Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 1 Temmuz 2022 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.

• Eklendi Madde 61/A 7413 sayılı Kanun, md. 12
  Değişikliğin gerekçesi

  Maddeyle, 1512 sayıla Kanuna 61/A maddesi eklenmekte ve noterlere taşınmaz satış işlemleri yapma görevi verilmektedir.

  Taşınmazın satış suretiyle devri iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamayı satış sözleşmesinin düzenlenmesi, ikinci aşamayı ise tescil oluşturmaktadır.

  Taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olabilmesi için kural olarak resmi şekilde düzenlenmiş olmaları gerekmektedir. Mülkiyetin devrine ilişkin sözleşmeler tapu sicil müdürü veya tapu sicil görevlileri tarafından düzenlenebilmektedir. Kanunlarda veya Tapu Sicil Tüzüğünde belirlenen istisnalar dışında yazılı istem olmadıkça tapu sicili üzerinde işlem yapılamamaktadır.

  Müdürlüklere her türlü tapu işlemi için yapılacak istemde, başvuru istem belgesi düzenlenmektedir.

  Kanuni istisnalar dışında, tapu sicilinde işlem yapılabilmesini ancak hak sahibi olan kişiler talep edebilmektedir. Tescil, tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılabilir. Yapılan tescil istemleri tapu müdürlüğü görevlileri tarafından incelenmekte ve istemin hak sahibi tarafından yapılıp yapılmadığı belirlenmektedir. Hak sahibi olduğu belirlendikten sonra istemde bulunanların tasarruf yetkisinin yani fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi de gerekmektedir. Hak sahipliği ve tasarruf yetkisi belirlendikten sonra resmi senet düzenlenebilmektedir. Resmi senet düzenlenmeden önce Harçlar Kanununda öngörülen tapu harçları ile gerekli giderlerin ödenmesi gerekmektedir.

  Tapu sicili üzerinde işlem yapılmasını gerektiren veya reddedilen istemler yevmiye defterine kaydedilmekte, tapu sicili üzerinde kayıtlı bulunan hakların birbirlerine üstünlüğü bu deftere yazım, tarih ve sıra numarasına göre belirlenmektedir.

  Tapu sicili, devletin sorumluluğu altında, tescil ve açıklık ilkelerine göre taşınmazlar ile üzerindeki hakların durumlarını göstermek üzere tutulan sicildir. Tapu kayıtlarının elektronik ortamda tutulması halinde, ana ve yardımcı siciller Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) içerisinde saklanmakta ve yönetilmektedir. TAKBİS üzerindeki kayıtlar, sicillerin elektronik ortamda tutulmaya başlandığı tarihten sonraki bilgileri göstermektedir. Ayni ve şahsi haklara yönelik işlemlerin belgeleri hazırlanıp taraflarca imzalandıktan sonra tarih ve yevmiye numarası ile tescil edilmektedir. Resmi senedin düzenlenmesine ilişkin işlemler tamamlandıktan sonra TAKBİS üzerinden tescil yapılmaktadır. Bu tescili, sistem otomatik olarak yapmaktadır. Daha sonra da resmi senetteki bilgilere göre tapu kütüğünün ilgili sayfasına da tescil yapılmakta ve alıcı adına tapu senedi düzenlenerek işlem tamamlanmaktadır.

  Birinci fıkrayla, noterlere taşınmaz satış sözleşmesi yapma görevi verilmektedir. Buna göre taşınmaz satış sözleşmesi hem tapu müdürlüklerinde hem de noterliklerde yapılabilecektir.

  İkinci fıkrayla, noterlerin taşınmaz satışı için yapılan başvuru üzerine uygulayacağı usul ve esaslar belirlenmektedir. Başvuru üzerine noter tarafından bir başvuru belgesi düzenlenecektir. Taşınmazla ilgili kayıtlar incelenerek tapu sicilindeki kısıtlamalar dikkate alınacak, kanunlarda ve mevzuatta yer alan sınırlamalar ile usul ve esaslar gözetilecektir. Bu kapsamda taşınmaz üzerindeki şerh ve beyanlar kontrol edilerek satış yapmaya engel bir kayıt olup olmadığına bakılacaktır. Öte yandan tapu sicilinde yazılı olmayan ancak 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu gibi özel kanunlarda yer alan sınırlandırmalar nazara alınacaktır. Noterin yapacağı satış sözleşmesi ayrı bir hukuki rejime tabi olmayıp tapu memurları tarafından yapılan satış sözleşmeleri ile aynı kurallara bağlı olacaktır.

  Üçüncü fıkrayla, noterlerin yapacakları satış sözleşmelerinde tapu kayıt örneği ve diğer ilgili belgeler için tapu bilişim sisteminde yer alan bilgilerin kullanılması ve eksik bilgilerin ilgili tapu müdürlüklerinden temin edilmesi hususu düzenlenmektedir. Noterlerin bu bilgileri kontrol etmesinden sonra taşınmaz üzerindeki hak sahipliği belirlenecek ve taşınmazın satışına engel bir durumun bulunup bulunmadığı tespit edilecektir. Noter, istem sahibi kişinin hak sahibi olduğunu ve harç ve hizmet bedelinin ödendiğini tespit ettikten sonra satış sözleşmesini düzenleyecektir.

  Dördüncü fıkrayla, taşınmaz satış sözleşmesinin düzenlenmesinden sonra yapılacak işlemler hükme bağlanmaktadır. Buna göre taşınmaz satış sözleşmesi, noterlerce tapu bilişim sisteminden yevmiye numarası alınarak bu sisteme kaydedilecektir. Sözleşme, sisteme kaydedildikten sonra tapu müdürlüğünce taşınmazın tapu kütüğüne tescili sağlanacaktır. Ayrıca satış sözleşmesi ile diğer belgeler, noter tarafından tapu bilişim sistemine aktarılacak ve fiziki olarak arşivlenecektir.

  Beşinci fıkrayla, işin önemi nedeniyle taşınmaz satış sözleşmesinin bizzat noter tarafından yapılacağı düzenlenmektedir.

  Altıncı fıkrayla, tapu kayıt örneği ve diğer belgelerden hak sahibinin belirlenememesi veya satışa engel hukuki bir durumun varlığı halinde noterlerce satış işleminin gerçekleştirilmeyeceği hükme bağlanmaktadır.

  Yedinci fıkrayla, noterler tarafından yapılacak taşınmaz satış sözleşmelerinde sadece tapu harcının alınacağı ve bu işlemler için tapu harçlarına ilişkin hükümlerin uygulanacağı düzenlenmektedir. Bu işlemler için ayrıca noter harcı alınmayacaktır.

  Sekizinci, dokuzuncu ve onuncu fıkralarla, noterlerce yapılan taşınmaz satış sözleşmesi uyarınca alınacak ücret ve giderlere ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir.