Kaynak: TBMM 21. Dönem S. Sayısı 380 (Esas No: 1/423) · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Harp okulları, lise eğitiminden sonra askerlikle ilgili fen ve sosyal bilimlerde; teknik ve akademik yükseköğretim ve eğitim yapan ve Türk Ordusuna sürekli olarak muvazzaf subay yetiştirmek için kurulmuş yüksek kültür ve eğitim müesseselerinden biridir.
Teknolojideki sürekli gelişim, kendisini harp ve muharebe alanlarında da hissettirmekte, harp silâh ve vasıtalarının değişmesi ile birlikte savaş tekniği de gelişmektedir. Dolayısıyla, eğitim müesseselerini de teknoloji ve bilim çağına uydurmak ve yeni ihtiyaçlara göre geliştirmek gerektiğine inanılmaktadır. İçinde bulunduğumuz çağın teknoloji ve iletişim çağı olması, gerek bilim ve teknolojide gerekse savunma sanayii alanında meydana gelen gelişmeler karşısında, günümüzün gelişen ve değişen askerlik anlayışı ve bu alanda yapılmak istenilen uygulamalar, fen ve teknik alanda kendini yetiştirmiş ve deneyime ulaşmış askerî personele olan ihtiyacı artırmaktadır. Günümüzde, muharebe sahasında görev alacak muvazzaf subayların bu niteliklere sahip olabilmeleri, harp okullarının eğitim ve öğretim programlarının fen, matematik ve teknik ağırlıklı olmasını ve aynı zamanda mevcut uygulamadan farklı olarak, üniversitelere eşdeğer bilimsel dal programlarının uygulanmasını da zorunlu kılmaktadır. Bu uygulama ile, teknolojik ve bilimsel gelişmelerin takip edilerek bunlardan yararlanılmasının, keza eğitim-öğretim programlarının da yenilenmesinin mümkün olabileceği değerlendirilmektedir.
Halen yürürlükte bulunan 4.8.1971 tarihli ve 1462 sayılı Harp Okulları Kanunu; harp okullarının kuruluş, görevleri, giriş şartları, öğretim ve eğitim süresi, okuldan çıkarılma, harp okulu öğretmenleri, öğrencilerin ihtiyaçları, öğretim üyelerinin ücretleri ve yönetmelikle düzenlenecek konular hakkında hükümler içermektedir. Söz konusu Kanunun 2 nci maddesinde; harp okullarının görevinin, Silahlı Kuvvetlerin, taktik, teknik ve idarî faaliyetlerini yeterlikle uygulayacak, askerî disipline, bilim ve beden yeterliklerine, askerî ve genel kültüre sahip, lisans düzeyinde ve müteakip safhalarda ihtisas öğretim ve eğitimini takip edebilecek nitelikte muvazzaf subay yetiştirmek olduğu belirtilmektedir. Ancak, bu hükme rağmen harp okulları, mevcut eğitim programları ve yapılanması itibariyle gerçek anlamda üniversitelere eşdeğer lisans eğitimi verememektedir. Harp okullarındaki eğitim-öğretimin üniversitelerde okutulan bilimsel dal programlarına eşdeğer olmaması nedeniyle, harp okulu mezunu subaylara verilen lisans diploması sadece askerî alanda geçerli olabilmiş; bu nedenle, harp okulları mezunları, birbuçuk yıl kadar lisans tamamlama eğitimine tâbi tutulma zorunluluğu ile karşılaşmışlardır. Bu bakımdan, harp okullarında temel bilimler, mühendislik ve sosyal bilim dallarından birinde lisans düzeyinde eğitim verilmesini sağlayacak ve bu eğitim ve öğretimin yapılmasında, planlanmasında, programlanmasında ve düzenlenmesinde ana ilkeleri de belirleyecek şekilde yasal düzenlemeye gidilmesi artık kaçınılmaz olmuştur.
Belirtilen nedenlerle; teknoloji ve bilim alanındaki son gelişmeler karşısında, mevcut Harp Okulları Kanununun artık günümüz ihtiyaçlarına cevap veremez hale geldiği düşünüldüğünden, anılan Kanun yerine geçmek üzere hazırlanan bu Tasarıda; harp okullarının amacı, bu okullarda yapılacak eğitim ve öğretimin esasları, harp okullarının teşkilâtı, görevleri, öğretim elemanlarının görevleri, akademik unvanları kazanmaları, atanmaları, çalışma esasları, yurtiçinde ve dışında görevlendirilmeleri, özlük hakları ile harp okullarına giriş şartları ve okuldan çıkarılma gibi konularda günümüzün ihtiyaçlarına cevap verebilecek tarzda ayrıntılı hükümlere yer verilmekte ve aynı zamanda harp okullarına bilimsel özerklik kazandırılmaktadır.
