A) <3enel Olaralk :> İstanbul metropolü içimdeki geniş bir alan içinde yaşayan halikın içrnıesuyunu, beli yeraltı ve yerüstü kaynaklarından binlikte karşılama zorunluğu vardır.
Birden fazla Mi içine alan belediyelerin ve bu belediyeler arasında kalan köylerin su ihtiyaçlarını karşı lamaya dönük büyük İstanbul içmesuyu projesi de bu görüşle faazırfanmıştır.
Anılan projeye göre yapılacak tesislerin, toplama ıdepdları, dağıtım şebekeleri gibi her belediyeyi ayn ayrı ilgilendiren bölümlerinin yanısıra, tüm belediyeleri ve köyleri ilgilendiren ortak bölümleri de vardır.
Kaynaklar, kaptaj tesisleri, su tasfiye tesisleri, anapornpa tesisleri, bu tesislere giden enerji hatları, anaîsale hatları^ . . gilbL : : s Bu durumda her beleldlyenin kendi içmesuyu sorununu çözümlemek için tdk başına girişimde bulunma sı imkânsıızdır. Bu durumda projenin ortak bölümlerini gerçekleştirmek içitı bültün yük büyük belediyenin üstünde katarakta, güç birliği sağlanmadığı için sorunun çözümü ağıriaşmalkta, projenin gerçekleştirilmesi a'ksamalklta, yapım sırasında iş ve güç birliği kurulmadığı icra gerçekleşen yatırımlardan büyük ve küçük: be- îedktyelerin eşit şartlar aütırJda yararlanması da sağlanamamafe!ta!dır.
Ortak bîr proje ile kurulan bir tesis Üstüttde belediye sayısı kadar işletime bulunması uygun işMme ko şullarının sağlanmasını eflgellemiektJe, güderlerin artmasına ve ona bağlı olarak da su maliyetlerinin yüksel mesine yol açmaktadır.
Kanalizasyon bakımından da durum buna çok benzemektedir. Kullanılmış suların toplama şebekelerinin dışındaki ara toplayıcılarla denize boşaltımı, pompa istasyonları, kaba tasfiye tesisleri birden çok belediye yi ilgilendiren ortak tesisler dürumunldadırlar. Bunların birlikte ele alınmaları ve bir elden işletilmeleri hem teknik hem de ekonomik yönden gereklidir.
Bunu gerçekleştirebilmek için, yönetiminde ilgili mahalli idarelerin de söz sahibi olduğu bölgesel bir ku ruluş gerekmektedir, İstanbul'da birden çok mahalli idarenin elektrik işlerini birlikte ele almak ve bir elden işletme gereği geçmişte de İETT Bölgesel Kuruluşun kurulmasını zorunlu kılimıştır,j Bu kez böyle bir zorunluk bölgedeki su ve kanalizasyon tesislerinin birlikte ele alınması ve bir elden işletiimes'i gereğimden doğmuş bulunmaktadır.
Çok yakın bir gelecekte ulaştırma hizmetleri çöp toplama ve yok eltime hizmetleri, yangın söndürme hizmötleri, kültür hizmetleri, sağlık hizmetleri, sosyal ve sportif hizmetler gibi birlikte planlaması ve bir el den yürütülmesi gereken birtakım ortak hizmetler için de istanbul'da bölgesel kuruluş kurulması kaçınılmaz bir duruma gelecektir. Bu ihtiyaç büyük İstanbul metropoliten alanı içindeki belediyeleri bu tür ortak hiz metlerini dalha akılcı bir tultumla yürültebilmeleri için bir birlik kurmaya doğru itecektir. Bu girişimlerin olumlu bir sonuca ulaşması halinde istanbul Su ve Kanal idaresi Genel Kurulu, kolaylıkla metropoliten alan belediyeler için düşünülen hizmet birliğinin birlik meclisline dönüŞtürüldbilecefctir.
İstanbul Belddiyesi ile çevredeki komşu belediyelerin ve köylerin işmesuyu ve kanalizasyon hizmetlerini bir likte ele almak ve bir elden işletmek için tasanda belirtilen bölgesel kuruluşun kurulması türlü bakımlardan yararlı olacaktır,/
a) Planlama Bakımından :
Çok sayıda ve önemli ortak yapımların bulunması nedeniyle belediyelerin bu sorunlarını ayrı ayrı ele al maları ve planlamaları çok güç ve hatta imkânsızdır. Bu bakımdan ihtiyaçların genel bir çerçeve ve geniş bir perspektif içinde düşünülmeleri, değerlendirilebilmeleri planlamanın ancak bir elden yürültütaesi ile gerçekleşebilir., 'b) Uygulama Bakımından :
Tesislerin değişlik ellerde ve türlü şartlar altında gerçdMeştirmeye çalışılması planlamanın yanında uy gulama yönünden de sorunlar ortaya koyacak, gerekli işbirliği güçleşecek hatta imkânsız duruma gelecek, ayrıca standardizasyonun gerçekleşmeslinde de büyük güçlüklerle karşılaşılacalktır.
Bölgesel bir kuruluşun kurulması halinde ise bu sakıncalar söz konusu olmayacaktır.
c) işletme Bakımından :
Istanibul Belediyesi teknik örgütü ile kendi sınırları içinde oldukça uygun işletime şartları sağlanmakta dır. Ancak bölgedeki komşu belediyeler için bunu ileri sürmek 'imkânsızdır.
Bu durumda büyük yatırımlar sonucu gerçekleşecek yapımların standardında bülyülk farklarla karşılaşıla cak ve bu yüzden istanbul metropoliten alanına aynı düzeyde hizmet götürmesi imkânı bulunamayacaktır.
Ayrıca her belediyede ayrı bir işletme bulunması çok adam çalıştırmaya Ve birden çok kuruluş kurma ya yol açacak ve yukarıda belirtilen teknik sakıncalar dışında güderleri artırıcı bir uygulama ortaya koyacak tır. Böyle bir işletme düzeninin ekonomik yönden nedenli geçersiz olduğu açıktır.
Bölgesel kuruluşun işletmeyi ele alması halinde birden çok işletme durumu ortaıdlan kalkacak ve tüm met ropoliten alanda eş düzeyli bir işletme düzeni gerçekleşecektir., Öngörülen bölgesel kuruluşun görevi kapsamına içmesuyu ve kanalizasyon konularının birlikte girme sinde de birçok yönden yarar vardır.
Su planlamasının tüketilen suyun uzaklaştırılması demek olan kanalizasyon planlamasından ayrılması sa kıncalıdır.
Bölgenin herhangi bir yerinde gerekli su sağlanır ve fakait bunun kullanıldıktan sonra toplanması ve uzaklaştırılması birlikte planlanmaz ve gerçekleştir'ilmez ise bu durum çevre sağlığı bakımından çok büyük sa kıncalar ortaya çıkarır, Her iki konu aynı kuruluş tarafından ele alınırsa ortada işbirliği açısından herhangi blir sorun kalmaz.
Her belediyenin ayrı su Ve kanalizasyon işletmesi olması halinde (karşılaşılan ekonomik sakınca ile iç* mesuıyu ve kanalizasyon konularında ayrı kuruluş kurulması halinde de karşılaşılır. > Bölgesel tek örgüt ile işletmede araç, gereç ve personel açısından her türlü ayrı uygulamalar öniemrm's olur.
Kullanılmış suların uzaklaştırılması bedelini içmesuyu tarifesline yapılacak bir ekleme ile geri almak ge« rektiğinden bu durumda her iki konuyu bir elde toplamanın başka bir haklı nedenini ortaya koymakta dır.
_ 3 —
