İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 8. hâli

65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun

Kanun numarası
2022
Kabul tarihi
01.07.1976
Resmî Gazete
10.07.1976 / 15642
Düstur
5. tertip, cilt 15
Son değişiklik
22.04.2026
Madde sayısı
15

Kaynak: Millet Meclisi S. Sayısı 348 · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.

Genel gerekçe

Anayasamızın 2 nci maddesinde ifadesini bulan Sosyal Hukuk Devleti 41 nci madde gereğince herkese insanlık haysiyetine yaraşır bir yaşayış seviyesinin sağlanması görevini yüklenmiştir.

Yine, Anayasamızın 48 nci maddesi ile herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu açıkça belirtilmiş ancak, Devletin sosyal ödevlerinin yapılması 53 ncü madde ile malî kaynakların yeterliği Ölçüsüne bağlanmış bulunmaktadır.

Bugün, kendilerine hiçbir yardım eli uzanmamış kimsesiz, yaşlı ve adeta kaderlerine terkedilmiş muhtaç kimseler bulunmaktadır.

Bu durum insanlık açısından üzücü ve yüz kızartıcı olmaktan öte genç nesillerin istikbal hakkında yan lış düşüncelere saplanmalarına ve bu endişe içinde gönül rahatlığı ile çalışmalarına imkân bırakmamaktadır.

Teklif edilen kanun, bu anlayıştan hareketle devletimizin malî kaynaklan da gözönünde tutularak hazır lanmış bulunmaktadır.

Tasarının kanunlaşması ile Sosyal Hukuk Devletini gerçekleştirmede önemli bir adım atılmış olacaktır.

İsparta Milletvekili Süleyman Demirci ve 7 arkadaşın» teklifi 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç Kimseler2 Aylık Bağlanması Hakkında Kanun

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 1

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— 65 yaşını doldurmuş bulunup geçim kaynağu bulunmayan, hiç bir sosyal güvenlik kurulu şundan yararlanmayan, bedenî ve zihnî kabiliyetini yi- rmiş yoksul, güçsüz ve kimsesiz Türk vatandaşlarına hayatta bulundukları sürece 500 lira aylık bağlanır.

Bunun için her yıl Maliye Bakanlığı bütçesine Sosyal Güvenlik Hizmeti adı altında gerekli ödenek konur ve aylddar hak sahiplerine T. C. Emekli Sandığı aracıhğı ile ödenir.

Tasarı/teklif madde 2

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Bu kanuna göre aylık bağlanmada uygulanacak usul Maliye Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle tespit olunur.

Tasarı/teklif madde 3

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Bu aylıklar her türlü vergi ve resimden muaftır.

Tasarı/teklif madde 5

→ yürürlükteki madde 5

— Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

C. Senatosu Malatya Üyesi Hamdi Özer'in, Korunmaya ve Bakıma Muhtaç Yetişkinlere Sosyal Yardım Ay lığı Bağlanması Hakkında Kanun Teklifi (2/17).

MiHet Meclisi Başkanlığına Korunmaya ve bakıma muhtaç yetişkinlere sosyal yardım bağlanması hakkındaki kanun teklifi ile gerek çesinin ilişikte sunulduğunu saygı ile arz ederim.

2 . 11 . 1973 Malatya Senatörü Hamdi Özer G E R E K ÇE Türk toplumu, millî gelenek, dinî inanç ve insanî ahlâk bakımından sosyal yardımı ve dayanışmayı se ven vicdanlı bir toplumdur.

Tarih boyunca kendi cinsine ve hatta her canlıya yardım etmeyi ibadet kabul etmiştir. Ancak bu yar dımların organize edilerek yerlerine sarfı konusunda tam bir inanca sahip olmanın ihtiyacını giderememiş tir.

Her insanda merhamet duygusu vardır. Bu duyguyu insanî, millî, dinî, sosyal ve kültürel eğitimle geliş tirip fertlerdeki sosyal yardım ve dayanışma şuurunu güçlendirmekle sosyal refah devleti olmak mümkün dür.

Merhamet, kendisini onun durumunda hissetmektir. O halde bu kanun teklifi ile bir fert, yalnız topluma değil, kendisinin ve yakınlarının yarınki durumlarına da yardım etmiş olacaktır.

