İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 11. hâli

Mera Kanunu

Kanun numarası
4342
Kabul tarihi
25.02.1998
Resmî Gazete
28.02.1998 / 23272
Düstur
5. tertip, cilt 38
Son değişiklik
19.07.2025
Madde sayısı
43

Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 42 kayıt.

  1. 19 Temmuz 2025

    • Eklendi Madde 14 geçmişi 7554 sayılı Kanun, md. 14
      Değişikliğin gerekçesi

      5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun uyarınca, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) olarak ilan edilen yerler, Bakanlık tarafından bazı idari izin süreçlerinin yürütülmesi, proje alanlarının geliştirilmesi ve yarışmalar yapılması suretiyle yatırıma açılabilmektedir.

      Madde ile 5346 sayılı Kanunun uygulama yöntemine uyum sağlanması amaçlanmaktadır.

    • Değiştirildi Madde 14 geçmişi (fıkra) 7554 sayılı Kanun, md. 14

      19/7/2025 tarihli ve 7554 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “(a), (f), (g), (ğ) ve (h)” ibaresi (a), (f), (g), (ğ), (h) ve (k)” şeklinde değiştirilmiştir.

      Değişikliğin gerekçesi

      5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun uyarınca, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) olarak ilan edilen yerler, Bakanlık tarafından bazı idari izin süreçlerinin yürütülmesi, proje alanlarının geliştirilmesi ve yarışmalar yapılması suretiyle yatırıma açılabilmektedir.

      Madde ile 5346 sayılı Kanunun uygulama yöntemine uyum sağlanması amaçlanmaktadır.

  2. 17 Ocak 2019

    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 30 geçmişi 7161 sayılı Kanun, md. 24
      Değişikliğin gerekçesi

      Hayvancılığın desteklenmesi konusunda katkı sağlaması ve takibinin yapılmasındaki ve üreticiye getirdiği zorluklar nedeni ile uygulanabilirliği zayıf olan hüküm ile mera gelirleri arasında yer alan büyükbaş ve küçükbaş hayvanların satışından ve üreticilerden satın alınan sütün satın alma bedeli üzerinden alınan binde birlik (%0,1) payın kaldırılması öngörülmektedir.

    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 30 geçmişi 7161 sayılı Kanun, md. 24
      Değişikliğin gerekçesi

      Hayvancılığın desteklenmesi konusunda katkı sağlaması ve takibinin yapılmasındaki ve üreticiye getirdiği zorluklar nedeni ile uygulanabilirliği zayıf olan hüküm ile mera gelirleri arasında yer alan büyükbaş ve küçükbaş hayvanların satışından ve üreticilerden satın alınan sütün satın alma bedeli üzerinden alınan binde birlik (%0,1) payın kaldırılması öngörülmektedir.

    • Eklendi Madde 14 geçmişi (bend) 7161 sayılı Kanun, md. 23

      17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu bende “6326 sayılı Petrol Kanunu” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile 3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu” ibaresi ile “petrol faaliyeti” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile jeotermal kaynak ve doğal mineralli sular” ibaresi eklenmiştir.

      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile, 4342 Mera Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine “5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu” ibaresi eklenmek suretiyle jeotermal kaynak ve doğal mineralli sular için zaruri olan alanların tahsis amacının değiştirilebilmesine imkan sağlanmaktadır.

  3. 29 Kasım 2018

    • Eklendi Geçici Madde 4 geçmişi 7153 sayılı Kanun, md. 19
      Değişikliğin gerekçesi

      Aydın İli, Çine İlçesinin 7 köyünde 1952 yılında yapılan kadastro çalışmalarında mera olarak tespit edilen taşınmazların İl Özel İdare Müdürlüğü tarafından 441 kişiye satışı yapılmıştır.

      Hazine tarafından söz konusu taşınmazlarla ilgili 441 kişiye işgal davası açılmıştır. Bu kapsamda yapılacak olan düzenleme ile vatandaşların satış işleminden doğan mağduriyetlerinin giderilmesi amaçlanmaktadır.

