Vergi Usul Kanunu (VUK)
- Kanun numarası
- 213
- Kabul tarihi
- 04.01.1961
- Resmî Gazete
- 10.01.1961 / 10703
- Düstur
- 4. tertip, cilt 1
- Son değişiklik
- 24.06.2026
- Madde sayısı
- 443
Madde 416 geçmişi
Yürürlük:
Metin 1 kez değişmiş, toplam 5 değişiklik kaydı var.
Bugünkü metni
Madde 416 – Bu kanun 1 Ocak 1961 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütmeye memur olanlar:
Madde 4l7 – Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
1 Sayılı Usulsüzlük Cezalarına Ait Cetvel[181][182]
(Değişik : 30/12/1980 - 2365/98 md.)
Mükellef Grupları Birinci derece usulsüzlükler için (Lira) İkinci derece usulsüzlükler için (Lira) 1 Sermaye şirketleri 20.000 (35.000) TL 10.000 (17.000) TL 2 Sermaye şirketleri dışında kalan 1 inci sınıf tüccar ve serbest meslek erbabı 10.000 (17.000) TL 5.000 (8.700) TL 3 II nci sınıf tüccarlar 5.000 (8.700) TL 3.500 (6.000) TL 4 Yukardakiler dışında kalıp beyanname usulüyle gelir vergisine tabi olanlar 3.500 (6.000) TL 2.250 (4.000) TL 5 Kazancı basit usulde tespit edilenler[183] 2.250 (4.000) TL 1.500 (2.600) TL 6 Gelir Vergisinden muaf esnaf 1.500 (2.600) TL 1.000 (1.700) TL
İhtar:
1. (Değişik: 1/5/1981-2455/6 md.) Bu cetvelde mükellef grubu: Gelir, Kurumlar Vergilerinden başka, Gider, İstihlak, İşletme ve Dış Seyahat Harcamaları vergilerine ait usulsüzlükler hakkında da esas tutulur.
2. Emlak Alım, Gayrimenkul Kıymet Artışı, Veraset ve İntikal Vergisi, Taşıt Alım ve Motorlu Taşıtlar Vergilerine ait usulsüzlükler ile Damga Vergisinin, beyanname verilmek suretiyle ödeneceği hallerde beyannamenin süresinde verilmemesine ilişkin usulsüzlükler bu cetvelin mükellef grupları sütununun 3 üncü sırasına göre cezalandırılır.
3. (Değişik: 30/5/1985-3210/4 md.) Emlak vergisine ait usulsüzlükler, bu cetvelin mükellef grupları sütununun 3 üncü sırasına göre cezalandırılır.
4. Kamu İdare ve müesseseleri ile dernek ve vakıfların yaptıkları usulsüzlükler (Bunların iktisadi işletmelerine ait usulsüzlükler hariç) bu cetvelin mükellef grupları sütununun 3 üncü sırasına göre cezalandırılır.
5. Yukardakiler dışında kalan diğer vergi, resim ve harçlara ait usulsüzlükler bu cetvelin mükellef grupları sütununun 4 üncü sırasına göre cezalandırılır.
2 Sayılı Cetvel
(Ek:28/7/2024-7524/11 md.)[184]
353 üncü Maddenin Birinci 353 üncü Maddenin Birinci Fıkrasının (1) Numaralı Bendi Fıkrasının (2) Numaralı Bendi Ceza Miktarı (Asgari-TL) Ceza Miktarı (TL) 2. Tespit 20.000 (35.000) 20.000 (28.000) 3. Tespit 30.000 (53.000) 30.000 (43.000) 4. Tespit 40.000 (70.000) 40.000 (57.000) 5. Tespit 50.000 (87.000) 50.000 (70.000) 6. ve Sonraki 100.000 (170.000) 100.000 (140.000) Tespitler
Metnin değiştiği tarihler
-
24 Haziran 2026
Bu tarihe bağlanmış bir değişiklik kaydı bulunamadı; fark doğrudan iki hâlin metninden çıkarıldı.
24 Ekim 2024 tarihli hâliMadde 416 – Bu kanun 1 Ocak 1961 tarihinde yürürlüğe girer.24 Haziran 2026 tarihli hâliMadde 416 – Bu kanun 1 Ocak 1961 tarihinde yürürlüğe girer. Yürütmeye memur olanlar: Madde 4l – Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 1 Sayılı Usulsüzlük Cezalarına Ait Cetvel (Değişik : 30/12/1980 - 2365/98 md.) Mükellef Grupları Birinci derece usulsüzlükler için (Lira) İkinci derece usulsüzlükler için (Lira) 1 Sermaye şirketleri 20.000 (35.000) TL 10.000 (17.000) TL 2 Sermaye şirketleri dışında kalan 1 inci sınıf tüccar ve serbest meslek erbabı 10.000 (17.000) TL 5.000 (8.700) TL 3 II nci sınıf tüccarlar 5.000 (8.700) TL 3.500 (6.000) TL 4 Yukardakiler dışında kalıp beyanname usulüyle gelir vergisine tabi olanlar 3.500 (6.000) TL 2.250 (4.000) TL 5 Kazancı basit usulde tespit edilenler 2.250 (4.000) TL 1.500 (2.600) TL 6 Gelir Vergisinden muaf esnaf 1.500 (2.600) TL 1.000 (1.700) TL İhtar: 1. (Değişik: 1/5/1981-2455/6 md.) Bu cetvelde mükellef grubu: Gelir, Kurumlar Vergilerinden başka, Gider, İstihlak, İşletme ve Dış Seyahat Harcamaları vergilerine ait usulsüzlükler hakkında da esas tutulur. 2. Emlak Alım, Gayrimenkul Kıymet Artışı, Veraset ve İntikal Vergisi, Taşıt Alım ve Motorlu Taşıtlar Vergilerine ait usulsüzlükler ile Damga Vergisinin, beyanname verilmek suretiyle ödeneceği hallerde beyannamenin süresinde verilmemesine ilişkin usulsüzlükler bu cetvelin mükellef grupları sütununun 3 üncü sırasına göre cezalandırılır. 3. (Değişik: 30/5/1985-3210/4 md.) Emlak vergisine ait usulsüzlükler, bu cetvelin mükellef grupları sütununun 3 üncü sırasına göre cezalandırılır. 