İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 6. hâli

Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu

Kanun numarası
3628
Kabul tarihi
19.04.1990
Resmî Gazete
04.05.1990 / 20508
Düstur
5. tertip, cilt 29
Son değişiklik
01.07.2022
Madde sayısı
27

Kaynak: TBMM S. Sayısı 356 · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.

Genel gerekçe

Rüşvet ve yolsuzluk fiilleri Devleti zafiyete uğratan sosyal yaradır. Bunlarla mücadele için getirilen kanunlar cümlesinden olarak 9.8.1983 tarih ve 2871 sayılı Kamu Görevlileri ile İlgili Mal Bildirimi Kanunu uygulamada istenen sonucu sağlayamamıştır. Ayrıca zimmet, ihtilasen zimmet, irtikâp, rüşvet alıp verme, resmen vukubulan müzayede ve münakaşalara ve alım satı ma fesat karıştırma, Devlet Hâriciyesine ait mahrem evrakı veya şifreleri ifşa ve ifşasına sebe biyet verme, gerek doğrudan doğruya, gerek memuriyet vazifesini suiistimal suretiyle kaçakçı lık ve cürümlere iştirakten dolayı yapılacak takibatlarla Memurun Muhakematı Hakkında Ka nunu Muvakkat hükümlerinin uygulanmasını kaldıran 15.5.1930 tarih ve 1609 sayılı Bazı Cü rümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında Takip ve Muhakeme Usulüne Dair Kanun, mezkûr suçların failleri hakkında Cumhuriyet Savcılarınca doğrudan takibata geçilmesi imkâ nı getirmekle beraber, takibatı memurun atama merciinden izin alınması koşuluna bağlayan hükmü muvacehesinde, bu iznin verilmemesi halinde takibat yapılamaması sebebiyle, Kanu nun etkinliği ve istisnai özelliği kalmamış bulunmaktadır.

Bu itibarla, kamu görevlilerinin mal bildiriminde bulunmaları işlemlerine ve bununla ilgi li müeyyidelere işlerlik kazandırmak, 1609 sayılı Kanunu yürürlükten kaldırarak, Cumhuriyet savcısına izin almadan takibat yetkisi vermek, rüşvet ve yolsuzlukla mücadele olaylarının ay dınlatılmasına yardımcı olanlara ikramiye vermek ve bu suretle rüşvet ve yolsuzluklarla daha etkin mücadele edebilmek için bu Kanun teklifi hazırlanmış bulunmaktadır.

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 1

→ yürürlükteki madde 1

— Amaç maddesi olup, rüşvet ve yolsuzluklarla etkin şekilde mücadeleyi sağla yacak usul esasları düzenlemenin Kanunun amacı olduğu belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 4

→ yürürlükteki madde 5

— Bu maddede, mal bildirimine konu teşkil eden hususlar belirtilmektedir.

Madde S. — Bu maddede, mal bildiriminde bulunma zorunluğunda olan kişilerin, bu bil dirimleri ne zaman yapacakları hususu düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 6

→ yürürlükteki madde 7

— Maddede, bildirimlerin yenileceği zaman gösterilmektedir. Buna göre mal bildirimlerin sonu (0) ve (5) ile biten yılların en geç Şubat ayı sonuna kadar yenilenmeleri ge rekmektedir.

Tasarı/teklif madde 7

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Maddede, mal bildirimlerinin verileceği merciler gösterilmektedir.

Tasarı/teklif madde 8

→ yürürlükteki madde 8

— Maddede, mal bildirimlerinin gizliliği esası getirilerek, ancak bildirimlerin muhtevası hakkında soruşturma ve yargılama yapacak mercilere bilgi verilebileceği bildiril mektedir.

Tasarı/teklif madde 9

→ yürürlükteki madde 9

— Maddede, süresinde mal bildiriminde bulunmama fiillerinin müeyyedileri dü zenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 10

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Madde, mal bildirimlerini Kanundaki istisnalar dışında açıklayanlara veya bilgi verenlere cezaî müeyyide uygulanmasını düzenlemektedir.

Tasarı/teklif madde 11

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Maddede, gerçeğe aykırı beyanda bulunacaklara uygulanacak müeyyide ge tirilmektedir.

Madde 12; — Haksız mal edinme, mal kaçırma veya gizleme fiillerinin cezaları düzenlen miştir.

Tasarı/teklif madde 13

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Maddede, haksız edinilmiş malların zoralımına ilişkin hükümler düzenlen mektedir.

