Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun

– (1) numaralı fıkra ile, Kanunun amacının, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketinin çağdaş bankacılığın ve uluslararası rekabetin gereklerine göre çalışmalarını ve özelleştirmeye hazırlanmalarını sağlayacak şekilde yeniden yapılandırılmaları ile hisse satışlarına ilişkin düzenlemelerin ve hisselerin % 100’üne kadarının özel sektöre satışının gerçekleştirilmesi olduğu belirtilmiştir.

(2) numaralı fıkra ile, adı geçen kamu bankaları bu Kanun dışında sektördeki diğer özel bankalar gibi özel hukuk hükümlerine ve Bankalar Kanunu hükümlerine tâbi kılınmıştır.

(3) numaralı fıkra ile, Kanunun amacı genel çerçeveyi belirlemek olduğundan, sektördeki özel bankalarda olduğu gibi ayrıntılı hususların ana sözleşmelerde düzenlenmesi öngörülmüştür.

(4) numaralı fıkra ile, bankaların yıllık faaliyetlerinin bağımsız denetim kuruluşlarınca incelenerek rapora bağlanması ve bu raporların bankaların genel kurullarına sunulması öngörülmüştür.

Özel bankalarla rekabet içinde çalışan söz konusu bankalar, kamu bankası olmaları nedeniyle tâbi oldukları mevzuat açısından diğer bankalara göre bazı kısıtlamalar altında faaliyet göstermek zorundadırlar.

(5) numaralı fıkra ile, yeniden yapılandırmanın başarıya ulaşması için söz konusu kamu bankalarının tâbi olmayacakları kanunlar belirtilmiştir.

– (1) numaralı fıkra ile, bağlı ortaklık ve iştiraklerindeki payları da dahil olmak üzere bankaların etkin ve verimli bir şekilde çalışmalarının sağlanması amacıyla yeniden yapılandırılmalarına ilişkin usul ve esasların Bakanlar Kurulunca belirlenmesi öngörülmüştür.

(2) numaralı fıkra ile, bankaların yeniden yapılandırıldıktan sonra hisselerinin satış işlemlerinin 4046 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılması öngörülmüştür. Ayrıca, bankaların yeniden yapılandırılma ve hisse satış işlemlerinin bu Kanunun yürürlüğe girmesinden başlayarak 3 yıl içinde sonuçlandırılacağı ve bu 3 yıllık sürenin bir defaya mahsus olmak üzere Bakanlar Kurulunca yarısı kadar uzatılabileceği hükme bağlanmıştır.

Uygulanmayacak hükümler arasında 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri de sayıldığından, (3) numaralı fıkra ile, bu Kanunun yürürlüğe girmesiyle hukukî bir boşluğun doğmamasını teminen bankaların mevcut personeli için, halen tâbi oldukları mevzuat hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, özel hukuk hükümlerine göre çalıştırılacak personelin kadro sayısı ve unvanları ile ücret ve sair malî haklarının bankaların genel kurullarınca tespit edileceği öngörülmüştür. Ayrıca, yeniden yapılandırma süresince bankalarca özel hukuk hükümlerine göre yeni istihdam edilecek personele ilişkin usul ve esasların Bakanlar Kurulunca belirlenmesi hükme bağlanmıştır.

– Bankaların birikmiş görev zararı alacaklarının yeniden yapılandırma önündeki en büyük engel olduğu dikkate alınarak, (1) numaralı fıkra ile, yeniden yapılandırma çalışmaları sırasında söz konusu zararların yeniden yapılandırma programında belirtilen esas ve süreler dahilinde itfa edilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, çeşitli kanun ve kararnamelerle bankalara verilmiş olan görevlerin program dönemi sonunda yürürlükten kalkacağı ve yeniden yapılandırma döneminde bankalara bedeli önceden ödenmeden görev verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

(2) numaralı fıkra ile, bankalarda Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte çalışmakta olan personele en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının % 150'sini geçmemek üzere görev ve unvanlarına göre yönetim kurullarınca belirlenecek miktarda bankacılık tazminatı ödenmesi öngörülmüştür. Ayrıca, herhangi bir kanunî düzenlemeye dayanılmaksızın kamu iktisadî teşebbüsü statüsündeki bankaların personeline bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, yol parası ve ikâmet gibi adlarla yapılmış olan ödemelerin kanunî dayanağa kavuşturulması amacıyla, söz konusu ödemelerin bu Kanuna göre yapılmış sayılması hükme bağlanmaktadır.

Türkiye Halk Bankası ve Türkiye Emlak Bankası halen anonim şirket statüsünde faaliyet göstermektedir.

(3) numaralı fıkra ile, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasının da aynı yapıya getirilmesi amacıyla, anılan Bankanın anonim şirket olarak ticaret siciline tescil edilmesi yönünde düzenleme yapılmış; zaman ve kaynak tasarrufu sağlanabilmesi amacıyla bir defaya mahsus olmak üzere hiçbir hukukî işleme gerek olmaksızın resen tescil imkanı getirilmiştir. Ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasının mevcut sağlık yardım sandığına tüzelkişilik verilmiş, sandığın organları, kaynakları ile çalışma usul ve esaslarını düzenleyen ana statüsünün Banka yönetim kurulunun onayı ile yürürlüğe girmesi hükme bağlanmıştır.

(4) numaralı fıkra ile, Kanun çerçevesinde yapılacak işlemler ile bu işlemlere ilişkin kağıtların her türlü vergi, resim ve harçtan istisna tutulması öngörülerek, malî tasarrufun yanı sıra işlemlerin hızlandırılması amaçlanmış, ticaret siciline tescil ve Sermaye Piyasası Kurulu kayıt işlemlerinden ücret alınmaması öngörülmüştür.

(5) numaralı fıkra ile, bankalardaki Hazine hisselerinin bankaların ilgili olduğu Bakan tarafından temsil edilmesi hükme bağlanmıştır.

– (1) numaralı fıkra ile, bankaların ana sözleşmelerinin Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde yapılacak ilk genel kurullarının onayı ile yürürlüğe girmesi öngörülmüştür.

Ayrıca, mevcut yönetim kurulu üyelerinin görevlerinin genel kurullarca yenileri seçilinceye kadar devam etmesi ve bankaların diğer personelinin Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bulundukları kadro ve pozisyonlara atanmış sayılmaları hükme bağlanmıştır.

(2) numaralı fıkra ile, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 5434 sayılı Kanuna göre hizmet süreleri itibariyle emeklilik hakkını kazanmış olan personelin emekliliğe teşvik edilmesi amacıyla ek maddî faydalar sağlanmıştır. Bununla birlikte, bu kapsamda emekli olan personelin, emekli oldukları tarihten itibaren 3 yıl süreyle bu bankalarda yeniden istihdam edilememesi hükme bağlanmıştır.

(3) numaralı fıkra ile, bankaların mevcut personeline yeniden yapılandırma süresince isteklerine bağlı olmak üzere, diğer kamu kurumlarına geçme imkânı da tanınmış, söz konusu işlemler için uygulamalarda bütünlük sağlanmasını teminen 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesinde yer alan usul ve esasların temel alınması öngörülmüştür. Ancak, bu durumda söz konusu Kanuna göre yapılması gereken ödemelerin ilgili bankalarca karşılanması öngörülmüştür.

– Yürürlük maddesidir. Madde ile, Kanunun bankalar hakkında sermayelerindeki kamu payı % 50'nin altına düşünceye kadar yürürlükte kalması hükme bağlanmıştır.

– Yürütme maddesidir.