İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 3. hâli

Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun

Kanun numarası
2429
Kabul tarihi
17.03.1981
Resmî Gazete
19.03.1981 / 17284
Düstur
5. tertip, cilt 20
Son değişiklik
25.10.2016
Madde sayısı
8
Madde 1

1923 yılında Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim günü Ulusal Bayramdır. Türkiye'nin içinde ve dışında Devlet adına yalnız bugün tören yapılır. Bayram 28 Ekim günü saat 13.00'ten itibaren başlar ve 29 Ekim günü devam eder.

Madde gerekçesi

— Bu maddede Cumhuriyetin ilan edildiğ' 29 Ekim günü ulusal bayram olarak kabul edilmiş tir. Bayram nedeniyle 28 Ekim günü saat 13.00'ten itibaren tatilin başlayacağı benimsenmiştir. Eski Kanun da yer alan 30 Ekim gününün tatil olmasına dair hükme yer verilmemiştir.

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 168 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi

Madde 24 değişiklik

Aşağıda sayılan resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü, 1 Mayıs günü ve 15 Temmuz günü genel tatil günleridir.[1] [2]

A) Resmi bayram günleri şunlardır:

1. (Değişik: 20/4/1983 - 2818/1 md.) 23 Nisan günü Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramıdır.

2. 19 Mayıs günü Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı günüdür.

3. 30 Ağustos günü Zafer Bayramıdır.

B) Dini bayramlar şunlardır:

1. Ramazan Bayramı; Arefe günü saat 13.00'ten itibaren 3,5 gündür.

2. Kurban Bayramı; Arefe günü saat 13.00'ten itibaren 4,5 gündür.

C) (Değişik: 25/10/2016-6752/2 md.) 1 Ocak günü yılbaşı tatili, 1 Mayıs günü Emek ve Dayanışma Günü ve 15 Temmuz günü Demokrasi ve Milli Birlik Günü tatilidir.

D) (Değişik: 20/4/1983 - 2818/1 md.) Ulusal, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü, 1 Mayıs günü ve 15 Temmuz günü resmi daire ve kuruluşlar tatil edilir.

Bu Kanunda belirtilen Ulusal Bayram ve genel tatil günleri; Cuma günü akşamı sona erdiğinde müteakip Cumartesi gününün tamamı tatil yapılır.

Mahiyetleri itibariyle sürekli görev yapması gereken kuruluşların özel kanunlarındaki hükümler saklıdır.

29 Ekim günü özel işyerlerinin kapanması zorunludur.

Madde gerekçesi

— 2739 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde resmi, dini bayramlar ile yılbaşı tatili bir sisteme ve sıraya bağlı olmaksızın karışık şekilde düzenlenmiştir. Bu husus kanun tekniğine aykırı görülerek yeni tasarıda bayramların ulusal, resmi ve dini bayram günleri olaıak üçe ayrılması, bunu takiben yılbaşı günü ve hafta tatili şeklinde düzenlenmesi düşünülmüşse de 1475 sayılı tş Kanunu hükümlerinin 2739 sayılı Kanunun 2 nci maddesine atıf yaptığı gözönünde tutularak Ulu sal bayram, eskiden olduğu gibi 1 nci maddede resmi, dini bayramlar ile yılbaşı günü bir sistem ve sıra da hilinde 2 nci maddede tertiplenmiştir. Böylece 2739 sayılı Kanundaki karışıklık büyük ölçüde önlenmiştir.

Maddenin A bendinde; 23 Nisan günü Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs günü Gençlik ve Spor Bayramı ve Atatürk'ü anma günü, 30 Ağustos günü Zafer Bayramı adı altında resmi bayram günleri olarak düzenlenerek hükme bağlanmıştır.

Bugüne kadar Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanan 19 Mayıs gününün aynı zamanda Atatürk'ü anma günü olduğu ayrıca belirlenmiştir. Bilindiği gibi herhangi bir kanunda Atatürk'ü anmak için özel bir gün kahul edilmemiştir. Atatürk'ün ölüm yıldönümü olan 10 Kasım'da anılması gelenek haline gelmiştir.

