönüşüm politikalarında ilerleme kaydetmektedir. 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda iklim değişikliğiyle mücadelede benimsenen yeni yapısal dönüşüm perspektifi sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması bakımından önem arz etmektedir. Program döneminde iklim değişikliğinin çevresel, sosyal ve ekonomik alandaki çok yönlü etkileri dikkate alınarak kalkınma öncelikleri çerçevesinde ekonominin her alanında ve tüm sektörlerde yeşil dönüşüme yönelik adımlar atılmaya devam edilecektir. Politika ve Tedbirler 1. Net sıfır emisyon hedefine giden yolda orta vadeli düşük karbonlu büyüme stratejisi ortaya konulacak, sektörlerin yeşil dönüşüm için ihtiyaç duyacağı ilave yatırım miktarı tespit edilecek ve rekabet güçlerinin korunması amacıyla çeşitli destek mekanizmaları planlanacaktır. 2. Sektörlerin mevcut en iyi teknikler ve en iyi çevresel uygulamalar çerçevesinde düşük karbonlu üretime geçişi için yol haritaları hazırlanacak ve uygulamalar teşvik edilecektir. 3. 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda sürdürülen Ulusal Katkı Beyanı ve Uzun Dönemli İklim Değişikliği Stratejisi ve Ulusal İklim Değişikliği Eylem Planı hazırlık çalışmaları, kalkınma planı başta olmak üzere üst politika belgeleriyle uyumlu olacak şekilde tamamlanacaktır. 4. Yeşil dönüşüm altyapısının oluşturulması için başta tarım, sanayi, ulaştırma ve enerji sektörlerinde olmak üzere yeşil teknoloji Ar-Ge projeleri desteklenmeye devam edilecek, yeşil hidrojen ve enerji depolama gibi emisyon azaltılmasına katkı sağlayan teknolojilerin yatırım ekosistemi geliştirilecektir. 5. Yeşil dönüşüme işgücü piyasasının adil geçişinin sağlanması için gerekli önlemler alınacaktır. 6. İklim finansmanına erişim imkânları özel sektörün ihtiyaçları dikkate alınarak genişletilecek, verimlilik artıran, dönüştürücü nitelikli, katma değeri yüksek, sera gazı emisyon artışını sınırlayan ve yeşil becerileri artıran yatırımlara öncelik verilecektir. 7. Başta ihracat yapan KOBİ'ler olmak üzere firmaların yeşil dönüşüme uyumlarını kolaylaştırmak üzere destek mekanizmaları geliştirilecek ve üretilen ürün ve hizmetlerin değer zincirindeki çevresel ve sosyal risklerin ölçülmesi, analizi ve yönetimi konusundaki kapasite geliştirilecektir. 8. AB'nin Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizmasına (SKDM) geçiş dönemi iyi değerlendirilerek SKDM'den hızlı etkilenecek sektörler için en düşük maliyetle emisyon azaltımına yönelik politikalar hayata geçirilecektir. 9. SKDM'ye uyum kapsamında etkin işleyen Ulusal Emisyon Ticaret Sistemi geliştirilecek, mevcut vergilerin karbon vergisine dönüştürülmesi konusunda Türk Vergi Sistemi gözden geçirilecek ve karbon fiyatlandırma araçlarının kalkınma ve yatırım ortamı üzerinde yol açacağı ekonomik ve sosyal etkiler analiz edilecektir. 10. İklim değişikliğinin oluşturacağı olumsuz etkilerden, ülkemiz tarımını ve çiftçilerimizi korumak için tarım sigortasının koruma altına aldığı ürünler ve riskler bazında kapsamı genişletilecektir. 11. Çevresel olarak sürdürülebilir bir iktisadi faaliyetin taşıması gereken nitelikleri belirleyen ve yeşil boyamaya karşı koruma sağlayacak, uluslararası ortak bir sınıflama sistemi ile uyumlu ve ülkemizin özgün ihtiyaçlarını gözeten bilimsel temelli Ulusal Yeşil Taksonomi mevzuatı hazırlanacaktır. 12. Verimliliği artıran ve atık yönetimine katkıda bulunan döngüsel ekonomiye geçiş için bütüncül bir Ulusal Döngüsel Ekonomi Eylem Planı hazırlanacaktır. 13. Yeşil Organize Sanayi Bölgesi ile Yeşil Endüstri Bölgesi sertifikasyon sistemi tamamlanarak; çevreye duyarlı, sürdürülebilir sanayi ve döngüsel ekonomi alanları oluşturulmasına hız verilecektir. 14. Doğadaki kaynak kullanımının azaltılması ve geri dönüştürülmüş hammaddelerin ekonomiye kazandırılması amacıyla üretim ve tüketim faaliyetlerinden sonra ortaya çıkan atıklar döngüsel ekonomi ilkelerine uygun süreçler yoluyla tekrar üretim sürecine dâhil edilecek, geri kazanılmış ikincil ürüne ait standartlar belirlenecek, teşvik ve yönlendirme sistemi geliştirilecektir. 15. Sıfır atık uygulamaları hanehalkını da kapsayacak şekilde yaygınlaştırılacaktır. 16. Net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda korunan alan büyüklüğü artırılarak doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı ve biyolojik çeşitliliğin korunması sağlanacaktır. 17. Karbon emisyonunun azaltılmasına yönelik orman varlığının artırılmasına, yeni yutak alanların oluşturulmasına devam edilecek, fidan ve tohum üretim ve ihracat kapasitesinin artırılmasına yönelik yatırımlar sürdürülecektir. 18. Ormanların korunması ve yangınlarla mücadele amacıyla kara ve hava taşıt filosunun artırılmasına devam edilecektir. 19. Demiryolu ulaştırması ve kentiçi ulaşım başta olmak üzere düşük karbonlu ve sürdürülebilir ulaşım sistemine geçişi kolaylaştıracak teknolojik dönüşümlere yönelik projeler geliştirilecektir. 20. Taşımacılıkta geleneksel yakıt kullanımının azaltılmasını teminen çok modlu taşımacılık terminalleri oluşturularak çevreye duyarlı yol projeleri uygulaması hayata geçirilecektir. 21. Türkiye deniz ticaret filosunun gençleştirilmesi ve geliştirilmesi ile yeşil liman uygulamasına yönelik teşvikler sağlanacak, denizlerimizde düşük emisyon bölgesi çalışmalarına yönelik önlemler alınacaktır. 3. İstihdam Kapsamlı politika tedbirleri ve güçlü iktisadi faaliyet sonucu tarihi yüksek seviyelerine ulaşan istihdam ve işgücünün Program döneminde özellikle işgücü piyasasına yönelik yapılacak yapısal reformlar ve hedeflenen büyüme oranlarına ulaşılması neticesinde artış eğilimini sürdürmesi öngörülmektedir. Program dönemi boyunca istihdamın yıllık ortalama 890 bin kişi artması ve işgücüne katılım oranlarındaki öngörülen artışa rağmen işsizlik oranının kademeli olarak gerileyerek 2025 yılında yüzde 9,6 seviyesinde gerçekleşmesi tahmin edilmektedir. Grafik 9: İşsizlik Oranı (Yüzde) 13,0 12,0 20 110 100 930 80 7,0 6,0 2021 2022G1 2023 OVP 2024 OVP 2025 OVP GT: Gerçekleşme Tahmini Politika ve Tedbirler 1. Nitelikli işgücünün geliştirilmesi amacıyla bölgesel ve sektör odaklı eğitim ihtiyaç analizleri yapılacak, mesleki eğitim programları dijital ve yeşil dönüşümün gereklerine cevap verecek şekilde güncellenecektir. 2. Tarım, savunma sanayii, yapay zekâ, siber güvenlik, temiz ve sürdürülebilir enerji, havacılık ve uzay teknolojileri alanlarında nitelikli işgücü yetiştirmeye yönelik sektörle iş birliği çalışmaları gerçekleştirilecektir. 3. Mesleklerin beceri envanterlerinin çıkarılmasına yönelik iş analizleri gerçekleştirilecek, eşleştirme sistemi beceri envanteri temelinde geliştirilecektir. 4. Eğitimde ve istihdamda olmayan gençlerin işgücüne katılımını artırmaya yönelik uygulamalar hayata geçirilecektir. 5. Dijital dönüşüm, teknolojik gelişmeler ve pandemi sürecinin iş mevzuatında ortaya çıkardığı ihtiyaçlara yönelik düzenlemeler yapılacaktır. 6. Uzaktan öğrenme yöntemleri teşvik edilerek bireylerin sertifika almalarına imkân tanınacak ve ulusal hayat boyu öğrenme izleme sistemi kurularak kalite, etkililik ve verimliliği sağlayacak eğitim programları geliştirilecektir. 7. Bilim ve teknoloji alanında çığır açıcı nitelikte gelişmeler sağlamaya yönelik hedefler içeren ve önemli keşif veya buluş yapma potansiyeli olan projeleri gerçekleştirecek lider ve genç araştırmacılar desteklenecektir. 8. Beyin göçünü önleyecek uygulamaların yanı sıra yüksek vasıflı bireylerin ülkeye geri dönüşünü sağlayacak tersine beyin göçü mekanizmaları hayata geçirilecektir. 9. İş sağlığı ve güvenliği kültürünün geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması maksadıyla çalışma hayatının tüm tarafları ile sosyal diyalog güçlendirilecek, teftiş programları veri madenciliğinden de yararlanılarak etkinleştirilecektir. 10. Geçici iş ilişkisi kurma faaliyetini kurumsal olarak yürüten işyerlerine yönelik denetimler gerçekleştirilecek ve ilgili faaliyetler kayıt altına alınacaktır. 11. İş Kulüpleri ve sanal istihdam fuarları özel politika gerektiren grupların işgücü piyasasına girişlerine ve kalıcı olmalarına yönelik olarak yaygınlaştırılacak, Destekli İstihdam Modeli kapsamında iş ve meslek danışmanlığı hizmeti verilecektir. 12. Kadınların, iş kurma ve geliştirme süreçlerinin kolaylaştırılması ve desteklenmesi, karar alma mekanizmalarında ve e-ticaret platformlarında daha fazla yer almalarının teşvik edilmesi, kadın kooperatifçiliğinin güçlendirilerek destekleyici hizmetlerin sunulması ile kadınlarda finansal okuryazarlığın geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülecektir. 13. İşveaile yaşamını uyumlaştırmak ve işgücüne katılımı teşvik etmek amacıyla çocuklar ile engelli ve yaşlı bireylere yönelik erişilebilir, toplum temelli gündüz bakım hizmetleri yaygınlaştırılacaktır. 14. Gençlerin, kadınların ve sosyal yardım yararlanıcılarının istihdama kazandırılması amacıyla aktif işgücü piyasası programlarından etkin bir şekilde yararlanmaları sağlanacaktır. 15. Gençlerin işgücü piyasasına geçişlerini kolaylaştırmak amacıyla staj, yarı zamanlı ve esnek çalışma modelleri yaygınlaştırılacak, kariyer farkındalıklarını artıracak eğitim, program ve faaliyetlere ağırlık verilecektir. 16. Mevcut insan kaynağının veriye dayalı analizi yapılarak işgücü piyasası ihtiyaçlarına yönelik strateji ve programlar geliştirilecektir. 17. Norm kadro, unvan standardizasyonu, kariyer planlama, performans değerleme gibi insan kaynakları süreçleri iş analizlerine dayalı olarak yapılandırılacaktır. 18. Mesleki yeterliliklerin ulusal ve uluslararası alanda geçerliliklerinin ve yeterlilik belgesine sahip çalışan sayısının artırılmasını sağlamak amacıyla mesleki yeterlilik, sınav ve belgelendirme mevzuatı geliştirilecektir. 4. Fiyat İstikrarı Program döneminde fiyat artışlarını etkileyen tüm unsurlarla mücadele edilerek enflasyonun tek haneli seviyelere düşürülmesi amaçlanmaktadır. Üretim ve verimlilik artışları sağlanarak TÜFE yıllık artış hızının 2025 yılı sonunda yüzde 9,9 olarak gerçekleşmesi hedeflenmektedir. Bu çerçevede, Türk lirasının istikrarlı bir görünüm sergileyeceği, gıda enflasyonunun program dönemi içinde tek haneli seviyelere düşürüleceği öngörülmektedir. Grafik 10: Yıl Sonu TÜFE Artış Oranı (Yüzde) 70,0 65,0 600 sag © 406 36,1 i 300 249 3,9 i 100 : 2021 2022G1 2023 OVP 2024 OVP 2025 OVP GT: Gerçekleşme Tahmini Ni Ni Politika ve Tedbirler 1. Fiyat istikrarının kalıcı olarak tesis edilmesi amacıyla enflasyon hedeflemesi uygulamasına devam edilecek, Merkez Bankası tarafından faiz politikasıyla birlikte, zorunlu karşılıklar, likidite, teminat ve proaktif rezerv yönetimine ilişkin politika bileşeni fiyat istikrarı hedefi gözetilerek etkin bir şekilde kullanılacaktır. 2. Fiyat istikrarını destekleyecek şekilde sürdürülebilir kalkınmaya yönelik yatırım-istihdamüretim-ihracat hedefleri doğrultusunda reel sektöre uygun finansman maliyetleriyle sağlanan krediler hedef odaklı olarak yaygınlaştırılacaktır. 3. Fiyatistikrarını sürdürülebilir hale getirmeyi hedefleyen politikaların asli unsuru olan Liralaşma stratejisi kapsamında finansal sistemde temel değer saklama aracının Türk lirası cinsinden varlıklar olmasını, hanehalkı, firma ve bankacılık kesimlerinin varlık ve yükümlülüklerinde Türk lirası cinsi kalemlerin ağırlığının artırılmasını, kamunun ve özel sektörün yurtiçindeki ticari işlemlerde fiyatlama ve ödemelerinin Türk lirası temel alınarak yapılmasını sağlayacak bütüncül politikalarla finansal mimarinin geliştirilmesi sağlanacaktır. Gelirler politikası fiyat istikrarını ve gelir dağılımını gözetecek şekilde para ve maliye politikaları ile eşgüdüm içerisinde belirlenmeye devam edecektir. Salgın döneminde daralan konut arzının hızla arttırılmasına, kira ve konut fiyatlarının düşürülmesine ve inşaat sektörünün canlandırılmasına katkı sağlanmasına yönelik olarak yeni sosyal konut projeleri geliştirilecek ve dar gelirli vatandaşların konuta erişim imkânı arttırılacaktır. Konut sektöründe arz ve talep dengesizliği kaynaklı fiyat dalgalanmalarını azaltacak şekilde şehirlerimizde daha sağlıklı yapılaşma koşullarının sağlanması ve arsa maliyetlerinin azaltılması amacıyla planlı, altyapısı tamamlanmış sosyal donatı alanlarına sahip Hazine arazileri ev yapmak isteyen vatandaşlarımıza sunulacaktır. Başta tohum, gübre, yem, mazot ve ilaç olmak üzere tarımda girdi maliyetlerinin azaltılması, finansman yükünü hafifletici, teknoloji odaklı dönüşümü sağlayıcı programlar uygulanması ve stratejik tarım ürünlerinde hedef yeterlilik oranlarında üretimin tesis edilmesi suretiyle gıda arz güvenliği sağlanacak, çiftçi gelirlerinin üretimin sürdürülebilirliğini temin edecek şekilde belirlenmesine devam edilecektir. Tarım arazilerinin amacı dışında kullanımının önüne geçilmesine, ekilebilir arazilerin üretime kazandırılmasına, sulanabilir alanların artırılmasına ve sertifikalı tohum kullanımının yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar sürdürülecektir. Tarımsal destekler üretimde verimliliği ve kaliteyi artıracak şekilde tahsis edilecek, etkin olmayan destekleme uygulamaları sona erdirilecektir. Fiyat istikrarını desteklemek üzere gıda ve tarım ürünleri stok takip sistemi oluşturulacak ve 10. gıda ürünleri depolarında izlenebilirlik artırılacaktır. Yaş sebze ürünlerinde arz sürekliliğinin sağlanması amacıyla jeotermal seracılık ve sera 11. yenileme yatırımları desteklenmeye devam edilecektir. Lojistik ve enerji maliyetleri dikkate alındığında, önümüzdeki dönemde büyük şehirlerin ihtiyacı 12. olan belirli yaş sebze ve meyvenin şehirlerin kendi çevrelerinde yetiştirilmesine ilişkin kent tarımı çalışmaları başlatılacak bu kapsamda üretim ve tüketim yerleri yakınlaştırılacaktır. Dijital tarım uygulamaları kapsamında, uydu, telsiz haberleşme ağları, hava araçları, yapay 13. zekâ, veri bilimi ve yoğun teknoloji kullanımı ile tahminler yapılacak, veri ve modelleme kalitesi artırılarak üretim planlaması yapılacaktır. Tarımsal üretimde öngörülebilirliğin artırılarak fiyat dalgalanmalarının önüne geçilmesini, 14. çiftçinin ürettiği ürünü değer fiyattan satabilmesini ve sanayinin ihtiyaç duyduğu kalitede ürünü tedarik edebilmesini teminen yeni mekanizmalar geliştirilecektir. Gıda ürünlerinin en az fireyle ve makul fiyatlarla tedarikini sağlamak üzere bütüncül bir 15. yaklaşımla hal ve kooperatifçilikte iyileştirmeler yapılarak dağıtımın kayıtlı ve en az lojistik maliyetli olmasına yönelik düzenlemeler hayata geçirilecektir. Fiyatların mal ve hizmetler için belirlenecek kodlar vasıtasıyla elektronik ortamda takip 16. edilmesi sağlanarak fiyat verilerine ülke çapında idari veri statüsü kazandırılacaktır. Perakende sektöründe tüketicinin tabi olduğu fiyatların şeffaf olarak kamuoyuyla paylaşımına 17. yönelik gerekli düzenlemeler teknolojik altyapısı olan firmalar için ivedilikle uygulanacak, küçük perakendecilerin teknolojik altyapıya kavuşturularak uygulamaya dahil olmaları sağlanacaktır. İndirim ve promosyon uygulamalarının tüketiciyi yanıltmama ve kapsayıcılık ilkeleri 18. doğrultusunda tüm tüketicilerin faydalanabileceği hız ve yoğunlukta yapılmasına yönelik düzenlemeler hayata geçirilecektir. 19. Tarımsal örgütlerin kurumsal kapasitelerinin güçlendirilmesini teminen üretim planlaması ve tedarik zincirinin kısaltılmasına yönelik olarak üretici örgütleri ve kooperatifleri daha aktif hale getirilecektir. 20. Üretici örgütlerinin ortak tedarik, pazarlama, satış ve makine kullanımının yanı sıra depolama, dağıtım ve nakliye hizmetleri gibi destekleyici hizmetleri sunmasını sağlayacak mekanizmalar hayata geçirilecektir. 21. Sürdürülebilirlik kapsamında meraların ıslahı ve korunması çalışmalarına hız verilecektir. 22. Küçük aile işletmelerinin kırsaldaki varlığı ve tarımsal üretime katkılarını artırmak için hayvan verimini artıracak şekilde ahır ve ağılların ıslahı gerçekleştirilecektir. 5. Ödemeler Dengesi Küresel ölçekte parasal sıkılaşma politikaları ve jeopolitik riskler 2022 yılının kalan döneminde ve 2023 yılında küresel ekonomik görünüm üzerinde baskılayıcı unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Bu durumun küresel ticaret üzerinde de olumsuz etki oluşturmasıyla ihracat artışının önümüzdeki dönemde bir miktar ivme kaybetmesi öngörülmektedir. Bununla birlikte, emtia fiyatlarındaki yüksek seviyelerin gerilemesi ve hizmet gelirlerindeki artışın etkisiyle cari işlemler dengesinde iyileşme yaşanacağı tahmin edilmektedir. Program döneminde, ithal girdi bağımlılığını azaltıcı, ihracatta ürün ve ülke çeşitlendirilmesini sağlayıcı, ihracatta katma değeri yüksek üretimi destekleyici politikaların cari işlemler açığının kademeli bir şekilde azaltılmasına katkı sağlaması öngörülmektedir. Cari işlemler açığındaki iyileşmeye ilave olarak uzun dönemli üretim ve verimlilik artışının sağlanması bakımından önem arz eden doğrudan yabancı yatırımlar yoluyla açığın finansman kalitesi artırılacaktır. Grafik 11: Cari İşlemler Dengesi/GSYH (Yüzde) 29 N 17 ai i 3 Ni << ——ğÇÇÇÇÇ 5,9 2021 2022G1 2023 OVP 2024 OVP 2025 OVP GT: Gerçekleşme Tahmini Politika ve Tedbirler 1. Türkiye'nin uluslararası görünürlüğünün arttırılması ve imajının güçlendirilmesi için kamu ve kültür diplomasisi faaliyetleri yoğunlaştırılacak, başta yakın coğrafyamız olmak üzere, diğer ülkelerle ticari ilişkilerin geliştirilmesi ve ülkemiz hak ve menfaatlerinin azami ölçüde gözetilmesini teminen ticaret diplomasisi araçları ile bölgesel ve çok taraflı işbirliği platformları etkin şekilde kullanılacaktır. 