Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu

– Demokratik ve sosyal bir hukuk devleti olmanın en önemli göstergelerinden birisi olan örgütlenme özgürlüğünün tüm çalışanlara ayrımsız bir şekilde tanınması için hazırlanan tasarının amacı, maddede, kamu görevlilerinin ortak hak ve menfaatlerinin korunması ve geliştirilmesi için kuracakları sendika ve konfederasyonların kuruluşu, organları, yetkileri, faaliyetleri, görev alacakların hak ve yükümlülükleri ile toplu görüşmelere ilişkin esasların düzenlenmesi olarak açıklanmıştır.

– Kapsamı belirleyen madde ile kamu kesiminde işçi statüsünde çalışanlar dışında kalan tüm kamu çalışanlarının sendika kurma özgürlüğü ve hakkından yararlanması öngörülmüştür.

Anayasanın 128 inci maddesi genel idare esaslarına göre gördürülmesi gereken kamu hizmetlerinin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceğini belirtmiş ancak kamu görevlisi ibaresinin bir tanımı yapılmamıştır. Bununla birlikte maddede yer alan kamu görevlileri ibaresinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan memurlar dışında başlıca 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında değişik unvanlarla çalışan tüm personeli ifade ettiği söylenebilir.

Bu nedenle, Kanun kapsamı, kamu kesiminde işçi statüsü dışında çalışan tüm personeli kavrayacak şekilde geniş tutulmuştur.

– Kanunda geçen kavramların tanımlandığı maddede, kamu görevlisi, kamu kurumlarının işçi statüsü dışındaki bir kadro veya pozisyonunda daimi suretle çalışan, adaylık veya deneme süresini tamamlamış personel şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanım uyarınca, aslî istihdam niteliğinde bulunmayan, ek ders ücreti ile açıktan vekil öğretmenlik gibi geçici istihdam edilenler kapsam dışında kalmaktadır. Maddede yapılan diğer tanımlar şu şekildedir:

Kamu İşvereni : Çalışma ilişkilerinin tarafları, çalışan ile çalıştırandır. Devlet adına kamu hizmeti görenler kamu görevlisi olarak, Devlet teşkilatı içinde yer alan kamu tüzelkişilerin veya tüzelkişiliği olmayan kamu kurum ve kuruluşları ise kamu işvereni olarak tanımlanmıştır.

Kamu İşveren Vekili : Kamu işveren vekili tanımı dar tutularak, kamu görevlilerinin geniş biçimde sendikalaşma hakkından yararlanması öngörülmüştür. İşveren vekilinin belirlenmesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşunun bütününü sevk ve idareye yetkili olması esas alınmıştır. Bu tür yetki ile donatılmış olanlar kamu işveren vekili sayılmış ve bu kanun uygulanması bakımından da kamu işvereni olarak belirlenmiştir.

İşyeri : Kamu hizmetinin yürütüldüğü yer, işyeri olarak tanımlanmıştır.

Kurum : Kuruluş kanunları veya kuruluşlarına ilişkin mevzuatlarında görev ve yetkileri belirlenen ve hizmetin niteliği ve yürütülmesi bakımından idarî bir bütünlüğe sahip işyerlerinden oluşan kuruluşlar şeklinde tanımlanmıştır.

Sendika : Sendika, kamu görevlilerinin her türlü ortak menfaatlerini savunmak amacıyla oluşturulan tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmıştır.

Konfederasyon: Bu Kanunla sendikaların kurulabilecekleri hizmet kollarının sayısı on olarak belirlenmiştir. Değişik hizmet kollarındaki en az beş sendikanın bir araya gelmesiyle konfederasyonun kurulabileceği öngörülmüştür.

Toplu Görüşme : Yetkili kamu görevlileri sendikaları konfederasyonu ile Kamu İşveren Kurulu arasındaki görüşmeleri ifade etmektedir.

Uzlaştırma Kurulu : Toplu görüşmeler sırasında çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümü için oluşturulan kurul şeklinde tanımlanmıştır.

Mutabakat Metni : Görüşmeler sonucunda düzenlenecek anlaşma metni olarak tanımlanmıştır.

Kamu işveren vekilleri bu Kanunun uygulanması bakımından kamu işvereni kabul edilmiş, hizmetin niteliği ve yürütülmesi bakımından bağlı tüm birimler ile kamu işvereninin birden fazla işyeri olması halinde bu işyerlerinin tamamının işyerinden sayılması öngörülmüştür.

