İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 7. hâli

Kimlik Bildirme Kanunu

Kanun numarası
1774
Kabul tarihi
26.06.1973
Resmî Gazete
11.07.1973 / 14591
Düstur
5. tertip, cilt 12
Son değişiklik
20.11.2025
Madde sayısı
24

Ek Madde 3 geçmişi

Metin 1 kez değişmiş, toplam 4 değişiklik kaydı var. Ayrıca 2 geçişte hüküm aynı kalıp yalnızca yazım değişmiş (satır sonu, şapkalı harf, büyük/küçük harf, dipnot işareti ya da sızmış bölüm başlığı); bunlar listeye alınmadı.

Bugünkü metni

Ek Madde 3 – (Ek: 27/3/2015-6638/19 md.)

(Değişik fıkra:21/11/2024-7533/16 md.) Araç, gemi/deniz aracı kiralama faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişilere ait işletmenin sorumlu işletmecileri ve yöneticileri, kiralanan araç bilgileri ile aracı, gemi/deniz aracını kiralayanların kimlik bilgileri ve kira sözleşmesi ile buna ilişkin tüm bilgi, belge ve kayıtları usulüne uygun şekilde bilgisayarda tutmak, genel kolluk kuvvetlerinin her an incelemelerine hazır bulundurmak, bilgisayar terminallerini genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlamak ve kiralayan şahıs ile kiralanan araç bilgilerini araç teslimi esnasında genel kolluk kuvvetlerine sistem üzerinden anlık olarak bildirmek ve kiralanan araçlarda GPS cihazı (küresel uydu navigasyon sistemi) bulundurarak, araçlara ait konum bilgisine ilişkin kayıtları üç yıl saklamak zorundadırlar. Ancak araç kiralayanın kamu kurum veya kuruluşu olması hâlinde sadece kamu kurum veya kuruluşuyla yapılan sözleşme ile araç bilgileri sisteme kaydedilir.

(Ek fıkra:21/11/2024-7533/16 md.) Genel kolluk kuvvetleri tarafından tutulan verilerden şahısların devam eden aktif araç kiralamasının olup olmadığı bilgisi araç kiralama faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişilere ait işletmelerle paylaşılır.

Araç, gemi/deniz aracı kiralama esnasında gerçeğe aykırı kimlik kullananlar ile birinci fıkra kapsamında elde edilen bilgi ve kayıtları, hukuka aykırı olarak kullanan, bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre cezalandırılır.[8]

(Değişik fıkra:21/11/2024-7533/16 md.) Birinci fıkrada belirtilen bilgi, belge ve kayıtları bilgisayarda tutmayanlara, bilgisayar terminallerini genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlamayanlara, gerçeğe aykırı kayıt tutan veya bilgi verenlere, kiralanan araçlarda GPS cihazı bulundurmayanlara ve araçlara ait konum bilgisine ilişkin kayıtları saklamayanlara doksan dokuz bin sekiz yüz doksan altı Türk Lirası, ilgili bilgi, belge ve kayıtları genel kolluk kuvvetlerinin incelemelerine hazır bulundurmayanlara, kiralayan şahıs ile kiralanan araç bilgilerini araç teslim edilmeden genel kolluk kuvvetlerine sistem üzerinden anlık olarak bildirmeyenlere kırk dokuz bin dokuz yüz otuz sekiz Türk Lirası idari para cezası, mülki idare amirlerince verilir. Bu maddede sayılan fiillerin işlendiği takvim yılı içinde tekrarı halinde en son kesilen para cezasının iki katı uygulanır. Ayrıca sayılan fiillerin işlendiği takvim yılı içinde dördüncü defa işlenmesi halinde işletme ruhsatları iptal edilir. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. İşlenen bir suçun gizlenmesi amacıyla bilgilerin yok edilmesi halinde işletme ruhsatı iptal edilir. Bu fıkraya göre idari yaptırımların uygulanması ceza soruşturması ve kovuşturması yapılmasına engel değildir.

Bu maddenin uygulanması ile görevi gereği bu verileri kullanan kamu personelinin denetimine ilişkin esas ve usuller İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenir.

Metnin değiştiği tarihler

  1. 20 Kasım 2025

    Bu tarihe bağlanmış bir değişiklik kaydı bulunamadı; fark doğrudan iki hâlin metninden çıkarıldı.