2. Bölgesel ve çok taraflı işbirliği platformlarından en etkin şekilde istifade edilerek ticari bağlarımız çeşitlendirilecek ve yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızı, iş dünyasını ve finansman unsurlarını temel alan bütüncül yaklaşım sürdürülecektir. Dış ticarette rekabetçiliğimizin artırılması ve tedarik zincirlerindeki konumumuzun güçlendirilmesine yönelik politikalar, çevresel faktörler de göz önünde bulundurularak Yeşil Mutabakat Eylem Planına uygun biçimde yürütülecektir. Değişen tüketici eğilimleriyle teknolojik gelişmeler doğrultusunda turizmin çeşitlendirilmesi amacıyla alternatif turizm ürünleri belirlenecek, hedef pazarlarda tanıtım faaliyetleri yürütülecektir. Mevcut pazarlarımızın geliştirilmesinin yanı sıra pazar çeşitliliğini sağlamak amacıyla başta uzak doğu ülkeleri olmak üzere dünyada yükselen pazar konumundaki ülkelerden gelen ziyaretçi sayısını artırmaya yönelik çalışmalar yürütülecektir. Ülkemiz turizminin sürdürülebilirlik ilkesi çerçevesinde geliştirilmesi amacıyla Ulusal Sürdürülebilir Turizm Programı kapsamında yeni standartlar belirlenecek ve programın tanıtımı uluslararası alanda yapılacaktır. Sağlık turizmi alanında ülke tanınırlığı ve tercih edilirliği artırılacak, sağlık turizmi hizmet kapasitesi nitelik ve nicelik olarak geliştirilecek ve "Heal in Türkiye" markasıyla sağlık hizmet ihracatına yönelik tanıtım faaliyetleri yürütülecektir. İhracat odaklı büyüme hedefi kapsamında, AB ile tercihli ticari ilişkilerimizin temelini oluşturan Gümrük Birliği'nin güncellenmesinin yanı sıra yeni serbest ticaret anlaşmaları müzakere edilecek ve yürürlükteki serbest ticaret anlaşmalarının kapsamının genişletilmesine yönelik çalışmalar sürdürülecektir. Öncelikli sektörlere yönelik ticari ve ekonomik ilişkiler, Girişimci ve İnsani Dış Politikamız çerçevesinde derinleştirilip çeşitlendirilecek; Afrika ve Latin Amerika'ya yönelik ortaklık ve açılım politikalarıyla Yeniden Asya girişimine somut hedefler doğrultusunda devam edilecektir. Türk Eximbank'ın iş modeli uluslararası en iyi uygulamalar dikkate alınarak güncellenecek, 10. fonlama imkanları öncelikle KOBİ'lerin ihracatı ile yüksek teknoloji ve katma değerli ihracatın finansmanında kullanılacaktır. Elektronik ticaret pazar yerlerinde mikro işletmeler, küçük ve orta büyüklükteki işletmeler ile 11. esnafların haklarını koruyucu tedbirler alınarak daha adil ve şeffaf piyasa yapısı sağlanacaktır. Hizmet ihracatçılarının verimlilik düzeyleri ile rekabet güçlerinin artırılmasını teminen 12. güncellenen devlet yardımı programları uygulamasına devam edilecektir. Bilişim, yazılım, dijital oyun, telekomünikasyon, finansal teknolojiler (fintek), akıllı şehircilik 13. alanlarında sektörlerin yurtdışına açılması ve ihracatının artırılmasına yönelik sektöre özel kurgulanan destekler verilecektir. Küresel rekabet gücümüzün artırılması ve dışa bağımlılığın azaltılması için ihtiyaç duyulan aşı, 14. ilaç, tıbbi cihaz, tanı kiti ve yapay zekâ tabanlı sağlık teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik projeler desteklenecektir. Sakarya Doğal Gaz Sahasının ekonomiye kazandırılmasına yönelik çalışmalar başta olmak üzere 15. yurtiçinde ve yurtdışında petrol ve doğal gaz arama ve üretim faaliyetleri artırılarak sürdürülecektir. Yeni rüzgar ve güneş enerji santral projeleri tesis edilerek yenilenebilir enerjiye dayalı elektrik 16. kurulu gücü artırılacak, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı ve benzeri mekanizmalarla yerli üretim, Ar-Ge ve teknoloji transferi faaliyetleri desteklenecektir. Enerji verimliliğini ve tasarrufunu artırıcı uygulamalar hayata geçirilecektir. 17. Stratejik ve kritik minerallerin arama çalışmaları hızlandırılacak, yurtiçinde işlenerek ara veya 18. uç ürünlere dönüştürülmesi yoluyla madenlerimizin katma değeri artırılacaktır. Lojistik açıdan kritik önemi haiz bölge ve ülkelerde Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağlarının 19. kurulmasına ve işletilmesine yönelik destek sağlanacaktır. Serbest bölgelere yüksek teknoloji içeren yatırımlar çekilerek ekonominin rekabet gücü 20. artırılacaktır. 21. İhracatın artırılması ve iş süreçlerinin hızlandırılması amacıyla gümrük idareleri ve gümrük kapılarının işlem kapasiteleri artırılacak ve altyapıları yenilenecektir. 22. Gümrüklü sahalarda yerli teknolojiler yaygınlaştırılarak kaçakçılıkla mücadelede etkinlik artırılacaktır. 6. Finansal İstikrar Finansal sistemde tasarrufların artırılması, kaynak dağılımında etkinliğin sağlanması, sermaye piyasaları geliştirilerek finansmana erişimin kolaylaştırılması ve finansal okuryazarlığın yaygınlaştırılması suretiyle finansal istikrarın desteklenmesi amaçlanmaktadır. Program döneminde ekonominin dışsal ve geçici oynaklıklara karşı direncinin artırılmasına yönelik düzenleyici tedbirlerle finansal istikrarın güçlendirilmesi, finans sektörünün yüksek katma değerli ve ihracata katkı sunan sektörleri desteklemesi sağlanarak dış finansmana bağımlılıktan kaynaklanan kırılganlıkların en aza indirilmesi hedeflenmektedir. Politika ve Tedbirler 1. Finansal aracılık işlemlerinin Türk lirasının cazibesinin artırılmasına yönelik politikalarla uyumlu şekilde gerçekleşmesi sağlanacaktır. 2. Türk lirası cinsinden mevduatın toplam içerisindeki payının yükseltilmesini teminen teşvik mekanizmaları uygulamaya konulacaktır. 3. Ödemeler alanında Açık Bankacılık ve Kamu Ödeme Geçidi projeleri 2023 yılında devreye alınacak ve FAST ile TR Karekodlu Ödemelerin yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecektir. 4. Kartlı ödemelerde yerli ve milli kart şeması TROY'un kullanımının yaygınlığı artırılacaktır. 5. Dijital Lira Araştırma Geliştirme Projesinin birinci ve ikinci faz pilot bulguları doğrultusunda, ödemeler için Dijital Türk Lirasının kullanım testlerine başlanacaktır. 6. Yastık altı altınlarının ekonomiye kazandırılmasına yönelik FATSİ (Altın Cinsi Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması) uygulaması geliştirilerek yaygınlaştırılacaktır. 7. Ülke ekonomisine kaynak sağlayan YUVAM hesabi uygulaması (geliştirilerek yaygınlaştırılacaktır. 8. Finansal sektörün boyutuna, karmaşıklığına ve gelişimine uygun denetleyici teknolojiler odaklı yeni denetim uygulama ve yöntemleri hayata geçirilecektir. 9. Basel Komitesi'nin 2023 yılı başında uygulamaya koymayı planladığı Basel Il Final düzenlemesine uyum sağlanması için bankacılık mevzuatında gerekli değişiklikler yapılacak ve AB'ye paralel olarak 2025 yılında tam uygulamaya geçilecektir. 10. Katılım finans sisteminin standartlar, derecelendirme, lisanslama ve uyuşmazlıkların çözümüne yönelik alanlarda kurumsallaşması güçlendirilecek ve güçlü bir mevzuat altyapısına sahip olması sağlanacaktır. 11. Sermaye piyasaları ve yatırımcı tabanı genişletilerek katılım finans sektöründeki gelişimi de destekleyen yeni ürün, hizmet ve piyasalar geliştirilecektir. 12. Borsa İstanbul bünyesinde kira sertifikaları, katılım esaslı pay senetleri ve katılım esaslı diğer menkul kıymetler gibi katılım sermaye piyasası ürünlerinden münhasıran endeksler oluşturulacaktır. 13. Finansal teknoloji alanında uzun vadeli strateji açıklanacak, yurtiçi ve yurtdışı yatırımcılar ile girişimciler için Türkiye Fintek Rehberi hazırlanacaktır. 14. Finans sektörünün hızla dijitalleşmesiyle açığa çıkan bilgi güvenliği, kişisel verilerin korunması ve finansal tüketicilerin bilinçlendirilmesi ihtiyacına yönelik çalışmalar desteklenecek, kurumsal kapasite güçlendirilecek ve siber dolandırıcılıkla etkin mücadele edilmesine devam edilecektir. 15. Finansal alanda kullanılan teknoloji ekosisteminin gelişiminin desteklenmesi ve finans sektöründe dijitalleşmede öncü ülkeler arasında olma hedefine uygun olarak bilgi sistemlerine ilişkin mevzuat güncellenmeye devam edilecektir. 16. Finans ekosistemine destek hizmeti veren kritik finansal teknoloji firmaları da denetim ve yaptırım kapsamına alınacaktır. 17. Kripto varlık alım satım platformları düzenleme kapsamına alınacaktır. 18. Avrupa Yeşil Mutabakatına uyum kapsamında yeşil bankacılık uygulamalarının geliştirilmesi için strateji oluşturma, kurumsal yapılanma, risk yönetimi, raporlama ve kamuoyuna açıklama alanlarında rehberler hazırlanacaktır. 19. Sürdürülebilirlik raporlama ilkelerinin uluslararası gelişmelere uyumlu olarak güncellenmesi, kurumsal yatırımcıların sorumlu yatırım yaklaşımlarıyla sürdürülebilirlik danışmanlığı veren şirketlerin düzenlenmesi ve iklim risklerinin tanımlanarak gözetim uygulamalarına entegre edilmesine yönelik strateji geliştirme ve düzenleme çalışmaları yürütülecektir. 20. Doğal afetlerden kaynaklanabilecek mağduriyetlere karşı vatandaşlarımızı korumak ve kamu yükünü hafifletmek için bütüncül bir afet sigortası ürünü olarak tasarlanan Zorunlu Afet Sigortası konut sahiplerine sunulmaya başlanacaktır. 21. Finansal ürün ve hizmetler konusundaki farkındalığın artırılması, finansal piyasalardaki risklerin anlaşılması amacıyla halen yürütülmekte olan finansal eğitim faaliyetleri yaygınlaştırılacak ve finansal okuryazarlık seviyesi artırılacaktır. 22. Ülkemizdesigortalılık oranının ve katılımcı sayısının yeterli düzeye ulaşması, sigortacılık ve özel emeklilik sektörünün derinleşmesi ve tabana yayılması amacıyla bireysel sigorta ve özel emeklilik branşlarında ürün çeşitliliğinin artmasını destekleyen uygulamalar geliştirilecektir. 23. Otomatik katılım sistemi diğer emeklilik sistemleri ile birlikte bütüncül bir şekilde değerlendirilerek çalışanlar için uzun dönemli ve tamamlayıcı bir tasarruf ve özel emeklilik sistemine dönüştürülecektir. 7. Kamu Maliyesi Kamu kesimi genel dengesinin 2023 yılında GSYH'ya oran olarak yüzde 4 açık vermesi ve söz konusu açığın Program dönemi sonu itibarıyla yüzde 1,1 seviyesine gerilemesi öngörülmektedir. 2023 yılı sonunda GSYH'ya oran olarak yüzde 2,2 olan program tanımlı kamu kesimi açığının dönem sonunda yüzde 0,5 fazlaya dönmesi beklenmektedir. 2023 yılı sonunda GSYH'ya oran olarak yüzde 3,5 olması öngörülen genel devlet açığının Program dönemi sonunda yüzde 1,4 seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Genel devlet toplam harcama ve gelirlerinin GSYH'ya oranlarının, 2023 yılındaki sırasıyla yüzde 34,3 ve yüzde 30,8 olan seviyelerinden Program dönemi sonunda kademeli bir azalışla yüzde 31,8 ve yüzde 30,4 seviyelerine gerilemesi beklenmektedir. Merkezi yönetim bütçe açığının GSYH'ya oran olarak 2023 yılında yüzde 3,5 ve Program dönemi sonunda yüzde 1,5 olarak gerçekleşeceği, faiz dışı dengenin 2023 yılında yüzde 0,5 açık vereceği ve Program dönemi sonunda ise yüzde 1,3 fazlaya döneceği öngörülmektedir. 2023 yılında, GSYH'ya oran olarak 1,1 puan artışla yüzde 23,4'e yükselmesi beklenen toplam vergi yükünün Program döneminde yatay bir seyir izleyerek 2023 yılı seviyesini koruması beklenmektedir. GSYH'ya oranla 2023 yılında yüzde 35,2 olarak gerçekleşmesi beklenen AB tanımlı genel yönetim borç stokunun Program dönemi sonunda yüzde 32,1'e düşürülmesi hedeflenmektedir. Merkezi yönetim bütçe giderlerinin GSYH'ya oranının 2023 yılında yüzde 24, merkezi yönetim bütçesi faiz hariç bütçe giderlerinin GSYH'ya oranının ise yüzde 20,9 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. Merkezi yönetim bütçe gelirleri ise, makroekonomik tahminler ile gelir politikalarının bütçe gelirlerine etkileri, ulusal ve uluslararası piyasalardaki gelişmeler ve gelirlerin geçmiş yıllarda gösterdiği eğilimler dikkate alınarak belirlenmiştir. Merkezi yönetim bütçe gelirlerinin GSYH'ya oranının 2023 yılında yüzde 20,4, merkezi yönetim bütçesi vergi gelirlerinin GSYH'ya oranının ise yüzde 17,2 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. Borçlanma politikası sürdürülebilir, saydam ve hesap verebilir borç yönetimi çerçevesinde, stratejik ölçütlere dayalı olarak sürdürülecektir. Borçlanmanın ağırlıklı olarak sabit getirili ve TL cinsi enstrümanlarla yapılması, yurtiçi döviz ve altın borçlanmalarının piyasa koşulları çerçevesinde aşamalı olarak azaltılması stratejilerine devam edilecektir. Politika ve Tedbirler 1. Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sisteminin ulusal düzeyde hayata geçirilmesi süreci hızlandırılacak, kamu kurumlarının ilgili tüm sistemleri arasında tam entegrasyon sağlanacaktır. 2. Kamu harcama politikasının çok yıllı bütçeleme yaklaşımı çerçevesinde belirlenen politika öncelikleri ve kamu idarelerine tahsis edilen ödenek tavanları doğrultusunda yürütülmesi esas olacaktır. 3. Harcama gözden geçirmelerine devam edilecek, harcama programlarının etkinliği artırılacak ve harcamalar kontrol altında tutulacaktır. 4. Kamu hizmetleri, bütçe imkânları içinde kalınarak ayrılan kaynakların üzerinde harcama yapılmasına yol açılmadan azami tasarruf anlayışı içinde yerine getirilecektir. 5. Enerji fiyatlarında meydana gelen yüksek artışların başta dar gelirliler olmak üzere nihai tüketiciye yansıtılmaması politikası sürdürülecektir. 6. Kamu kaynaklarının daha etkin şekilde değerlendirilmesi ve hazine nakit rezervinin güçlendirilmesi için Tek Hazine Kurumlar Hesabının kapsamı genişletilecektir. 7. Taşıt bazlı masraf yönetimi başta olmak üzere Kamu Filo Yönetim Sisteminin uygulama modelleri kamu idarelerine yaygınlaştırılacaktır. 8. Kamu gelir politikaları kamu harcamaları için ihtiyaç duyulan finansmanın sağlanması, sosyoekonomik kalkınma ve adaletin desteklenmesi, ekonominin uluslararası düzeyde rekabet gücünün artırılması, yurtiçi tasarruflara katkı sağlanması, fiyat istikrarının kalıcı olarak tesis edilmesi ve sürdürülmesi hedefleri doğrultusunda yürütülecektir. 9. Kamumali yönetiminde sürdürülebilir ve sağlıklı gelir kaynaklarının artırılması için vergilemede adalet, eşitlik, öngörülebilirlik ve şeffaflık ilkeleri temelinde vergi tabanının genişletilmesi ve gönüllü uyumun artırılmasına yönelik çalışmalar sürdürülecektir. 10. Vergi mevzuatının güncel gereksinimleri karşılayan, anlaşılır, kolay uygulanabilir ve sade bir yapıya kavuşturulması hedefi çerçevesinde temel vergi kanunlarının gözden geçirilmesi çalışmalarına devam edilecektir. 11. Vergisel teşvikler ile istisna ve muafiyetler, etkililik ve etkinlik değerlendirmeleri yapılarak sürekli gözden geçirilecektir. 12. Dijital ekonominin sağlıklı olarak kavranması ve vergilendirilmesine yönelik çalışmalara devam edilecektir. 13. Kamu gelirlerine yönelik tahsilat performansı artırılacak, vergi denetiminde risk odaklı ve uzaktan denetim sistemleri uygulamaları yaygınlaştırılacaktır. 14. Kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye kararlılıkla devam edilecek, bu kapsamda program dönemini de kapsayan yeni eylem planı hazırlanarak uygulamaya konulacak, vergi güvenlik müesseseleri oluşturulacaktır. 15. Vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi amacıyla ilgili sektör ve alanlara ilişkin potansiyel risk unsurları ortaya konularak önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler uygulanacaktır. 16. Kayıt dışı istihdam ve kayıt dışı ücretle mücadelede veri analizine dayalı risk odaklı denetim faaliyetleri artırılacak, prim tabanı genişletilecektir. 17. Mükellef hizmetlerinin geliştirilmesi ve mükellef hizmetleri yönetiminin etkin, güncel ve hızlı bir şekilde merkezi olarak yönetilebilmesi için yeni nesil iletişim kanalları kullanılarak sürekli hizmet sunumu yapılması sağlanacaktır. 18. Kamu maliyesine yönelik uygulama sonuçlarının şeffaf ve ayrıntılı bir şekilde paylaşılması çalışmaları genişletilerek vergi istatistikleri düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılacaktır. 19. KİT'ler karlılık ve verimlilik esasıyla piyasa şartlarını da dikkate alarak makroekonomik, sektörel ve sosyal politikalar ile uyumlu şekilde faaliyetlerini sürdürecektir. 20. Sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği güçlendirilecektir. 21. Sağlık hizmetlerinin geri ödemesinde risk analizine ve hizmet sunucularının davranışlarını dikkate alan denetim modelleri geliştirilecektir. 22. Sosyal Güvenlik Kurumunun bilişim sistemleri güçlendirilecek, geri ödeme, emeklilik ve tescil işlemleriyle ilgili bilgi sistemlerinin entegrasyonu iyileştirilecek ve vatandaşların daha az belge ile etkin, hızlı ve tek elden hizmet alması için kurumlar arası veri paylaşımı artırılacaktır. 23. Devlet Malzeme Ofisi ile birlikte Sağlık Market Uygulamasının kapsamı genişletilerek ilaç ve medikal malzeme tedarik zinciri daha da güçlendirilecektir. 8. Merkezi Yönetim Bütçesi Ödenek Teklif Tavanları ve Bütçe Sürecine İlişkin Hususlar 5018 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi gereğince, söz konusu Kanuna ekli (1) ve (11) sayılı cetvellerde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idarelerin 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ilişkin ödenek teklif tavanları Ek 2'de yer almaktadır. 2023, 2024 ve 2025 yılları bütçe teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından 5018 sayılı Kanunun 15, 16, 17 ve 18 inci maddelerine uygun olarak çok yıllı bütçeleme anlayışı ile uyumlu bir şekilde hazırlanacaktır. Çok yıllı bütçelemenin başarılı bir şekilde sürdürülmesi, bütçe uygulamalarında kamu idareleri arasında gerekli iş birliği ve eş güdümün sağlıklı bir şekilde yürütülmesine bağlı bulunmaktadır. Ayrıca, idarelerin bütçe tekliflerini hazırlarken 2021/14 sayılı Tasarruf Tedbirleri ile ilgili Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer alan düzenlemelere uymaları gerekmektedir. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, Bütçe Çağrısı ve eki Bütçe Hazırlama Rehberi ile Yatırım Genelgesi ve eki Yatırım Programı Hazırlama Rehberindeki esas ve usuller çerçevesinde 2023-2025 yıllarını kapsayan bütçe tekliflerini hazırlayarak 30 Eylül 2022 tarihine kadar Strateji ve Bütçe Başkanlığına teslim edeceklerdir. EKİ: Makroekonomi ve Kamu Maliyesine İlişkin Temel Göstergeler ve Hedefler Tablo 11: Temel Ekonomik Büyüklükler 2022 (GTİ 2023 (P) 2025 (P) 2021 BÜYÜM GSYH (Milyar TL, Cari Fiyatlarla) 7.249 13.429 18.654. 23438 GSYH (Milyar Dolar, Cari Fiyatlarla) 807. 808. 867 | 952 Kişi Başına Gelir (GSYH, Dolar) , 9592 9485 10071 i 10.931 GSYH Büyümesi ©) —. 50. 50. 5,5 Toplam Tüketim © ! 12,8 9,9 3,8 43 Kamu) 15. 3,0 3,6. 4,0 Özele 14,5. 10,8 3,9 43 Toplam Sabit Sermaye Yatırımı © 7,4 3,6 42 6,6 Kamu 26. 10! yi Özele) 79 4,5! 72 Toplam Yurtiçi Tasarruf / GSYH | 30,0 314. 32,0 Kamu | 0,8. 0,5. 0,5 Özel —. Toplam Tasarruf -Yatırım Farkı / GSYH © -12 Kamu -2,8 Özel 1,6 Toplam Nihai Yurtiçi Talep © | Net İhracatın Büyümeye Katkısı “Nüfus (Yıl Ortası, Bin Kişi) © © 8447. 85142 86128 870904 88043) İşgücüne Katılma Oranı (96) 51,4 | 53,1 53,6 54,2 54,7 | İstihdam Düzeyi (Bin Kişi) . 28.797 30655 31520; 32423 33316 İstihdam Oranı (96) 45,2 47,4 48/1 | 48,8 | İşsizlik Oranı (96) 10,8 104 9,9 İhracat (GTS tanımlı, fob) (Milyar Dolar) © 225, 2550 2650; 2850 0! İthalat (GTS tanımlı, cif) (Milyar Dolar) © , 2714 3600 3450 363,0 384,0! Ham Petrol Fiyatı - Brent (Dolar/Varil) o M7 100 880 839 80,7 Enerji İthalatı (Milyar Dolar) 50,7 103,5 85,0 76,3 70,9 | Dış Ticaret Dengesi (GTS tanımlı, Milyar Dolar) 9 o -462. 10500 00-780 -790 Dış Ticaret Hacmi / GSYH (90)9 Şi 34,0. 45,0 55,0 62,0! Seyahat Gelirleri (Milyar Dolar) 473 o 220 -137 100! Cari İşlemler Dengesi (Milyar Dolar) Cari İşlemler Dengesi / GSYH (94) Altın Hariç Cari İşlemler Dengesi (Milyar Dolar) | Altın Hariç Cari İşlemler Dengesi / GSYH (90) ENELASYON GSYH Deflatör Artışı, 9o Değişme 290 76,5 323. 19,1 11,0 | TÜFE Yıl Sonu, 9o Değişme 361 650| (o 249) 13,8 9,9! Not: GT: Gerçekleşme Tahmini P; Program