– Sendikaların örgütlenme biçiminin düzenlendiği maddede, güçlü bir sendikacılık oluşturulması hedefine uygun olarak, sendikaların hizmet kolu esasına göre faaliyet göstermeleri benimsenmiş ve meslek veya işyeri esasına göre sendika kurulmaması öngörülmüştür.

– Maddede, sendikaların kurulabilecekleri hizmet kolu sayısı, kamu hizmetlerinin niteliği ve kamu görevlilerinin yoğunluğu dikkate alınmak suretiyle 10 olarak belirlenmiştir.

2821 sayılı Sendikalar Kanununda 28 olarak belirlenmiş bulunan işkollarının fazlalığı ve uygulamasında görülen sakıncalar dikkate alınarak hizmet kollarının sayısı azaltılmış ve kamu kurumlarının dahil oldukları hizmet kollarının yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüştür.

– Sendika ve konfederasyonların tüzel kişilik kazanma usulleri belirtilmiştir.

87 sayılı ILO sözleşmesinin 2 nci maddesi ile güvence altına alınan; “çalışanların önceden izin almadan istedikleri kuruluşları kurmak” ilkesi de dikkate alınarak bürokratik işlemlerden olabildiğince kaçınılmıştır. Ancak yine anılan sözleşmenin 8 inci maddesi uyarınca ilgili diğer kanunların da dikkate alınması gerektiğinden, gerekli düzenlemeler ayrıntılı bir şekilde maddede belirtilmiştir.

Devlet memurlarının “asaletlerinin onanmasıyla” ilgili en fazla iki yıllık süre olduğu dikkate alınarak, sendika kurucusu olabilmenin koşulu iki yıl hizmete sahip olma şeklinde belirtilmiştir.

– Maddede sendika ve konfederasyonların tüzüklerinde bulunması zorunlu olan hususlar düzenlenmiştir.

87 sayılı ILO sözleşmesinin 3 üncü maddesi ile güvence altına alınan; “Çalışanların örgütlerinin tüzük ve iç yönetmeliklerini, yönetim ve faaliyetlerini düzenlemek ve iş programlarını belirlemek hakkına sahip olma” ve 151 sayılı ILO sözleşmesinin 5 inci maddesi ile güvence altına alınan; “kamu görevlileri örgütlerinin kuruluş, işleyiş ve yönetimlerinde kamu makamlarının her türlü karışmasına karşı yeterli korumadan yararlanma” ilkeleri dikkate alınarak; yönlendirici ve sınırlayıcı olmamak, sendikaların iç işleyişine karışmamak ve sendika içi demokrasiyi geliştirmek hedeflenmiş ve bu nedenle sendika ve konfederasyonların kuruluş ve faaliyetlerine ilişkin düzenlemelerin yapılması, olabildiği ölçüde kendi isteklerine bırakılmıştır.

– Maddede sendika şubeleri, sendika ve konfederasyonların zorunlu organları genel kurul, yönetim kurulu, denetleme ve disiplin kurulları olarak 2821 sayılı Sendikalar Kanununa paralel bir şekilde düzenlenmiştir.

– Sendika şubesi ve sendikaların genel kurullarının üyelerden, konfederasyon genel kurullarının delegelerden oluşması esası benimsenmiştir. Ancak üye sayısının şubelerde beşyüzü, sendikalarda ise bini aşması halinde, genel kurulların delege esasına göre toplanmaları öngörülmüştür.

Yönetim ve denetleme kurulu üyelerine sorumlu bulundukları dönemin hesabını vermek üzere izleyen genel kurula katılma olanağı sağlanmış ve delege seçimlerine açıklık getirilmiştir.

– Maddede sendika ve konfederasyon genel kurullarının toplantı zamanı ve karar yeter sayıları düzenlenmiştir.

Bu kanunun gerektirdiği işlemleri ve örgütlenme sürecini tamamlamaları için ilk genel kurullarını, tüzel kişilik kazanmalarından itibaren altı aylık süre içinde yapmaları öngörülmüştür.

Sendikal faaliyette geçecek zamanın kısa süreler içinde yapılacak seçimlerle kesintiye uğramaması amacıyla, işçi sendikalarına paralel olarak, olağan genel kurulların dört yılda bir yapılması benimsenmiş, ancak sendika ve konfederasyonların tüzüklerinde belirtmek koşuluyla daha kısa süre içinde de genel kurullarını yapabilmelerine olanak tanınmıştır.

