İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 1. hâli

Seferberlik ve Savaş Haline İlişkin Harp Sanayii Faaliyetinin Yürütülmesi Hakkında Kanun

Kanun numarası
4083
Kabul tarihi
28.02.1995
Resmî Gazete
08.03.1995 / 22221
Düstur
5. tertip, cilt 34
Son değişiklik
02.07.2018
Madde sayısı
14

Kaynak: TBMM S. Sayısı 694 · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.

Genel gerekçe

31.7.1970 tarih ve 1325 sayılı Millî Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı Hakkında Kanu nun 2 nci maddesine göre, "Silahlı Kuvvetlerin; Bakanlar Kurulunca kararlaştırılacak savunma po litikası çerçevesinde, Genelkurmay Başkanlığı tarafından tespit olunacak ilke, öncelik ve ana prog ramlarına göre, harp sanayii hizmetlerini yürütmek" görevi Millî Savunma Bakanına verilmiştir.

Ancak, anılan Kanunun yürürlüğe girmesinden bugüne kadar bütünüyle harp sanayii hizmetlerinin yürütülmesi konusunda herhangi bir yasal düzenlemenin yapılmadığı bilinmektedir.-4.11.1983 ta rih ve 2941 sayılı "Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu" ile bu kanuna istinaden 16.7.1990 tarihinde yürürlüğe konulan "Seferberlik ve Savaş Hali Tüzüğü" hükümleri gereğince, "Seferberlik ve savaş hallerinde ihtiyaçlann karşılanması konusunda Başbakanlık, Genelkurmay Başkanlığı, bakanlıklar, diğer ilgili makamlar ve özel kuruluşlarla işbirliği yaparak savaş sanayiine geçiş için üretim kay naklarında yapılması gereken düzenlemeleri ve üretilecek mal ve hizmetleri saptamak, keza millî sanayinin olanaklarıyla gelişme durumunu saptamak ve üretimin seferberlik ve savaş ihtiyaçlarını karşılayacak hale getirilmesi için gerekli önlemleri aldırtmak", Millî Savunma Bakanlığının görev leri arasında sayılmıştır.

Muhtelif silah ve mühimmat ile Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı olan bazı teçhizat ve yedek parça ülkemizde kamu ve özel sektör tarafından üretilmektedir. Genelde bu üretim, bu malzemeyi üret mek için kurulan spesifik tesislerde veya halen mevcut ticarî üretim kalemleri dahilinde gerçekleş mektedir. Ticarî kuruluşlar, mevcut üretim tesislerini tamamen kendi amaçlarına yönelik kurmak ta, askerî ihtiyaçlar ancak kendileri için rantabl olduğu takdirde tesis tevziine veya mal cinsi/özel liği değişimine yönelmektedirler. Ayrıca, kapsamlı bir ana malzeme katalogu bulunmaması nede niyle yapılabilir ihtiyaçlar dahi ihtiyaç makamları tarafından tespit edilememektedir. Bugün için, zamanla yurt dışından çeşitli kaynaklar vasıtasıyla alınmış olan silah, araç, gereç ve bunların yedek parçalanmn, seferberlik ve savaş halinde aynı kaynaklardan sağlanmasının her zaman mümkün ol mayacağı, bu sağlansa dahi meblağlarının çok yüksek seviyeye ulaşacağı değerlendirilmektedir. Bu tür malzemenin yurt içinde yapılabilirlik imkânının araştırılması ve bu maksatla ilgili makamlar arasında faydalı ve yapıcı bir koordinasyon ortamının kurulması gerekmektedir. Bu tür imkânların sanayi sektöründen sağlanması halinde millî sanayi canlandırılmış ve döviz tasarrufu da sağlanmış olacaktır.

Mevcut sanayiin, harp sanayiine dönüştürülebilmesi için yaünmlann imkân, kapasite ve dönüşebilirlik açısından incelenmeleri, ihtiyaç varsa bu amaca yönelik gerekli yatırımın tespiti ve kaynak gereksinmesinin karşılanma imkânlarının belirlenmesi yönlerinde ayrıntılı çalışmalara ihti yaç bulunmaktadır. Bu gibi çalışmalar bugüne kadar gerçekleştirilememiş olduğundan, Silahlı Kuvvetlerin istifadesine sunulan çeşitli tip malzemenin yurt içinde yapılabilirlik oranı halen tam olarak bilinememekdedir. Anılan çalışmanın sanayi sektöründe gerçekleştirilebilmesinin ancak ya pılacak yasal bir düzenleme ile mümkün olabileceği düşünülmektedir.

Harp sanayi hizmetinin ilgili makamlar arasında organizasyon ve işbirliği yapılarak karşılan ması, bu konuda planlı, gerçekçi ve bütünlük arz eden değerlendirmelerin yapılmasına imkân sağ lanması ve yukarıda belirtilen hususların gerçekleştirilmesi amacıyla sözkonusu tasan hazırlanmış tır.

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 2

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Madde ile, bu Kanunun; harp sanayii faaliyetinin yürütülmesi için barış dönemin den itibaren yapılacak hazırlık, planlama ve teşkilatlanmayı, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı olan her türlü harp sanayii ürününü üretebileceği tespit edilen kamu ve Özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzelkişilere ait görev ve sorumlulukları kapsadığı belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 3

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Madde ile, Kanunda geçen bazı kavram ve terimlerden neyin anlaşılması gerekti ği hususlarına açıklık getirilmekte ve uygulamada doğabilecek tereddütlerin giderilmesi amaçlan maktadır.

Tasarı/teklif madde 4

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Madde ile, harp sanayii faaliyetinin planlanmasında ve yürütülmesinde göz önün de bulundurulması gerekecek ilkeler düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 5

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Madde ile, Genelkurmay Başkanlığının bu Kanun kapsamındaki görevleri belir tilmektedir.

Tasarı/teklif madde 6

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Madde ile, Millî Savunma Bakanlığının bu Kanun kapsamındaki görevleri belir tilmektedir.

Tasarı/teklif madde 7

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Madde ile, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının bu Kanun kapsamındaki görevleri be lirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 8

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Seferberlik ve savaş halinde bakanlıkların kuruluş ve kontrolünde bulunan ana sa nayii ve ana sanayiine yan ürün veren kurum ve kuruluşların harp sanayiine yönelik hizmet ver mekle yükümlü bulundukları da dikkate alınarak, madde ile; Millî Savunma Bakanlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı dışındaki bakanlıkların bu Kanun kapsamındaki görevleri düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 9

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Madde ile, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzelkişilerin görev ve sorumlulukları düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 10

→ yürürlükteki madde 10

- Madde ile, harp sanayii üretiminin gerçekleştirilebilmesi amacıyla seçilen kuru luşta yapılması gereken değişikliklerin gerektirdiği ödeneğin ve seçilen özel kurum ve kuruluşun özendirilmesi için gerekli malî destek ve teşvik tedbirleri ile harp sanayii ihtiyacı için kamu ve özel sektörce üretilen ürünlerin tedarik ve bedelinin Millî Savunma Bakanlığınca karşılanacağı belirtil mektedir.

Tasarı/teklif madde 11

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Madde ile, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki görev ve yükümlülükleri yerine getirmeyen kişilere ve kuruluşların sorumlularına uygulanacak müeyyideler belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 12

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Madde ile, bu Kanunun uygulanmasına ilişkin esas ve usullerin, Kanunun yayı mı tarihinden itibaren altı ay içerisinde Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetme likte düzenleneceği belirtilmektedir.

Madde 1 3 .- Yürürlük maddesidir.

Tasarı/teklif madde 14

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

- Yürütme maddesidir.