(1) Zincirlenmiş hacim endeksi yüzde değişim

(2) Kamu ve özel ayrımında tüketim ve yatırım verileri Strateji ve Bütçe Başkanlığı hesaplamalarıdır.

(3) Toplam tasarruf-yatırım farkı ile cari işlemler açığı arasındaki fark, milli gelir hesaplamalarında ihracat ve ithalat ağırlıklı döviz kuru kullanılmasından kaynaklanmaktadır,

(4) SBB hesaplamalarıdır.

(5) TÜİK tarafından yayımlanan Genel Ticaret Sistemi (GTS) ile uyumlu dış ticaret istatistiklerini göstermektedir. Tablo 1.2: Kamu Kesimi Genel Dengesi (1) 2021 2022 (GT) | 2023 6) Kamu Kesimi Genel Dengesi (KKGD) Genel Devlet Merkezi Yönetim Bütçesi Mahalli İdareler Bütçe Dışı Fonlar İşsizlik Sigortası Fonu Sosyal Güvenlik Kuruluşları Genel Sağlık Sigortası Döner Sermayeli Kuruluşlar KİT'ler Faiz Giderleri Hariç KKGD Faiz Gideri ve Özelleştirme Geliri Kamu Kesimi Genel Dengesi Genel Devlet Merkezi Yönetim Bütçesi Mahalli İdareler Bütçe Dışı Fonlar İşsizlik Sigortası Fonu Sosyal Güvenlik Kuruluşları Genel Sağlık Sigortası Döner Sermayeli Kuruluşlar KİT'ler Faiz Giderleri Hariç KKGD Faiz Gideri ve Özelleştirme Geliri Hariç KKGD

(1) Kamu kesimi; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, sosyal güvenlik kuruluşları ile GSS, fonlar, döner sermayeler, İşsizlik Sigortası Fonu (Ahilik Sandığı dâhil) ve KİT'lerden oluşmaktadır. GT: Gerçekleşme tahmini P: Program Tablo 1.3: Program Tanımlı Kamu Kesimi Genel Dengesi (1) 2022 (GT) | 2023 (P) 2024 (P) | 26250) Kamu Kesimi -234,4 Genel Devlet -171,2 Merkezi Yönetim Bütçesi -182,9 Mahalli İdareler 14,8 Bütçe Dışı Fonlar 5,8 İşsizlik Sigortası Fonu >4 Sosyal Güvenlik Kuruluşları -153,5 Genel Sağlık Sigortası 153,5 Döner Sermayeli Kuruluşlar 3,4 KİT'ler -63,2 Kamu Kesimi Genel Devlet Merkezi Yönetim Bütçesi Mahalli İdareler Bütçe Dışı Fonlar İşsizlik Sigortası Fonu Sosyal Güvenlik Kuruluşları Genel Sağlık Sigortası Döner Sermayeli Kuruluşlar KİT'ler

(1) Faiz gelirleri ve giderleri, özelleştirme gelirleri, kamu bankaları kâr payları ve bazı özellikli gelirler ile giderler hariç tutularak hesaplanmaktadır. GT: Gerçekleşme tahmini P: Program Tablo 1.4: Kamu Kesimine İlişkin Diğer Göstergeler Kamu Harcanabilir Geliri Kamu Tüketimi Kamu Tasarrufu Kamu Yatırımı Kamu Tasarruf Yatırım Farkı Toplam Kamu Kesimi Özelleştirme Geliri Vergi Yükü (Sosyal Güvenlik Primleri Dâhil) (1) Vergi Yükü (Sosyal Güvenlik Primleri Hariç) (1) AB Tanımlı Genel Devlet Borç Stoku

(1) Ret ve iadeler hariçtir.

