İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 3. hâli

Türkiye Emekli Subaylar, Emekli Astsubaylar, Emekli Uzman Erbaşlar, Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri ile Muharip Gaziler Dernekleri Hakkında Kanun

Kanun numarası
2847
Kabul tarihi
16.06.1983
Resmî Gazete
18.06.1983 / 18081
Düstur
5. tertip, cilt 22
Son değişiklik
12.06.2024
Madde sayısı
16

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 609 · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.

Genel gerekçe

Bugün için, asker kökenli kişilerin kurdukları derneklerin sayısının bir hayli çok olması nedeniyle, bir birleriyle gereği gibi ilişki kuramadıkları ve birbirlerine çeşitli alanlarda yardımda bulunamadıkları neticede :

gayelerine gereği gibi ulaşamadıkları açık olarak görülmektedir. Adetlerinin fazlalığı Türk Silahlı Kuvvetle rinde çeşitli ve birbirine zıt istemlerde bulunmalarına yol açmakta ancak istemlerin çokluğu karşısında Türk Silahlı Kuvvetlerince de bunlara yeterince zaman ayırma ve sorunlarına eğilebilirle olanağı bulunamamakta dır, 'Halbuki, yaşamlarının büyük bir bölümünü Türk Silahlı Kuvvetlerinde geçirmiş olan bu kişilerin, sorun larının çözümünde yardımcı olmak, silahlı kuvvetlerle ilişkilerinin mümkün olduğu kadar devamını sağla mak 'büyük önem taşımaktadır.

Halen kurulmuş bulunan bu tür derneklerin 1630 sayılı Dernekler Kanunu muvacehesinde bir federas yon şeklinde teşkilatlanmalarının da soruna çözüm getirmeyeceği düşünülmektedir. Zira, derneklerin, fede rasyona üye olmaları veya üyelikten ayrılmaları ihtiyarî olduğundan kurulacak federasyonun amaçlanan ga yeyi gerçekleştirme olanağına sahip olamayacağı açıktır. Kaldı ki, bu güne kadar birçok dernek kurulmuş ve federasyon haline gelme istemleri olmuşsa da federasyonun kurulması mümkün olamamıştır.

Asker kökenli derneklerin sorunlarının kolaylıkla çözümlenmesi, aynı kökenli kişilerin mümkün olduğu kadar 'bir arada toplanması, diğer bir deyimle dernek enflasyonunun önlenmesi ve Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişkilerinin ve istemlerinin daha kolay yürütülmesinin sağlanması için asker kökenli kişiler tarafından ku rulacak derneklerin emekli subaylar, emekli astsubaylar ve muharip gaziler olmak üzere üç dernek adı altın da örgütlenmelerini sağlamak amacıyla yasa tasarısı hazırlanmıştır.

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 1

→ yürürlükteki madde 1

— Teklifin birinci maddesinde kanunun amacı belirlenmiş ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden ay rılanların askerlik mesleğine ilişkin ortak anılarını yaşatmak, dayanışmalarını devam ettirmek, sosyal ve kültü rel ihtiyaçlarını karşılamak gayesiyle kuracakları derneklerin tabi olacakları esas ve usûllerin kanunda yer ala cağı vurgulanmıştır.

Böylece; kanunda belirtilen amaçlar dışında kurulacak derneklerin, bu kanun hükümlerine tabi olmaya cağı belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 2

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Türk 'Silahlı Kuvvetlerinden ayrılanların, yukarıda belirtilen amaç çerçevesinde, Türkiye Emekli Subayları Derneği, Türkiye Emekli Astsubayları Derneği, Türkiye Muharip Gaziler Derneğini kapsa yacağı hususu düzenlenmiştir.

Tasarı/teklif madde 3

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— İkinci maddede kurulabileceği belirtilen derneklerin kimler tarafından 'kurulabileceği belir tilmiş, ayrıca bu derneklere kimlerin üye olabilecekleri açıkça gösterilmiştir.

Tasarı/teklif madde 4

→ yürürlükteki madde 4

— Kanunda kurulması öngörülen dernekleri kimlerin kuramayacağı ve üye olamayacakları sa yılmıştır.

IMadde 5. — Kanunda amaç ve isim olarak kurulmasına müsaade edilen derneklere, amaç ve isim ben zerliği «olan derneklerin kurulamayacağı, benzeri isimler kullanılamayacağı belirtilmiştir.

Tasarı/teklif madde 6

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Bu kanun, Dernekler Kanunundan ayrı bir hüküm getirmiş ve Dernek Tüzüğünün Millî Savunma Bakanlığınca incelenmesine imkân tanımış ve bu Bakanlığın uygun görmesinden sonra, İçişleri Ba kanlığınca dernek kurucularına tebligat yapılmasıyla dernek tüzelkişilik kazanabilecek ve Dernekler Kütü ğüne kaydolunacaktır.

Dernek Tüzükleri için de aynı yöntem uygulanacaktır,

Tasarı/teklif madde 7

→ yürürlükteki madde 7

— Bu dernekler kanunen kamuya yararlı derneklerden sayılacak ve onlara sağlanan haklardan yararlanacaklardır. Ayrıca, Millî Savunma Bakanlığı Bütçesine, bu derneklere yardım yapılabilmesi için ödenek 'konulabilecektir.

Tasarı/teklif geçici madde 1

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Bu kanunla kurulmasına müsaade edilen derneklerin oluşumuna imkân vermek için düzenleme yapılmıştır. Millî Savunma ve içişleri Bakanları, halen mevcut derneklerin yönetim kurullarından, mensuplarının tabi olduğu statüye göre daha doğrusu Emekli Subaylar Derneğine emekli subaylardan, Emekli Astsubaylar Derneğine emekli astsubaylardan, Muharip Gaziler Derneğine ise subay, astsubay, uz man çavuş, uzman jandarma çavuşları arasından, kurucu heyette görev alması istenenlerin isimlerini sora caktır. Oluşturulan kurucu heyetler belli sürede tüzüklerini hazırlayacak ve Millî Savunma Bakanlığına ve receklerdir. Bu bakanlık tüzüklere son şeklini verecek ve İçişleri Bakanlığınca tebligat yapıldığında Dernek tüzelkişilik kazanacaktır,

Tasarı/teklif geçici madde 2

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Mevcut dernekler, belli süre içinde toplanacak, statülerine uygun derneğe, mal var lıklarıyla birlikte katılma kararı alacaklardır. Aksi halde kendiliğinden infisah etmiş sayılacak ve mal var lıkları Millî Savunma ve içişleri Bakanlıklarınca uygun görülecek derneklerden birisine intikal ettirilecektir.

Iltibak eden veya infisah etmiş sayılan derneklerin üyeleri; ayrıca müracaat şartı aranmaksızın, tabi ol dukları statüye göre yeni kurulan derneklere üye kayıt edileceklerdir.

Tasarı/teklif geçici madde 3

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Nitelikleri, kurulun amaçları bakımından iltihak kararı alması veya infisah etmiş sayılması mümkün olmayan dernekler, gerek amaç ve gerekse isimlerini belli sürede düzelteceklerdir. Aksi 'halde infisah etmiş sayılacak ve Dernekler Kanununa göre tasfiye edilecektir.

Tasarı/teklif madde 9

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

—• Yürürlük maddesidir.