Genel kurul toplantılarına ilişkin olarak Kanunda yer alan hükümlere uyulmaması halinde, sendika yönetim kurullarının mahkeme kararı ile işten el çektirilmesi hükmü getirilmek suretiyle hem işçi sendikacılığına paralel düzenleme yapılması hem de demokratik sendikacılığın yerleştirilmesi hedeflenmiştir.

– Genel kurullarda zorunlu organlara üye seçimlerinin demokratik ve güvenli bir ortamda gerçekleşmesi için yargı gözetimi, serbest, eşit, gizli oy, açık sayım ve döküm esası öngörülmüştür.

Seçimler, yapılacak itirazlar, seçimlerin iptali ve yenilenmesine ilişkin hususlarda 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 14 ve 52 nci maddelerinde yer alan hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

– Genel kurulların görev ve yetkilerinin düzenlendiği maddede, temsil yönünden en geniş ve demokratik katılımlı toplantı olan genel kurulların örgütün işleyişini kendi özgür isteği ile belirleyecek önemli kararların alınabilmesi için geniş biçimde yetkilendirilmesi hedeflenmiştir.

– Maddede konfederasyon, sendika ve sendika şubelerinin genel kurul dışındaki zorunlu organlarının en az ve en çok üye sayıları belirtilmiş, organların görev ve yetkilerinin 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 16, 17, 18 ve 19 uncu maddelerinde yer alan esaslar çerçevesinde tüzüklerle düzenlenmesi öngörülmüştür. Kanunda 10 hizmet kolu öngörülmüş olması nedeniyle konfederasyon yönetim kurulu üye sayısının tavanı 10 olarak belirlenmiştir.

87 sayılı ILO Sözleşmesinin 3 üncü maddesinde, sendikaların yönetim ve faaliyetlerini belirlemek hakkına sahip oldukları, kamu makamlarının bu hakkı sınırlayıcı veya bu hakkın yasaya uygun şekilde kullanılmasına engel olacak nitelikte her türlü müdahaleden sakınmaları gerektiği belirtilmiştir. Sendikaların iç işleyişine karışmama olarak özetlenebilecek bu ilke dikkate alınarak genel kurul dışındaki zorunlu organların oluşum, görev, yetki, toplanma ve karar alma usulleri kendi isteklerine bırakılmış dolayısıyla da tüzüklerinde belirtilen usulde gerçekleştirilmesi öngörülmüştür. Ancak kurulacak sendikaların yönetim, disiplin ve denetim kurullarının en az ve en fazla kaç üyeden oluşacağı maddede belirtilmiştir.

– Kamu görevlilerinin herhangi bir koşula bağlı tutulmaksızın sendikalara serbestçe üye olabilmeleri ve üyeliğin yetki organının kabulü ile kazanılmasından sonra sendikanın başvuru belgesinin bir örneğini üyenin kendisine vermesi, bir örneğini sendikada alıkoyması, bir örneğini üyelik ödentisine esas olmak ve dosyasında saklanmak üzere işverene gönderilmesi öngörülmüştür. Üyelik başvurusu için yargı yolu açık tutulmuş ve üyelik kayıtlarının sendika tarafından her yılın Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilmesi ile birden çok sendikaya üyelik halinde sonraki üyeliklerin geçersiz olması hükme bağlanmıştır.

– İlke olarak tüm kamu görevlilerinin sendikal haklardan yararlanmaları benimsenmiş, ancak görevlerinin niteliği gereği sınırlı sayıdaki kamu görevlisi kapsamın dışında tutulmuştur.

Kapsam dışında bırakılacak kamu görevlilerinin belirlenmesinde 151 sayılı ILO sözleşmesinin birinci maddesinde belirtilen : “Bu sözleşmede öngörülen güvencelerin, görevleri izlenecek politikaları belirleme ve yönetim işlevleri kabul edilen üst düzey görevlilere veya çok gizli nitelikte görevler ifade edenlere hangi ölçüde uygulanacağı ulusal yasalarla belirlenecektir.” Hükmü dikkate alınmıştır.

– Bu maddede, kamu görevlilerinin herhangi bir koşula bağlı olmaksızın sendika üyeliğinden serbestçe çekilebilmeleri öngörülmüştür.

Sendika üyeliğinden çekilme halinde bilgi verilecek yerler, üyeye verilecek belge, çekilme bildirimlerinin yılın belirli aylarında, liste halinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilmesi ile üyelikten çekilenin bildiriminin bir örneğinin dosyasında saklanmak üzere, işverene gönderilmesi hususu düzenlenmiştir.

