Serbest Bölgeler Kanunu
- Kanun numarası
- 3218
- Kabul tarihi
- 06.06.1985
- Resmî Gazete
- 15.06.1985 / 18785
- Düstur
- 5. tertip, cilt 24
- Son değişiklik
- 02.04.2026
- Madde sayısı
- 25
Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 56 kayıt.
-
2 Nisan 2026
-
Eski ifade
yurt dışınaYeni ifadeyurt dışına, serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelere
-
-
28 Temmuz 2024
-
Eski ifade
imal ettikleri ürünlerinYeni ifadeimal ettikleri ürünlerin yurt dışınaDeğişikliğin gerekçesi
Serbest bölgelerdeki üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançların tamamı, üretilen ürünlerin yurt içine ya da yurt dışına satılıp satılmadığına bakılmaksızın kurumlar vergisinden istisnadır. Maddeyle, serbest bölgelerde faaliyet gösteren kurumların münhasıran yurt dışına yaptıkları satışlardan (ihracattan) elde ettikleri kazançların istisna olması, yurt içine yaptıkları satışlardan elde edilen kazançlara tanınan istisnanın ise kaldırılması öngörülmektedir.
-
-
11 Ekim 2023
-
26 Ocak 2023
-
Değişikliğin gerekçesi
Serbest bölgeler, ihracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik etmek, doğrudan yabancı yatırımları ve teknoloji girişini hızlandırmak, işletmeleri ihracata yönlendirmek ve uluslararası ticareti geliştirmek amaçları doğrultusunda kurulan planlı yatırım alanlarıdır. Serbest bölge işleticisi şirketler, yeni bir serbest bölge kurulması için gerekli olan ya da mevcut bir serbest bölgenin alt ve üst yapısının yenilenmesi, iyileştirilmesi veya bölgede ihtiyaç duyulan yeni yatırımları Bakanlık ile akdedilecek sözleşmelerle belirlenecek yatırım taahhütleri kapsamında yapmak ve serbest bölgeyi işletmek üzere Cumhurbaşkanı Kararı ile yetkilendirilmektedir.
Serbest bölge işleticisi şirketler, serbest bölgelerde faaliyet gösteren kullanıcıların doğal gaz ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla gerekli olan altyapı yatırımını yapmaktan sorumlu olup; bölge girişinde dağıtım şirketinden satın aldıkları doğal gazı, inşa ettikleri bölge içi dağıtım şebekesi üzerinden kullanıcıların hizmetine sunmaktadırlar. Ancak, 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve bu Kanuna istinaden çıkarılan alt mevzuatta işletici şirketlerin serbest bölgelerde yapmış oldukları doğal gaz dağıtım faaliyetlerine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Madde ile; serbest bölge işletici şirketlerince serbest bölge içinde gerçekleştirilecek doğal gaz dağıtım ve satış faaliyetlerinin düzenlenmesi amaçlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Serbest bölgeler, ihracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik etmek, doğrudan yabancı yatırımları ve teknoloji girişini hızlandırmak, işletmeleri ihracata yönlendirmek ve uluslararası ticareti geliştirmek amaçları doğrultusunda kurulan planlı yatırım alanlarıdır. Serbest bölge işleticisi şirketler, yeni bir serbest bölge kurulması için gerekli olan ya da mevcut bir serbest bölgenin alt ve üst yapısının yenilenmesi, iyileştirilmesi veya bölgede ihtiyaç duyulan yeni yatırımları Bakanlık ile akdedilecek sözleşmelerle belirlenecek yatırım taahhütleri kapsamında yapmak ve serbest bölgeyi işletmek üzere Cumhurbaşkanı Kararı ile yetkilendirilmektedir.
