İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 3. hâli

130 İlçe Kurulması Hakkında Kanun

Kanun numarası
3644
Kabul tarihi
09.05.1990
Resmî Gazete
20.05.1990 / 20523
Düstur
5. tertip, cilt 29
Son değişiklik
30.05.2019
Madde sayısı
8

Kaynak: TBMM S. Sayısı 275 · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.

Genel gerekçe

Kamu hizmetlerinin ülke düzeyinde verimli ve etkili bir şekilde görülebilmesi ülkemizin coğrafî yapısındaki, sosyal kültürel ve ekonomik durumlarındaki değişikliklerin iyi izlenmesi ne ve mülkî taksimatımızın zaman içinde değişen bu şartlara uygun hale getirilmesine bağlıdır.

Bu sebeple mülkî idare bölümleri tarihsel bir oluş ve geleneksel bir düzen niteliğini kazanmıştır.

Nitekim, 1961 Anayasası "Türkiye, merkezî idare kuruluşu bakımından coğrafya duru muna, ekonomik' şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere, iller de diğer kademeli bölümlere ayrılırlar" hükmünü öngörmüş ve 1982 Anayasası da 126 ncı maddesinde bu hük mü aynen muhafaza etmiştir.

5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 2 nci maddesinde ilçelerin kuruluşunun, merkezlerinin belirtilmesinin kanunla yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Bilindiği üzere; 1987 yılında 3391, 3392, 3398, 3309, 1988 yılında 3508 sayılı Kanunlarla 113 ilçe kurulmuştur. Hızlı bir iktisadî, sosyal ve kültürel gelişme gösteren ülkemizde kamu hizmetlerinin daha hızlı ve verimli bir şekilde yürütülmesi hizmetlerin vatandaşlarımızın daha yakınına götürülebilmesi için iktisadî ve sosyal yönden büyük bir gelişme gösteren bir kısım köy, kasaba ve bucaklarla, nüfus yoğunluğu sebebiyle özellikle emniyet, asayiş ve yatırım yönünden daha etkin hizmet gerektiren semtlerinde yeniden ilçe kurulması zarureti doğ muştur.

Bulundukları bölgeye göre merkezî durumda olmaları, belediye teşkilâtının bulunması, ulaşımın halkın ihtiyaçlarını giderme ve resmî daireler ile ilgili işlemlerinin halli üzerinde ya rattığı menfî tesirler ayrıca, bazılarının turistik ehemmiyet taşımaları ve ilçe olmaları halinde hizmetlerin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütüleceği dikkate alınarak, tasarıda yer alan yerleşim birimlerinde yeniden ilçe kurulması zarureti doğmuş ve tasarı bu amaçla hazırlanmıştır.

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 1

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— 1. Yozgat İlinin Boğazlıyan ilçesine bsrgh Yenifakılı Bucağındaki nüfus ke safeti yeni bir teşkilatlanmaya gidilmesini gerektirmektedir. Hizmetlerin daha iyi yürütülmesi, emniyet - asayişin sağlanması için ilçe haline getirilmelidir.

2. Yozgat ilinin Çekerek ilçesine bağlı Kadışehri Bucak Merkezi mevcut kurum ve kuru luşları ile çevresindeki kasaba ve köylere hizmet veren bir merkez durumundadır, ilçe teşkilatı nın kurulması ile daha fazla hizmet verilmesi sağlanacaktır.

3. Yozgat ilinin Çekerek ilçesine bağlı Aydıncık Bucak Merkezi 4 000'i geçen merkez nüfusu, mevcut kurum ve kuruluşları ile bir ilçe görünümünde olup, hizmetlerin daha etkin ve verimli yürütülmesi için ilçe haline getirilmesi bir zaruret halini almıştır.

4. Adıyaman ili Besni ilçesine bağlı Tüt Bucağı 4 753 merkez nüfusu, mevcut okulları ve kamu kuruluşlarıyla bir ilçe hüviyetindedir. Ayrıca, ilçeye olan uzaklık yörenin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmesini emniyet ve asayiş durumunu olumsuz etkilemektedir, ilçe teşki lâtının kurulması hizmetlerin daha süratli ve etkin yürütülmesini sağlayacaktır.

5. Afyon ili Merkez ilçesine bağlı Çobanlar Bucağı, 6 209 merkez ve civarındaki köyler le beraber 22 513 toplam nüfusu, mevcut okul ve kamu kuruluşlarıyla gelişmiş bir ilçe hüviye tinde olup, kamu hizmetlerine sürat ve verimlilik kazandırılması, iktisadî, sosyal ve kültürel gelişmenin yönlendirilmesi İçin burada ilçe teşkilâtı kurulması zorunlu hale gelmiştir.