GT: Gerçekleşme tahmini

P: Program

Tablo 1.5: Genel Devlet Dengesi (1)

3(P) 2024 (P) 2025 (P)

Gelirler 3.967,85 5.748,3 7.155,1 8.3400

Vergiler 1.1807 2.2993 3.2449 4.086,6 4.780,7

Vergi Dışı Normal Gelirler 1211 193,0 306,6 367,1 4315

Faktör Gelirleri 341,6 5590 745,0 910,4 1.0455

Sosyal Fonlar 591,0 910,4 14419 1.7810 2.0724

Özelleştirme Gelirleri 5,7 60 100 10,0 10,0

Harcamalar 2.430,8 4.399,7 6.399,2 7.7100 8.718,7

Faiz Dışı Harcamalar 2.2400 4.057,8 5.817,44 6.9920 7.921,8 Cari Harcamalar 1.045,6 1.802,3 2.5777 3.1477 3.640,8 Yatırım Harcamaları 186,0 399,1 4719 578,6 686,2 Transfer Harcamaları 1.008,55 1.856,4 2.767,8 3.265,6 3.5948 Stok Değişim Fonu 00 00 0,0 0,0 00 Faiz Harcamaları 190,8 3419 581,8 718,0 796,9 Genel Devlet Dengesi -190,6 -431,9 -650,9 -554,9 Faiz Giderleri Hariç Denge 01 -90,0 -09,1 163,1 Özelleştirme Gelirleri Hariç Denge -196,4 -437,9 -660,9 -64,9 Faiz Gid. ve Özelleştirme Gel, Hariç Denge ,6 -96,0 -79,1 153,1 Gelirler Vergiler Vergi Dışı Normal Gelirler Faktör Gelirleri Sosyal Fonlar Özelleştirme Gelirleri Harcamalar Faiz Dışı Harcamalar Cari Harcamalar Yatırım Harcamaları Transfer Harcamaları Stok Değişim Fonu Faiz Harcamaları Genel Devlet Dengesi Faiz Giderleri Hariç Denge Özelleştirme Gelirleri Hariç Denge Faiz Gid. ve Özelleştirme Gel. Hariç Denge

(1) Genel devlet; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, sosyal güvenlik kuruluşları, genel sağlık sigortası, fonlar, döner sermayeler ve İşsizlik Sigortası Fonundan (Ahilik Sandığı dâhil) oluşmaktadır. GT: Gerçekleşme tahmini P: Program Tablo 1.6: Merkezi Yönetim Bütçesi 2021 2022 1) 2023(P) 2024 (P) 2025 (P) Harcamalar 1.603,5 Faiz Hariç Harcamalar 1422,7 Personel Giderleri 346,3 Sosyal Güvenlik Kur. Devlet Primi Gid. 57,4 Mal ve Hizmet Alımları 133,5 Cari Transferler 626,8 Sermaye Giderleri 1313 Sermaye Transferleri 25,5 Borç Verme 102,0 Yedek Ödenekler 00 Faiz Giderleri 180,9 Gelirler 1.4020 Genel Bütçe Vergi Gelirleri 1.165,00 Diğer Gelirler 237,0 Bütçe Dengesi -201,5 Faiz Dışı Denge -20,7 Program Tanımlı Harcamalar 1.422,7 Program Tanımlı Gelirler 1.3143 Program Tanımlı Denge -108,4 Harcamalar Faiz Hariç Harcamalar Personel Giderleri Sosyal Güvenlik Kur. Devlet Primi Gid. Mal ve Hizmet Alımları Cari Transferler Sermaye Giderleri Sermaye Transferleri Borç Verme Yedek Ödenekler Faiz Giderleri Gelirler Genel Bütçe Vergi Gelirleri Diğer Gelirler Bütçe Dengesi Faiz Dışı Denge Program Tanımlı Harcamalar Program Tanımlı Gelirler Program Tanımlı Denge GT: Gerçekleşme tahmini P: Program

EK 2:

Merkezi Yönetim Bütçesi (2023-2025)

Ödenek Teklif Tavanları

GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ (1 SAYILI CETVEL) 2023 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI (TU) PERSONEL SOS. GÜV. DEV. | İMAL VE HİZMET ALIM SERMAYE

FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ) O -ansrERLERİ İDARELER BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK GİDERLERİ PRİMİ GİD. GİDERLERİ İTÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 3.547.645.000) 453.073.000 567.251.000) 536.519.000) 145.095.000) İCUMHURBAŞKANLIĞI 940.334.009 108.386.000) 3.822.361.009| 975.429.000 790.550.009) 126.925.000) 16.171.000) 91.704.000) 12.319.000 13.800.000) 701.845.000) 100.566.000 389.898.000) 42.612.000) 41.500.009) 499.605.000) 66.040.000 86.152.000) 13.810.000 139.800.000) HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU 224.010.009) 28.850.000 48.306.000) 1.385.000) 10.000.000 SAYIŞTAY 897.864.000) 123.482.000 129.387.000) 10.325.000 131.400.009) ADALET BAKANLIĞI 41.696.227.000) 6.227.157.000) 13.302.798.009) 1.656.871.000| 9.500.000.000) 72.383.054.000| MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI 88.005.947.000) 13.367.434.000| 77.253.767.009| 3.624.113.009) 519.707.000) ol 182.770.968.000| İÇİŞLERİ BAKANLIĞI 16.883.374.000 4.126.326.000) 3.450.691.000| 1.904.185.000) 5.517.000.009) 749.462.000 o) 32.631.038.000| DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI 7.132.718.009) 483.241.000 2.303.777.000| o 5.964.276.000) 892.945.000 o 1.626.000) 16.778.583.000| HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI 6.166.701.000) 919.022.000 7.391.217.000| 565.596.000.000) 1.164.588.476.000| 894.500.000) B.300.000.000 326.810.276.000) 2.080.666.192.000| MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 297.420.913.000) 45.175.633.000) 38.973.955.000) 13.456.05.009) 39.964.000.0001 360.522.000 o) 435.351.082.000) İSAĞLIK BAKANLIĞI 137.405.164.009) 21.520.972.009) 71.672.907.009) 1.210.219.000) 50.405.591.000) 131.703.000 ol 292.346.556.000) ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI 913.879.000 175.985.000 78.135.000) 5.073.482.009) 46.000.000.000) o ol 52.242.481.000| JAİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI 11.282.243.000| 2.233.573.000 6.457.164.000) 128.887.638.000) 1.000.000.000) 8.000.000 ol 149.868.618.000) ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 334.589.000) 53.828.000) 15.252.B09.009) 78.756.009) 53.000.000) o ol 15.772.982.000) KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 3.782.573.009) 655.091.009) 864.259.000) 1.732.081.000) 3.716.755.009) 577.978.009 ol 11.428.837.000| İSANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI 1.005.290.000) 161.803.000 131.922.000) 6.489.520.000) 192.017.000) 2.261.056.000 4.613.000.000) 14.904.608.000 İÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI 4.257.365.000) 756.980.000) 453.954.000) 5.263.627.000) 2.015.188.009) 11.379,934.000 190.000.000 24.321.048.000| TİCARET BAKANLIĞI 4.592.150.000| 651.076.000 662.768.009) 10.447.512.000) 720.000.000) 30.000.000 ol 17.103.506.000| İGENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI 632.807.000 112.977.000 472.785.000) 34.671.571.000| 4.762.310.000) 420.082.000 25.472.000.000) 66.544.532.000İ İTARIM VE ORMAN BAKANLIĞI 16.650.055.000) 2.973.652.000 1.020.058.000| 55.600.563.000) 3.300.000.009) 505.952.000 245.174.000) MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ 72.919.000| 11.255.000) 8.576.000) 1.938.000) 18.609.000| o ol MİLLİ İSTİHBARAT TEŞKİLATI BAŞKANLIĞI 3.984.486.009) 405.098.000 1.632.536.000)| o) 1.707.000.009) o ol 7.729.120.000) JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI 54.165.943.000) 6.443.445.000) 13.138.708.000| 30.532.000 2.300.000.009) o ol 76.073.628.000| İSAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞI 2.241.777.009) 323.685.000) 1.860.207.000| 11.231.000 550.000.000) o ol 4.986.900.000| EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 81.135.602.000) 15.177.140.009| 12.353.284.000) 65.437.000) 8.156.830.000) o ol 116.888.293.000| DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI 28,779.364.000) 5.032.757.000 1.194.352 000) 199.880.000) 704.300.000 o o 35.910.653.000 JAFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞI 1.520.040.009 251.861.000 302.231.000) 1.978.069.000 1.700.687.000 704.500.000 368.017.000 6.825.405.000)|