  4. 18 Ekim 2018

    • Eklendi Madde 6 geçmişi (fıkra) 7148 sayılı Kanun, md. 30
      Eski ifade
      on
      Yeni ifade
      on bir
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile, mera komisyonuna genel kolluk temsilcisi eklenerek meralar ile ilgili tasarruflarda asayiş yönünden daha etkin kararlar alınmasına katkı sağlanması amaçlanmıştır.

  5. 2 Temmuz 2018

  6. 19 Nisan 2018

    • Değiştirildi Madde 6 geçmişi (birinci fıkra) 7139 sayılı Kanun, md. 37
      Değişikliğin gerekçesi

      4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun geçici 4 üncü maddesinde yapılan değişiklik ile, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün hidroelektrik enerji üreten baraj ve santralleri yapmaya devam etmesinde kamu yararı bulunduğundan, anılan Genel Müdürlüğün üretim lisansı almadan depolama tesisleri ve enerji tesislerini inşa etmek suretiyle bu kapsamdaki faaliyetlerini sürdürülebilmesine imkân sağlanmaktadır.

  7. 15 Şubat 2018

    • Eklendi Madde 14 geçmişi 7099 sayılı Kanun, md. 11
      Değişikliğin gerekçesi

      Kırsal alanda yaşayan vatandaşlarımızın haberleşme ihtiyaçlarının karşılanması, kamu güvenliğinin sağlanması ve sürdürülebilmesi açısından güvenlik güçlerinin taleplerinin zamanında karşılanabilmesi için tüm telekomünikasyon altyapılarının hızlı bir şekilde kurulabilmesi ve etkin bir şekilde kullanılabilmesi önem arz etmektedir. Bu sebeple, elektronik haberleşme altyapısı oluşturulurken, özellikle kırsal bölgelerde, mera vasfında olan yerlere de baz istasyonu ve diğer elektronik haberleşme altyapıları ve sistemi kurulmasına ihtiyaç duyulabilmektedir.

      4342 sayılı Mera Kanununun 14 üncü maddesinde tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaktan anılan Kanunda gösterilenden başka şekilde yararlanılamayacağı düzenlenmiş ve söz konusu taşınmazların tahsis amacının değiştirilebileceği durumlar tahdidi olarak sayılmıştır. Madde ile, elektronik haberleşme altyapıları için ihtiyaç duyulan alanların tahsis amacının değiştirilmesi amaçlanmaktadır.

  8. 28 Kasım 2017

  9. 23 Şubat 2017

    • Eklendi Geçici Madde 3 geçmişi (fıkra) 6824 sayılı Kanun, md. 8
      Değişikliğin gerekçesi

      Yapılan düzenlemeyle, ülkemize döviz girişinin arttırılması ve inşaat sektörünün teşvik edilmesi amacıyla inşa edilen işyeri ve konutların satış bedelinin yurtdışından getirilecek döviz olarak ödenmesi şartıyla, Türkiye’de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kanuni ve iş merkezi Türkiye’de olmayan ve bir işyeri ya da daimi temsilci vasıtasıyla Türkiye’de kazanç elde etmeyen kurumlara ilk satışı, katma değer vergisinden istisna edilmektedir.

  10. 14 Nisan 2016

    • Eklendi Ek Madde 1 geçmişi 6704 sayılı Kanun, md. 13
      Değişikliğin gerekçesi

      Milli ekonomimizin gelişmesine katkı sağlayacak olan, İstanbul İli Avrupa Yakası Projesini gerçekleştirecek olan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca, kanuni süreçlerin gecikmeksizin tamamlanarak planlama ve koordinasyon faaliyetlerinin bir an önce hayata geçirilebilmesinin teminini sağlamak amacıyla bu düzenleme yapılmıştır.

  11. 10 Eylül 2014

  12. 26 Şubat 2014

  13. 27 Şubat 2013

    • Değiştirildi Madde 4 geçmişi (dördüncü fıkra) 6443 sayılı Kanun, md. 1
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile, amaç dışı kullanılmak suretiyle vasıfları bozulan mera, yaylak ve kışlaklar için yapılan masraflar nedeniyle, bu duruma sebebiyet verenlerden tahsil edilen tutarların, köy sandığına veya belediye bütçesine gelir kaydedilmesi öngörülmektedir.