— Madde ile, Kanunun hangi amaçla düzenlendiği belirtilmekte; harp okullarındaki yüksek öğretimle ilgili ilkeler ile teşkilâtlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukların, eğitim-öğretim, araştırma ve yayım, öğretim elemanları ve öğrencilerle ilgili esasların bu Kanunda yer aldığı ifade edilmektedir.
— Madde ile, bu Kanunun; Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki harp okullarını, bunlara bağlı eğitim-öğretim kurumlarını ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsadığı belirtilmektedir.
— Madde ile; Kanunda geçen bazı kavram ve terimlerden neyin anlaşılması gerektiği hususlarına açıklık getirilerek, uygulamada doğabilecek tereddütlerin giderilmesi amaçlanmaktadır.
— Madde ile; harp okullarının amacının muvazzaf subay yetiştirmek olduğu vurgulanmakta, eğitim ve öğretimin bir bilim dalında lisans ve lisans üstü seviyede yapılacağı hükmüne yer verilmektedir. Böylelikle, mezun olan subaylara belli koşullarla lisans yaptığı dalda lisans üstü öğrenim yapma imkânı da getirilmektedir.
— Madde ile; harp okullarındaki eğitim ve öğretimin planlanmasında, programlanmasında ve uygulanmasında göz önünde bulundurulması gerekecek ana ilkeler belirtilmektedir.
— Madde ile; harp okullarının kadro ve kuruluşlarının ilgili kuvvet komutanlıklarınca hazırlanacağı ve Genelkurmay Başkanlığınca onaylanacağı hususuna yer verilmektedir.
— Madde ile, harp okullarının görevlerinin; temel bilimler, mühendislik ve sosyal bilim alanlarından birinde lisans düzeyinde bilgi ve beceriye sahip muvazzaf subay yetiştirmek ve ilgili kuvvet komutanlığının ihtiyaç ve gerek görmesi halinde muvazzaf subaylara ve sivil kişilere, seçilen bilim dallarında lisans üstü eğitim ve öğretim sağlamak olduğu belirtilmektedir.
— Madde ile, harp okulları organlarının; Harp Okulu Komutanı, Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulu, Dekan, Enstitü Başkanı, Bilimsel Denetleme Kurulu, Öğrenci Alay Komutanı ve Yüksek Disiplin Kurulu olduğu açıklanmaktadır.
— Madde ile; Harp Okulu Komutanının görevi ve sorumlu olduğu hususlar ile atanma şekli düzenlenmektedir.
— Madde ile, Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulunun; Harp okulu Komutanı Başkanlığında Dekan, Enstitü Başkanı, Kurmay Başkanı, Öğrenci Alay Komutanı ve Bölüm başkanlarından oluştuğu belirtilmekte, ayrıca kurulun toplanma şekli ve görevleri konusunda düzenleme getirilmektedir.
— Madde ile; harp okulu organları arasında yer alan dekanın görev ve sorumluluğu ile atanma şekli belirlenmektedir.
— Madde ile; dekan yardımcılarının görev ve sorumluluğu ile atanma şekli belirlenmektedir.
— Madde ile; Enstitü Başkanının görev ve sorumlulukları ile atanma esasları düzenlenmektedir.
— Madde ile; harp okulu organlarından olan Bilimsel Denetleme Kurulunun yapısı, üyelerinin seçimi ve kurulun oluşturulması esasları açıklanmaktadır.
— Madde ile; Öğrenci Alay Komutanının görev ve sorumlulukları ile, atanma esasları belirlenmektedir.
— Madde ile; Yüksek Disiplin Kurulunun; Harp Okulu Komutanı başkanlığında, Dekan, Öğrenci Alay Komutanı, Kurmay Başkanı ve Disiplin Subayından oluştuğu ifade edilerek, bu kurulun görevleri açıklanmaktadır.
— Madde ile; harp okullarındaki öğretim elemanlarının hangi görevleri ifa ettikleri hususu düzenlenmektedir.