Bugün, sağlam, güçlü,- genç ve zengin bir kimse, yann sakat, düşkün, yaşlı ve muhtaç duruma düşebilecek tir.

Yarın hasta, bakımsız, aç ve çıplak avuçlarla dilenmekten kendisini ve yakınlarını kurtarmak isteyenler.

bugünden kendi eliyle sosyal güvenliğini sağlayacak olan bu yardım primlerini seve seve ve güvenle ödeme lidir.

_ 3 - İçkisini içerken, seyahatini yaparken sıhhat ve zevkle eğlencelere dalarken o anda aç, çıplak, hasta, kör ve kötürüm insanların iniltilerini duyarak onlardan bir sadakayı esirgememelidirler. Yarın o insanlardan biri olabileceğini düşünmelidirler, işte bu düşünceden hareketle sosyal yardım ve dayanışmaya genellik kazandır mak ve sosyal hizmetleri sosyal refahı sağlayacak güce kavuşturmak amaç alınmıştır.

Bugünkü Anayasamız, Devlete sosyal bir görev yüklemiş ve fertlere de sosyal güvenlik içinde insanca ya şama hakkını tanımıştır.

Sosyal hizmetlerin kaynağı olan sosyal dayanışmayı kalkınma planının bir a r aç ve sosyal refahı da kalkın ma planının bir amacı olarak kabul etmiştir.

Anayasamızın başlan^',; bölümünde ifadesini bulan, 2, 10, 14, 35, 42, 43, 48, 49, 50 ve 53 n:â maddelerinde açıklığa kavuşturulan f e i, toplum ve Devlet arasındaki karşılıklı hak ve vazife münasebetleri bu kanunla uygulamaya girecektir.

Sosyal bir Devlet, bünyesindeki fert, aile, grup ve toplumu dengeli ve ahenkli bulundurduğu ölçüde sosyal refah Devleti olabilir.

Bunun için Devlet müessir bir teşkilâtla düzenli bir sistem kurmalıdır.

Resmî ve gönüllü kurumlarla, halkın yardımlarını bir elde toplayan, onu kanalıze ederek sosyal refah hizmetlerini bilinçli ve koordinelı şekilde dengeli bir hizmet ağı halinde yurt sathına kuran, güven vererek yardımları teşvik ve destekleyen, israfı giderip veıimi artıran bir sosyal hizmetler kurumunun teşkiline aci len ihtiyaç duyulmaktadır.

Sosyal hizmetlerin ekonomik, sosyal ve kültürel alanda kalkınmaya yardımcı olan çok çeşitli dallarını sağlam bir gövdeye bağlamak başarısının ilk şartı olacaktır.

Bu teşkilâtın bir Sosyal Yardım Bakanlığı mı veya bir Sosyal Hizmetler Kurumu mu olacağını ihtiyaçlar gösterecektir.

Bu kanunla sağlanacak yardımlar iyi bir organizenin sosyal refah hizmetleri alanındaki araştırma, incele me, teşhis, tedavi ve değerlendirmeyi içine alan plânlı ve düzenli çalışması sonucunda büyük ölçüde artacak tır.

Bilinçli ve güvenli bağışlar yarış halinde çoğalacaktır. Toplumun içinde fert, aile ve grup kendine yeterli ve dengeli bir güce getirilerek millî kalkınma plânına katkı yeteneğine ulaşacak bir mutluluğa eriştirilecektir.

Kişileri kula kul olmaktan kurtarmak suretiyle, sosyal refahın özü olan insan haysiyetini toplumun ortak haysiyeti içinde dengede tutmak sağlanmış olacaktır.

Türk Milleti, insanlık tarihine getirdiği sosyal hizmetlerdeki önderliğine bu kanunla yeniden sahip olacaktır.

İmkân gücüne oranla, yardım faziletindeki büyüklük onu çağımızın da örnek bir sosyal refah devleti haline getirecektir.

Zengin yurtdaşlar ve rejim taraftan olan herkes, kendi mallarının ve rejimin teminatı olarak bu kanuna gö nül bağlayacak ve bu kanun sosyal bir reform olacaktır.

C. SENATOSU MALATYA ÜYESİ HAMDİ Ö Z E R İN TEKLİFİ.

Korunmaya ve Bakıma Muhtaç Yetişkinlere Sosyal Yardım Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun Teklifi.