    • Eklendi Madde 12 geçmişi (fıkra) 6443 sayılı Kanun, md. 2
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile, ıslah edilmek suretiyle mera olarak kullanılabilecek alanların kiraya verilmesi halinde, bu alanlarda hayvancılık tesisi kurulabilmesi öngörülmektedir.

  14. 9 Temmuz 2008

    • Değiştirildi Madde 14 geçmişi 5784 sayılı Kanun, md. 26
      Değişikliğin gerekçesi

      4342 sayılı Mera Kanununun 14 üncü maddesinde, bu maddede sayılan sınırlı hallerde meralık vasfının değiştirilebileceği belirtilmektedir. Elektrik, doğalgaz ve petrol piyasalarıyla ilgili enerji yatırımlarının gerçekleştirilebilmesi için söz konusu değişiklikler öngörülmüştür.

    • Değiştirildi Madde 14 geçmişi (ikinci fıkra) 5784 sayılı Kanun, md. 26
      Değişikliğin gerekçesi

      4342 sayılı Mera Kanununun 14 üncü maddesinde, bu maddede sayılan sınırlı hallerde meralık vasfının değiştirilebileceği belirtilmektedir. Elektrik, doğalgaz ve petrol piyasalarıyla ilgili enerji yatırımlarının gerçekleştirilebilmesi için söz konusu değişiklikler öngörülmüştür.

  15. 26 Mart 2008

  16. 3 Haziran 2007

    • Eklendi Geçici Madde 3 geçmişi (fıkra) 5685 sayılı Kanun, md. 1
      Değişikliğin gerekçesi

      4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3 üncü maddesinde yapılan bu değişiklik ile; anılan Kanunun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde geçen “doğrudan” ifadesinin madde metninden çıkarılması ve maddede nitelikleri belirtilen taşınmazlardan, Hazine adına tescil edilmesi gerekirken belediyeler adına tescil edilen ve belediyelerce konut veya işyeri yapılmak üzere bedelsiz olarak veya bedeli karşılığında gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine tahsis edilen ancak, Hazinece ilgili belediye aleyhine açılan davalar sonucunda mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilmesi üzerine mera özel siciline yazılan, fakat daha sonra bu Kanun hükümlerine göre meralık vasfı değiştirilerek Hazine adına tescil edilen taşınmazlardan, herhangi bir kamu hizmeti için gerekli olmayan, Hazinece herhangi bir tasarrufa konu edilmeyen ve halen tapuda Hazine adına kayıtlı olan taşınmazların, tahsis tarihindeki arsa değerine devir tarihine kadar geçen süre için yasal faiz eklenmek suretiyle belirlenecek bedelin ilgililerince Hazineye ödenmesi kaydıyla adlarına tahsis yapılanlara devredilmesi amaçlanmıştır.

  17. 3 Temmuz 2005

    • Değiştirildi Madde 14 geçmişi 5403 sayılı Kanun, md. 27
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile, uygulamada doğması muhtemel farklı yaklaşımları önlemek için Mera Kanununda bazı değişiklikler yapılmaktadır. Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yapılan değişiklikle, su ürünleri üretim alanlarında yapılan tarımsal faaliyetlerin alan ihtiyacı karşılanması amaçlanmıştır.

      14 üncü maddenin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikle, mera sınıflamalarında kullanılmayan ve arazilerin yanlış kullanımlardan kaynaklanan bozulmayı önlemek ve arazinin toprak işlemeye uygunluğunu belirlemek için geliştirilen arazi kabiliyet sınıflaması fıkradan çıkartılarak sadece mera sınıflamalarında kullanılan sınıflama sistemi getirilmiştir.

      Maddeye eklenen fıkra ile, arazilerin ekonomik ve ekolojik gerçeklere uygun kullanımı hedeflenmiştir.

      Kullanım bütünlüğü ve arazinin niteliği gözetilerek ülke yararına arazilerin en uygun kullanımı düzenlenmektedir.

    • Eklendi Madde 14 geçmişi (fıkra) 5403 sayılı Kanun, md. 27
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile, uygulamada doğması muhtemel farklı yaklaşımları önlemek için Mera Kanununda bazı değişiklikler yapılmaktadır. Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yapılan değişiklikle, su ürünleri üretim alanlarında yapılan tarımsal faaliyetlerin alan ihtiyacı karşılanması amaçlanmıştır.