— Madde ile; yardımcı doçentliğe atanma esasları ve atamada aranacak şartların neler olduğu belirtilmektedir.
—Madde ile; doçentliğe atanmada aranacak şartlar ile atamaya ilişkin usul ve esaslar hakkında düzenleme yapılmaktadır.
— Madde ile; profesörlüğe yükseltilmede ve atanmada aranacak şartlar ile atamaya ilişkin usul ve esaslar hakkında ayrıntılı düzenleme yapılmaktadır.
—Madde ile; yabancı ülkelerde alınan doçentlik ve profesörlük unvanlarının kabul edilmesinin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 27 ve 28 inci maddeleri uyarınca üniversitelerarası kurulca karara bağlanacağı ifade edilmektedir.
—Madde ile; öğretim üyelerinin kazanmış oldukları akademik unvanların korunması ve kullanılmasına ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
—Madde ile; asker öğretim üyelerinin emeklilik yaş haddinin 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 40 ıncı maddesinde gösterilen rütbelerinin yaş haddi olduğu, yine general/amiral öğretim üyelerinden rütbe bekleme süresini tamamlamış olanların durumlarının nasıl değerlendirileceği ve ayrıca kadrosuzluk sebebiyle emekliye sevk edilen general/amiraller hakkında hangi hükümlerin uygulanacağı açıklanmaktadır.
— Madde ile; öğretim elemanlarının harp okulu dışına atanmalarına ve görevlendirilmelerine ilişkin esas ve usuller açıklanmaktadır.
— Madde ile; harp okullarında görev alacak öğretim görevlilerinin görevlendirilmeleri ile atama usul ve esasları düzenlenmiştir.
— Madde ile; harp okullarında görev alacak okutmanların görev süreleri ile atama usul ve esasları düzenlenmiştir.
— Madde ile; harp okullarında görev alacak öğretim yardımcılarının görevleri, görev süreleri ile atama usul ve esasları düzenlenmiştir.
— Madde ile; yabancı uyruklu öğretim elemanlarının harp okullarında sözleşmeli olarak çalıştırılmasına imkân sağlamak suretiyle öğretim elemanı ihtiyacının giderilmesi amaçlanmakta, ayrıca bu kişilerin çalıştırılmalarına ilişkin esas ve usuller ile ödenecek ücretin nasıl tespit edileceği hükme bağlanmaktadır.
— Madde ile; harp okullarının ihtiyacı olan öğretim elemanlarının ilgili kuvvet komutanlığının uzman personel temin ve yetiştirme planları esaslarına göre yurtiçinde ve yurtdışında yetiştirileceği ifade edilmektedir.
— Madde ile; harp okullarındaki öğretim elemanlarının çalışma esasları düzenlenmektedir.
— Madde ile; harp okullarında görevli öğretim elemanlarının diğer yüksek öğretim kurumlarıyla, kamu kurum ve kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilebilmelerine imkân getirilmektedir.
— Madde ile; harp okullarında görevli öğretim elemanlarının, harp okulları dışında yurtiçinde ve yurtdışında görevlendirilmelerine ilişkin esas ve usuller düzenlenmektedir.
— Madde ile; harp okullarında görevli öğretim elemanlarının, talep halinde, personelin isteği, harp okulu komutanlığının olumlu görüşü ve ilgili kuvvet komutanlığının onayı ile diğer harp okullarında veya yükseköğretim kurumlarında ek ders vermek üzere görevlendirilebilecekleri, yine harp okullarının da ihtiyacı olan öğretim elemanlarının ilgili yüksek öğretim kurumları ile, bir kurumda çalışmayanları ise kendileri ile koordine ederek doğrudan talep edebileceği, bu şekilde karşılıklı ek ders vermekle görevlendirilen elemanlarına 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 40 ve 41 inci maddelerine göre ek ödeme yapılacağı hususlarında düzenleme yapılmaktadır.
— Madde ile, harp okullarının eğitim-öğretim, idarî ve diğer faaliyetlerinin denetiminin, ilgili kuvvet komutanlıkları ve Genelkurmay Başkanlığınca yapılacağı ifade edilmektedir.
— Madde ile; bilimsel denetimin kapsamı ve nasıl yapılacağı konusu düzenlenmektedir.
