İçeriğe geç
Yürürlükte Değiştirici kanun 1. hâli

2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanununda Değişiklik Yapılması ve XIX Uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde Uygulanacak Hükümler Hakkında Kanun

Kanun numarası
3757
Kabul tarihi
24.08.1991
Resmî Gazete
26.08.1991 / 20972
Düstur
5. tertip, cilt 31
Son değişiklik
—
Madde sayısı
15

Birinci Bölüm

2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanununda Değişiklik Yapan Hükümler

Madde 1 ila 3

Madde (1 - 3) – (10/6/1983 tarih ve 2839 sayılı Kanunun bazı maddelerinin değiştirilmesi ile ilgili olup, yerine işlenmiştir.)

İkinci Bölüm

XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçimi İle İlgili Özel Hükümler

Madde 4

XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde; aday olabilmek için kamu görevlilerinin istifaları ve bu istifaların kabulü, Siyasi Partilerin hangi seçim çevrelerinde hangi usul ve esaslarla aday tespiti yapacaklarının bildirilmesi ile gümrük kapılarında yapılacak oy verme işlemi ve bunlarla ilgili süreleri ve kanunlardaki seçimlerle ilgili diğer süreleri oy verme gününü esas alarak icabında kısaltmak suretiyle tespit ve ilana, yeni teşkil olunan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar adli teşkilat kurulmamış bulunan ilçelerin seçim iş ve işlemlerinin hangi ilçe seçim kurullarınca yürütüleceğine ve kullanılacak oy pusulalarının gerektiğinde uygun göreceği il seçim kurulları vasıtasıyla bastırmaya ve sandık kurullarına gönderilecek oy pusulalarını ihtiyacı dikkate alarak uygun göreceği adetlerle paketlenmesine karar vermeye Yüksek Seçim Kurulu yetkilidir. Yüksek seçim kurulu; 298 Sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 2 nci bendinde sözü edilen özel boyanın, Hükümetçe de ithal veya imalinin sağlanması halinde, yine aynı Kanunun 93 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasında öngörüldüğü şekilde uygulanması için gerekli tedbirleri alır.

Madde gerekçesi

— Madde, XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde kamu görevlilerinin istifalarının kabulü Siyasî Partilerin hangi seçim çevresinde hangi usul ve esaslarla aday tespiti yapacaklarının bildirilmesi ile gümrük kapılarında yapılacak oy verme işlemi ve seçimlerle il gili diğer sürelerin icabında kısaltılmak suretiyle tespit ve ilanı ile adlî teşkilat kurulmamış ilçe lerde seçim işlemlerinin hangi ilçe seçim kurullarınca yürütüleceği ve oy pusulalarının bastırıl ması hususlarını belirlemede Yüksek Seçim Kurulu yetkili kılınmaktadır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 5 gerekçesi

Madde 5

XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar bilgisayar desteğinde merkezden düzenlenen il ve ilçelere ait seçmen kütüğünden çıkarılan sandık bölgesi askı listeleri diğer il ve ilçelerde ise 26.3.1989 tarihinde yapılan mahalli idareler ile mahalle muhtarlıkları ve ihtiyar heyetleri seçimlerinde kullanılan sandık seçmen listeleri güncelleştirilmek suretiyle kullanılır.

Madde gerekçesi

— XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçimi için sandık seçmen listelerinin güncelleştirilmesi düzenlenmektedir. -

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 6 gerekçesi

Madde 6

XIX uncu Dönem Milletvekil Genel Seçiminde bağımsız adaylara birleşik oy pusulasında yer verilmez.

Bağımsız adaylar oy pusulalarını Yüksek Seçim Kurulunun tayin edeceği ebat, şekil ve miktarda kendileri bastırarak ilan edilen süre içerisinde il seçim kurullarına teslim ederler.