    29 Haziran 2024 tarihli hâli
    Ek Madde 3 – (Ek: 27/3/2015-6638/19 md.) Araç kiralama şirketlerinin sorumlu işleticileri ve yöneticileri, kiralanan araç bilgileri ile aracı kiralayanların kimlik bilgileri ve kira sözleşmesi kayıtlarını usulüne uygun şekilde günü gününe tutmak ve bu kapsamda mevcut bilgi, belge ve kayıtları genel kolluk kuvvetlerinin her an incelemelerine hazır bulundurmak zorundadırlar. Ancak araç kiralayanın kamu kurum veya kuruluşu olması hâlinde sadece kamu kurum veya kuruluşuyla yapılan sözleşme ile araç bilgileri sisteme kaydedilir. Araç kiralama esnasında gerçeğe aykırı kimlik kullananlar ile birinci fıkra kapsamında elde edilen bilgi ve kayıtları, hukuka aykırı olarak kullanan, bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre cezalandırılır. Birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenlere beş bin Türk Lirası, gerçeğe aykırı kayıt tutan veya bilgi verenlere on bin Türk Lirası idari para cezası, mülki idare amirlerince verilir. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenir. İşlenen bir suçun gizlenmesi amacıyla bilgilerin yok edilmesi hâlinde işletme ruhsatı iptal edilir. Bu fıkraya göre idari yaptırımların uygulanması ceza soruşturması ve kovuşturması yapılmasına engel değildir. Bu maddenin uygulanması ile görevi gereği bu verileri kullanan kamu personelinin denetimine ilişkin esas ve usuller İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenir.
    20 Kasım 2025 tarihli hâli
    Ek Madde 3 – (Ek: 27/3/2015-6638/19 md.) (Değişik fıkra:21/11/2024-7533/16 md.) Araç, gemi/deniz aracı kiralama faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişilere ait işletmenin sorumlu işletmecileri ve yöneticileri, kiralanan araç bilgileri ile aracı, gemi/deniz aracını kiralayanların kimlik bilgileri ve kira sözleşmesi ile buna ilişkin tüm bilgi, belge ve kayıtları usulüne uygun şekilde bilgisayarda tutmak, genel kolluk kuvvetlerinin her an incelemelerine hazır bulundurmak, bilgisayar terminallerini genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlamak ve kiralayan şahıs ile kiralanan araç bilgilerini araç teslimi esnasında genel kolluk kuvvetlerine sistem üzerinden anlık olarak bildirmek ve kiralanan araçlarda GPS cihazı (küresel uydu navigasyon sistemi) bulundurarak, araçlara ait konum bilgisine ilişkin kayıtları üç yıl saklamak zorundadırlar. Ancak araç kiralayanın kamu kurum veya kuruluşu olması hâlinde sadece kamu kurum veya kuruluşuyla yapılan sözleşme ile araç bilgileri sisteme kaydedilir. (Ek fıkra:21/11/2024-7533/16 md.) Genel kolluk kuvvetleri tarafından tutulan verilerden şahısların devam eden aktif araç kiralamasının olup olmadığı bilgisi araç kiralama faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişilere ait işletmelerle paylaşılır. Araç, gemi/deniz aracı kiralama esnasında gerçeğe aykırı kimlik kullananlar ile birinci fıkra kapsamında elde edilen bilgi ve kayıtları, hukuka aykırı olarak kullanan, bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre cezalandırılır. (Değişik fıkra:21/11/2024-7533/16 md.) Birinci fıkrada belirtilen bilgi, belge ve kayıtları bilgisayarda tutmayanlara, bilgisayar terminallerini genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlamayanlara, gerçeğe aykırı kayıt tutan veya bilgi verenlere, kiralanan araçlarda GPS cihazı bulundurmayanlara ve araçlara ait konum bilgisine ilişkin kayıtları saklamayanlara doksan dokuz bin sekiz yüz doksan altı Türk Lirası, ilgili bilgi, belge ve kayıtları genel kolluk kuvvetlerinin incelemelerine hazır bulundurmayanlara, kiralayan şahıs ile kiralanan araç bilgilerini araç teslim edilmeden genel kolluk kuvvetlerine sistem üzerinden anlık olarak bildirmeyenlere kırk dokuz bin dokuz yüz otuz sekiz Türk Lirası idari para cezası, mülki idare amirlerince verilir. Bu maddede sayılan fiillerin işlendiği takvim yılı içinde tekrarı halinde en son kesilen para cezasının iki katı uygulanır. Ayrıca sayılan fiillerin işlendiği takvim yılı içinde dördüncü defa işlenmesi halinde işletme ruhsatları iptal edilir. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. İşlenen bir suçun gizlenmesi amacıyla bilgilerin yok edilmesi halinde işletme ruhsatı iptal edilir. Bu fıkraya göre idari yaptırımların uygulanması ceza soruşturması ve kovuşturması yapılmasına engel değildir. Bu maddenin uygulanması ile görevi gereği bu verileri kullanan kamu personelinin denetimine ilişkin esas ve usuller İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenir.
Metni elimizde olmayan 4 değişiklik kaydı

Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 27 Mart 2015 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.