4. Kamu İdare ve müesseseleri ile dernek ve vakıfların yaptıkları usulsüzlükler (Bunların iktisadi işletmelerine ait usulsüzlükler hariç) bu cetvelin mükellef grupları sütununun 3 üncü sırasına göre cezalandırılır. 5. Yukardakiler dışında kalan diğer vergi, resim ve harçlara ait usulsüzlükler bu cetvelin mükellef grupları sütununun 4 üncü sırasına göre cezalandırılır. 2 Sayılı Cetvel (Ek:28/7/2024-7524/11 md.) 353 üncü Maddenin Birinci 353 üncü Maddenin Birinci Fıkrasının (1) Numaralı Bendi Fıkrasının (2) Numaralı Bendi Ceza Miktarı (Asgari-TL) Ceza Miktarı (TL) 2. Tespit 20.000 (35.000) 20.000 (28.000) 3. Tespit 30.000 (53.000) 30.000 (43.000) 4. Tespit 40.000 (70.000) 40.000 (57.000) 5. Tespit 50.000 (87.000) 50.000 (70.000) 6. ve Sonraki 100.000 (170.000) 100.000 (140.000) Tespitler
Metni elimizde olmayan 5 değişiklik kaydı
Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 31 Mayıs 2012 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.
-
Değişikliğin gerekçesi
Vergi Usul Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1), (2), (6) ve (10) numaralı bentlerinde yer alan cezalar, her yıl yeniden değerleme oranında artmakla birlikte, bu cezaların yeniden belirlenmesi suretiyle caydırıcılığının artırılması amaçlanmıştır.
Ayrıca, yapılan düzenlemeyle, bir takvim yılı içerisinde mezkûr Kanunun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentleri uyarınca birden fazla özel usulsüzlük cezası kesilmesi durumunda caydırıcılığı artırmak amacıyla artan ceza uygulamasının getirilmesi amaçlanmıştır.
Örneğin, vergi idaresi tarafından yapılan ilk tespitte mükellef tarafından iki adet ödeme kaydedici cihaz fişinin düzenlenmediği anlaşılmıştır. Buna göre mükellef hakkında iki adet 10.000 Türk lirası özel usulsüzlük cezası kesilecektir. Aynı takvim yılı içerisinde aynı mükellef hakkında yapılan tespitte mükellefin üç adet ödeme kaydedici cihaz fişi, bir adet fatura düzenlemediği tespit edilmiştir. Buna göre mükellef hakkında aynı takvim yılı içerisinde fatura yönünden birinci tespit yapılması nedeniyle 10.000 Türk lirasından az olmamak suretiyle fatura bedelinin %10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası, ödeme kaydedici cihaz fişi yönünden ise ikinci tespit yapılması nedeniyle üç adet 20.000 Türk lirası özel usulsüzlük cezasının kesilmesi söz konusu olacaktır.
Bununla birlikte, Vergi Usul Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerinde sayılan belgeler yerine Vergi Usul Kanunu kapsamı dışında belge düzenleyenlere 2 kat özel usulsüzlük cezası kesilmesi, bu durumun idarenin bilgisine girmeden önce belgeyi almak zorunda olanlar veya belge muhteviyatı işlemin muhatapları tarafından beş iş günü içerisinde bildirilmesi halinde ise Vergi Usul Kanunu kapsamı dışında belge düzenleyenlere 6 kat özel usulsüzlük cezası kesilmesi amaçlanmaktadır.
Öte yandan, 213 sayılı Kanunun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerinde sayılan belgeleri düzenleme zorunluluğu bulunanların maddede yer alan yükümlülüklerini yerine getirmedikleri takdirde, bu durumun belge muhteviyatı işlemin muhatapları tarafından beş iş günü içerisinde idareye bildirilmesi halinde bu kimselere ceza kesilmemesi, belgeleri düzenlemeyen, eksik veya yanıltıcı düzenleyenlere de özel usulsüzlük cezasının 3 katı uygulanması amaçlanmıştır.
Bunlara ilave olarak, 213 sayılı Kanunun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde sayılan belgeleri almayanlardan, Kanunun 232 nci maddenin birinci fıkrasının 1 ila 5 numaralı bentlerinde sayılanlar dışında kalan kişilere kesilecek özel usulsüzlük cezası yeniden düzenlenmiştir.
Ayrıca, bu belgelerin düzenlenmediği, eksik veya yanıltıcı düzenlendiği hususunu idarenin tespitinden önce belgenin düzenlenmesi gereken tarihten itibaren beş iş günü içinde söz konusu kişilerin idareye bildirmeleri durumunda bu kimselere ceza kesilmemesi sağlanmaktadır.
213 sayılı Kanunun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerinde yapılan değişiklik ile getirilen artan tutarlı ceza uygulamasında uygulanacak ceza tutarları Kanuna eklenen bağlı 2 sayılı cetvel ile belirlenmektedir.
-
28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile Kanuna bağlı “Usulsüzlük Cezalarına Ait Cetvel” başlığı “1 Sayılı Usulsüzlük Cezalarına Ait Cetvel” şeklinde, mevcut Usulsüzlük Cezalarına Ait Cetveldeki miktarlar cetvele işlendiği şekilde değiştirilmiştir.