Katma Değer Vergisi Kanunu (KDVK)
- Kanun numarası
- 3065
- Kabul tarihi
- 25.10.1984
- Resmî Gazete
- 02.11.1984 / 18563
- Düstur
- 5. tertip, cilt 24
- Son değişiklik
- 24.07.2026
- Madde sayısı
- 108
Madde 21 geçmişi
İthalatta matrah:
Metin 2 kez değişmiş, toplam 2 değişiklik kaydı var. Ayrıca 2 geçişte hüküm aynı kalıp yalnızca yazım değişmiş (satır sonu, şapkalı harf, büyük/küçük harf, dipnot işareti ya da sızmış bölüm başlığı); bunlar listeye alınmadı.
Bugünkü metni
Madde 21 – İthalatta, verginin matrahı aşağıda gösterilen unsurların toplamıdır:
a) İthal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri,
b) İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar,
c) Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler.[67][68]
ç) (Ek : 20/7/2025-7555/8 md.) 4760 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca teminat karşılığı ithal edilen malın teminatının hesaplanmasına esas özel tüketim vergisi tutarı.
Metnin değiştiği tarihler
-
24 Temmuz 2026
Bu tarihe bağlanmış bir değişiklik kaydı bulunamadı; fark doğrudan iki hâlin metninden çıkarıldı.
5 Aralık 2024 tarihli hâliMadde 21 – İthalatta, verginin matrahı aşağıda gösterilen unsurların toplamıdır: a) İthal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri, b) İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar, c) Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler.24 Temmuz 2026 tarihli hâliMadde 21 – İthalatta, verginin matrahı aşağıda gösterilen unsurların toplamıdır: a) İthal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri, b) İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar, c) Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler. ç) (Ek : 20/7/2025-7555/8 md.) 4760 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca teminat karşılığı ithal edilen malın teminatının hesaplanmasına esas özel tüketim vergisi tutarı. -
29 Mart 2018
Bu tarihe bağlanmış bir değişiklik kaydı bulunamadı; fark doğrudan iki hâlin metninden çıkarıldı.
21 Mart 2018 tarihli hâliMadde 21 – İthalatta, verginin matrahı aşağıda gösterilen unsurların toplamıdır: a) İthal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri, b) İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar, c) Gümrük beyannamesinin tescil tarihinekadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler. (1) -(2)29 Mart 2018 tarihli hâliMadde 21 – İthalatta, verginin matrahı aşağıda gösterilen unsurların toplamıdır: a) İthal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri, b) İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar, c) Gümrük beyannamesinin tescil tarihinekadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler. (1) (2)
Metni elimizde olmayan 2 değişiklik kaydı
Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 12 Temmuz 2013 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.
-
Değişikliğin gerekçesi
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan malların ithalinde ÖTV hesaplanmamakta, sadece teminat alınarak mallar yurt içine alınmakta, ithalatçıları tarafından yurt içinde ilk tesliminde ise ÖTV hesaplanmaktadır. Bu kapsamda yer alan malların ithalinde sadece mal bedeli üzerinden katma değer vergisi (KDV) hesaplanarak tahsil edilmektedir. İthalatçılar tarafından malın yurt içi ilk tesliminde ÖTV hesaplandığından, ÖTV tutarına isabet eden KDV tutarı da bu aşamada hesaplanmaktadır. Hesaplanan KDV tutarı indirilecek KDV ile karşılaştırılarak, ödenecek KDV olmakta veya devreden KDV olarak sonraki dönemlere devretmekte ve sonraki dönemlerdeki hesaplanan KDV tutarı ile mahsup edilmektedir.
Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca matraha dâhil olan ÖTV tutarı üzerinden hesaplanan KDV, mükelleflerin faaliyetlerine ilişkin olarak ortaya çıkan ve yüklenilen bir KDV olmadığından, bu alanda faaliyette bulunanların en azından ÖTV tutarına isabet eden tutar kadar KDV yi ödemeleri beklenir. Ancak mükelleflerin, bu ÖTV tutarı üzerinden hesaplanan KDVnin ödenmesinden kaçınmak için farklı alanlardaki faaliyetlerini bu faaliyetleri ile ilişkilendirmek suretiyle veya iyi niyetli olmayan mükelleflerde ise sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanmak suretiyle en az vergi ödenecek şekilde veya hiç ödenmeyecek şekilde hareket etmek suretiyle kayıt dışılığa sebebiyet verdikleri gözlemlenmektedir. Bu durum, ÖTV tutarına isabet eden KDV’nin Hazineye hiç intikal ettirilmemesine veya eksik intikal ettirilmesine neden olmaktadır.
Bu kapsamda, söz konusu menfi işlemleri önlemeyi teminen 4760 sayılı ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan malların ithalinde hesaplanıp teminata bağlanan ÖTV’nin, KDV matrahına dahil edilmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
-
Eski ifade
diğer giderler ve ödemelerYeni ifadediğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenlerDeğişikliğin gerekçesi
– Pek çok ülkede yabancı taşımacıların taşımacılık faaliyetlerine ilişkin olarak o ülkeden satın alacakları, akaryakıt, yedek parça ve benzeri mallar ile tamir, bakım gibi hizmetler dolayısıyla ödedikleri katma değer vergisi ile fuar, panayır, sergi gibi ticarî tanıtım faaliyetlerine katılım dolayısıyla ödedikleri katma değer vergileri girişimcilere iade edilirken ülkemizde buna izin verilmemektedir. Oysa girişimcilerimiz yurt dışında ödedikleri vergileri daha önce iade alabilirken karşılıklılık ilkesi nedeniyle iade alamaz olmuşlardır. Yapılan düzenleme ile hem karşılıklılık ilkesi çerçevesinde girişimcilerimiz açısından yurt dışında ödedikleri vergileri iade almalarına imkân getirilmekte hem de Avrupa Birliğine uyum sağlanmaktadır.