Ancak bugün yapılan törenler büyük kurtarıcının eserlerini ve devrimlerini gereğince yansıtmaktan uzaktır. Resmen kabul edilecek bir günde Atatürk'ü ve eserlerini geniş bir şekilde anmanın uygun olacağı düşünü lerek 19 Mayıs günü aynı zamanda Atatürk'ü anma günü olarak teklif edilmiştir.

Halen Mayıs'm birinci günü bahar bayramıdır. Bu bayram uluslararası niteliktedir. Bazı ülkelerde işçi, bazılarında emek bayramı adı altında kutlanmaktadır. Yurdumuzda özellikle son yıllarda bu genel tatil gü nü amacından saptırılmış ve anarşik mihraklarca toplum ve devlet düzenini sarsıcı mahiyette kutlanmış, yer yer büyük olaylara sebep olmuştur. Bu günün gelecekte de aynı şekilde istismara sebep olacağı açıktır.

Zaten geleneklerimiz arasında yer almayan, milli ve dini bir özellik taşımayan 1 Mayıs'ın genel tatil günü olarak muhafazasına gerek görülmemiş ve bu nedenle yeni tasarıya alınmamıştır.

27 Mayıs günü 1963 yılından beri Hürriyet ve Anayasa Bayramı olarak kutlanmaktadır. Bugün 1961 Dev riminin ve dolayısıyla 1961 Anayasasının kutlandığı gündür. Ancak özellikle 1970'li yıllardan itibaren mey dana gelen gelişmeler sonucu 1961 Anayasasının toplum bünyemize .uygunluğu tartışılır hale gelmiş ve bay ram günü halk arasında etkinliğini yitirmiştir. Bu nedenle 27 Mayıs resmi bayramlar arasından sayılma mıştır.

2 nci maddenin B bendinde dini bayramlar hükme bağlanmıştır. Ramazan ve Kurban Bayramlarının arefe günlerindeki yarım günlük tatil, bu bayramlar için halkın alışveriş yapmasını kolaylaştırmak anne, baba ve akraba ziyaretleri dolayısıyla yurt içi seyahatlere ve örf ve adetlerimize uygun olarak bayram sabahları birarada bulunmaya imkân, sağlamak için muhafaza edilmiştir.

Aynı maddenin C bendinde 1 Ocak gününün yılbaşı günü olduğu belirlenmiştir, tş günü kaybından başka değer taşımayan yarım günlük tatillere resmi bayramlarda ve yılbaşı gününde yer verilmemiştir.

D bendi, 23 Nisan günü hariç olmak üzere ulusal, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü resmi daire ve kuruluşların tatil edileceğine amirdir.

Bugüne kadar 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı diğer bayram günleri gibi tüm yurtta kutlan mıştır. Ancak bu bayram daha ziyade çocuklara verilen önem dolayısıyla çocuk bayramı olarak kutlanmakta dır. Diğer devlet dairelerinin de bayram dolayısıyla törenlere katılması ve tatil yapması, çocukların yaptık ları tören ve ziyaretleri aksatmaktadır. Bu nedenle 23 Nisan Bayramının mahiyetine uygun olarak yalnız ana ve ilkokullarda kutlanması ve törenlere iştirak eden kurumlarla birlikte tatil edilmesi esası getirilmiştir.

D bendinin ikinci fıkrasında, mahiyetleri itibariyle sürekli görev yapması gereken kuruluşların tatil günle rinde ne şekilde görev ifa edeceklerine ilişkin özel kanun hükümleri saklı tutulmuştur.

Aynı bendin üçüncü fıkrasında 29 Ekim günü özel işyerlerinin kapanmasının zorunlu olduğu hükme bağ lanarak diğer bayram günlerinde özel işyerlerinin kapanması isteğe bağlı tutulmuştur.