Serbest bölge işleticisi şirketler, serbest bölgelerde faaliyet gösteren kullanıcıların doğal gaz ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla gerekli olan altyapı yatırımını yapmaktan sorumlu olup; bölge girişinde dağıtım şirketinden satın aldıkları doğal gazı, inşa ettikleri bölge içi dağıtım şebekesi üzerinden kullanıcıların hizmetine sunmaktadırlar. Ancak, 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve bu Kanuna istinaden çıkarılan alt mevzuatta işletici şirketlerin serbest bölgelerde yapmış oldukları doğal gaz dağıtım faaliyetlerine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Madde ile; serbest bölge işletici şirketlerince serbest bölge içinde gerçekleştirilecek doğal gaz dağıtım ve satış faaliyetlerinin düzenlenmesi amaçlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile; 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa eklenecek geçici madde ile; bölge içi doğal gaz şebekesi yatırımı serbest bölge işletici şirketlerince yapılmış olan serbest bölgelerde işleticilerin bölge içi doğal gaz dağıtım ve satış faaliyetlerinin, bu Kanun Teklifi ile 3218 sayılı Kanuna eklenecek 9 uncu maddenin üçüncü fıkrasına uygun olarak devam edeceği; bölge içi doğal gaz şebekesi yatırımı doğal gaz dağıtım şirketlerince yapılmış olan serbest bölgelerde ise, işleticilerin bölge içi doğal gaz dağıtım ve satış yetkisinin doğal gaz dağıtım şirketlerine devredilmiş sayılacağı düzenlenmektedir.
-
-
2 Haziran 2022
-
Değişikliğin gerekçesi
3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun 1 inci maddesinde, serbest bölgelerin, ihracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik etmek, doğrudan yabancı yatırımları ve teknoloji girişini hızlandırmak, işletmeleri ihracata yönlendirmek ve uluslararası ticareti geliştirmek amacıyla kurulacağı düzenlenmiştir.
Bu amaçların gerçekleştirilmesi için, serbest bölgelerde faaliyet gösteren kullanıcıların faaliyet ruhsatı başvurusunda vermiş oldukları taahhütlere uygun olarak faaliyet göstermeleri beklenmektedir.
Bu suretle, serbest bölgelerin sınırlı alanlarının ülkemiz ekonomisine katkı sağlayacak şekilde kullanılması temin edilebilecektir.
Halihazırda, arazisi Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan bazı serbest bölgelerimizde yüzde 100’e yakın doluluğa ulaşılmış olup, bu serbest bölgelerde faaliyet göstermek isteyen yeni yatırımcıların talebi karşılanamamaktadır.
Arazisi Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan serbest bölgelerde, faaliyet ruhsatının süresi sona eren veya iptal edilen kullanıcıların kullanımında olan üstyapıların tahliye edilmemesi halinde, bu üstyapıların kullanım hakkının yeni yatırımcılara veya mevcut kullanıcılara verilmesi mümkün olamamaktadır. Buna ek olarak, üstyapıdan çıkarılmayan malların üzerinde haciz bulunması halinde, borçlu veya alacaklı tarafından icra yoluyla satış talep edilmediği sürece, bu mallar süresiz bir şekilde üstyapıda beklemektedir.
3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa eklenen ek 5 inci maddeyle, arazisi Hazinenin mülkiyetine ait serbest bölgelerde faaliyet ruhsatının süresinin sona ermesi veya iptali halinde, kullanıcıya verilecek tahliye süresi sonunda üstyapıdan çıkarılmayan malların komisyon tarafından sayım ve tespiti yapıldıktan sonra tasfiyeye tabi tutulacağı, alınması gereken vergiler ve masraflar düşüldükten sonra bakiye bedelin alacaklılara ve diğer hak sahiplerine dağıtılmak üzere icra dairelerine veya diğer ilgili birimlere gönderileceği, dağıtımdan sonra artan para olur ise kullanıcının mülkiyet hakkının korunmasını teminen kullanıcı adına emanet hesabına alınacağı ve talep halinde kullanıcıya ödeneceği düzenlenmektedir. Bu suretle, üstyapıların tahliyesinin kolaylaştırılması ve atıl kalmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
-
-
4 Kasım 2021
-
Değişikliğin gerekçesi
2004 yılında yapılan değişiklik öncesinde 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Bu bölgelerde vergi, resim, harç gümrük ve kambiyo mükelleflerine dair mevzuat hükümleri uygulanmaz.” hükmü uyarınca, Bölge Kurucu ve İşletici (BKİ) şirketler de serbest bölgelerde geçerli olan vergi muafiyetlerinden yararlanırken, 2004 yılında yapılan değişiklik ile kurulmuş bulunan serbest bölgelerdeki BKİ şirketler sadece mevcut ruhsatlarının süresi sonuna kadar gelir vergisi ve kurumlar vergisinden istisna tutulmuştur. Bununla birlikte 2004 yılından sonra kurulacak serbest bölgelerde, bölgeyi kurup işletmekle yetkili BKİ şirketler için gelir ve kurumlar vergisi istisnası sağlanması imkanı kalmamıştır.
Aktif olarak faaliyet gösteren en son serbest bölge 2000 yılında kurulmuş olup, bu tarihten sonra yeni serbest bölge kurulmasına yönelik birçok talep olmasına rağmen serbest bölge kuruluşundaki ilk yatırım maliyetinin yüksek olması ve yatırım dönüş hızının uzun yıllara sari bir nitelik arz etmesi nedenleriyle, geçen zaman içerisinde yeni serbest bölgelerin faaliyete geçirilebilmesi mümkün olamamıştır.
İhracata yönelik yatırım ve üretimin teşvik edilmesi, doğrudan yabancı yatırımlar ile teknoloji girişinin hızlandırılması ve işletmelerin ihracata yönlendirilmesi için önemli işlevleri bulunan serbest bölgelerin yenilerinin kurulabilmesi için alt ve üst yapı yatırım taahhütleri altına giren BKİ şirketlerin üstlendiği finansal risklerin hafifletilmesi için yatırım dönüş hızının artırılması ve iç verim oranının yükseltilmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
Bu kapsamda, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa eklenmesi öngörülen ek 4 üncü maddeyle BKİ şirketlerin serbest bölgelerin kurulması ve işletilmesi ile ilgili faaliyetlerden elde ettikleri kazançlarının 30 yılı geçmemek üzere gelir veya kurumlar vergisinden istisna tutulmasına yönelik düzenleme yapılması, bu yolla yeni serbest bölge kurulabilmesi teşvik edilerek yeni serbest bölgelerin kuruluşunda alt ve üst yapı yatırım taahhüdü altına giren BKİ şirketlerin üstlendiği finansal risklerin hafifletilmesi için yatırım dönüş hızının artırılması ve iç verim oranının yükseltilmesi amaçlanmaktadır.
-
-
2 Temmuz 2018
-
Eski ifade
Bakanlar KuruluncaYeni ifadeCumhurbaşkanınca -
Eski ifade
Bakanlar KuruluncaYeni ifadeCumhurbaşkanınca -
Eski ifade
Bakanlar KuruluncaYeni ifadeCumhurbaşkanınca -
Eski ifade
Bakanlar KuruluncaYeni ifadeCumhurbaşkanınca -
Eski ifade
Bakanlar KuruluYeni ifadeCumhurbaşkanı -
Eski ifade
Bakanlar KuruluYeni ifadeCumhurbaşkanı -
Eski ifade
Ekonomi Bakanlığının teklifi ve Bakanlar KuruluYeni ifadeCumhurbaşkanı -
Eski ifade
Bakanlar KuruluncaYeni ifadeCumhurbaşkanınca -
Eski ifade
Bakanlar KuruluYeni ifadeCumhurbaşkanı
-
9 Şubat 2017
-
Eski ifade
Dış Ticaret MüsteşarlığındanYeni ifadeEkonomi Bakanlığından -
9/2/2017 tarihli ve 6772 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Türkiye Gümrük Bölgesinin parçaları olmakla beraber;” ibaresinden sonra gelmek üzere “yer ve sınırları Bakanlar Kurulunca belirlenmiş,” ibaresi eklenmiştir.
-
Eski ifade
Dış Ticaret MüsteşarlığıYeni ifadeEkonomi Bakanlığı -
Eski ifade
Dış Ticaret MüsteşarlığıncaYeni ifadeEkonomi Bakanlığınca -
Eski ifade
Yeni Türk LirasınıYeni ifadeTürk Lirasını -
9/2/2017 tarihli ve 6772 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu bendinin ilk cümlesine “elde ettikleri kazançları” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile serbest bölgelerde, bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme, depolama hizmeti alanlarında faaliyette bulunan ve hizmetin tamamını Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara veren hizmet işletmelerinin, söz konusu hizmetlere konu malların serbest bölgelerden Türkiye’ye herhangi bir şekilde girişi olmaksızın yabancı bir ülkeye gönderilmesi şartıyla bu hizmetlerden elde ettikleri kazançları” ibaresi eklenmiştir.
