İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 12. hâli

Askeri Ceza Kanunu (AsCK)

Kanun numarası
1632
Kabul tarihi
22.05.1930
Resmî Gazete
15.06.1930 / 1520
Düstur
3. tertip, cilt 11
Son değişiklik
12.06.2024
Madde sayısı
174

Madde 30 geçmişi

Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası:

Metin 1 kez değişmiş, toplam 1 değişiklik kaydı var. Ayrıca 1 geçişte hüküm aynı kalıp yalnızca yazım değişmiş (satır sonu, şapkalı harf, büyük/küçük harf, dipnot işareti ya da sızmış bölüm başlığı); bunlar listeye alınmadı.

Bugünkü metni

Madde 30 – (Değişik: 22/3/2000-4551/6 md.)

Aşağıda yazılı hallerde subay, astsubay, uzman jandarmalar ve özel kanunlarında bu cezanın uygulanacağı belirtilen asker kişiler hakkında, askeri mahkemeler veya adliye mahkemelerince asıl ceza ile birlikte, Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası da verilir. Bu husus mahkeme hükmünde belirtilmemiş olsa dahi, Silahlı Kuvvetlerden çıkarmayı gerektirir.

A) Taksirli suçlardan verilen cezalar hariç olmak üzere ölüm, ağır hapis, bir seneden fazla hapis cezası ile hükümlülük halinde,

B) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle hükümlülük halinde.

Taksirli suçlardan verilen cezalar hariç olmak üzere, askeri mahkemelerce üç aydan fazla hapis cezası ile birlikte Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası da verilebilir.

Metnin değiştiği tarihler

  1. 12 Haziran 2024

    Bu tarihe bağlanmış bir değişiklik kaydı bulunamadı; fark doğrudan iki hâlin metninden çıkarıldı.

    30 Haziran 2022 tarihli hâli
    Madde 30 – (Değişik: 22/3/2000-4551/6 md.) Aşağıda yazılı hallerde subay, astsubay, uzman jandarmalar ve özel kanunlarında bu ce- zanın uygulanacağı belirtilen asker kişiler hakkında, askeri mahkemeler veya adliye mahkemele- rince asıl ceza ile birlikte, Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası da verilir. Bu husus mah- keme hükmünde belirtilmemiş olsa dahi, Silahlı Kuvvetlerden çıkarmayı gerektirir. A) Taksirli suçlardan verilen cezalar hariç olmak üzere ölüm, ağır hapis, bir seneden fazla hapis cezası ile hükümlülük halinde, (1) “Küçük Zabitler hizmetten mahrumdurlar” şeklindeki ilk cümle; 22/3/2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 38. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. (2) Bu maddenin başlığı 22/3/2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. (3) Bu maddenin başlığı 22/3/2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle metne işlendiği şekliyle değiştirilmiştir. B) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hır- sızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle hükümlülük halinde. Taksirli suçlardan verilen cezalar hariç olmak üzere, askeri mahkemelerce üç aydan fazla hapis cezası ile birlikte Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası da verilebilir.
    12 Haziran 2024 tarihli hâli
    Madde 30 – (Değişik: 22/3/2000-4551/6 md.) Aşağıda yazılı hallerde subay, astsubay, uzman jandarmalar ve özel kanunlarında bu cezanın uygulanacağı belirtilen asker kişiler hakkında, askeri mahkemeler veya adliye mahkemelerince asıl ceza ile birlikte, Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası da verilir. Bu husus mahkeme hükmünde belirtilmemiş olsa dahi, Silahlı Kuvvetlerden çıkarmayı gerektirir. A) Taksirli suçlardan verilen cezalar hariç olmak üzere ölüm, ağır hapis, bir seneden fazla hapis cezası ile hükümlülük halinde, B) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle hükümlülük halinde. Taksirli suçlardan verilen cezalar hariç olmak üzere, askeri mahkemelerce üç aydan fazla hapis cezası ile birlikte Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası da verilebilir.
Metni elimizde olmayan 1 değişiklik kaydı

Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 28 Mart 2013 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.

  • Değiştirildi Madde 30 4551 sayılı Kanun, md. 6
    Değişikliğin gerekçesi

    – Tasarının 5 inci maddesiyle, 4 üncü maddenin gerekçesinde açıklanan sebeplerle 1632 sayılı Kanunun 30, 31, 32 ve 33 üncü maddelerinde hükme bağlanmış olan tard ve ihraç cezaları birleştirilerek, “Türk Silahlı Kuvvetlerinden Çıkarma” cezası adı altında bir fer’î ceza haline getirilmiştir. Diğer taraftan 5802 sayılı Astsubaylar Hakkında Kanun ile, gedikli erbaşlar erat statüsünden çıkarılmış ve nevi şahsına münhasır bir hukukî duruma sahip olmuşlardır. Böylelikle 1632 sayılı Kanundaki “Rütbenin Geri Alınması” cezasının bu kimseler bakımından tatbiki uygun görülmemiş ve bunlar hakkında da zarurî olarak“Türk Silahlı Kuvvetlerinden Çıkarma” cezası kabul olunmuştur.

    Maddenin ilk fıkrasında “Türk Silahlı Kuvvetlerinden Çıkarma Cezasının” kimler hakkında uygulanacağı tek tek gösterilmiş ve fıkranın (A) ve (B) bentlerinde bu fer’î cezanın verilmesinin zorunlu olduğu haller sayılmıştır. Fıkra hükmüne göre, bu hallerde mahkemece fer’i cezaya hükmedilmemiş ve fer’i ceza, hükmünde belirtilmemiş olsa dahi, hükümlü için kazanılmış hak doğurmayacak ve çıkarma işlemi idarece re’sen uygulanacaktır. Birinci fıkranın(A) bendinde “Türk Silahlı Kuvvetlerinden Çıkarma Cezasının” tatbiki için, bu bentte yazılı hürriyeti bağlayıcı cezalardan birisiyle hükümlülük hali aranmış, buna karşılık fıkranın(B) bendinde, bu bentte sayılan suçlardan yargılanıp hüküm giymek “Türk Silahlı Kuvvetlerinden Çıkarma” fer’î cezasının uygulanması için yeterli sayılmıştır. Bu hükme göre bir kimse (B) bendinde yazılı suçlardan birisiyle, örneğin zimmet suçu ile yargılanarak hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile cezalandırılsa ve bu ceza neticesinde 647 sayılı Kanunda öngörülen tedbirlerden birisine çevrilse bile, bu şahıs hakkında “Türk Silahlı Kuvvetlerinden Çıkarma” fer’î cezası mutlaka uygulanacaktır.

    Maddenin ikinci fıkrasında “Türk Silahlı Kuvvetlerinden Çıkarma” fer’î cezasına takdiren hükmolunacak haller sayılmıştır.

    Madde hükmüne göre, askerî mahkemeler taksirli suçlar hariç olmak üzere bir sene veya daha az hapis cezasıyla birlikte Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma fer’î cezasına da hükmedebileceklerdir. Bu konuda takdir hakkı kullanılırken fiilin mahiyeti ve suçlunun kişiliği dikkate alınacaktır.