Tasarı/teklif madde 14

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Maddeye göre, Kanunun 3 üncü bölümünde düzenlenmiş olan suçları işle- ' yen suç faillerine ayrıca kamu hizmetlerinden yasaklanma cezası da hükmolunacaktır.

Tasarı/teklif madde 15

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Madde ile Kanunun 3 üncü bölümünde yazılı suçları işleyenlerin cezaları nın tecil edilmemesi ve şahsî hürriyeti bağlayıcı nitelikte olanların paraya veya tedbire çevrilmemesi, Türk Ceza Kanununun 119 uncu maddesinin bu suçlarda uygulanamaması esası geti rilmektedir.

Tasarı/teklif madde 16

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Maddede, bu Kanunun üçüncü bölümünde yazılı suçlarla, irtikâp, rüşvet alıp verme, ihtilas ve zimmete para geçirme, görev sırasında veya görevinden dolayı kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarının açıklanması veya açıklanma sına sebebiyet verme suçlarından veya bu suçlara iştirak etmekten sanık olanlar hakkında Me murun Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkat hükümlerinin uygulanmaması esası getiril mekte, bu hükmün istisnaları gösterilmektedir.

Tasarı/teklif madde 17

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Maddede, vatandaşlar tarafından yapılacak ihbarlarla müfettiş ve muhak kikler tarafından yapılacak suç duyurulan ile ilgili hükümler yer almaktadır.

Tasarı/teklif madde 18

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Maddede, Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen suçların soruşturulması usulü düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 19

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Maddenin birinci fıkrasıyla, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek kararla atanmış memurlar bakımından mezkûr suçlardan dolayı soruşturma ve yargılama yetkisinin en yakın bir il merkezindeki adlî mercie ait bulunduğu belirtilmektedir. Bu memurların görev lerinin özelliği dikkate alınarak ve bulundukları mahal adlî merciince yargılanmalan halinde memuriyet nüfuz ve otoritelerine nakise gelmesi veya bunlann tahkikatın veya davamn seyrine etkili olmaları ihtimaline binaen ayrı esasa bağlanmışlardır.

Maddenin ikinci fıkrasında, bu suçların soruşturma veya kovuşturmalarının yer veya za man kaydına bakılmaksızın 3005 sayılı Meşhut Suçlann Muhakeme Usulü Kanununa göre ya pılmaları esası getirilmektedir.

Tasarı/teklif madde 20

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Maddede, bu Kanuna göre yapılacak soruşturma ve kovuşturmalarda, özel ve kamu kuruluşlarının istenen bilgileri eksiksiz vermek zorunda oldukları belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 21

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Askerî şahıslar bakımından askerî savcıların da bu Kanun hükümlerine gö re soruşturma yapabilmelerini temin amacıyla madde düzenlenmiş bulunmaktadır.

Tasarı/teklif madde 22

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Maddeye göre, muhbir ikramiyesi ancak 14 üncü maddede yazılı suçlan Cum huriyet Başsavcılığına ihbar edenlere ödenecek, Cumhuriyet Başsavcılığı dışındaki mercilere yapılacak ihbarlar ikramiyeye hak kazandırmayacaktır.

Tasarı/teklif madde 23

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Maddede ikramiyenin kapsamı, hesaplanması ve ödenmesi gösterilmektedir.

Tasarı/teklif madde 24

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Yönetmelik maddesidir.

Tasarı/teklif madde 25

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Yürürlükten kaldırılan kanunlar belirtilmektedir.

Tasarı/teklif geçici madde 1

→ yürürlükteki geçici madde 1

— Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde mal bil diriminde bulunma zorunluluğu getirilmekte ve bulunmayanlara uygulanacak hükümler belir tilmektedir.

Tasarı/teklif geçici madde 2

→ yürürlükteki geçici madde 2

— Bu Kanuna göre yeni yönetmelik çıkıncaya kadar, eski yönetmeliğe göre hazırlanan beyannamelerin alınmasına devam olunacağı esası getirilmektedir.

Tasarı/teklif geçici madde 3

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, bu Kanunla kapsama yeni alınan*suçlardan dolayı, haklarında Memurun Muhakematı Hakkında Kanunu Muvak kat hükümlerine göre, kesinleşmiş olan lüzumu muhakeme veya men'i muhakeme kararlan hariç, yapılmakta olan tahkikat evrakı derhal ilgili Cumhuriyet savcılıklanna gereği için tevdi oluna caktır. Kesinleşmiş olan lüzumu muhakeme veya men'i muhakeme kararları hakkında mevcut hükümlerine göre işlem yapılacağı tabiidir.

Tasarı/teklif madde 26

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Yürürlük maddesidir.

Tasarı/teklif madde 27

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Yürütme maddesidir.