      14 üncü maddenin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikle, mera sınıflamalarında kullanılmayan ve arazilerin yanlış kullanımlardan kaynaklanan bozulmayı önlemek ve arazinin toprak işlemeye uygunluğunu belirlemek için geliştirilen arazi kabiliyet sınıflaması fıkradan çıkartılarak sadece mera sınıflamalarında kullanılan sınıflama sistemi getirilmiştir.

      Maddeye eklenen fıkra ile, arazilerin ekonomik ve ekolojik gerçeklere uygun kullanımı hedeflenmiştir.

      Kullanım bütünlüğü ve arazinin niteliği gözetilerek ülke yararına arazilerin en uygun kullanımı düzenlenmektedir.

  18. 20 Nisan 2005

    • Değiştirildi Geçici Madde 3 geçmişi 5334 sayılı Kanun, md. 1
      Değişikliğin gerekçesi

      4342 sayılı Mera Kanununa eklenen geçici bu madde ile; Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce kesinleşen imar planları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin tahsis amacının değiştirilerek, Hazine adına tescillerinin yapılması, bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescillerinin bedel talep edilmeksizin aynen devam etmesi, bunlar hakkında Hazinece yeni bir dava açılmaması, açılmış davalardan vazgeçilmesi, Hazinece bu nitelikteki taşınmazlar hakkında daha önce ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan davalar sonucunda, Hazine adına tesciline veya mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda infazı yapılmamış olan taşınmazlar hakkında da aynı hükmün uygulanması ve ayrıca, Hazine adına tescil edilmesi gerekirken doğrudan gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerince Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilmesi, bu hükmün, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanması, daha önce açılan davalarda Hazine adına tesciline veya mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapularının da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilmesi amaçlanmıştır.

  19. 14 Temmuz 2004

    • Değiştirildi Madde 30 geçmişi (son paragraf) 5217 sayılı Kanun, md. 10
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile;

      4342 sayılı Mera Kanununun 30 uncu maddesinde değişiklik yapılarak bütçeye özel gelir ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bütçesine özel ödenek kaydı uygulamasına son verilmekte, alınması öngörülen gelirlerin bütçe geliri olarak kaydedilmesi ve yapılacak harcamalar için Bakanlık bütçesine ödenek konulmasına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

    • Değiştirildi Madde 30 geçmişi (son fıkra) 5217 sayılı Kanun, md. 10
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile;

      4342 sayılı Mera Kanununun 30 uncu maddesinde değişiklik yapılarak bütçeye özel gelir ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bütçesine özel ödenek kaydı uygulamasına son verilmekte, alınması öngörülen gelirlerin bütçe geliri olarak kaydedilmesi ve yapılacak harcamalar için Bakanlık bütçesine ödenek konulmasına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

    • Metinden çıkarıldı Madde 30 geçmişi 5217 sayılı Kanun, md. 10

      Bu arada yer alan “Bu Kanunla Bakanlığa verilen görevlerin gerçekleştirilmesi amacıyla personel giderleri hariç her türlü cari, yatırım ve transfer giderleri ile huzur haklarının ödenmesinde kullanılmak üzere;” ibaresi, 14/7/2004 tarihli ve 5217 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır.

      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile;

      4342 sayılı Mera Kanununun 30 uncu maddesinde değişiklik yapılarak bütçeye özel gelir ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bütçesine özel ödenek kaydı uygulamasına son verilmekte, alınması öngörülen gelirlerin bütçe geliri olarak kaydedilmesi ve yapılacak harcamalar için Bakanlık bütçesine ödenek konulmasına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

  20. 27 Mayıs 2004

    • Değiştirildi Madde 6 geçmişi (dördüncü fıkra) 5178 sayılı Kanun, md. 1
    • Değiştirildi Madde 9 geçmişi (beşinci fıkra) 5178 sayılı Kanun, md. 2
    • Eklendi Madde 9 geçmişi (cümle) 5178 sayılı Kanun, md. 2
    • Değiştirildi Madde 14 geçmişi 5178 sayılı Kanun, md. 3
      Değişikliğin gerekçesi