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 168 · tasarı/teklifin madde 2 gerekçesi

Madde 3

A) Hafta tatili Pazar günüdür. Bu tatil 35 saatten az olmamak üzere Cumartesi günü en geç saat 13.00'ten itibaren başlar.

B) 394 sayılı Hafta Tatili Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 1475 sayılı İş Kanunu ve diğer kanunlardaki hafta tatili ile ilgili hükümler saklıdır.

C) Yemek, içmek, giyinmek gibi zaruri ihtiyaçların giderilmesi için alışveriş yapılan dükkan ve mağazalar hakkında Hafta Tatili Kanununun Cumartesi günüyle ilgili hükümleri uygulanmaz.

Madde gerekçesi

— Bu maddenin A bendinde hafta tatili gününün halen olduğu gibi pazar günü olduğu ve 35 saatten az olamayacağı açıklanmıştır.

B bendinde halkın zaruri ihtiyaçlarını karşıladığı işyerlerinin Cumartesi günü açık kalabileceği belirtil miştir.

C bendinde; 394 sayılı Hafta Tatili Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 1475 sayılı İş Kanunu ve diğer kanunların hafta tatili ile ilgili hükümleri uygu lamada tereddütlere sebep olmamak amacıyla saklı tutulmuştur.

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 168 · tasarı/teklifin madde 3 gerekçesi

Madde 4

Ulusal ve resmi bayramlarda yapılacak törenler Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri, Milli Eğitim, Gençlik ve Spor ve Kültür Bakanlıklarınca müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu yönetmelik Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren engeç üç ay içinde yayımlanır.

Madde gerekçesi

— Halen ulusal ve resmi bayramlarda yapılacak törenlerle ilgili hükümler karışık olduğu gibi uygulamada da aksaklıklar doğmaktadır. Bu kargaşalıkları önlemek amacıyla, Kanunun yürürlüğe girmesin den en geç üç ay içinde Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri, Milli Eğitim, Gençlik ve Spor ve Kültür Bakan lıklarınca müştereken bir yönetmelik yayınlanması bu madde ile hükme bağlanmaktadır.

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 168 · tasarı/teklifin madde 4 gerekçesi

Madde 5

27/5/1935 tarihli ve 2739 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile bu Kanunda değişiklik yapan kanunlar yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde gerekçesi

— 2739 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile bu Kanunda değişiklik yapan kanunlar bu madde ile yürürlükten kaldırılmaktadır.

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 168 · tasarı/teklifin madde 5 gerekçesi

Geçici Maddeler

Geçici Madde 11 değişiklik

(Ek:28/12/1999 - 4500/ 1 md.)

31 Aralık 1999 tarihi tam gün genel tatildir.

Mahiyetleri itibarıyla sürekli görev yapması gereken kuruluşların özel kanunlarındaki hükümler saklıdır.

Madde 7

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Ana kanuna işlenemeyen hükümler

Değiştiren kanunların bu kanunun metnine işlenmeyen hükümleri (geçici maddeler, yürürlük tarihleri).

1 – 22/4/2009 tarih ve 5892 Sayılı Kanunun geçici maddesi:

Geçici Madde 1 – 1 Mayıs 2009 tarihinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılması kararlaştırılan iş ve işlemler yürütülür. Kamu kurum ve kuruluşları bu iş ve işlemlerin yürütülmesi için gerekli tedbirleri alır.

2429 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA

ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİN

YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE

Değiştiren Kanunun/ KHK’nin/İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası 2429 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi
2818 2 20/4/1983
4500 Geçici Madde 1 30/12/1999
5892 2, İşlenemeyen Hüküm 27/4/2009
6752 2 29/10/2016

Dipnotlar

  1. [1]Bu fıkraya; 22/4/2009 tarihli ve 5892 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, “yılbaşı günü” ibarelerinden sonra gelmek üzere “ve 1 Mayıs günü” ibaresi eklenmiştir.
  2. [2]25/10/2016 tarihli ve 6752 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “ve 1 Mayıs günü” ibareleri “, 1 Mayıs günü ve 15 Temmuz günü” olarak değiştirilmiştir.