Tahsis Edildikleri Gayelerde Kullanılmalarına İmkan veya Lüzum Kalmayan Harb Sefinelerinin Satılmasına Yetki Verilmesi Hakkında Kanun

1. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı kuvvesinde, uzun yıllar kullanma neticesi hurdalaşmış ve modern harp icapları karşısında inşa tarz ve şekilleriyle taşıdıkları silâh bakımından bugünkü teknik tekâmüle uygun bir fayda temin edemiyen bir miktar eski yapı ve kullanma maksadını kay betmiş harb sefinesi 'bulıınm'a'ktadır* Bu gibi sefinelerin kullanılmasına devanı ve ısrar edilmesi halinde modern teknik ve taktik ba kımından hiç fayda elde edilmemekte, fuzulen personelin tekamülüne mâni teşkil etmekle bera ber sarfiyat bakımından da Hazine zararına sebebiyet verilmektedir.

Binaenaleyh bu gibi sefinelerin en kısa bir zamanda satılmak suretiyle elden çıkarılması ve Devlete ıtahmil ettiği külfetten bir an evvel kurtulmak imkânı sağlanması zaruri mütalâa edil mektedir.

2. Birinci maddedeki mucip sebeplerle haddizatında tahsis edildiği hizmette lüzumlu bir silâh olduğu halde elden çıkarılması gereken bu gibi sefinelerin yerine muhakkak surette modern icaplara göre inşa edilmiş çeşitli maksatlarda kullanılabilecek gemi ve mevcut gemiler üzerindeki silâh ve teknik aletlerin de derhal yerine ikamesi keyfiyeti mevzuat muvacehesinde süratle ka bil olmamaktadır.

Bilindiği üzere, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 24 ncü maddesi (Harp sefinelerinin satışını) bir kanunu mahsusla tahdidetmiş bulunmaktadır. Halbuki, bir harb sefinesinin kadro dan çıkarılması ve feshi 636 sayılı Kanunun 1 nci maddesi (A) fıkrası gereğince, uzun etütlerden sonra yapılacak teklif üzerine, en yüksek ordu istişare organı olan Yüksek Askerî Şûraca karar al tına alınmakta ve buna göre kanun teklifi hazırlamaktadır. Bu satışlardan elde edilecek meblâğ lar keza aynı kanun hükümlerine göre Hazineye irad kaydedilmektedir. Dolayısiyle elden çıkarı lanın yerine yenisinin ikamesi ve boşluğun süratle giderilmesi mümkün olmamaktadır.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı kadrosunda bulunan gemilerin inşası ve bir kısım teknik teçhiza tın imâli, bilindiği üzere, kısa bir süre içine sığdırılmıyan ve birkaç yıllık faaliyete ihtiyaç gös teren ve külliyetli para sarfını icabettiren bir mevzu olduğuna göre gerek gemi gerek silâh, malze me ve teçhizatın kısmen deniz fabrikalarımızda yapılması kısmen de iç ve dış piyasaya siparişleri muamelelerinin tekemmül ettirilmesi ve bunların tesellümleri bir malî yıllık müddet içine sığdırılnıamaktadır.

Her yıl normal olarak Devlet bütçesinden Millî Savunma Bakanlığı bütçesine konan cüzi mik tardaki gemi yapma bölümü tahsisatı ise bu maksatları sağlamaktan çok uzaktır. Aynı zamanda bölümünde yeteri kadar tahsisatı mevcudolmadan ve bu ödeneğin de uzun süre ile istimali kanunen teminat altına alınmadan gerek iç gerek dış piyasalara gemi, silâh, malzeme ve teçhizat siparişi müşkülât ve imkânsızlıklar arz etmektedir.

Yukarda bildirilen uzun süreli hizmetlerin başarılması ancak,

a) Bölümünde kâfi miktarda tahsisatın bulunması,

b) Bu tahsisatı işin icabı olarak, birkaç yıllık uzun süre içinde kullanmak yetkisi ile kabil dir.

Bu iki mühim faktör normal Devlet bütçesinden ayrılabilen cüzi bir tahsisat ile ve bir bütçe yılı zarfında başarılamamakta olup, ancak bu gibi sefinelerin satışı ile temin edilen fondaki tahsi sat ile ve keza bu tahsisatını uzun vadeli olarak istimali yetkisi ile mümkün görülmektedir.

3. Mevzu ayrı olmakla beraber bu maksatlardır ki, Millî Birlik Komitesi, mevcut 6771, sayılı Kanunu ıslâh suretiyle yeniden tedvin edilen 189 sayılı Kanunu kabul etmekle ordunun pek mü him ve hayati ihtiyacı bulunan şehir dışı garnizonlarının ihdası gibi ,külliyetli para ile sağlanabile cek bir hizmetin başarılmasını derpiş etmiştir. Mezkûr kanunun tatbikatı satılacak bina ve arazi den nıütevellidolarak Silâhlı Kuvvetler emrinde toplu bir paranın da bulundurulması esaslarını he def tutmaktadır.