— Madde ile; harp okullarına giriş şartları düzenlenirken, harp okullarının esas öğrenci kaynağının askerî liseler olduğu, ancak ihtiyaç bulunması halinde ilgili kuvvet komutanlarınca belirlenen ve Genelkurmay Başkanlığınca onaylanan sivil liseleri bitiren ve yönetmelikte belirtilecek şartları taşıyan öğrencilerin de bu okullara alınacağı öngörülmekte, ayrıca yabancı ülke öğrencilerinin harp okullarına kabul edilmelerinin mevzuat çerçevesinde yapılacak andlaşmalar ve Bakanlar Kurulu Kararı ile olması esası getirilmekte ve yabancı öğrencilerin seçiminin yönetmelikteki esaslara tâbi olması öngörülmektedir.
—Madde ile; harp okullarındaki öğretim ve eğitimin parasız yatılı olarak yapılacağı, öğrencilerin yönetmelikte tespit edilecek ihtiyaçlarının Devletçe karşılanacağı, Kanunda belirtilen amaç ve ana ilkelere göre lisans eğitiminin nasıl düzenleneceği belirtilmektedir.
— Madde ile, disiplin hükümlerine ilişkin esaslar ve harp okulu öğrencilerinin hangi hallerde okuldan çıkarılacakları konusunda düzenleme yapılmaktadır. Ayrıca, sağlık durumu nedeniyle çıkarılma hariç, diğer nedenlerle okuldan çıkarılanların kendilerine Devlet tarafından yapılan masrafları ne şekilde ödeyeceklerine, keza, harp okullarında okuyan öğrencilerden, bu maddede belirtilen nedenlerle okuldan çıkarılanlar ile 926 sayılı Kanunun 115 inci maddesi gereğince kendi isteği ile okuldan çıkarılanların hiçbir şekilde başka askerî yüksek öğretim kurumlarına alınmayacaklarına ve Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilemeyeceklerine dair hüküm getirilmekte, 1111 sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu hükümleri saklı tutulmaktadır.
— Madde ile; harp okullarında lisans üstü eğitim ve öğretim ile ilgili esaslar belirtilmektedir.
— Madde ile; harp okullarında görevli asker öğretim elemanlarının özlük haklarına ilişkin ödemelerde 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, ancak bu kişilere 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 12 nci maddesine göre hesaplanacak üniversite ödeneği ile 926 sayılı Kanunun Ek-17 nci maddesine göre ödenen Türk Silahlı Kuvvetleri hizmet tazminatından hangisi fazla ise onun ödeneceği, ayrıca, harp okulu komutanı, dekan, enstitü başkanı, dekan yardımcıları ve bölüm başkanlarına 2914 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre idarî görev ödeneği verileceği, harp okullarında görevlendirilen sivil öğretim elemanlarının özlük haklarına ilişkin ödemelerin 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanununa göre yapılacağı, yine haftalık okutulması zorunlu ders yükü dışında, harp okullarında görevli öğretim elemanlarına, haftada en çok 20 saate kadar verilecek dersler için 2914 sayılı Kanunun 11 inci maddesine uygun olarak ek ders ücreti ödenmesi hususları hüküm altına alınmaktadır.
— Madde ile; bu Kanunda esasları belirtilen ve Yönetmelikle düzenlenecek diğer hususlar açıklanmakta ve söz konusu Yönetmeliğin bu Kanunun yayımlanmasından itibaren 6 ay içinde Millî Savunma Bakanlığınca çıkartılması öngörülmektedir.
— Madde ile; 4.8.1971 tarihli ve 1462 sayılı Harp Okulları Kanununun yürürlükten kaldırıldığı belirtilmektedir.
— Madde ile; harp okullarının kadrolarında öğretim üyelerinin akademik kariyerlerinin yükseltilmesi maksadıyla oluşturulacak kurullarda yeterli doçent ve profesör istihdam edilinceye kadar, harp okulu komutanlıklarınca ihtiyaç duyulacak doçent ve profesör taleplerinin, ilgili kuvvet komutanlıkları kanalıyla Yükseköğretim Kurulundan temin edileceği hususunda hüküm getirilmektedir.
— Madde ile; bu Kanun uyarınca çıkarılacak yönetmeliğin yürürlüğe konulmasına kadar, mevcut yönetmeliğin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edileceğine dair hüküm getirilmektedir.
— Yürürlük maddesidir.
— Yürütme maddesidir.