6. Antalya ilinin Akseki ilçesine bağlı Aydınkent Bucağı nüfusu ve mevcut kuruluşları ile bir ilçe görünümündedir, ilçe teşkilâtı kurulduğu takdirde ekonomik canlılık artacak ve halka daha çok hizmet sunulabilecektir.

7. Aydın İli Merkez ilçesine bağlı Köşk Bucağı 5 618 merkez, 22 230 toplam nüfusu, mev cut okul ve kamu kuruluşları ve banka şubeleri ile bir ilçe hüviyetindedir. İlçe teşkilâtının ku rulması yörenin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmesini yönlendirecek, kamu hizmetlerinin halka daha iyi ulaşmasını sağlayacaktır.

8. Bolu ili Düzce tçesine bağlı Çilimli Bucağı, çevresindeki köylerin merkezi halindedir.

İlçe teşkilâtı kurulduğu takdirde ekonomik, sosyal ve kültürel yönden gelişmesi sağlanacak, yöreye kamu hizmetleri daha verimli ve süratli olarak ulaşacaktır.

9. Çankırı ili Merkez ilçesine bağlı Korgun Bucağı 5 651 merkez nüfusu, mevcut kuru luşları ile bir ilçe hüviyetindedir. İlçe teşkilâtı kurulması yörenin daha iyi kalkınmasını, kamu hizmetlerinin yeterli ölçüde yürütülmesini sağlayacaktır.

10. Çorum ili iskilip ilçesinin Merkez Bucağına bağlı Karaören Kasabası 4 907 merkez nüfusu, mevcut okul ve kamu kuruluşları ile bir ilçe görünümündedir, ilçenin uzaklığı nede- Türkiye Büyük Millet Meclisi (S, Sayısı: 275) -r 3 — niyle yöreye hizmetlerin götürülmesinde yeterli verim sağlanamamaktadır. Ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmenin istenen düzeye çıkarılması için, Karaören Kasabasının ilçe merkezi ya pılması gerekli görülmüştür.

11. Erzurum İlinin Merkez tlçesine bağlı Ilıca Bucağının merkez nüfusunun fazlalığı, mev cut sınaî tesisler, gelişmiş ticareti ve ekonomik hareketliliği, emniyet - asayiş sebebiyle ilçe sevi yesinde teşkilâtlanması uygun görülmüştür.

12. Giresun İlinin Alucra tlçesine bağlı Çamoluk Bucağı mevcut okul ve kamu kuruluş ları ile yörenin merkezi durumundadır. Halka daha etkin ve süratli hizmet sağlanması, ekono mik, sosyal ve kültürel kalkınmanın hızlandırılması için üçe teşkilâtı kurulmalıdır.

13. tçel İlinin Tarsus tlçesine bağlı Çamlıyayla Bucağının 6 299 merkez nüfusu vardır.

tlçesine 65 Km. uzaklıkta oluşu hizmet götürülmesinde, haberleşme ve ulaşımda güçlüklere sebep olmaktadır, tlçe kuruluşu yöredeki hizmet akışına önemli katkılar sağlayacaktır.

14. Kastamonu tlinin Taşköprü tlçesine bağlı Gökçeağaç Bucağının merkezi olan Hanönü Kasabasında, ilçesine olan uzaklığı ve çevresindeki köylerin fazlalığı sebebiyle ilçe teşkilâtı kurulması zaruret haline gelmiştir. Böylece hizmetler daha iyi yürütülebilecektir.

İS. Kayseri tlinin Felahiye tlçesine bağlı Çukur Bucağı 6 170 merkez nüfusu, mevcut okul ve kamu kuruluşları ile bir ilçe hüviyetindedir, tlçe teşkilâtının kurulması yöreye daha süratli ve yeterli hizmet götürülmesini sağlayacaktır.

16. Konya Hinin Ermenek ilçesinin Tepebaşı Bucağına bağlı Basyayla Kasabası 3 005 nü fusa sahip olup, ilçesine 27 Km. uzaklıktadır. Çevresindeki bir bucak merkezinin ve sekiz kö yün bağlanması suretiyle ilçe teşkilâtının kurulması yörenin ekonomik, sosyal ve kültürel yön den daha iyi hale gelmesini sağlayacaktır.

17. Kütahya ilinin Simav ilçesinin Merkez Bucağına bağlı Pazarlar Kasabası, konumu, mevcut okul ve kuruluşları ile etrafındaki köylerin merkezi durumundadır. Artan hizmet ihti yacının karşılanması için ilçe teşkilâtı kurulması uygun görülmüştür.

18. Malatya tlinin Pütürge tlçesine bağlı Doğanyol Bucağı ilçesine 34 Km. uzaklıkta ol duğundan ulaşım ve haberleşmede aksaklıklar olmakta, yöre halkı hizmetlerden yararlanma da güçlüklerle karşılaşmaktadır, tlçe kurulması halinde çevresindeki 17 köy ile birlikte daha fazla gelişme gösterebilecek, hizmet akışı hızlanacaktır.

