İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 1. hâli

Deniz Ticaret Filosunun Geliştirilmesi ve Gemi İnşa Tesislerinin Teşviki Hakkında Kanun

Kanun numarası
2581
Kabul tarihi
14.01.1982
Resmî Gazete
21.01.1982 / 17581
Düstur
5. tertip, cilt 21
Son değişiklik
—
Madde sayısı
4

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 318 · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.

Genel gerekçe

Bilindiği üzere bütün denizci memlekıeıtlıerde büyük sermayeye ihtiyaç gösteren ticaret fiilolallarının gelişıtıirilmesi içtin çeşitli teşvik tedbirlerine tevessül ©dillimş bulunmaktadır.

Türk denizciliğinin gelişmesi de herkes tarafındaım temenınii «dilen miHi bir ihtiyaçtır.

Beş Yıllık Kalkınma planları, ithal ve ihraç mallarımızın en az yarısının kemdi gemıilierimlizlıe taşınmasını öngörmüş bulunmaktadır. Hailen kendi gemilerimizle ithal ve ihraç mallarımızın ancak % 3,2 si taşınalbir mektedir. Bunun sonucu olarak da her yıl yabancı gemilere çok büyük miktarlarda döviz ödenmektedir.

Başka bir ifade ile; dış ülkelere ödenen navlun, petrol; ve gübreden sonra en çok döviz giderlerimi gerektiren unsur olmaktadır.

Ülkemizde denizyolu ile yapılan ithalattan İstihsal: Vergisi matrahı üzerinden % 5 oranımda rıhtım resmi alınmaktadır. Bu durum, denizciliğimizin gelişmesine belli oranda menfi etki yapmakta, bunun yanışına özellikle kıymetli eşyaların diğer yollarla taşınması gibi ekonomik olmayan bir sonuç yaratmaktadır. Sön za manlarda, ithal mallarının komşu ülkeler İmanlarına 'indirilmesi, bu limanlardan ülkemize karayolu ile nak ledilmesi gibi arzu edilmeyen durumlarla da karşılaşılmıştır.

Bu durumda deniz ticaret filosunu geliştirebilmemiz, için gemi inşa sanayiinin ve deniz taşumacıifoğınıım himaye edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla gemi inşa sanayiimizin geliştirilmesi ve ticaret filosu tonajının artırılması ve mevcut gemierimizin idamesini sağlamak için, mevcut teşvik tedbirleri yanında bazı yeni teşvik tedbirlerini de getirmek bir zaruret haline gelmiştir.

MADDE GEREKÇELER!

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 1

— Bu madde ile Deniz Ticaret Filosunun geliştirilmesi ve gemi inşa tesislerimin teşviki için, yurt dışından ithali «dilen gemilerle, yurt içimde iınşa «adil veya onarılan gemiler ve bu gemilerin donatım ve seyirlerinde kullanılan ımaMne, teçhizat ve demirbaşlar ile gemi üretim tesislerinin inşa, tadil veya onarıımdarmda kullanılan makine, teçhizat ve demirbaşlar tüm gümrük vergi ve resimlerinden muaıf tutulmaktadır.

M'adda 2. — Deniz ulaştırma, gemi inışa ve onlarıma işlerinde kullanılmak üzere yurt dışımdan alınan kre diler için ödenen faizler Kurumlar Vergisi Kanununun 24 noü mraddesıine göre vergi tevkiifatıma (% 30ı) taibi tutülmıaktadır. Hazine garantiıslime sahip bulıunian kredilıer için ödenecek faizlerin 'tevkiıfait oranımı sıfıra kadar 'indirmeye Bakanlar Kurulu yetkili bulunmaktadır. Madde de yapılan değişiklik ile demiz ulaştırma, gemi inşa ve onaırma için yurt dışımdan temin ©dilen ve Hazine garantisi bulunmayan kredilerin faizlileri içim de tevkifat oranını sıfıra kadar indirme konusunda Bakanlar Kurulu yetkili kdınmıaktadır.

Tasarı/teklif madde 3

— Kurumlar Vergisi Kanununun 8 nci maddesinin 9 numaralı bendine göre Kalkınma Pılianı ve yıllık programlarda özel önem taşıdığı belirtilen sektörlerde gerçekleştirilen yatırımlar % 60 nispetin de yatırım indirimimden faydaıHanalbitaıektediîHer. Ancak Kalkınma Planımda deniz ulaştırma, gemi inşa ve onarım sektörleri özel önem taşıyan sektör olarak henüz belirlenmiş değildir. Bu bafcıımıdan eklemen ge çici madde ile Kalkınma Planında özel önem taşıyan isektür olup olmadığı saıptanımcaya kadar denliız ulaş tırma, gemi inşa ve onarım sektörlerinde yatırım indirim oranımın % 60 olarak uyguîanalbiilmesi imkânı yıaratılmışltır.

Tasarı/teklif madde 4

— Gider Vergileri Kanununun 35 nci' maddesinin (e) bendime göre makime ile işleyen gemi lerle yurt dışına yapılan eşya taşımaları Nakliyat Vergisinden müstesnadır. 35 nci maddemin (a) bendinde yapılan değişiklik ille yabancı memleketlere yapılan tüm eşya ve yük taşımaları Nakliyat Vergisinin kapsa mı dışıma çıkarılımaktadır.