İLETİŞİM BAŞKANLIĞI 264.607.009 32.549.000) 1.252.963.000| 1.451.000) 80.000.009) o MİLLİ SARAYLAR İDARESİ BAŞKANLIĞI 102.000.000 75.486.000) 64.628.000) 1.686.000) 126.000.000) o İSTRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞI 237.387.000 33.864.000) 123.744.000) 4.039.000 81.350.009) 433.811.000 0.000.000.000) İÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 928.299.000) 122.323.000) 190.267.009) 158.762.236.000) 101.000.009) 244.000.000) İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAŞKANLIĞI 57.450.000) 10.713.000 50.959.000) 13.687.000 6.000.000) 5.373.000) İGENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ TOPLAMI 832.803.044.000 130.993.739.000 279.275.028.000 565.596.000.000| 1.611.858.833.000| 198.697.636.000 26.246.576.000 357.700.093.000 90.000.000.000| 4.093.170.949.000| NOT: Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarına, özel bütçeli idarelere yapılacak hazine yardımı dahil edilmemiştir. ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER (11 SAYILI CETVEL) 2023 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI (CU) İDARELER GİDERLERİ SY kimiciD. v JMAL e al FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ TRANSELRLERİ BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 203.156.000 25.569.000 18.736.000) ol 68.607.000 4.623.000 ol o 9 320.691.000) JANKARA ÜNİVERSİTESİ, 2.608.884.000| 415.544.000) 299.462.000) ol 257.396.000) 399.500.000) oj ol o 3.980.786.000| JORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1194.211.000 200.220.000 382.690.000) o 78.513.000 241.713.000) o) o o 2.097.747.000) HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2.397.242.000 383.562.000 393.090.000) ol 242.715.000) 523.204.000) o) o 9 3.939.813.000| İGAZİ ÜNİVERSİTESİ 2.045.949.000| 320.933.000) 244.256.000) ol 176.751.000) 485.000.000) ol o) o 3.273.889.000| İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ 2.170.800.000 360418.000 365.903.000) ol 278.240.000 1.364.290.000 o) o o 4.539.651.000) İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.180,712.000 187.685.000) 270.051.000) ol 80.869.000 210.872.000) o) o 9 1.930.189.000) BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ 625.440.000) 101.776.000| 191.235.000) ol 42.550.000) 208.674.000) ol o o 1.170.675.000| MARMARA ÜNİVERSİTESİ 1.606.774.000 246.985.000 224.493.000) el 105.478.000) 221.752.000) o) o o 2.405.482.009| YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 816.085.000 128.004.000) 154.378.000) el 47.710.000) 197.000.000) o o 9 1.343.177.009) MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ 330.363.000) 55.420.009) 46.954.000) ol 24.475.000 85.000.000) ol o o 542.212.000) EGE ÜNİVERSİTESİ 2.136.281.000 355.687.000 308.713.000) el 233.629.000 234.950.000) o 9 o 3.269.260.009) İDOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 1.806.303.000 288.190.000) 235.286.000) o 171.221.009) 308.058.000) o o 9 2.809.068.000) İTRAKYA ÜNİVERSİTESİ 1.042.198.000) 167.669.000| 137.856.099) ol 69.676.000) 119.128.000) ol o) o 1.536.537.000| BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ 1.493.713,000 243.811.009) 251.882.000) o 118 994.000) 254.014.000) o o 9 2.362.414.009| JANADOLU ÜNİVERSİTESİ, 1.018.967,000 170.482 000| 210.873.000) ol 69.506.000) 112.018.000) ol o o 1.581.846.000| İSELÇUK ÜNİVERSİTESİ 1.708.869.000)| 245.912 000| 234.514.000) ol 83.943.000) 130.628.000) ol o) o 2.463.866.000| İAKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 1.518.707.000 233.694.000 178.144.000) o 34.983.000 285.000.000) o) o 9 2.310.528.009| ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 1.290.244.000 193.744.000| 266.263.000) ol 88.475.000) 269.300.000) ol ol o 2.108.026.000| SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ 1.209.57.000 183.435.000) 198.176.000) ol 63.154.000 218.858.000) o) o 9 1.873.202.000) İÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 1.462.726.000) 237.554 .000| 185.212.000) ol 112.908.000) 287.129.000) ol ol o 2.285.529.000| ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ 1.407.060.000 218.623.000) 174.480.000) ol 92.840.000) 160.241.000) ol ol o 2.053.244.000| KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.181.561.000 185.312.000) 137.804.000) al 82.090.000 238.178.000) o) o 9 1.825.045.000) JATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 1.860.483.000 259.831.000) 397.200.000) ol 103.204.000) 153.000.000) o) o 9 2.773.818.000) İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 1.320.492.000| 198.350.000| 162.798.000) ol 63.664.000) 166.885.000) ol ol o 1.912.189.000| FIRAT ÜNİVERSİTESİ 1.314.492.000 192.499.000) 174.215.000) ol 58.830.000 225.000.000) o) o o 1.965.036.000) İDİCLE ÜNİVERSİTESİ 1.235.399.000)| 187.029.000| 204.328.000) ol 73.354.000) 82.546.000) ol ol o 1.782.656.000| İVAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ 1.199.163.000)| 164.944 000| 177.123.000) ol 48.229.000) 268.867.000| ol ol o 1.858.326.000| İSAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 1.095.888.000) 169.699.000| 171.817.000) ol 52.196.000) 146.808.000) ol ol o 1.636.408.000| İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜ 300.706.000 46.073.000) 68.774.000 ol 13.588.000) 108.500.000) o) o 9 537.641.000) İGEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 316.846.000) 48.719.000) 50.664.000) ol 13.622.000) 103.300.000) ol ol o 543.151.000| İHARRAN ÜNİVERSİTESİ 816.370.000 126.460.000) 103.317.000) o 36.090.000 77.300.000 o) o 9 1.159.537.000) SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ 1.107.479.000 171.668.009) 176.580 000) ol 62.243.000 144.389.000) o o o 1.662.359.000) JAYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ 1.071.512.000| 164.060.000| 148.251.009) ol 57.710.000) 142.880.000) ol o o 1.584.413.000| İZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ 786.045.000 117.823.000) 91.190.000 o 32.985.000 112.262.000) »| o 9 1.140.305.000) İYLERSİN ÜNİVERSİTESİ 1.054.118.000 162.291.009) 104.560.000) o 54.330.000 115.281.000) o) o o 1.490.580.000) PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ 1.303.929.000| 209.605.000| 145.066.000) ol 65.056.000) 97.321.000) ol o o 1.820.977.000| BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 700.262.000 108.080.000) 111.594.009) ol 30.680.000 170.000.000) o) o 9 1.120.616.000) KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ T 1.195.502.000| 190.152.000| 194.274.000) ol 67.388.000) 89.830.000) ol ol o 1.737.206.000| SAKARYA ÜNİVERSİTESİ 870.756.000) 122.045.000| 113.118.000) ol 37.754.000) 71.452.000) 0 o o 1.215.125.000| İMANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ 1.005.379.000 158.183.000) 118.256.000) o 58.256.000 119.412.000) o o 9 1.459.486.000| BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ 738.380.000) 112.333.000| 107.657.000| ol 30.685.000) 82.361.000) ol ol o 1.071.416.000| İHATAY MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 694.257.000 106.461.000) 78.215.000) ol 32.294.000) 163.000.000) o) 9) o 1.074.227.000| İDARELER ei ei v MAL GİDERLERİ FAİZ GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ TRRREEERLERİ BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK TOPLAM JAFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 543.735.000) 85.376.000) 79.894.000 o) 20.656.000 45.000.000 o 0 ol 774.661.009| KAFKAS ÜNİVERSİTESİ 549.850.000 72.188.000) 126.825.000) 9 17.789.000) 117.000.000) 0 9 oj 883.652.009 İÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 1.106.687.000 167.355.000) 128.680.000 o| 44.123.000 126.750.000 0 0 ol 1.573.595.000) NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ 504.548.000 73.284.000) 85.512.000 o) 18.079.000) 49.202.000 o 0 ol 730.625.000 KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ 584.473.000 24.749.000) 101.805.009) o) 21.588.000) 71.645.000) o o ol 874.260.000 İTOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ 838.667.000 125.861 .000| 102.915.000) ol 33.319.000 193.978.000) ol 0 ol 1.294.740.000| MUĞLA SITKi KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ 786.875.000) 128.846.009) 117.817.009) o) 38.334.000) 119.028.000) o o ol 1.191.000.000 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ 861.807.000 125.685 000) 140.313.000) o) 34.741.000) 120.178.000) 0 o ol 1.282.724.000) KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ 688.057.000) 108.062.000) 116.848.000 o| 40.366.000 26.430.000) o 0 o| 1.049.763.000 ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ 1.094 972.000 177.067.000) 150.875.000 o| 70.015.000) 135.918.000 o o ol 1.632.847.000) İGALATASARAY ÜNİVERSİTESİ 199.199.000) 30.540.000) 44.136.000 o) 12.567.000) 80.000.000) 0 o ol 366.442.000) KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 431.503.000 67.717.000) 57.398.000) ol 13.585.000 82.010.000) 0 o ol 652.213.000) KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ 451.964.000 63.258.000) 57.768.000 o) 14.294.000) 195.000.000) o 0 o) 782.284.000 DÜZCE ÜNİVERSİTESİ 673.784.000) 100.212.009) 67.574.909| ol 28.873.009) 144.750.009) 0 0 ol 1.015.193.000 BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ 550.980.000 81.247 000) 113.345.000) o) 16.573.009) 128.500.000) 0 0 ol 890.745.000 UŞAK ÜNİVERSİTESİ 428.376.000 61.398.000) 76.389.000) o) 13.635.000) 122.845.000) o Li ol 702.643.000 RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ 592.677.000) 83.348 000) 4.457.000) o) 16.568.000) 90.087.000 0 0 U 832.137.000 İTEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ 700.357.000 104.129.000 79.880.009) 9 27.699.000 126.502.000 o 0 oj 1.038.567.000 ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ 539.888.000) 67.202.000) 78.237.000 ol 14.967.000) 75.500.000) 0 0 ol 775.794.000 JAKSARAY ÜNİVERSİTESİ 395.552.000 59.105.000) 54.052.000 o) 12.371.009) 67.000.000) 0 0 ol 588.080.009) GİRESUN ÜNİVERSİTESİ 482.720.000 72.250.000) 63.828.000 o) 16.333.000) 74.500.000) o o ol 709.631.000 HİTİT ÜNİVERSİTESİ 400 483.000 60.556.000) 56.825.000 o) 14.127.009) 38.770.000) o o ol 630.761.000 İYOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ 533.814.000 75.298.000) 75.498.000 o) 19.884.000) 71.030.000) o 0 ol 775.524.000 JADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ 514.632.000) 58.233.000) 60.154.000) ol 15.178.000 54.300.000) 0 0 o| 712.497.000| JORDU ÜNİVERSİTESİ 429 726.000 62.103.000) 44.302.000) o) 14.645.000) 46.874.000 o o ol 597.650.000 JAMASYA ÜNİVERSİTESİ 326 688.000 49.627.000) 40.329.000) 9) 11.321.000) 50.000.000) o 0 ol 477.965.000 KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ 378.341.000 49.842.000) 52.046.000 o| 7.690.000) 70.000.000) 0 0 ol 557.919.000) JAĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 292.633.000) 3.052 000) 75.929.000 o) 5.633.000) 50.000.000) a o ol 462.247.000) İSİNOP ÜNİVERSİTESİ 284.941.000) 43.356.000) 29.830.000 o) 8.608.009) 85.000.000) o o ol 461.735.000 SİİRT ÜNİVERSİTESİ 353.305.000) 43.801.000) 43.983.000) o) 8.014.000) 1.000.009 o o ol 536.103.000 NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ 359 422.000 50.115.000) 53.386.000 o) 9.569.000) 20.000.000 o o ol 562.492.000 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ 630.334.000 84.157 000) 39.882.000 o) 15.223.000) 55.000.000) 0 0 ol 884.596.000 KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ 213.199.000 31.912.000) 40.756.000) o) 5.219.000) 25.000.000) 0 0 U 316.786.000 İÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ 362.602.000) 52.915.000) 43.665.000) ol 10.361.000 99.500.000) o| o ol 575.043.000 JARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ 258.848.000 34.545 000) 33.604.000 o) 6.908.000) 51.675.000) 0 0 ol 385.580.000 BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ 320.638.000 48.243.000) 54.400.000 o) 3.324.000) 64.000.000) o 0 ol 496.605.000 BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ 254.818.000 33.821.000) 54.233.009 o| 6.877.000) 55.000.000) 0 0 ol 404.749.000) KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ 332.587.000 49.023.000) 63.424.000 o) 11.337.000) 79.000.000) 0 0 ol 535.371.000) |OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ 275.750.000) 40.576.000) 37.346.000 o) 8.566.009) 39.200.000) o 0 ol 401.438.000 BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 383.715.000) 48.797.000) 67.428.000) ol 8.277.000) 105.000.000) o o ol 613.217.000) İMUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ 307.477.000 38.071.000) 68.506.000 o| 7.016.009) 58.000.000) o o ol 479.070.000 MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ 321.859.000 42.140.000) 43.757.000 9) 7.217.009) 33.904.000) o o ol 448.877.000) İDARELER GİDERLERİ sos Gil Çi MAL VE HİZMET ALIM FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ TRANEDERLERİ BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK İBATMAN ÜNİVERSİTESİ 301.630.000 39.731.000 46.418.000) 9 6.881.000 76.002.009 o) o) o 470.662.000 JARDAHAN ÜNİVERSİTESİ 194.545 009) 27.028.000 53.172.000) o) 4.711.000 65.250.000 o) o) o 354.706.000 BARTIN ÜNİVERSİTESİ 305.103.000) 42.628.000) 33.831.000| ol 8.787.000) 108.650.009| ol ol ol 498.999.000) İBAYBURT ÜNİVERSİTESİ 252.937.000 31.056.000) 43.093.000) ol 6.438.000 17.550.000 ol ol o) 351.074.000 İGÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ 329.812.000) 43.785.000) 46.935.000| ol 9.151.000) 16.254.000) ol ol ol 445.937.000| HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ 188.713 000) 24.371.000 33.245.000 ol 4.426.000 100.002.009) o) o o 350.757.000) IĞDIR ÜNİVERSİTESİ 258.636 000) 34.177.000 38.906.000 o| 6.055.000 35.802.000 ol o) o 373.576.000) İŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ 179.408 .000| 22.023.000) 41.089.000) ol 4.040.000) 25.200.0909| ol ol ol 271.760.000) MUNZUR ÜNİVERSİTESİ 265.604.000) 33.458.000 37.941.000 o 6.602.000 46.000.000 o| o) o 389.605.000) İYALOVA ÜNİVERSİTESİ 262.965.000| 37.070.000) 39.365.000| ol 9.553.000) (62.620.000| ol ol ol 411.573.000| İTÜRK ALMAN ÜNİVERSİTESİ 126.574.000) 20.496.000 43.014.000) oj 3.437.000 115.002.009) o ol o 308.523.000) JANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ 650.121.000) 92.712.000) 126.990.000| ol 18.366.000) 183.402.000| ol ol ol 1.071.591.000| İBURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 197.853.009) 28.683.000 35.837.000 o) 4.778.000 49.800.000 o) o) o 317.051.009) İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ 371.409 000 51.675.000 38.701000 o) 13.878.000 130.000.009) o| o o 605.663.000) İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ 502.967.000) 69.323.000 53.536.000) ol 15.873.000 123.004.009) o o o 764.703.000) NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ 1.152.064.000) 174.924.000 101.486.009) o) 60.384.000 137.253.000) ol o) o 1.626.111.000 JABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ 130.088.000| 20.907.000) 30.956.000| ol 3.425.000) 90.000.000| ol ol ol 275.376.000| JERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 150.753.000| 20.187.000| 38.577.0900| ol 2.765.000) 33.800.900| ol ol o 246.082.000| JADANA ALPARSLAN TÜRKEŞ BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ, 176.604 000| 27.458.000) 21.588.000| ol 5.611.000 90.000.000| ol 9| ol 321.261.000| JANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 171.408 009) 27.876.000 26.451.000 9 5.805.000 30.002.000 ol o) o 261.542.000) SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 1.318.888.000) 198.361.000 128.342.000) o 60.784.000 261.900.000) o) ol o 1.968.275.000) BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 228.971.000) 32.259.000) 39.485.000| ol 5.851.000) 119.002.009| ol ol ol 425.568.000| İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 197.118.000 30.992.000) 42.778.000 ol 6.601.000 41.502.000) ol ol o) 318.991.000 JALANYA ALAADDİN KEYKUBAT ÜNİVERSİTESİ 255.982.000) 36.328.000) 50.752.000| ol 6.341.000 137.000.000| ol ol 9 486.403.000) İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ 131.883 009) 19.906.000) 25.390.000 o) 3.410.000 64.500.000 o) ol o 245.089.000) İZMİR DEMOKRASİ ÜNİVERSİTESİ 119.607 009) 17.926.009) 29.121.000 o) 3.242.000) 48.000.000) o) o) o 217.896.000 YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU 6.342.000) 985.000) 10.581.000| ol 380.000) 568.000) ol 0| ol 19.256.000) JANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ 65.218.000 11.381.000) 32.839.000) | 344.000) 83.000.000 ol o) o 193.382.000) GAZİANTEP İSLAM BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 65.797.000| 19.108.000) 38.724.000) ol 1.053.000) 23.175.000) ol ol ol 138.857.000| İKONYA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, 224.684.001 33.602.000) 47.884.000| ol 7.293.000) 69.000.000) ol 0| ol 373.463.000| KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 213.048.000) 32.064.000) 23.281.000) ol 6.828.000) 72.000.000| ol ol o 347.221.000) MALATYA TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ 206.771.000) 31.580.000 37.116.000 o 3.830.000) 20.400.000 o) o o 369.697.000) İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ - CERRAHPAŞA 1.366.654.000) 233.816.000 304.092.000) o) 100.871.000 774.452.000 o o o 2.779.885.000 JANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ 612.081.009 91.470.000| 98.368.000) 9j 22.201.000 35.256.009) ol ol ol 859.376.000) İSAKARYA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 288.855.000) 47.576.000) 37.453.000| ol 9.147.000 50.000.000) ol ol ol 433.031.000| İSAMSUN ÜNİVERSİTESİ 142.093.000) 21.682.000) 20.823.000| ol 2.623.000) 80.000.009| ol ol ol 267.221.000| SİVAS BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 16.893.000) 6.433.000 22.111.000 o) 770.000 75.620.000) o) o) 9) 151.827.000) İTARSUS ÜNİVERSİTESİ 117.097.009) 16.623.000) 14.114.000 o) 2.806.000) 113.000.009) o) o) o 263.640.000) İTRABZON ÜNİVERSİTESİ 219.020.000) 32.916.000 34.926.000) ol 8.294.000 67.200.009 ol ol o 363.356.000) KAYSERİ ÜNİVERSİTESİ 134.705 009) 21.462.000 37.942.000) ol 4.240.000 45.000.000) o o) o 243.349.000) İKAHRAMANMARAŞ İSTİKLAL ÜNİVERSİTESİ 55.745.000) 8.397.000) 19.203.000| o) 1.831.000) 50.600.0900| ol ol ol 135.176.000| ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 426.622.000) 73.070.000) 82.221.000) ol 14.790.000) 94.641.000) ol ol b) 691.344.000) İSPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 354.995.000| 58.304.000) 38.350.000| ol 11.259.000) 121.200.000| ol 0) 0 584.108.000) JAFYONKARAHİSAR SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 319.555.000 56.808.000 30.113.000 o) 17.939.000 149.435.009) o| o o 573.850.000) TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 882.129.000) 147.633.000 132.136.009) ol 5.627.000) 76.720.009) o) o) o 1.244.245.000) (ÖLÇME SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI 811.167.009) 34.844.000 590.581.000) ol 3.566.000 4.211.000 ol o) o 1.544.369.000 İSAVUNMA SANAYİ BAŞKANLIĞI 235.287.000) 29.909.000 31.792.009) o 8.011.000 39.900.000 ol ol o 344.899.000) PERSONEL SOS. GÜV. DEV. O |MALVE HİZMET ALIM SERMAYE FAİZ GİDERLERİ CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ TRANSFERLERİ İDARELER BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK GİDERLERİ PRİMİ GİD. GİDERLERİ JATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU 28.622.000 5.553.000 11.542.000) 2.866.000) 2.000.000) JATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ 11.458.000 1.686.009) 7.664.000 1.160.000) 2.500.000 JATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ 11.749.000 1.677.000) 7.5579.000| 1.570.000 5.000.000 İTÜRK DİL KURUMU 26.402.000 3.988.000 15.300.000) 10.204.009 10.800.000) İTÜRK TARİH KURUMU 92.162.000 15.035.000) 10.427.000) 13.668.000 2.000.000) İTÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU 1.862.248.000) 342.146.000 1.803.852.000| 2.392.288.000! 1.610.782 000) 6.426.594,000) İTÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ 17.348.000) 3.075.000) 9.263.000) 25.414.000 7.000.000) İKARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 7.537.479.000) 1.636.580.000) 10.679.628.000) 53.795.946.000! 45.000.000.0001 İDEVLET TİYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 739.968.000 138.620.000 160.849.000) 28.734.000 40.000.000 İDEVLET OPERA VE BALESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 827.770.000 127.376.000 88.155.000) 53.089.000 28.000.000) ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 5.386.710.000) 1.128.195.000) 3.393.047.000| 309.130.000 2.046.000.000) 186.310.000) 551.802.000 13.001.194.000) İVAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 567.503.000 100.725.000) 231.765.009) 188.720.000 1.050.000.000) ol o 2.138.719.000| İTÜRKİYE HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 181.253.000) 32.499.000) 22.838.000) 4.842.000 82.000000) 9 İMADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 702.296.000 134.701.000 135.905.000) 81.164.000 1.000.000.000) 118.000.000) SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 111.896.000) 15.701.000) 16.056.000) 27.627.000 10.000.000) İTÜRK AKREDİTASYON KURUMU 57.686.000 6.945.000 41.373.009) 3.211.000) 10.000.000 İTÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 360.637.000) 200 444.000 180.975.000) o 34.072.000 280.000.000 İTÜRK PATENT VE MARKA KURUMU 171.818.000) 23.933.000 58.596.000) oh 105.353.000) 40.230.000 o 2.718.031.000 60.000.000) ol 877.828.000 İKÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI 619.375.000) 79.308.000| 124.748.000) o TÜRK İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON AJANSI BAŞKANLIĞI 166.802.000) 24.099.000) 114.974.000) 1.113.682.000| 20.000.000 50.000.000) İGAP BÖLGE KALKINMA İDARESİ 74.533.000 13.808.000) 29.106.000) 1.234.000) 40.000.000 173.223.000) ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI 80.833.000 11.975.000) 9.796.000) 3.734.000) 3.350.000 İKAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU 62.524.000 10.444.000) 16.982.000) 2.621.000) 22.800.009) İCEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞ YURTLARI KURUMU 197.511.000) 21.513.000) 4.180.752.000| 92.000 1.962.667.000) İMESLEKİ YETERLİLİK KURUMU 38.039.000 8.548.000 13.263.009) 20.000 31.900.000) İYURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 103.506.000) 16.463.000) 35.209.000) 898.087.000 10.000.000) o İTÜRKİYE YAZMA ESERLER KURUMU BAŞKANLIĞI 105.829.000) 17.416.000) 12.100.000) 2.657.000) 18.000.000) ol İDOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 12.817.000) 2.104.000 8.458.000) 653.000) 1.380.000) 212.952.000 İKONYA OVASI PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 14.276.000) 2.425.000) 8.406.000) 656.000) 11.000.000) 226.900.000 İDOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 15.537.000) 2.551.000 8.446.000) 650.000) 3.500.000 402.296.000) İDEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 6.468.611.000) 1.299.351.000) 1.091.740.000) 203.195.000 41.780.000.000) 300.000.000 İTÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 7.202.000) 1.404.000) 2.668.000) 9 1.500.000) ol İTÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 282.767.000 43.844.000) 189.297.000) 3.902.000) 40.000.000 ol İTÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 38.154.000) 5.461.000) 17.314.000) 1.241.009 20.000.090 o) İTÜRKİYE SAĞLIK ENSTİTÜLERİ BAŞKANLIĞI 31.048.000) 5.360.000| 64.181.000) 1.752.000 175.342.000| 234.000.009) İHELAL AKREDİTASYON KURUMU 13.234.000) 2.125.000 4.995.009) 162.000 2.300.000 o İMLADEN VE PETROL İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 173.106.000) 31.023.000) 50.696.009) 696.480.000 75.000.000) o 2.068.000 İTÜRKİYE UZAY AJANSI 31.816.000 5.588.000) 25.672.000) 23.926.000 10.000.000) 1.515.000,000) o İKAPADOKYA ALAN BAŞKANLIĞI 28.287.000) 5.696.000 37.250.000) 20.000 58.500.000| 9 İTÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ 22.828.000 3.717.000 43.337.000) 2.120.000) 3.100.000) ol 81.102.000) İTÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU 221.900.000 33.735.000 105.354.000) 250.354.000 300.000.000 40.000.000 951.343.000) DARELER TOPLAMI 116.409.978.000 18.934.634.000 37.736.096.000 67.959.446.000 113.033.597.000 9.767.275.000| 1.549.698.000 GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ (I SAYILI CETVEL) 2024 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI

(4)

İDARELER silen SOS LV DEV. MAL VE HİZMET ALIM FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ ANL ERİ BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK TOPLAM ÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 4.461.944.000 573.540.000) 663.559.000) o 643.722.000) 153.712.000) o 9) 9 6.496.477.009) İCUMKURBAŞKANLIĞI 1.034,361.000) 119.222.000) 4.121.561.090) ol 1.375.290.000| 579.800.000) ol o ol 7.230.234,000| JANAYASA MAHKEMESİ 152.969.000) 19.484.000) 108.340.000) o 14.671.000) 17.311.000) ol 0 ol 312.775.000| YARGITAY 845.669.000) 121.081.000) 460.919.090) ol 50.747.000) 52.060.000) ol o ol 1.530.476.000| DANIŞTAY 602.285.000 79.563.000 101.869.009) o 16.442.000) 175.373.000) o ol ol 975.532.000) İHAKİMLER VE SAVCILAR KURULU 270.110.000 34.768.000 56.975.000) o 1.643.000) 12.545.000) 9) o o) 376.041.000) SAYIŞTAY 1.212.043.000) 168.205.000 154.355.000) o 12.459.000) 173.050.000) o o o) 1.620.112.009) JADALET BAKANLIĞI 50.293.765.000 7.511.963.000) 15.890.051.000 o 1.992.425.000) 11.917.316.000) 9) o ol 87.605.530.000) İMİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI 106.121.135.000! 16.114.806.000) 92.008.891.000)| ol 4.129.861.000| 651.949.000) ol o ol 219.026.642.000| İCİŞLERİ BAKANLIĞI 20.368.931.000 4.978.463.000) 4.070.259.090| o 2.267.701.000) 6.920.824.000: 952.127.000) o ol 39.558.305.000| DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI .B.606.406.000) 582.981.000) 2.719.973.000) ol 6.782.548.000| 1.120.159.000| ol 1.937.000) ol 19.814.004.000| HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI 7.43B.125.000| 1.108.424.000| B.5B8.439.000| 697.834.000.000 1.168.139.876.000| 1.122.109.000) 9.8B4.36B.000| 548.604.964.0001 ol 2.442.720.905.000| İMİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 362.464.457.000 55.494.522.000 47.188.589.000) o 16.252.763.000 50.874.372.000) 389.251.000) 9) ol o 532.763.954.009| İSAĞLIK BAKANLIĞI 168.202.561.000) 26.261.036.000) 84.192.784.000) ol 1.404.736.000| 75.775.066.000! 94.165.000) 0 ol 355.930.348.000| ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI 1.099.319.000) 211.746.000) 93.335.000) o 5.668.998.000 58.704.895.000) o o o) 65.778.293.000) İAİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI 13.549,740.000 2.680.727.000) 7.707.295.000 o 143.917.093.000) 1.254.454.000) 3.220.000) ol ol 169.118.529.009) ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 403.217.000 64.843.000 18.164.206.000) o 92.714.009 66.486.000) 9 ol o) 18.791.466.009) KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 4.558.494.000) 789.372.000) 1.019.469.000) o 2.022.743.000| 4.656.346.000) 783.560.000) bl ol 13.829.984.000| İSANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI 1.212.469.000) 195.133.000 214.561.000) o 7.727.401.000) 240.877.000) 2.605.933.000) 5.512.950.000) 9 17.709.324.000) İÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI 5.129.770.000) 911.834.000) 535.420.009) o 6.520.560.009| 2.533.841.000) 13.629.613.000) 226.282.000 ol 29.487.320.000) İTİCARET BAKANLIĞI 5.540.067.000 785.317.000) 781.894.090) o 12.348.199.000| 903.207.000) 34.576.000) ol ol 20.393.260.000| İGENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI 762.175.090) 136.010.000) 557.603.000) ol 41.952.047.000| 5.974.100.000; 484.156.000) 32.778.000.000) ol 82.644.091.000| İTARIM VE ORMAN BAKANLIĞI 20.056.096.000| 3.580.549,000) 1.202.117.000)| ol 66.203.513.000) 4.139.701.000 583.125.000) 291.992.000) ol 96.058.093.000| MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ 87.938.000 13.573.000 11.294.000 o 2.226.000) 23.344.000 o 9) o) 138.375.000) İMİLLİ İSTİHBARAT TEŞKİLATI BAŞKANLIĞI 4.808.148.000) 488.839.000) 1.925.399.000) ol ol 2.141.353.000, ol ol ol 9.363.739.000| JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI 65.360.422.000 7.774.866.000) 15.641.887.000 o 35.424.000 2.885.245.000 o o ol 91.697.844.000) SAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞI 2.703.085.000 360.131.000) 2.193.978.000 o 13.376.009) 689.949.000) 9) ol ol 5.990.520.009) EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 97.893,501.000) 18.311.310.000) 14.693,432.000) ol 74.637.000) 10.232.369,000) ol ol ol 141.205.249.000| DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI 34,727.086.000 6.072.823.000) 1.408.714.000) o 237.850.000) 883.512.000) 9 o o) 43.329.985.000) JAFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞI 1.832.712.000) 303.588.000) 356.448.000) ol 2.351.258.000| 2.132.573.000| 5.186.000) 438.293.000) ol 7.420.058.000| İGELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI 10.374.027.000 1.737.267.000) 1.319.265.000) o 83.243.000) 2.234.434.000 o 9 9 15.748.236.000) İTAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2.804.956.000) 643.572.000) 85.771.000) o 18.085.000) 149.907.000) ol o ol 3.703.291.000| İMETEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 650.557.000 151.800.000) 79.713.009) o 734.407.000) 282.255.000) o ol o) 1.898.762.000) GÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞI 2.531.727.000) 513.863.000) 940.187.090) ol 7.039.344.009| 294.797.000) 29.505.000) 0 ol 11.349.423.000| JAVRUPA BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI 155.541.000) 20.462.000) 72.165.000) o 2.793.718.000| 13.799.000) 9.315.009) o ol 3.065.600.000| DEVLET ARŞİVLERİ BAŞKANLIĞI 240.137.000 44.636.000) 70.570.000) o 1.497.000 81.539.000 9) o o) 438.779.000 İLETİŞİM BAŞKANLIĞI 319.163.000) 39.244.000) 1.477.773.000) ol 1.728.000) 100.356.000) ol ol ol 1.938.264.000| İMİLLİ SARAYLAR İDARESİ BAŞKANLIĞI 483.107.000) 80.679.000) 76.225.009) o 2.008.000 158.061.000 9 o o) 810.080.000) STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞI 283.256.000) 40.783.000) 145.943.000) o 4.810.000) 102.049.000) 503.631.000) ol 104.804.470.000) 105.884.942.000| İÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 1.118.642.000) 147.545.000 224.446.000) o 225.095.289.000) 126.700.000) 281.217.009) o oİ o 226.994.839.009) İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAŞKANLIĞI 81.399.000) 12.923.000) 60.101.090) ol 15.583.000) 7.527.000) 6.193.000) ol ol 183.732.000) GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ TOPLAMI 1.010,842.542.000 159.321.499.000) 331.387.186.000 697.834.000.000| (1.728.043.635.000 250.559.322.000 30.286.341.000 587.854.418.000 104.804.470.000) 900.933.413.000) NOT: Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarına, özel bütçeli idarelere yapılacak hazine yardımı dahil edilmemiştir. ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER (11 SAYILI CETVEL) 2024 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI (U) PERSONEL SOS. GÜV. DEV. £ |MALVE HİZMET ALIMI SERMAYE FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ) BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK İDARELER TRANSFERLERİ GİDERLERİ PRİMİ GİD. GİDERLERİ

PERSONEL SOS. GÜV, DEV. (MAL VE HİZMET ALIM

SERMAYE

FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ

İDARELER TRANSFERLERİ

BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK

GİDERLERİ PRİMİ GİD. GİDERLERİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 654.884.000) 102.853.000) 94.226.000) 24.592.009) 56.450.000) 933.005.000