  • Değiştirildi Ek Madde 3 (fıkra) 7533 sayılı Kanun, md. 16
    Değişikliğin gerekçesi

    1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununda yer alan “kiralama şirketi” ibaresi bireysel olarak şirket kurmadan araç kiralama işi yapan kişilere ceza uygulanmasında hukuki sıkıntılar yaşanmasına neden olmaktadır. Bu sıkıntıların giderilmesi amacıyla “Şirket” ibaresi yerine 1774 sayılı Kanunun lafzına da uygun olarak “gerçek ve tüzel kişilere ait işletme” ibaresi getirilmektedir.

    Ülkemizde asayişe müessir olaylar içerisinde araç, gemi/deniz aracı kiralama işi yapan gerçek ve tüzel kişilere ait işyerlerinden kiralanan araçların terör, kaçakçılık, gasp, hırsızlık vb. suçlarda kullanıldığı yapılan analizler sonucu tespit edilmiştir. Bu sebeple suç ve suçlulukla etkin mücadele edebilmek ve kiralık araçların yasadışı amaçla kullanılmasını önlemek amacı ile araç kiralayan müşterilerle ilgili bilgilerin tam ve eksiksiz biçimde toplanması, değerlendirilmesi ve denetimlerin süratle yapılarak, yasadışı eylemlerin engellenmesi, ayrıca Anayasasının 23. maddesinde düzenlenen seyahat hürriyetinin güven içinde kullanılmasını sağlamak amacıyla kolluğun teknik altyapıya sahip olması önemli bir gerekliliktir.

    Bu amaçla 1774 sayılı Kanunun Geçici 4 üncü maddesinde; kiralık araç şirketlerine kayıtlarını kolluğa bildirmesi için hazırlanan sisteme belirtilen süre içerisinde kayıt olma zorunluluğu getirilmiş, bu süre de kayıt olmayan işletmelere idari yaptırım uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Mevcut uygulamada bu hükmün ihlali bu Kanunun Geçici 4 üncü maddesi kapsamında değerlendiriliyor ise de geçici maddede işletmelerin sisteme bağlanma zorunluluğu vurgulanmış, ancak bu maddenin geçerliliğini yitirmesi halinde kayıt olmayan firmalara uygulanacak idari yaptırımlarla ilgili bir açıklık getirilmemiştir. Bu nedenle, sisteme kayıt olma hükmünün ihlalinde uygulanacak idari yaptırımla ilgili hüküm bu Kanunun Ek 3 üncü maddesine kalıcı olarak eklenmektedir. Bununla birlikte terörle, suçla ve suçluyla etkin mücadele edilmesine katkı sağlaması amacıyla araçlarda GPS cihazı (küresel uydu navigasyon sistemi) bulundurulması ve bu cihaz marifetiyle tespit edilecek konum bilgilerinin ilgili işletme tarafından beş yıl süreyle genel kolluk birimlerince talep edilmesi halinde muhafaza edilmesi hususu hükme bağlanmaktadır.

    Madde ile araç kiralayanın birden fazla kiralama yapıp yapmadığına ilişkin bilginin genel kolluk kuvvetleri tarafından araç kiralama faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişilerle paylaşılması ve suçun işlenmesinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

    Ülkemizde faaliyet gösteren araç kiralama firmaları, kiralama işi yaptıktan sonra verilerini sisteme kiraya verdikleri saatte değil, o gün içinde herhangi bir saatte kayıt yaptıklarında mevzuat hükmünde yer alan “kayıtlarını günü gününe tutmak” ibaresi nedeniyle ilgililere idari yaptırım uygulanamamakta ve haklarında adli makamlarca yakalama emri düzenlenmiş şahısların araç kiralaması durumunda anlık bilgi edinilemediğinden şahısların bulundukları konumları değiştirerek yakalanmalarına yönelik yapılacak çalışmalar olumsuz olarak etkilenmektedir. Bu nedenle kiralık araç firmalarının envanterindeki aracın teslim tarihini anlık sisteme girmesiyle amir hüküm gereğince uygulanacak trafik cezalarının aracı kiralayan şahıslara tam ve doğru zamanlı uygulanması ile bu konudaki mağduriyetlerin giderilmesi amaçlanmaktadır.