Madde gerekçesi

— Maddede XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, bağımsız adayla ra birleşik oy pusulasında yer verilmemesi ve bunların py pusulalarını kendileri tarafından bas tırmaları esası getirilmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 7 gerekçesi

Madde 7

XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde; iki, üç milletvekili çıkaracak seçim çevreleri ile kontenjan adayı gösterilen dört milletvekili çıkacak seçim çevrelerinde, 2839 Sayılı Milletekili Seçimi Kanununun 34 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen seçim çevresi barajı % 25, kontenjan adayı gösterilen beş milletvekili çıkaracak seçim çevrelerinde çevre barajı % 20 olarak uygulanır ve bu seçim çevrelerinde kullanılan geçerli oyların yukarıda bahsedilen oranlardan azını alan siyasi partilere ve bağımsız adaylara milletvekili tahsis edilmez.

Madde gerekçesi

— Geçici olarak XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde uygulanmak üzere, 2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 34 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirti len seçim çevresi barajı, iki ve üç ile kontenjan adayı gösterilen dört milletvekili çıkaracak se çim çevreleri için düşünülmekte ve % 25 olarak tespit edilmektedir. Bunların dışındaki kon tenjan adayı gösterilen beş milletvekili çıkaracak seçim çevrelerinde çevre barajının % 20 ola rak uygulanacağı 4-5 ve 6 milletvekili çıkan yerlerde'ise seçim çevresi barajı milletvekili seçimi kanununun 34 üncü maddesinin ikinci fıkrasında gösterilen oranlar uygulanacaktır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 8 gerekçesi

Madde 8

XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, 2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 26 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde uygulanır.

b) Birleşik oy pusulasının en üstüne "siyasi partiler" ibaresi yazılır. Bu ibarenin altına, seçime katılan siyasi parti temsilcileri huzurunda Yüksek Seçim Kurulu tarafından çekilen kura sırasına göre, en başta ve ortada partinin özel işareti, özel işaretinin altında kısaltılmış adı, onun altında da tam yazı halinde adı, belirli bir aralık veya çizgiden sonra çapı iki santimetre olan bir boş daire basılır ve bütün bunların altı çift çizgi ile çizilir. Bu çizginin altına o partinin kesinleşen aday listesinde yer alan adaylarının ad ve soyadları; aldıkları sıra numarasına göre yazılır ve her adayın adının üzerine yukarıda tarif edilen boş daire basılır, her adayın arası tek çizgi ile çizilir. Kontenjan adayı bulunan seçim çevrelerinde listenin altı çizildikten sonra "Kontenjan adayı" ibaresi, bunun da altına o partinin kontenjan adayının ad ve soyadı yazılır.

Madde gerekçesi

— Birleşik oy pusulalarının şekil ve muhteviyatı düzenlenmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 9 gerekçesi

Madde 9

XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, 2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 28 inci maddesinin (b) bendi ile beş ve altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde uygulanır.

b) "Evet" mühürünü tercih ettiği bir siyasi partiye ait özel daire içine basmakla birlikte, bu partiye ait aday listesinden seçilmesini istediği sadece bir adayın, adı üzerindeki dairenin de bulunduğu adaya ait özel bölüme "Evet" mühürünü basmak.

Seçmen oyunu yukarıdaki (b) bendinde belirtilen şekilde kullanmış ise, "Evet" mühürü bastığı siyasi parti adaylarından istediğinin adı üzerinde bulunan boş dairenin de bulunduğu bölüme mühür basarak tercihini kullanmış sayılır. Ancak, seçmen bu tercih hakkını bir aday için kullanmak zorundadır.

Tercihin yukarıdaki hükümlere uyulmadan konulması halinde tercih o oy pusulasını geçersiz kılmaz. Ancak oy pusulası, yapılmış olan tercihler dikkate alınmaksızın ilgili parti lehine verilmiş bir oy sayılır.

