Siyasi Partiler Kanunu
- Kanun numarası
- 2820
- Kabul tarihi
- 22.04.1983
- Resmî Gazete
- 24.04.1983 / 18027
- Düstur
- 5. tertip, cilt 22
- Son değişiklik
- 01.07.2022
- Madde sayısı
- 137
Madde 101 geçmişi
Anayasadaki yasaklara aykırılık halinde partilerin kapatılması:
Metin 0 kez değişmiş, toplam 3 değişiklik kaydı var. Ayrıca 1 geçişte hüküm aynı kalıp yalnızca yazım değişmiş (satır sonu, şapkalı harf, büyük/küçük harf, dipnot işareti ya da sızmış bölüm başlığı); bunlar listeye alınmadı.
Bugünkü metni
Madde 101 – (Değişik: 12/8/1999 - 4445/16 md.)
Anayasa Mahkemesince bir siyasi parti hakkında kapatma kararı;
a) Bir siyasi partinin tüzük ve programının Devletin bağımsızlığına, ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, insan haklarına, eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine, millet egemenliğine, demokratik ve laik cumhuriyet ilkelerine aykırı olması, sınıf veya zümre diktatörlüğünü veya herhangi bir tür diktatörlüğü savunmayı ve yerleştirmeyi amaçlaması, suç işlenmesini teşvik etmesi,
b) Bir siyasi partinin, Anayasanın 68 inci maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı eylemlerin işlendiği odak haline geldiğinin Anayasa Mahkemesince tespiti,
c) Bir siyasi partinin, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan ve Türk uyrukluğunda olmayan gerçek ve tüzel kişilerden maddi yardım alması,
Hallerinde verilir.
(Ek:26/3/2002-4748/4 md.) Anayasa Mahkemesi, yukarıdaki fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan hallerde temelli kapatma yerine, dava konusu fiillerin ağırlığına göre ilgili siyasî partinin almakta olduğu son yıllık Devlet yardımı miktarının (...)[16] (...) kısmen veya tamamen yoksun bırakılmasına, yardımın tamamı ödenmişse aynı miktarın Hazineye iadesine karar verebilir.
Metni elimizde olmayan 3 değişiklik kaydı
Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 12 Ocak 2012 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.
-
Bu arada bulunan “... yarısından az olmamak kaydıyla,...” ve “... bu yardımdan ...” ibareleri; Anayasa Mahkemesinin 16/7/2003 tarihli ve E.:2002/104, K.:2003/72 sayılı Kararı ile iptal edildiğinden madde metninden çıkarılmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
- Maddenin (A) fıkrasıyla, Anayasanın 69 uncu maddesinin yedinci fıkrasında 4709 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe paralel olarak, Siyasî Partiler Kanununun 101 inci maddesine bir fıkra eklenerek, Anayasa Mahkemesinin, Devlet yardımı alan siyasî partiler için kapatma yerine, kapatma davasına konu olan fiillerin ağırlığına göre bu yardımdan kısmen veya tamamen yoksun bırakılmasına karar verebileceği öngörülmektedir.
Maddenin (B) fıkrasıyla, Anayasanın 69 uncu maddesinin yedinci fıkrasında yapılan değişiklikle paralellik sağlamak üzere Siyasî Partiler Kanununun 102 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Maddenin (C) fıkrasıyla, Anayasanın 69 uncu maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklikle getirilen "odak" tanımı, Siyasî Partiler Kanununun 103 üncü maddesine alınmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
– Bu madde ile, siyasî partilerin kapatılmasını düzenleyen siyasî partilerin 101 inci maddesi yeniden düzenlenmiştir.
Anayasanın 69 uncu maddesinin beş, altı ve dokuzuncu fıkralarında belirtilen kapatılma halleri esas alınmak suretiyle 101 inci madde ele alınmaktadır.