      - Madde ile;

      mera, yaylak ve kışlaklar ile umuma ait çayır ve otlaklarla ilgili tasarrufların, 4342 sayılı Mera Kanunu ile tek bir kurum tarafından idaresi, meralar üzerinde yapılacak uzun vadeli planlamaların oluşturulmasına olanak sağlanması, mera, yaylak ve kışlaklar ile çayır ve otlak alanlarının tahrip olmasının ve kamu kaynaklarının israfının önlenmesi, ıslah edilemeyecek oranda toprak yapısı bozulan alanların başka amaçla kullanılabilmesi, elde edilecek gelirle ıslah edilmesi ve geri dönüşümünün temin edilmesi, sektörler arası dengenin kurulması ile yetki ve sorumluluğun taşraya devredilerek, yerinden yönetim ilkesinin getirilmesi amaçlanmıştır.

    • Değiştirildi Madde 30 geçmişi 5178 sayılı Kanun, md. 4
      Değişikliğin gerekçesi

      - Madde ile;

      ülke güvenliği ve olağanüstü hâl durumları ile doğal afet bölgelerinde yerleşim yeri için ihtiyaç duyulan meralarla mazbut vakıflara ait meraların tahsis amacı değişikliklerinden ücret alınmaması öngörülmüştür.

    • Eklendi Geçici Madde 3 geçmişi 5178 sayılı Kanun, md. 5
      Değişikliğin gerekçesi

      - Madde ile;

      4342 sayılı Kanuna bir geçici madde eklenmek suretiyle belediye mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve yerleşim yeri olarak işgal edilen, geri dönüşümü ve mera olarak kullanımı teknik olarak kesinlikle mümkün olmayan ve belediyece imar planları hazırlanan alanların tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına tescilleri öngörülmüştür.

  21. 3 Temmuz 2003

  22. 6 Haziran 2002

    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 30 geçmişi 4760 sayılı Kanun, md. 18
      Değişikliğin gerekçesi

      - Bu maddede, dolaylı vergilerin sadeleştirilmesi amacıyla özel tüketim vergisinin konusuna alınan mallarda uygulanan vergi, fon ve payların dayanağı hükümler yürürlükten kaldırılmaktadır. Yürürlükten kalkan bu yükümlülükler şunlardır :

      1. Akaryakıt fiyat istikrar payı, 2. Trafik tescil harcı, 3. Taşıt alım vergisi, 4. Ek taşıt alım vergisi, 5. Ek vergi, 6. Akaryakıt tüketim vergisi, 7. Tütün mamulleri ve alkollü içeceklerin ithal veya satışında alınan savunma sanayi destekleme fonu, 8. Eğitim, gençlik, spor ve sağlık hizmetleri vergisi, 9. Motorlu taşıtların kayıt, tescil ve devirlerinde alınan eğitime katkı payı, 10. Motorlu taşıtların kayıt, tescil ve devirlerinde alınan özel işlem vergisi, 11. Tütün mamulleri ve alkollü içeceklerden alınan mera payı, 12. Taşıt alım vergisinin 1/4’ü oranında alınan çevre kirliliğini önleme fonu, 13. Toplu konut fonu, 14. Tütün mamulleri ve alkollü içeceklerin ithal veya satışında alınan Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Düzenleme Kurumu payı, 15. Şehit, malul, dul ve yetimleri payı, 16. Federasyonlar fonu.

  23. 20 Haziran 2001

    • Değiştirildi Madde 30 geçmişi 4684 sayılı Kanun, md. 13
      Değişikliğin gerekçesi

      - Madde ile, Mera Fonunun tasfiye edilmesi nedeniyle 4342 sayılı Kanunla verilen görevlerin gerçekleştirilmesini teminen, söz konusu tasfiye edilen Fonun gelir kaynakları yeniden düzenlenerek bu tutarların Bakanlık bütçesinde açılacak tertiplere özel ödenek kaydedileceği hüküm altına alınmaktadır.

      Ayrıca, bu madde uyarınca yapılacak tahsilatlara ilişkin diğer hususlar ile Bakanlık bütçesine özel ödenek kaydedilen tutarların harcama usul ve esaslarının, çıkarılacak yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmektedir.

  24. 11 Haziran 1998