-
Eski ifade
Dış Ticaret MüsteşarlığıncaYeni ifadeEkonomi Bakanlığınca
-
28 Temmuz 2016
-
28/7/2016 tarihli ve 6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
-
-
13 Ocak 2010
-
Değişikliğin gerekçesi
Bu madde ile yurt dışından getirilen malların CIF değeri üzerinden peşin olmak üzere alınan binde 5’lik ücret binde 1’e indirilmekte; öte yandan bölgelerden Türkiye’ye çıkarılan malların FOB değeri üzerinden peşin olmak üzere alınan binde 5’lik ücret ise binde 9’a yükseltilmektedir.
Kanunun bu maddesinde yapılan değişikliğin temelinde, Serbest Bölgelerin ihracata dönük yatırım ve üretimi teşvik etmek amaçlı yerler olması ile bu bölgelerdeki işletmelerin ihracata yönlendirilmesi bulunmaktadır.
-
-
12 Kasım 2008
-
11 Nisan 2007
-
Değişikliğin gerekçesi
Bu maddeyle genel gerekçede de belirtildiği gibi bölgeye getirilen mallar ile bölgeden Türkiye’ye çıkarılan malların değeri üzerinden alınmakta olan tutarın;
- 6/2/2004 tarihinden önce faaliyet ruhsatı almış olan kullanıcılardan binde 5 oranında, - 6/2/2004 tarihinden sonra faaliyet ruhsatı alan kullanıcıların imalatçı olanlarından (vergi muafiyetleri bulunması nedeniyle) binde 5, gelir payı ödenen bölgelerdeki kullanıcılardan binde 2, gelir payı ödenmeyen bölgelerdeki kullanıcılardan binde alınması sağlanmaktadır.
Böylece, söz konusu tarihten sonra bölgede faaliyet ruhsatı alan kullanıcılardan vergi mükellefiyeti olan işletmeciler ile benzer sektörlerde faaliyette bulunan bölge dışındaki mükellefler arasındaki mali yükler dengelenerek, mevcut adaletsizlik giderilmiş olmaktadır.
-
-
14 Temmuz 2004
-
Değişikliğin gerekçesi
- Maddede, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa dayanılarak kurulan ve ülkemizde bir dış ticaret politikası aracı olarak kullanılan serbest bölgelerden elde edilen gelirlere ilişkin düzenleme yer almıştır. Fonların tasfiye sürecine paralel olarak Serbest Bölgeleri Tesis ve Geliştirme Fonu tasfiye edilmiş ve fon gelirleri ile ilgili olarak Dış Ticaret Müsteşarlığı bütçesine özel ödenek kaydı yapılması uygulamasına geçilmiştir. Madde ile, bu özel gelir-özel ödenek uygulamasına son verilerek, serbest bölgelere ilişkin giderlerin bu amaçla Dış Ticaret Müsteşarlığına konulacak ödenekler ile yürütülmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
- Maddede, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa dayanılarak kurulan ve ülkemizde bir dış ticaret politikası aracı olarak kullanılan serbest bölgelerden elde edilen gelirlere ilişkin düzenleme yer almıştır. Fonların tasfiye sürecine paralel olarak Serbest Bölgeleri Tesis ve Geliştirme Fonu tasfiye edilmiş ve fon gelirleri ile ilgili olarak Dış Ticaret Müsteşarlığı bütçesine özel ödenek kaydı yapılması uygulamasına geçilmiştir. Madde ile, bu özel gelir-özel ödenek uygulamasına son verilerek, serbest bölgelere ilişkin giderlerin bu amaçla Dış Ticaret Müsteşarlığına konulacak ödenekler ile yürütülmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
-
-
29 Ocak 2004
-
3 Ağustos 2002
-
20 Haziran 2001
-
Değişikliğin gerekçesi
- Madde ile, Serbest Bölgeleri Tesis ve Geliştirme Fonu tarafından yürütülen hizmetlerin, Fonun tasfiyesi nedeniyle aksamadan sürdürülebilmesini teminen, tasfiye edilen Fonun mevcut gelirlerinden bazılarının Dış TicaretMüsteşarlığı bütçesine özel ödenek kaydedilmesi ve bu ödeneklere ilişkin harcama usul ve esaslarının bir yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmektedir.
Ayrıca, söz konusu Fonun tasfiye edilmesi nedeniyle, bu Kanunda yapılan düzenlemelere paralel olarak 3218 sayılı Kanunda gerekli değişiklikler yapılmaktadır.
-