Tasarı/teklif madde 5

— Emlak Alım Vergisi Kanununum 3ı ncüi maddesine eklenen (i) bendi ile tersane yapımı için iktisap edilecek arsa, arazi ve bina için vergi alunmaması hükme bağlanmaktadır. Fıkranın parantez içi hükmüne göre vergi ödenmeden iktisap edilen arazi, arsa ve binaların (5) yıl içimde tersane dışı amıaçlıadia kuHıanılması halinde zamanında alınmayan vergi, vergiyi doğran olayın vuku tarihinden 'itibaren 6183'e göre gecikme zamlı olarak tahsil edilecektir.

Tasarı/teklif madde 6

— Emlak Vergisi Kanunumun 4 ncü mıaıd desin© eklenen (t) bendi ile tersane binaları, müstakili büro ve müstakil lojman binaları hariç olmak üzer© daimi ollaırak Emlak Vergisinden muaf tutulmaktadır.

Tasarı/teklif madde 7

— 827 sayılı Rıhtım Resmi Kanununun 1 nci maddesinin (c) fıkrasında yapılan değişiklik il© resmin oranını yüzde sıfıra kadar indirmeye Bakanlar Kurulu yetkili kılınmaktadır. Bakanlar Kurulu, eko nomik konjonktüre ve çeşitli taşımla yollarının gelişme durumuna göre deniz taşımasından alıımam nhltım res mini artırıp azaltma imkânıma kavuşturulmaktadır.

Tasarı/teklif madde 8

— Yürürlük süresi 1980 Mali Yık sonunda soma ©ren 21 . 3 . 1938 tarih ve 3339 sayılı Kanun yerine işbu kanun kaim olduğundan, 3339 sayılı Kanun yürürlükten kandırılmaktadır.

Tasarı/teklif madde 9

— Kanunun yürürlük tarihini göstermektedir.

Tasarı/teklif madde 10

— Kanunun Bakanlar Kurulunca yürütüleceğine ilişkindir.

Bütçe - Plan Komüsyonu Raporu TC Milli Güvenlik Konseyi 9 Ocak 1982 Bütçe - Plan Komisyonu Esas No. : 1 1170 Karar No. : 113 MİLLÎ ©ÜVÜNIÜK KÖNISBYÎ BAŞKANLIĞINA Başbakanlığın 22.10.198'1 gün ve KKTD. 101-84/06515 sayılı yazısı ile gönderilen ve Balkanlar Kuruta ca 20.10.1981 tarihlimde Mili Güvenlik Konseyime sevM 'kararlaştırılan «Demiz Ticaret Filosunu Geliştirme ille Gemi İnşa Tesislerinin Teşviki Hakkımda Kamum Tasarısı» ile gerekçesi Komisyomumuızca imcdenmiştıir,- Tasarının 2 ve 3 ncü maddeleni kurumlar vergisi ile 4 ncü maddesi Gider Vergisi, 5 ncü maddesi Bmlaık Alım Vergisi, 6 ncı maddesi Emlak VergıM kanunları ile 'ilgili bulunmaktadır.

Bu inceleme sonunda, Kurumlar, Gider, Emlak ve Emlak Alım vengietfinde yapılan değışMMenin, ha len Komisyonumuzda görüşülmekte bulunan ve söz konusu kanunlarda değişiklik yapan kanun taşanlarına ithali, tasarının 1 nei maddesinde yer alan gümrük vergi resimlerine ilişkin muafiyet hükümforiniıı ayrı ıbür metin halline, 827 sayılı Rıhtım Resmi Kanununun 1 indi maddesinde yapılan değişiklikle, rıhtım resmti ora nını sıfıra kadar azaltma yetkisini Balkanlar Kuruluna yenmeyi amaçlayan tasarının 7 noi maddesinin de di ğer bir metin getirilmesimliin (kanunların bütünlüğünü sağlama ve kanun yapma iteknıiıği ıbalkımınıdaın daha uy gun bulunmuştur. IBöylece, tasarının 1 ve 8n ci maddeleri bu metin içinde toplanmıştır.

Kanun tasarısının adının «Deniz Ticaret Filosunun Geliştirilmesi ve Gemi İnşa TasMettinia Teşvüdi Hak kında Kanun Tasarısı» olarak değiştirilmesi ve tasarının aşağıda genel ve madde gerelleçeleri açıklandığı şekilde dört maddeden oluşması uygun görülmüştür.

iBilindıiği üzere bütün denizdi memleketlerde büyük sermayeye İhtiyaç gösteren ticaret filolarının gdiŞbfeiilmesfi için çeşitM teşvik tedbirlerine tevessül edilmiş foılunmaktadır.

Türk dertizciliğinıin gelişmesi de temenni edilen ırıilli ibir ihtiyaçtır, Beş Yıllık Kalkınma planları, ithal ve ihraç malarımızın en az yarısının kendi gemilerimizle taşınmasını öngörmüş bulunmaktadır. Halen kemdi gernieriimizite ithal ve ihraç mallarımızın ancak 1% 32'si laşınalbilimektedir. Bunun sonucu olarak da her yıl yabancı gemilere çok büyük miktarlarda döviz ödenmektedir. Başka bir (ifade ile; dış ülkelere ödenen navlun, petrol ve gübreden sonra en çok döviz giderini gerektiren unsur olmak tadır., Bu durumda deniz ticaret ıfilosunu gelştirebilkrıiemiz için gemi inşa sanayinin ve derüz taşımacılığının hi maye edilmesi gerekmektedir, Bu itibarla gemi inşa sanayimizin geMştMmesi ve ticaret üiılosu tonajımın artırılması ve ım/evcut gemiierimıiaiın idamesini sağlamak için 3339 sayılı Kanuna hayatiyet verilmesi zaruret halline gelmiştir.