189 sayılı Kanunun ışığı altında ve ondan mülhem olarak; harb kıymetini kaybetmiş gemileri mizin satışı neticesi yeteri kadar bir fonunun tesis ve temin edilmesi ve bu parayı, tahsis mahal linin özelliği icabı, uzun vâde ile kullanabilmesi maksadiyle hazırlanan kanun tasarısı Türkiye Büyük Millet Meclisinin takdirine arz olunur.

Millî Savunma Komisyonu raporu Millet Meclisi MilU Savunma Komisyonu 8.1.1963 Esas No. 1/296 Karar No. 9 Yüksek Başkanlığa Tahsis edildikleri gayelerde kullanılmalarına imkân ve lüzum kalmıyan harb selelerinin satılmasına yetki verilmesi hakkında kanun tasarısı ilgili Millî Savunma ve Maliye Bakanlıkları temsilcilerinin de iştirakleri ile komisyonumuzda 'görüşüldü.

Gerekçede arz ve izah edilen hususlar komisyonumuzca da uygun görülmüş ve kanun tasarısı aynen kabul edilmiştir.

Havalesi gereğince Maliye Komisyonuna tevdi buyurulmak üzere Yüksek Başkanlığa sunulur.

Başkan Başkanvekili Sözcü Erzurum Kars Niğde Amasya Ankara #. Konur ay 8. Öktem A. Eren /. Sarıgöz Hüseyin Ataman İmzada bulunamadı Aydın Edirne İçel Kastamonu (Söz hakkım mahfuzdur) N. özoğul Yahya Dermancı /. §. Dura //. Aydınger imzada bulunamadı Kastamonu Kocaeli Muş t H. Yılarilıoğlu //. Kısayol Sami öztürk İmzada bulunamadı Maliye Komisyonu rapora Mîllet Meclisi Maliye Komisyonu 16 . 1 . 1963 Esas No. : 1/296 Karar No. : 40 Yüksek Başkanlığa Millî Savunma Bakanlığınca hazırlanan ve Türkiye Büyük Millet Meclisine arzı Bakanlar Kurulunca 12 . 9 . 1962 tarihînde kararlaştırılan «Tahsis edildikleri gayelerde kullanılmalarına imkân ve lüzum kalmıyan harb sefinelerinin satılmasına yetki verilmesi hakkında)», Millî Sa vunma Komisyonundan muhavvel k&nun tasarısı ilgili Millî Savunma ve Maliye Bakanlığı temsilcilerinin iştirakiyle komisyonumuzda tetkik ve müzakere edildi.

Müstenit gerekçede arz ve izah edildiği veçhile, bugün Deniz Kuvvetleri Komutanlığı kuv vesinde, modern teknik tekâmüle uygun bir fayda temin edemiyen, hurdalaşan ve kullanma mak sadını kaybetmiş harb sefinesi bulunmaktadır.

Bunların, devlete tahmil ettiği külfetten bir an önce kurtulmak imkânının sağlanması ge rekmektedir.

Her ne kadar, Millî Savunma Bakanlığı bütçesine her yıl ikonan gemi yapma tahsisatı diye bir 'bölüm varsa da; burada yeteri kadar tahsisat mevcudolmadığı için bu ödeneğin, uzun müd det istimali kanunen teminat altına 'alınamadığından gerek iç ve gerekse dış piyasalara gemi, silâh, malzeme ve teçhizat siparişi müşkülât ve imkânsızlıklar, arz etmektedir.

Uzun devreli hizmetlerin başarılması ancak; ya bölümde kâfi miktarda tahsisat bulun masına veyahut da bu tahsisatı işin icalbı olarak, birkaç yıllık uzun müddet içinde kullanmak yetkisi ile kabildir.

Bu, ise bütçeden ayrılan cüzi bir tahsisat ile ve bir bütçe yılında başiarılamamakta, ancak bu gibi sefinelerin «atışı ile elde edilen fondaki tahsisat ile ve keza bu tahsisatın uzun vadeli olarak istimali yetkisi ile mümkün görülmektedir. Yalnız bu tasarının yegâne şayanı terikid tarafı, bugün modern malîye ilmini terk ettiği ve Gforp memleketlerinde ve dolayısiyle uzun süredenberi memleketimizde tamamiyle itibarını kaybeden «Tahsisi varidat» sisteminin bir nevi ye niden ihyası mânasına gelebilirse de, bu harb sefinelerinin senede devlete tahmil ettiği malî kül fet ve Deniz Kuvvetlerimizin gemi, silâh, teçhizat ve malzeme siparişi gibi iç ve dış piyasalar daki, mâruz bulunduğu müşkülât ve imkânsızlıkları göz önüne alacak olursak böyle bir pren sipten bu şartlar muvacehesinde ayrılmak zaruretinin savunma gücümüz bakımından bir em ri tabiî haline geldiği neticesine varırız.

Maddelerin açıklanması r