662.640.009) 86.948.009) 149.576.000) 21.183.000) 146.771.000) 1.067.118.000 KAFKAS ÜNİVERSİTESİ

İÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 1.333.935.000) 201.657.000) 151.764.000) ul 52.546.000) 159.002.000) o ol 0 1.898.904.000 NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ 608.334.000) 88.349.000 100.852.000) o 21.532.000) 61.721.000) o o| o) 880.788.000 KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ 704.331.000) 114.132.000) 120.068.000) o 25.711.090) 89.875.000) o ol o 1.054.117.000 İTOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ 1.011.183.000) 151.707.000 121.377.000) 0 39.682.000) 243.337.000) o ol ol 1.567.286.000) MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ 948.531.000) 155.428.000 138.952.000) 0 45.650.000) 149.316.000 o ol o 1.437.877.000| KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ 1.038.813.000) 151.445.000) 165.484.000) ul 41.375.000) 150.757.000) o ol ıl 1.547.874.000 KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ 829.320.009) 130.207.000) 137.810.000) 0 48.071.000) 120.966.000) o ol o 1.266.374.000) ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ 1.319.756.000) 213.401.000) 177.941.000) o 83.385.000) 175.521.000 0 o) o 1.970.004.000) İGALATASARAY ÜNİVERSİTESİ 240.052.000) 36.797.000 52.054.000) 0 14.964.000 100.356.000) o ol o 444.223.000 KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 520.179.000) 81.589.000) 67.695.000) o 16.180.000 102.878.000) 0 ol o 788.521.000 KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ 544.753.000) 76.225.000) 68.131.000) o 17.024.000 244.618.000 o ol o 950.751.000 DÜZCE ÜNİVERSİTESİ 812.280.000) 120.761.000) 79.696.000) 0 34.383.000) 181.581.000) o ol o 1.228.701.000 BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ 663.929.000 97.825.000) 133.678.000) o 19.851.000 161.197.000 o ol o 1.076.480.000) UŞAK ÜNİVERSİTESİ 516.276.000 73.991.000) 90.093.000) o 16.240.000 154.103.000 o ol o 850.703.000 RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ 714.338.000 100.392.000) 58.329.000) o 19.732.000 113.010.000) o ol o 1.005.801.000) İTEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ, 844.145.000) 125.458.009) 94.210.000) 32.985.000) 158.691.000) 1.255.489.000 ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ 650.943.000) 80.991.000 92.272.000) 17.825.009) 94.711.000) 936.742.000 JAKSARAY ÜNİVERSİTESİ 476.905.000 71.236.000) 63.748.000) 14.733.000 84.048.000 710.670.000 857.131.000 İGİRESUN ÜNİVERSİTESİ 581.858.000) 87.086.000) 75.278.000) 19.452.000 93.457.000 482.689.000 72.913.000) 67.019.000) 16.825.000 123.902.000) HİTİT ÜNİVERSİTESİ 763.408.000 İYOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ 643.258.000) 90.698.000) 89.042.000) 23.682.000) 89.104.000) 935.784.000 ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ 620.421.000) 82.233.000 70.945.000) 18.076.000) 68.117.000) 859.792.000 JORDU ÜNİVERSİTESİ 517.936.000 74.808.000) 52.249.000) 17.442.000 58.802.000) 721.237.000 JAMASYA ÜNİVERSİTESİ 393.651.000) 59.788.000) 47.564.000) 13.483.000 62.723.000 577.209.000 456.112.000 60.065.000) 61.383.000) 9.159.000 87.813.000 KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ 674.532.000 JAĞRI IBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 352.533.000) 45.811.000 89.550.000) o 6.709.000) 62.723.000) o ol 0) 557.326.000 İSİNOP ÜNİVERSİTESİ 343.312.000) 52.213.000 35.181.000) 10.252.009) 119.173.000) 560.131.000 648.728.000 SİİRT ÜNİVERSİTESİ 425.858.000 52.764.009) 58.950.000) 9.545.000 101.611.000) NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ 433.073.000) 60.369.000 62.963.000) o 11.397.000) 112.901.000) 0 o 0) 680.703.000 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ 759.807.000) 101.400.009| 117.800.000| 18.130.000) (68.995.000) 1.066.132.000 256.870.000) 38.429.000) 48.067.000) 7.050.000 31.361.000) KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ 381.777.000 436.969.000 63.738.000) 58.574.000) 12.341.090 124.818.000) İÇANKIR! KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ 696.440.000 JARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ 311.922.000) 41.619.009 39.632.000) o 8.228.000) 64.824.000) 0 ol 0 466.225.000 BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ 386.408.000 58.125.000) 64.159.000) o 11.105.000 80.285.000) o ol ol 600.082.000 307.170.000) 40.741.000) 63.962.000) 8.191.000 68.995.000 BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ 489.059.000 KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ 400.928.000) 59.075.000 74.802.000) 13.503.000) 99.102.000) 647.410.000 332.379.000) 48.905.000) 44.046.000) 10.202.000 49.174.000 JOSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ 484.706.000 742.456.000 BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 462.570.000 58.787.000) 79.524.000) 9.858.000 131.717.000) MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ 370.698.000) 45.886.000) 80.795.000| ul 8.356.000) 72.758.000) o ol ol 578.493.000 MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ 388.020.000) 50.774.000) 51.607.000) o 8.595.000 42.532.000 o ol o 541.528.000 PERSONEL SOS. GÜV. DEV. ( |MAL VE HİZMET ALIM SERMAYE İDARELER FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK TOPLAM GİDERLERİ PRİMİ GİD. GİDERLERİ TRANSFERLERİ İBATMAN ÜNİVERSİTESİ 363.481.000) 47.840.000) 54.745.000) o 8.196.000) 5.342.000) o o o 569.604.000) JARDAHAN ÜNİVERSİTESİ 234.318.000) 32.520.000| 74.505.000) ol 5.612.000 81.854.000) o o o 428.809.000| BARTIN ÜNİVERSİTESİ 367.796.000) 51.379.000| 39.900.000) ol 10.466.000| 136.297.000) o o o 605.838.000) BAYBURT ÜNİVERSİTESİ 304.690.000) 37.404.000| 50.824.000) ol 7.668.000| 22.016.000) o o o 422.602.000) İGÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ 397.440.000 52.730.000) 55.355.000 o 10.899.000 20.389.000 o o o 536.813.000) İHAKKARİ ÜNİVERSİTESİ 227.408.000) 29.354.000| 39.203.000) ol 5.272.000 125.448.0001 9 o o 426.691.000| IGDİR ÜNİVERSİTESİ 311.711.009) 41.153.000) 45.885.000) o 7.211.000) 44.912.000) 9 o o 450.872.000) ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ 216.266.000) 26.536.000) 48.460.000) o 4.811.000) 31.612.000 o ol o 327.685.000) İMUNZUR ÜNİVERSİTESİ 320.108.000 40.298.000) 44.747.000) o 7.863.000 57.705.000 o o o 470.721.000) YALOVA ÜNİVERSİTESİ 317.041.000 44.681 000) 46.427.000) o 11.377.000) 78.554.000) 2 9 o 498.080.000) İTÜRK ALMAN ÜNİVERSİTESİ 152. 431009) 24.680.000| 50.730.000) ol 4.094.000| 144.265.000 o o o 376.200.000)| JANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ, 783.971.000) 111.767.000) 149.771.000 ol 21.874.000| 230.070.000) ol o o 1.297.453.000| İBURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, 238.690.000) 34.575.000| 42.266.000) ol 5.691.000 62.471.000) ol o o 383.693.000)| İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ 447.858.000 62.297.000) 45.644.000) o 16.529.000) 163.080.000 o 9 o 735.408.000) İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ 608.588.000) 83.589 000) 63.140.000 o 18.905.000 154.304.000 0 o o 926.526.000) İNECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ 1.389.076.000) 210.835.000) 118.692.000 o 71.915.000 172.178.000 o o o 1.963.696.000) İABDULLAK GÜL ÜNİVERSİTESİ 156.830.000) 25.187.000) 36.509.000) o 4.080.000 112.901.090 o o o 335.507.000) ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 181.722.000) 24.326.000) 45.497.000) o 3.294.000) 42.401.000) o o o 297.240.000) JADANA ALPARSLAN TÜRKEŞ BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 212.859.000) 33.081.000) 25.461.000) o 6.683.000) 112.901.000 o o o 390.985.000) JANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 206.541.000) 33.563.000) 31.196.000) o 6.914.000 37.636.000) o o o 315.850.000) İSAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 1.591.084.000) 239.277.000) 151.365.000) o 72.392.000 328.542.000 o ol o 2.382.660.000) İBANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 276.036.000) 38.885.000) 46.568.000) o 6.969.000) 149.283.000) o o o 517.741.000) İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 237.603.000 37.342.000| 50.452.000) o 7.862.000 52.063.000) o o o 385.322.000) JALANYA ALAADDİN KEYKUBAT ÜNİVERSİTESİ 308.598.000 43.780 000) 59.856.000) o 7.551.000) 171.861.000) o o o 591.646.000) İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ 159.057.000) 24.002.000) 29.945.000 o 4.061.000 80.912.000) o o o 297.977.000) İZMİR DEMOKRASİ ÜNİVERSİTESİ 144.259.000) 21.615.000) 34.345.000) o 3.862.000 60.214.000 ol 0 o 264.295.000) İYÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU 7.642.000 1.185.000) 12.951.000 o 437.000) 713.000) 9 o o 22.928.000) JANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ 78.545.000 13.695.000) 38.730.000) o 1.125.000 104.120.000) o o o 236.215.000) GAZİANTEP İSLAM BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 79.377.000) 12.190.000) 45.671.000 o 1.255.000) 29.072.000) ol o o 167.565.000| İKONYA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 270.953.000 40.517.000) 56.474.000) o 8.686.000 75247009) o o o 451.897.000) KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 256.959.000) 38.674.000) 27.457.000) o 8.133.000) 90.321.000) o) o o 421.544.000) İMALATYA TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ 249.143.090 38.027.000) 43.774.000) o 4.563.000 113.403.000 ol o o 448.910.000| İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ - CERRAHPAŞA 1.647.281.000) 281.775.000) 358.643.000) o 120.125.000 971.514.000| o) o) o 3.379.338.000) JANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ 737.723.000 110.220.000) 116.014.000) o 26.441.009) 44.226.000 o) bi o 1.034.624.000| İSAKARYA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 348.051.000 57.317.000) 44.172.000) o 10.895.000 62.723.000) 9 o o 523.158.000) İSAMSUN ÜNİVERSİTESİ 171.345.000) 26.139.000) 24.558.000) o 3.125.000 100.356.000 o o o 325.523.000) SİVAS BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 56.554.000) 7.757.000) 26.078.000) o) 917.000) 94.862.000) o o o 186.168.000 İTARSUS ÜNİVERSİTESİ 141.232.000) 20.045.000) 16.646.000) o 3.343.000) 141.753.000 o o o 323.019.000) İTRABZON ÜNİVERSİTESİ 264.038.000 40.875.000| 41.191.000) o 8.879.000) 84.299.000) o ol o 440.282.000) KAYSERİ ÜNİVERSİTESİ 162.370.000) 25.858.000) 44.708.000) o 5.050.000 56.450.000 o o o 294.476.000) İKAHRAMANMARAŞ İSTİKLAL ÜNİVERSİTESİ 67.227.000) 10.127.000) 22.648.000) o 2.181.000 62.723.000) 9 o o 164.906.000) ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 513.723.000 87.972.000| 86.971.000) o 17.614.000) 118.722.000 o o o 835.002.000) İSPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ O 427.501.000) 70.275.000) 45230000) © o) 13.410000) 152.040.000 | “e a 708.856.000) JAFYONKARAHİSAR SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 385.185.000 68.471.000) 35.515.000) o 21.365.000 187.460.000 o o o 697.996.000) İTÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 1.063.880.000) 178.025.000) 155.840.000) o 8.701.000 26.242.000) 9 o o 1.500.688.000)| JÖLÇME SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI 1.315.094.000) 41.831.000| 702.689.000) o 4.246.000) 5.283.000 o o o 2.069.143.000) İSAVUNMA SANAYİ BAŞKANLIĞI 283.635.000) 36.037.000) 37.495.000) o) 9.541.000 50.053.000 o) o 9 416.761.000| PERSONEL SOS. GÜV. DEV. & İMAL VE HİZMET ALIM SERMAYE İDARELER FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK TOPLAM GİDERLERİ PRİMİ GİD. GİDERLERİ TRANSFERLERİ 34.471.000) 60.690.000 JATATÜRK KÜLTÜ, ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ 29.422.000) 13.830.000) 2.036.000 3.039.000) 1.381.000) 3.136.000 ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ 14.183.000| 2.024.000 8.939.000) o 1.870.000) 6.272.000 o) ol 9| 33.288.000 İTÜRK DİL KURUMU 31.789.000) 4.797.000 18.045.000) o 12.152.000) 13.548.000) o) ol ol 80.331.000) İTÜRK TARİH KURUMU 111.110.000) 18.120.000 12.298.000| o 16.276.000) 2.509.000 o) o) 9) 160.313.000) İTÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU 2.228.755.009) 409.452.000) 2.139.788.009) o 2.786.898.009) 2.020.652.000) 7.354.976.009| o) o| 16.940.521.000 İTÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ 20.790.000) 3.680.000 11.043.000) o 30.254.000 8.781.000 oj o) 9) 74.548.000 İKARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2.032.373.000) 1.961.325.000| 11.532.072.000) o 69.721.760.000) 57.450.441.000! ol ol 9) 149.697.971.000 İDEVLET TİYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 891.492.000) 166.950.000) 189,704.000| o 34.222.000 50.178.000 o) ol o) 1.332.546.000 DEVLET OPERA VE BALESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 98.321.000) 153.588.000) 103.969.000) o 63.217.000 35.125.000) o) ol o| 1.354.220.000 — — L. — i JORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 6.463.194.000) 1.355.646.000) 3.864.140.000) o 368.083.000) 2.566.613.000) 221.888.000) 657.174.000) o| 15.502.738.000 İVAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 683.341.000) 121.225.000) 273.342.000) o 224.758.000) 1.317.177.000| ol ol ol 2.619.843.000 İTÜRKİYE HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 218.499.000) 39.173.000) 26.935.000) o 5.767.000) 102.865.000 o ol o) 393.239.000 İMADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 845.161.000) 162.106.000) 160.285.000) o 26.658.000 1.254,454.000| 0 140.533.000) ol 2.659.197.000 İSİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 134.913.000) 18.921.000) 18.936.000) o 31.533.000) 12.545.000) ol oj ol 216.848.000| İTÜRK AKREDİTASYON KURUMU 69.531.000) 8.384.000 48.795.000) o 3.767.009| 12.545.000 o ol o) 143.002.000) TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 1.158.126.000| 241.701.009) 213.440.000) o 38.748.000) 351.247.000 o ol o) 2.003.262.000) İTÜRK PATENT VE MARKA KURUMU 207.265.000) 28.842.000 69.108.000) o 120.288.000 50.467.000 o o) o| 475.970.000 KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI 745.955.000| 95.403.000) 147.127.000) 0 3.231.661.000) 75.267.000) 0 1.045.458.000| ol 5.340.871.000 İTÜRK İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON AJANSI BAŞKANLIĞI 201.056.000) 29.044.000 135.598.000) o 1.266.323.000) 25.089.000) 57.626.000) ol 9| 1.714.737.000| İGAP BÖLGE KALKINMA İDARESİ 89.368.000) 16.547.000 34.327.000) o 1.466.000) 50.177.000) 199.644.000 ol ol 391.529.000 ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI 27.421.000) 14.425.000 11.553.000) 0 11.593.000 4.202.000 o ol o| 139.194.000) İKAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU 74.822.000) 12.498.000) 20.225.000) o 3.116.000 4.345.000) 6) ol ol 115.006.000 CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞ YURTLARI KURUMU 227.411.000) 25.951.000) 5.663.982.000| 0 110.000 2.462.076.000 0 o) ol 8.379.530,000| İMESLEKİ YETERLİLİK KURUMU 45.524.000) 10.231.000 15.642.000) 0 107.000) 40.017.000) o ol o) 111.521.000 İYURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 124.587.000) 19.802.000 41.525.000) ol 1.064.438.000) 12.545.009) o ol o| 1.262.897.000) İTÜRKİYE YAZMA ESERLER KURUMU BAŞKANLIĞI 127.337.000) 20.946.000) 14.271.000) o 3.165.000 22.580.000) oh ol o 188.299.000) DOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 15.432.000) 2.533.000 8.975.000) o 778.000) 1.731.000 245.433.000 ol o) 275.882.000 KONYA OVASI PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 17.183.000) 2.919.000 8.914.000) o 781.000) 13.798.000 261.508.000 ol o) 306.103.000 DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 18.780.000) 3.070.000 9.961.000) 0 774.000) 4.391.000) 463.658.000) o) o| 500.634.000) DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 7.765.888.000) 1.558,948.000) 1.287.589.000) o 241.972.000 53.411. 100.000) 345.759.000 ol o) 64.611.256.000| TÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 8.692.000) 1.695.000) 3.147.000) o ol 1.882.000) ol oj ol 15.416.000 İTÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 340.947.000) 52.841.000) 223.255.000) o 11.750.000) 50.178.000) o o) o| 678.971.000) TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 45.989.000) 6.578.000 20.420.000) 0 1.473.000) 25.089.000) o o) 9| 99.549.000) İTÜRKİYE SAĞLIK ENSTİTÜLERİ BAŞKANLIĞI 37.244.000) 6.417.000 75.695.000) o 2.052.000) 219.959.000 269.692.000 ol o 611.059.000 HELAL AKREDİTASYON KURUMU 15.932.000) 2.556.000 5.891.000) o 193.000) 2.885.000) 0 o) o| 27.457.000 MADEN VE PETROL İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 208.727.000) 37.399.000 59.790.000) o 828.478.000) 84.084.000 o 2.463.000) o) 1.231.941.000| İTÜRKİYE UZAY AJANSI 38.273.000) 6.720.000 30.277.000) o 34.162.000) 12.545.000 1.746.082.000 ol ol 1.868.059.000) KAPADOKYA ALAN BAŞKANLIĞI 33.877.000) 6.817.000) 43.932.000) 0 24.000) 73.385.000 o o) o| 158.035.000) İTÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ 27.485.000| 4.471.000) 51.111.000) 0 2.524.000 25.089.000 o ol o| 110.680.000) İTÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU 267.265.000) 40.602.000) 124.254.000| 286.647.000) 376.337.000) 1.141.206.000 ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER TOPLAMI 140.394.338.000 22.792.812.000 45.628.000 449.813.990.000 GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ (I SAYILI CETVEL) 2025 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI (TU) İDARELER GİDERLERİ SE İMEĞİD MAL GİDERLERİ FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ TRANSLERLERİ BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK TOPLAM İTÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 5.354.331.000 688.248.000) 796.549.000) ol 772.366.000) 184.453.000) d o o 7.795.947.000) İCUMHURBAŞKANLIĞI 1.137.791.000| 131.141.000) 4.462.135.000) ol 1.747.569.000)| 618.200.000) o| ol ol 8.096.836.000| JANAYASA MAHKEMESİ 176.014.000) 22.429.000) 120.154.000) ol 16.282.009) 20.267.009 d o o 355.146.000 YARGITAY 973.523.000 139.387.000) 511.246.000) o) 56.315.000) 60.949.000 o 9 o 1.741.420.000 DANIŞTAY 693.330.000) 31.592.000) 112.942.000) ol 18.240.000) 205.318.000) o| 0 o 1.121.422.000) HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU 310.927.009) 40.025.000) 63.097.000) 9 1.815.000 14.687.000) fi o o 430.551.000) SAYIŞTAY 1.456.740.000| 200.368.000| 183.021.000) ol 14.710.000) 96.200.009) ol o ol 1.951.039.000| JADALET BAKANLIĞI 57.888.147.000) 8.647.710.000) 17.797.235.000| ol 290.593.000) 13.952.236.000/ ol o ol 98.575.921.000| İML SAVUNMA BAKANLIĞI 122.165.270.000) 18.551.233.000) 102.113.724.000) o) 4,337.228.000) 763.271.000) ol o o 247.930.726.000 İÇİŞLERİ BAKANLIĞI 23.448.340.000| 5.731.165.000) 4.507.197.000 ol 2.516.522.000) 8.102.576.000! 1.056.658.000) o ol 45.362.458.000) DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI 3.907.570.000) 671.122.000) 3.015.187.000| ol 7.103.725.000| 1311.429.009| ol 2.150.000; ol 22.011.183.000| HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI | 8.562.549 000) 1.276.007.000) .303.449.000) 774.517.000.000) 1.367.563.456.000 1313.713.000 10.570.208.000) 466.864.475.000 ol 2.640.370.857.000) İMİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI | 421.369.792.000| 64.733.650.000| 52.344.794.000) ol 18.291.623.000) 59.346.162.000) 417.457.001 0) ol 616.503.478.000| SAĞLIK BAKANLIĞI 105.723.128 000) 30.491.738.000| 25.588.895 000) ol 1.510.643,000 88.712.696.009) 104.589.000) o ol — 412.131.689.000| ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI 1.265.507.000| 243.760.000| 103.376.000) | 5.601.924.000| 68.558. 196.000) ol o ol 75.772.763.000| AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI 15.598.019.000) 3.086.031.000) 8.799.909.000) ol 161.621.541.000) 1.468.656.000 10.241.000) ol ol 190.584.397.000| ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 464.175.000 74.647.000) 20.158.107.000) o) 101.465.000) 77.839.000 ol o o 20.876.233.000) İKÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 5.246.945.000 908.717.000) 1.125.150.000 9 2.191.865.000 5.451.433.000) 870.237.000) o o 15.798.347.000| İSANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI 1.395.778.000| 224.635.000) 237.638.000) ol 8.573.977.000| 282.008.000 2.894.403.000) 6.118.195.000| ol 19.726.634.000| İÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI 5.805.275.000 1.048,695.000) 593.027.000) o 7.728.198,000 2.966.503.000 15.808.900.000 251.125.000) o 34.303.723.009) İTİCARET BAKANLIĞI 6.377.648.000| 904.050.000) 866.189.090) ol 13.584.994.000| 1.057.433.000) 38.403.000) b ol 22.828.717.000| GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI 877.393.000) 156.574.000) 617.568.090) ol 48.264.628.000) 6.994. 197.000) 537.750.000) 39.361.000.000) ol 96.809.110.000| İTARIM VE ORMAN BAKANLIĞI 23.087.555.000) 4.121.900.000) 1.332.562.000| ol 73.452.605.000) 4.846.566,000) 647.675.000) 324.049.000: ol 107.812.912.000| İMiLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ | 101.233.000) 15.625.000 12.508.000) ol 2.362.000) 27.330.000 o o o 159.058.000) İMİLLİ İSTİHBARAT TEŞKİLATI BAŞKANLIĞI 5.535.101.000) 562.748.000) 2.132.439.000) ol ol 2.506.996.000) o ol ol 10.737.284.000| JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI 75.242.387.000| 8.950.361.000| 17.359.370.000) ol 38.074.000) 3.377.910.000| ol o ol 104.968.102.000| İSAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞI 3.111.754.000| 449.115.000) 2.429.982.009| ol 14.845.000) 807.761.009) ol o ol 6.813.457,000| EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 112.694.198.000) 21.079.832.000) 16.295.944.000) ol 78.478.000) 11.979.580.000/ ol 0 ol 162.128.032.000| DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI 39.977 406.000) 6.950.586.000) 1.560.215.000 o 263.701.009) 1,034.375.000 ol o o 49.826.683.000) JAFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞI 2.109.783.000| 349.488.000) 394.754.090) ol 2.603.396.000| 2.496.717.000i 5.760.000) 486.412.000) ol 8.446.310.000| GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI 11.942. 424.009) 1.989.929.000 1.461.127.000 o) 92.288.000 2.615.970.009 o o o 18.111.738.009)| İTAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3.228.792.000 740.874.000) 94.994.000 ol 21.178.000) 175.504.000) o ol o 4.261.342.000) METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 748.925.000) 174.752.000) 88.285.000 o) 763.204.000) 330.451.000) ol o o 2.111.617.000 İGÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞI 2.514.498.000| 531.555.000) 1.041.286.090| o| 7.810.321.000| 345.135.000) 32.771.000) o ol 12.735.566.000| JAVRUPA BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI 179.053.000) 23.555.000) 75.942.000) ol 2.807.821.000 16.155.000) 11.013.000) e o 3.217.539.009) İDEVLET ARŞİVLERİ BAŞKANLIĞI | 276.445.000) 51.383.000 78.601.009) ol 1.639.000) 95.462.000) ol o ol 503.530.000) İLETİŞİM BAŞKANLIĞI | 367.417.000) 45.177.000) 1.636.702.009 9 1.817.000 117.492.000) o) 9 o 2.168.705.000 İMİLLİ SARAYLAR İDARESİ BAŞKANLIĞI 556.145.000) 104.389.000) 84.418.000) ol 2.228.000) 185.050.000) ol o ol 932.230.000) İSTRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞI 326.077.000) 46.949.000| 161.636.090) o| 5.338.000) 119.474.000) 559.278.000| 0 116.319.627.000) 117.529.379.000| İÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 1.288.912.000 169.852.000) 248.637.000) o) 283.367.446.000 148.334.000) 312.347.000) 9 o 285.535.528.000)| İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAŞKANLIĞI 93.705.000| 14.884.000) 56.564.000) ol 16.347.000) 8.812.000) 6.879.000) o ol 207.191.000| GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ TOPLAMI | 1.170.080.002.000 184.547.278.000 369.984.555.000| 774.517.000.000| (2.023.359.867.000 292.793.496.000) 34.284.569.000) 513.407.406.000) 116.310.627.000| ( 5.479.284.800.000)| NOT: Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarına, özel bütçeli idarelere yapılacak hazine yardımı dahil edilmemiştir ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER (II SAYILI CETVEL) 2025 YILI BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI (u3) PERSONEL SOS. GÜV. DEV. | İMAL VE HİZMET ALIM SERMAYE İDARELER GİDERLERİ PRİMİ GİD. GİDERLERİ FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ TRANSFERLERİ BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK İYÜKSEKÖĞRETİM KURULU 281.993.000) 35.464.000) 24.469.000) o 90.544.000 6.789.000) o ol ol 439.259.000) JANKARA ÜNİVERSİTESİ 3.618.715.000) 576.652.000) 391.161.000) ol 340.174.000) 586.729.000) o o) ol 5.513.431.000| ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.655 435.000 277.509.000) 499 874.000) o! 104.266.000) 354.993 000) o o) ol 2.892.077.000| HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 3.327.A8.000) 532.403.000 513.459.000) o) 320.775.000 768.408.000) o o| ol 5.462.529.000| İGAZİ ÜNİVERSİTESİ 2.839.805.000) 445.287.000 319.050.000) o) 233.617.000 712.298.000) 0 ol ol 4,550.057.000| İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ 3.011.503.000) 500.030.000) 477.947.000| o 367.697.000) 2.003.673.000| o ol ol 6.360.850.000| İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.637.570.000 260.344.009) 352.744.000) o 106.670.000) 309.698.000) o o) ol 2.667.026.000) İBOĞAZİÇI ÜNİVERSİTESİ 868.808.000) 141.180.000) 249.794.000) o 56.108.000) 306.470.000) o ol ol 1.622.360.000| İMARMARA ÜNİVERSİTESİ 2.228.191.000) 342.628.000 293.235.000) o) 139.379.000 325.678.000) o o| ol 3.329.111.009| YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.132.155.000) 177.589.000 201.650.000) 9 63.045.000 289.325 000| o o) ol 1.B63.764.000| İMİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ 458.151.000) 76.891.000 61.332.009) o) 32.333.000 124.836.000) o ol ol 753.543.000) JEGE ÜNİVERSİTESİ 2.963.803.000) 493.394.000) 403.244.000İ o) 308.781.000) 345.060.000) o ol ol 4.514.282.000| İDOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 2.506.923.000) 399.973.000) 307.333.000) o) 226.284.000) 452.445.000) o o) ol 3.892.958.000) İTRAKYA ÜNİVERSİTESİ 1.446.008.000 232.664.000 180.082.000) o) 92.082.000 174.957.000) o ol ol 2.125.793.000| İBURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ 2.072.908.000) 338.269.000 329.011.000) o 157.273.000) 373.058.000) o o) ol 3.270.519.009| ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 1.410.700.000) 236.337.000 275.445.000) ol 91.730.000 164.517.000) o ol ol 2.178.729.000| İSELÇUK ÜNİVERSİTESİ 2.369.011.000) 340.364.090) 384.688.000) o 110.934.000) 191.846.000| o ol ol 3.397.453.000| JAKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2.107.708.000) 324.363.000) 232.693.000) o 125.516.000) 418.566.000) o o) ol 3.208.847.000) ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 1.790.895.000) 268.976.000 347.796.000) o) 116.931.000 395.509.000) o o) ol 2.920.107.000| SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ 1.678.470.000 254.444.000 258.860.000| o) 83.472.000 321.429.000| o ol ol 2.596.675.000| İÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 2.029.595.000) 329.699.000) 241.926.000) o 149.223.000) 421.694.000) o o ol 3.172.137.000) ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ 1.953.058.009 303.426.000 227.908.000) ol 122.699.000 235.339.000) o 9| ol 2.842.430.000| İKARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1.639.766.000 257.160.000) 180.132.000) o 108.492.000 349.801.000) o o| ol 2.535.351.009)| JATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 2.580.862.000) 360.511.000) 518.827.000 o; 136.389.000) 224.705.000) o o) ol 3.821.294.000| İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 1.831.877.000) 275.104.000 212.649.000) ol 84.146.000 245.096.000) o ol ol 2.648.872.000| FIRAT ÜNİVERSİTESİ 1.823.916.000 267.031.000) 227.562.000) o 77.742.000 330.447.000) o o) ol 2.726.698.000) DİCLE ÜNİVERSİTESİ 1.714.735.000) 259.501.000 266.886.000) ol 96.954.000 121.231.000 o ol ol 2.459.317.000)| İVAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ 1.663.920.000) 228.786.000 231.360.000) o) 63.739.000 394.873.000) o ol ol 2.582.678.000| İGAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 1.519.941.000 235.389.000) 224.429.000) o) 68.979.000 215.610.000) o o| ol 2.264.348.000| İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ 417.386.000) 63.960.000 89.833.000) ol 17.960.000) 159.349.000) o o| ol 748.488.000) İGEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 439.886.000 67.605.000 79.241.000) o 18.006.000) 151.712.000) o ol ol 756.450.000 İHARRAN ÜNİVERSİTESİ 1.132.159.000) 175.282.000) 134.954.000) o 47.697.000) 113.526.000) o 9 o 1.603.618.000) İSÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ 1.535.675.000 238.147.000) 230.651.000) 9 82.256.000 212.058.000) o ol ol 2.298.787.000| AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ 1.487.061.000, 227.704.090) 133.647.000) o) 76.277.000) 209.841.000) o ol ol 2.194.530.000) İZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ 1.090.445.000 163.461.000) 119.114.000) ol 43.587.000 164.874.000) o ol ol 1.581.481.000| İMERSİN ÜNİVERSİTESİ 1.463.148.000) 225.262.000 136.577.000) ol 71.799.000 169.308.000) o ol ol 2.066.094.000| İPAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ 1.809.605.009) 290.953.000 189.487.000) o 85.966.000 142.931.000) o o) ol 2.518.942.000| İBALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 971.516.009) 149.924.000 145.765.000) o 40.551.000 249.671.000) o ol ol 1.557.427.009| İKOCAELİ ÜNİVERSİTESİ 1.658.771.000 263.865.000) 253.763.000) ol 89.054.000 132.016.000) o o) ol 2.397.469.009)| İSAKARYA ÜNİVERSİTESİ 1.207.981.000 169.318.000 147.756.000) o 49.888.000 104.938.000) o ol ol 1.679.881.000 İMANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ 1.394.798.000) 219.439.000 154.467.000) ol 76.997.000 175.376.000) o ol ol 2.021.077.000) BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ, 1.024.648.000i 155.856.000) 140.623.000) o 40.549.000) 120.959.000) o ol ol 1.482.635.000| İHATAY MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 963.274.000) 147.708.000) 102.165.000) ol 42.685.000 239.389.000) o ol ol 1.495.221.000) PERSONEL SOS. GÜV. DEV. (MAL VE HİZMET ALIM) eaiz GİDERLERİ | CARİTRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ SERMAYE BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK İDARELER GİDERLERİ PRİMİ GİD. GİDERLERİ TRANSFERLERİ