  • Eklendi Ek Madde 3 (fıkra) 7533 sayılı Kanun, md. 16
    Değişikliğin gerekçesi

    1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununda yer alan “kiralama şirketi” ibaresi bireysel olarak şirket kurmadan araç kiralama işi yapan kişilere ceza uygulanmasında hukuki sıkıntılar yaşanmasına neden olmaktadır. Bu sıkıntıların giderilmesi amacıyla “Şirket” ibaresi yerine 1774 sayılı Kanunun lafzına da uygun olarak “gerçek ve tüzel kişilere ait işletme” ibaresi getirilmektedir.

    Ülkemizde asayişe müessir olaylar içerisinde araç, gemi/deniz aracı kiralama işi yapan gerçek ve tüzel kişilere ait işyerlerinden kiralanan araçların terör, kaçakçılık, gasp, hırsızlık vb. suçlarda kullanıldığı yapılan analizler sonucu tespit edilmiştir. Bu sebeple suç ve suçlulukla etkin mücadele edebilmek ve kiralık araçların yasadışı amaçla kullanılmasını önlemek amacı ile araç kiralayan müşterilerle ilgili bilgilerin tam ve eksiksiz biçimde toplanması, değerlendirilmesi ve denetimlerin süratle yapılarak, yasadışı eylemlerin engellenmesi, ayrıca Anayasasının 23. maddesinde düzenlenen seyahat hürriyetinin güven içinde kullanılmasını sağlamak amacıyla kolluğun teknik altyapıya sahip olması önemli bir gerekliliktir.

    Bu amaçla 1774 sayılı Kanunun Geçici 4 üncü maddesinde; kiralık araç şirketlerine kayıtlarını kolluğa bildirmesi için hazırlanan sisteme belirtilen süre içerisinde kayıt olma zorunluluğu getirilmiş, bu süre de kayıt olmayan işletmelere idari yaptırım uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Mevcut uygulamada bu hükmün ihlali bu Kanunun Geçici 4 üncü maddesi kapsamında değerlendiriliyor ise de geçici maddede işletmelerin sisteme bağlanma zorunluluğu vurgulanmış, ancak bu maddenin geçerliliğini yitirmesi halinde kayıt olmayan firmalara uygulanacak idari yaptırımlarla ilgili bir açıklık getirilmemiştir. Bu nedenle, sisteme kayıt olma hükmünün ihlalinde uygulanacak idari yaptırımla ilgili hüküm bu Kanunun Ek 3 üncü maddesine kalıcı olarak eklenmektedir. Bununla birlikte terörle, suçla ve suçluyla etkin mücadele edilmesine katkı sağlaması amacıyla araçlarda GPS cihazı (küresel uydu navigasyon sistemi) bulundurulması ve bu cihaz marifetiyle tespit edilecek konum bilgilerinin ilgili işletme tarafından beş yıl süreyle genel kolluk birimlerince talep edilmesi halinde muhafaza edilmesi hususu hükme bağlanmaktadır.

    Madde ile araç kiralayanın birden fazla kiralama yapıp yapmadığına ilişkin bilginin genel kolluk kuvvetleri tarafından araç kiralama faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişilerle paylaşılması ve suçun işlenmesinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

    Ülkemizde faaliyet gösteren araç kiralama firmaları, kiralama işi yaptıktan sonra verilerini sisteme kiraya verdikleri saatte değil, o gün içinde herhangi bir saatte kayıt yaptıklarında mevzuat hükmünde yer alan “kayıtlarını günü gününe tutmak” ibaresi nedeniyle ilgililere idari yaptırım uygulanamamakta ve haklarında adli makamlarca yakalama emri düzenlenmiş şahısların araç kiralaması durumunda anlık bilgi edinilemediğinden şahısların bulundukları konumları değiştirerek yakalanmalarına yönelik yapılacak çalışmalar olumsuz olarak etkilenmektedir. Bu nedenle kiralık araç firmalarının envanterindeki aracın teslim tarihini anlık sisteme girmesiyle amir hüküm gereğince uygulanacak trafik cezalarının aracı kiralayan şahıslara tam ve doğru zamanlı uygulanması ile bu konudaki mağduriyetlerin giderilmesi amaçlanmaktadır.