Madde gerekçesi

— Madde ile XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde tercihli oy kul lanmak isteyen seçmenin tercihini yalnızca bir aday için kullanabilmesi, tercihini kullandığı siyasî parti adayları dışında başka siyasî parti adayına da tercih yapması veya tercihi adaya ay rılan bölüm dışına veya birden fazla aday için kullanması durumunda, bu şekildeki tercih işa retlerinin oy pusulasını geçersiz kılmaması ve tercihler dikkate alınmaksızın ilgili partiye veril miş oy sayılması esası getirilmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 10 gerekçesi

Madde 10

XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, 2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 35 inci maddesinin (a) bendinin (2) numaralı fıkrası ile (b) ve (c) bentleri yerine aşağıdaki hükümler uygulanır:

Listedeki adaylardan herhangi birinin aldığı geçerli tercih sayısı, siyasi partinin o seçim çevresinde aldığı tüm geçerli oyların % 15 oranını aştığı takdirde; bu oranı aşanlar itibariyle en çok tercih sayısı alandan başlamak üzere, sırasıyla o partiden milletvekilliğine seçilenler tespit edilir. Bahse konu oranı aşanların sayısı partinin o seçim çevresinden çıkaracağı milletvekili sayısına ulaşmadığı takdirde, eksik kalan miktardaki aday parti listesindeki sıraya göre seçilmiş olur. O partinin son milletvekilliği için tercih sayılarının eşit olması halinde parti listesinde daha önde bulunan aday seçilmiş sayılır.

Tercih kullanılmak suretiyle o siyasi partiye verilen geçerli tercihli oy pusulalarında herhangi bir adaya verilen tercih sayısının yukarıdaki fıkrada gösterilen oranı bulmaması halinde ise; tercih sayıları dikkate alınmayıp o partiden milletvekilliğine seçilenler parti listesindeki sıraya göre tesbit edilir.

Madde gerekçesi

— Madde ile sadece XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde uygulan- ' mak şartıyla 2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 35 inci maddesinin (a) bendinin 2 nu maralı fıkrasında gösterilen 7o 25 tercihli oy oranı, tercihli oy alanlann ön sıraya geçmesini kolaylaştırmak için % 15 olarak değiştirilmiştir. Ayrıca milletvekillerinin ilgili partilere dağıtı- • mına ilişkin esaslar düzenlenmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 11 gerekçesi

Madde 11

XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, seçimlerle ilgili kanunların bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

Madde gerekçesi

— XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, seçimlerle ilgili kanunların bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin de uygulanacağı esası getirilmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 12 gerekçesi

Madde 12

Seçmen kütüğünde kaydı ve sandık listesinde oy kullanma yeterliği bulunduğu halde XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçimine hukuki veya fiili mazeretleri olmaksızın katılmayanlara, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 63 üncü maddesinde gösterilen para cezası ellibin lira olarak uygulanır.

Madde gerekçesi

— Maddede, XIX uncu Dönem Milletvekili Seçiminde millî iradenin daha iyi tecelli etmesi için, seçime iştiraki teşvik amaayla mazeretsiz oy kullanmayanlara verilecek pa ra cezası belirlenmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 14 gerekçesi

Madde 13

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 31.12.1991 tarihine kadar siyasi partilerin merkez karar ve yönetim kurulları gerekli gördükleri tüzük değişikliklerini yapmaya yetkilidir.

Madde gerekçesi

— XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde siyasî partilere 31.12.1991 tarihine kadar tüzüklerinde değişiklik yapma yetkisi taranmaktadır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 15 gerekçesi

Madde 14

XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçiminde Siyasi Partilerin yapacakları ön seçimlerde tespit edecekleri aday sayısında 2839 sayılı Kanunun 12 nci maddesi gözönüne alınır.

Madde 15

Türkiye Büyük Millet Meclisi XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçimi için oy verme günü 20 Ekim 1991 Pazar günüdür.

Madde gerekçesi

— XIX uncu Dönem Milletvekili Genel Seçimi için oy verme günü tespit edil mektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 17 gerekçesi

Madde 16

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde gerekçesi

— Yürürlükle ilgilidir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 581 · tasarı/teklifin madde 18 gerekçesi

Madde 17

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.