PERSONEL SOS. GÜV. DEV. MAL VE HİZMET ALIM

SERMAYE

FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ) ypansrrRLERİ İDARELER BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK GİDERLERİ PRİMİ GİD. GİDERLERİ

İADANA ALPARSLAN TÜRKEŞ BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ 245.013.000 38.082.000) 28.199.000) 7.418.000) 132.179.009) 450.891.000|

(ÖLÇME SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI 1.238.248.009| 48.155.000) 779.681.009) ol 4.711.009 6.185.000) o ol o) 2.076.980.000| İSAVUNMA SANAYİ BAŞKANLIĞI 326.517.000) 41.487.000| 41.527.000) ol 10.589.000 58.600.009) o ol o) 478.720.000| İDARELER es SOR ei MAL isem FAİZ GİDERLERİ | CARİ TRANSFERLER | SERMAYE GİDERLERİ TRERAERLERİ BORÇ VERME YEDEK ÖDENEK TOPLAM JATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU 39.682.000 7.693.000) 15.077.000 ol 3.789.000) 2.937.000) o o o 69.178.000) JATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ 15.921.000) 2.344.000) 10.011.000 ol 1.533.000) 3.671.000) o ol o 33.480.000) JATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ 16.324.000) 2.331.000) 8.900.000 ol 2.075.000) 7.343.000 o 0 o 37.973.000) İTÜRK DİL KURUMU 36.592.000 5.523.000) 19.985.000 ol 13.486.000 15.861.000) o ol o 91.447.000) İTÜRK TARİH KURUMU 127.906.000) 20.859.009) 13.620.000 ol 18.058.000 2.937.000 0 0 o 183.380.000) İTÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU 2.565.679.000) 471.358.000) 2.372.747.000) ol 3.010.696.000) 2.365.685.000| 8.168.521.000) ol o 18.954.686.000 İTÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ 23.932.000 4.237.000) 12.230.000) ol 33.558.000 10.280.000 o o o 84.237.000) KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 10.397.989.000) 2.257.861.000) 12.097.418.000) ol 75.197.763.000) 68.089.540.000) o ol o) 168.040.571.000) DEVLET TİYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1.026.278.000 192.193.000) 210.103.000) ol 37.979.000 58.746.000) o ol o 1.525.299.000| DEVLET OPERA VE BALESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1.149.256.000) 176.803.009) 115.149.000 ol 70.144.000 41.123.000 o 0 o 1,552.481.000 İORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 7.447.222.000) 1.560.608.000| 4.287.911.000) ol 408.391.000) 3.004.871.000| 246.248.000) 729.323.000) 0 17.684.574.000| İVAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 786.656.000 139.553.009) 302.735.000 ol 249.434.000 1.542.050.000) o o o 3.020.468.000| İTÜRKİYE HUDUT VE SAHİLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 251.532.000 45.096.000) 29.831.000 ol 6.400.000) 120.430.000) o ol o 453.289.000) JİMADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 972.818.000) 186.616.009 177.521.009) o 107.263.000) 1.468.656.000) o) 155.962.000) o 3.068.836.000 SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 155.308.000 21.781.000) 20.972.000 ol 33.186.000 14.667.000) o 0 0 245.934.000) İTÜRK AKREDİTASYON KURUMU 80.039.000 8.629.000) 54.042.000 ol 4.106.000 14.687.000) o o o 162.503.000) İTÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 1.333.128.000) 278.244.000) 236.391.000 ol 40.584.000) 411.224.000) o ol o 2.299.571.000| TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU T 238.581.000 33.203.000) 76.539.000) ol 126.648.000 59.084.000) o o o 534.056.000) KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI 858.734.000 109.827.000) 162.948.000 ol 3.579.317.000) 88.119.000) o 1.160.236.000) o 5.959,181.000| İTÜRK İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON AJANSI BAŞKANLIĞI 231.454.000 33.433.000) 150.180.000) ol 1.326.078.000 29.373.000) 64.005.000 0 o 1.834.523.000| İGAP BÖLGE KALKINMA İDARESİ 102.868.000 19.050.000) 38.018.000 ol 1.622.000) 58.745.000) 221.743.000 0 0 442.046.000) ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI 112.147.009) 16.605.000) 12.795.009) ol 12.886.000 4.920.000) o 0 o 159.333.000) KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU 84.638.000 14.138.000) 22.445.000 ol 3.449.000) 4.345.000) o ol o 129.015.000) İCEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞ YURTLARI KURUMU 250.501.000) 29.875.000) 6.278.982.000) ol 122.000) 2.882.483.000| o ol o 9.441.963.000| İMESLEKİ YETERLİLİK KURUMU 52.406.000 11.778.000) 17.324.000 ol 119.000 46.850.000) o ol o 128.477.000 İYURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 143.424.000 22.195.009) 45.990.000) ol 1.174.502.000 14.687.000) o ol 0 1.401.398.000 İTÜRKİYE YAZMA ESERLER KURUMU BAŞKANLIĞI İ 146.585.000 24.113.000) 15.806.000 ol 3.513.000) 26.436.000) o 0 o 216.453.000) İDOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 17.765. co) 2.915.009) 11.048.000 ol 864.000 2.026.000) 272.602.000 ol ol 307.220.000) İKONYA OVASI PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 19.776.000) 3.360.000) 10.980.000) ol 867.000 16.154.000) 290.456.000 0 o 341.593.000) DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 21.618.000 3.534.000) 11.032.000) ol 359.000) 5.141.000 514.984.000) 0 o 557.168.000 İDEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 8.939.903.000) 1.794.648,000) 1.426.045.000) ol 268.503.000 62.360.467.000) 384.034.000 0 0 75.173.602.000| TÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 10.004.000) 1.952.000) 3.485.000) ol o 2.203.000 o 0 o 17.644.000| İTÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 392.493.000 60.829.009) 247.262.000 ol 12.984.000 58.746.000) o ol o 772.314.000) İTÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 52.940.000 7.572.000) 22.516.000 ol 1.629.000) 29.373.000) o 0 o 114.130.000 TÜRKİYE SAĞLIK ENSTİTÜLERİ BAŞKANLIĞI 42.871.000 7.386.009) 83.835.000 ol 2.232.000) 257.518.000) 299.546.000 ol ol 693.388.000) HELAL AKREDİTASYON KURUMU 18.338.000) 2.942.000) 6.524.000) ol 215.000 3.378.000) o 0 o 31.397.000) MADEN VE PETROL İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 240.280.000 43.053.000) 66.219.000 o| 920.541.000 110.149.000) o 2.733.000 ol 1.382.975.000| İTÜRKİYE UZAY AJANSI 44.057.000 7.736.000) 33.533.000 ol 35.959.000 14.687.000 1.939.368.000 0 o 2.075.340.000| KAPADOKYA ALAN BAŞKANLIĞI 38.996.000 7.848.009) 48.656.000) ol 27.000) 85.916.000) o ol o 181.443.000 TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ 31.636.000 5.146.000) 56.607.000 ol 2.800.000) 29.373.000) o 0 o 125.562.000 İTÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU 307.659.000 46.740.000) 137.615.000 ol 302.912.000 440.538.000) 51.204.000 ol o 1.286.728.000 ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER TOPLAMI 161.313.572.000 93.541.293.000