  • Değiştirildi Ek Madde 3 (fıkra) 7533 sayılı Kanun, md. 16
    Değişikliğin gerekçesi

    1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununda yer alan “kiralama şirketi” ibaresi bireysel olarak şirket kurmadan araç kiralama işi yapan kişilere ceza uygulanmasında hukuki sıkıntılar yaşanmasına neden olmaktadır. Bu sıkıntıların giderilmesi amacıyla “Şirket” ibaresi yerine 1774 sayılı Kanunun lafzına da uygun olarak “gerçek ve tüzel kişilere ait işletme” ibaresi getirilmektedir.

    Ülkemizde asayişe müessir olaylar içerisinde araç, gemi/deniz aracı kiralama işi yapan gerçek ve tüzel kişilere ait işyerlerinden kiralanan araçların terör, kaçakçılık, gasp, hırsızlık vb. suçlarda kullanıldığı yapılan analizler sonucu tespit edilmiştir. Bu sebeple suç ve suçlulukla etkin mücadele edebilmek ve kiralık araçların yasadışı amaçla kullanılmasını önlemek amacı ile araç kiralayan müşterilerle ilgili bilgilerin tam ve eksiksiz biçimde toplanması, değerlendirilmesi ve denetimlerin süratle yapılarak, yasadışı eylemlerin engellenmesi, ayrıca Anayasasının 23. maddesinde düzenlenen seyahat hürriyetinin güven içinde kullanılmasını sağlamak amacıyla kolluğun teknik altyapıya sahip olması önemli bir gerekliliktir.

    Bu amaçla 1774 sayılı Kanunun Geçici 4 üncü maddesinde; kiralık araç şirketlerine kayıtlarını kolluğa bildirmesi için hazırlanan sisteme belirtilen süre içerisinde kayıt olma zorunluluğu getirilmiş, bu süre de kayıt olmayan işletmelere idari yaptırım uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Mevcut uygulamada bu hükmün ihlali bu Kanunun Geçici 4 üncü maddesi kapsamında değerlendiriliyor ise de geçici maddede işletmelerin sisteme bağlanma zorunluluğu vurgulanmış, ancak bu maddenin geçerliliğini yitirmesi halinde kayıt olmayan firmalara uygulanacak idari yaptırımlarla ilgili bir açıklık getirilmemiştir. Bu nedenle, sisteme kayıt olma hükmünün ihlalinde uygulanacak idari yaptırımla ilgili hüküm bu Kanunun Ek 3 üncü maddesine kalıcı olarak eklenmektedir. Bununla birlikte terörle, suçla ve suçluyla etkin mücadele edilmesine katkı sağlaması amacıyla araçlarda GPS cihazı (küresel uydu navigasyon sistemi) bulundurulması ve bu cihaz marifetiyle tespit edilecek konum bilgilerinin ilgili işletme tarafından beş yıl süreyle genel kolluk birimlerince talep edilmesi halinde muhafaza edilmesi hususu hükme bağlanmaktadır.

    Madde ile araç kiralayanın birden fazla kiralama yapıp yapmadığına ilişkin bilginin genel kolluk kuvvetleri tarafından araç kiralama faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişilerle paylaşılması ve suçun işlenmesinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

    Ülkemizde faaliyet gösteren araç kiralama firmaları, kiralama işi yaptıktan sonra verilerini sisteme kiraya verdikleri saatte değil, o gün içinde herhangi bir saatte kayıt yaptıklarında mevzuat hükmünde yer alan “kayıtlarını günü gününe tutmak” ibaresi nedeniyle ilgililere idari yaptırım uygulanamamakta ve haklarında adli makamlarca yakalama emri düzenlenmiş şahısların araç kiralaması durumunda anlık bilgi edinilemediğinden şahısların bulundukları konumları değiştirerek yakalanmalarına yönelik yapılacak çalışmalar olumsuz olarak etkilenmektedir. Bu nedenle kiralık araç firmalarının envanterindeki aracın teslim tarihini anlık sisteme girmesiyle amir hüküm gereğince uygulanacak trafik cezalarının aracı kiralayan şahıslara tam ve doğru zamanlı uygulanması ile bu konudaki mağduriyetlerin giderilmesi amaçlanmaktadır.

  • Eklendi Ek Madde 3 6638 sayılı Kanun, md. 19