19. Manisa tlinin Gördes tlçesine bağlı Köprübaşı Bucağı mevcut kurum ve kuruluşları ile bir ilçe görünümündedir, tlçesine uzak oluşu ve çevresinde 31 köy bulunuşu hizmet verecek teşkilâtların yakma getirilmesini gerektirmektedir, tlçe kuruluşu bu ihtiyacı giderecektir.

20. Mardin tlinin Merkez ilçesinin Merkez Bucağına bağlı Yeşilli Kasabasındaki nüfus kesafeti yeni bir teşkilâtlanmaya gidilmesini gerektirmektedir. Hizmetlerin daha iyi yürütüle bilmesi, emniyet - asayişin sağlanması için ilçe haline getirilmelidir.

21. Ordu tlinin Fatsa tlçesine bağlı Çamaş Bucağı 9 432 merkez, 21 007 toplam nüfusu, coğrafî konumu itibariyle önemli bir yerleşim yeridir. Yeterli hizmet götürülebilmesi, emniyet ve asayişin sağlanması için ilçe teşkilâtı kurulmalıdır.

22. Siirt tlinin Eruh tlçesine bağlı Fındık Bucağının ilçesine 85 Km. uzaklıkta olması ve çevresinde 26 adet köy bulunması, ulaşım, haberleşme, emniyet, asayiş gibi hizmetlerin ak samasına sebep olmaktadır, tlçe kurulması ile bu aksaklıkların giderilmesinin yanı sıra, yöre nin kalkınması da hızlandırılmış Olacaktır.

23. Sivas tlinin Suşehri İlçesine bağlı Akıncılar Bucağı merkez nüfusu ve mevcut kuru luşlarıyla bir ilçe görünümündedir, tice teşkilâtı kurulduğu takdirde hem yeterli hizmet götü rülebilecek hem de çevresindeki 33 köyün gelişmesi sağlanacaktır.

24. Tokat tlinin Yeşilyurt İlçesine bağlı Sulusaray Bucağının ilçe haline getirilmesi, çev resindeki 19 köyle birlikte kamu hizmetlerinden daha çok yararlanmasını sağlayacaktır.

25. Trabzon tlinin Of İlçesine bağlı Hayrat Bucağı mevcut kurum ve kuruluşları, konu mu itibariyle 30 adet köyün merkezi durumundadır, tlçe kurulmasıyla ekonomik canlılık arta cak, daha çok hizmet sunulabilecektir.

26. Ankara tlinin Yenimahalle İlçesinin semti olan Etimesgut mevcut kurum ve kuruluş ları/ekonomik canlılığı ile ayrı'birim haline geldiği gibi, 30 000'i aşan nüfusu ve ilçesine olan uzaklığı nedeniyle yeterli hizmet götürülememektedir. İlçe haline getirilmesi ile, kamu hizmet leri daha etkin ve verimli götürülebilecek ve gelişmesi hızlanacaktır.

Tasarı/teklif madde 2

→ yürürlükteki madde 2

— Yeni kurulan ilçelerde bütçe imkânları içinde yerleşme problemlerinin halle dilerek merkezî idarî kuruluşlarının makul bir süre içerisinde faaliyete geçirilmesi için konul muştur.

Tasarı/teklif geçici madde 1

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Yeni kurulan Fındık ve Etimesgut belediye seçimlerinin bir an önce yapılması öngörülmektedir.

Bu süre içerisinde Etimesgut Belediyesine ait hak, yetki ve görevlerin Büyükşehir Beledi yesine ilişkin olanları Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından diğerlerinin Yenimahalle Bele diyesi tarafından kullanılması ve yürütülmesi hükme bağlanmaktadır.

Seçimi müteakip Etimesgut Belediyesi teşkilâtlanıncaya kadar, belediyenin her türlü hiz metleri Yenimahalle Belediyesi tarafından yürütülecektir.

Yeni kurulan Etimesgut Belediyesi hakkında 3030 sayılı Kanunun geçici hükümleri kıyasen uygulanacak ve koordinasyonu Büyükşehir Belediyesince sağlanacaktır.

Tasarı/teklif geçici madde 2

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— Bu madde, Fındık Belediyesi seçimi sonuçlanıncaya kadar hizmetlerin yürütülmesi, hazırlıkların tamamlanması hukukî geçerliliği olan hak ve alacakların kaybının önlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Tasarı/teklif geçici madde 3

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

— İlçe idare kurullarının teşekkülü zaman alacağından, ilçenin faaliyete geçirilmesinden itibaren, idare kurullarında görüşülecek dosyaların bekletilmemesi için eklen miştir.

Madde 3 ve 4 açıklama gerektirmemektedir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA "Balıkesir İlinde Gömeç Adı İle Bir İlçe Kurulması Hakkında Kanun" teklifim gerekçe siyle ilişikte sunulmuştur.

Gereğini saygılarımla arz ederim. 2.2.1989 Necat Tunçsipef Balıkesir G E R E K ÇE Balıkesir tli Burhaniye tlçesine 18 Km., Ayvalık İlçesine 16 Km. uzaklıkta bulunan Armutova (Gömeç) Bucağının kuruluşu t.ö. 584'lere rastlar. Düşman işgalinden kurtuluşundan sonra Burhaniye tlçesine bağlı bucak teşkilâtı ve muhtarlıkla yönetilen Gömeç Bucağı 1956 yılında belediye haline gelmiştir.

1985 yılı nüfus sayımına göre Armutova (Gömeç)'nın nüfusu 3 649'dur. Kendisine bağlı Keremköy 356, Hacıosman 419, Dursunlu 275, Ulubeyler 1 352, Kubaşlar (Kabaşlar) 179, Hacıbozlar 144, Hacıoğlu 476, Hacıhüseyinler 1 000, Kumgedik 183 nüfus olmak üzere toplam nüfusu 8 033'tür.

Armutova (Gömeç) bucağının 10 Km. olan sahil şeridinde 1 800 hanelik Artur (Arkent) Tatil Sitesinde yaz aylarında nüfusu 15 000'e ulaşmaktadır. Şu anda inşaat aşamasında olan tzmir Seka Yapı Kooperatifi, Zeytinli Köy Tatil Sitesi, Kısko Ali Sedai Tatil Sitesi, Martı Köyü Tatil Sitesi, Mustafa Cümbüş Tatil Sitesi, Ahmet Şen Tatil Sitesi, Uğur Kent Tatil Sitesi, Teo man Selis Madra Tatil Sitesi ve buna benzer bir çok yapı kooperatifinin bulunduğu, yapılan inşaatların hem yazlık, hem de kışlık yapılar olduğu ve yapılan araştırmalara göre en geç 5 yıl sonra Gömeç nüfusu yaklaşık 75 000 civarında olacaktır.

E-24 karayolu üzerinde olan Gömeç bucağında 2 adet ilkokul, 1 ortaokul, 2 doktoru bu lunan 1 sağlık ocağı, kapalı spor salonu, Tekel Müdürlüğü, TEK Şube Müdürlüğü, PTT Şube Müdürlüğü ile Ziraat Teknisyenliği, 1 banka şubesi bulunmaktadır.

1989 yılı bütçesi 1 223 423 902.— TL. olan Gömeç Belediyesinin şu anda inşaatı bitmekte olan 8 adet 90 mekrekarelik lojmanı ve idarî bina olmaya müsait yeri vardır, tlçe olması halin de bu binalardan yararlanabileceği, ayrıca yeni hükümet konağı yapmak için müsait yeri bu lunmaktadır.

Gömeç bucağının Artur Tatil Sitesi dahil elektrik, yol ve su sorunu yoktur.

3392 sayılı 103 tlçe Kurulması Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesinde belirtilen şart ları da taşıyan Gömeç Bucağının turizm yönünden hızla gelişip büyüyen bir bucak olması da dikkate alınarak ilçe yapılması uygun olacaktır.

Sunmuş olduğum gerekçelerle hazırlanan teklifim Yüce Meclisin takdir ve tasviplerine say gıyla arz olunur.

BALIKESİR MİLLETVEKİLİ NECAT TUNÇSİPER'İN TEKLİFİ Balıkesir İlinde Gömeç Adı İle Bir İlçe Kurulması Hakkında Kanun Teklifi MADDE 1. — Ekli (1) sayılı listede adları yazılı köyleri kapsamak ve merkezi Gömeç Bu cak merkezi olmak üzere, Balıkesir tünde Gömeç adıyla bir ilçe kurulmuştur.

MADDE 2. — Bu Kanunla kurulan ilçede, merkezî idare tarafından oluşturulacak teşki lâta ait kadroları ihdas etmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

MADDE 3. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

_ 6 — BALIKESİR MİLLETVEKİLİ NECAT TUNÇSÎPER'ÎN TEKLİFİNE EKLİ LİSTE (1) Sayılı Liste Balıkesir İli Gömeç İlçesine Bağlanan Köyler A dı İlçesi Bucağı 1. Dursun! u Burhaniye Armutova (Gömeç) 2. Hacıbozlar 3. Hacıhüseyinler 4. Hacıoğlu 5. Hacıosman 6. Keremköy 7. Kubaşlar (Kabaşlar) 8. Kumgedik 9. Ulubeyler 10. Damlalı Merkez 11. Karaağaç 12. Kuyualanı 13. Yunuslar