Çekilme bildirimi, sendikaya başvurma tarihinden itibaren bir ay sonra geçerli olacak, bu süre içinde bir başka sendikaya üye olması halinde üyelik otuzuncu günden sonra geçerli olacaktır.

Yönetim kurullarının kişisel nedenlere dayalı, objektif olmayan üyelikten çıkarma işlemlerini önlemek amacıyla, üyelerin sendikadan çıkarılma kararının genel kurul tarafından alınması öngörülmüş, karara karşı üyenin yargıya başvurma yolu açık tutulmuştur.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 98 inci maddesi uyarınca, memurluktan çıkarılma, üyenin memurluğa alınma koşullarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu koşullardan herhangi birini kaybetmesi, memurluktan çekilme ve farklı bir hizmet koluna giren kuruma atananların sendika üyeliğinin sonra ereceği, hususu ile varsa bunların sendika şubesi, sendika ve konfederasyonlardaki görevleri sona erecektir. İsteğiyle veya yaş haddi nedeniyle emekliye ayrılanlar ile malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla kamu görevinden ayrılanlar ve sicil sebeplerinden biriyle emekli olanların sendika şubesi, sendika ve konfederasyon organlarındaki görevlerinin devam edeceği belirtilmiştir.

Herhangi bir nedenle aylıksız izinli sayılan sendika üyelerinin bu Kanundan doğan hak ve yükümlülükleri korunmuştur.

İşverenlere, her yılın Mayıs ve Kasım aylarında kurumlarındaki sendika üyesi kamu görevlilerinin sendikalara göre dağılımı ile sendika üyeliği sona eren veya askıya alınanlara ilişkin bilgileri, bilgisayar ortamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilmesi yükümlülüğü getirilmiştir.

Bakanlığa gelen tüm bilgilerin, bir ay içinde Devlet Personel Başkanlığına gönderilmesi hükme bağlanmıştır.

– Maddede sendikaların konfederasyonlara, sendika ve konfederasyonların da uluslararası kuruluşlara üyelik usulü düzenlenmiştir.

Çoğunluğa sahip konfederasyonun belirlenmesinde uygulamada çıkabilecek sorunlar dikkate alınarak tek bir konfederasyona üyelik düzenlenmiş, sendika üyeliğine koşut bir düzenleme ile sendikaların da birden çok konfederasyona üye olması durumunda sonraki üyeliklerinin geçersiz olacağı belirtilmiştir.

87 sayılı ILO Sözleşmesinin 5 inci maddesi ile güvence altına alınan : “Sendikaların konfederasyon kurma ve bunlara üye olma, sendika ve konfederasyonların uluslararası çalışanlar örgütlerine katılma hakkına sahip oldukları” ilkesi dikkate alınarak sendikaların ulusal düzeyde konfederasyonlara üyeliği ile sendika ve konfederasyonların uluslararası kuruluşlara üye olma ve ilişki kurmalarında zorlaştırıcı hükümler getirilmeden düzenleme yapılmıştır.

– Bu madde ile sendikaya üye olma güvencesi düzenlenmiştir.

151 sayılı ILO Sözleşmesinin 4 üncü maddesi, kamu görevlilerinin, çalıştırılmaları konusunda sendika özgürlüğünü kısıtlayacak her türlü ayrımcılığa karşı yeterli korunmadan yararlanacakları;

bu koruma amacına yönelik olarak da, kamu görevlisini çalıştırmanın bir kamu görevlisi örgütüne katılmama veya üyelikten ayrılma koşullarına bağlanamayacağı, böyle bir örgüt üyeliği veya örgütün faaliyetlerine katılması nedenleri ile görevine son verilemeyeceği ilkesini öngörmüştür. Bu ilke esas alınarak sendikalaşma özgürlüğünün kısıtlanmaması ve her türlü ayrımcılığa karşı yeterli korunmanın sağlanması amacıyla bu madde düzenlenmiştir.

– Sendika ve Konfederasyon yönetim kuruluna seçilenlerin bu görevlerinde kaldıkları sürece aylıksız izinli sayılmaları konusundaki güvenceleri düzenlenmiş, ayrıca üçbinden az olmamak üzere, Bakanlar Kurulunca belirlenecek sayıda üyeyi temsil eden sendika şubelerinin yönetim kurulu üyelerinin de aylıksız izinli sayılmaları konusu açıklığa kavuşturulmuştur.

Yönetim kurulu üyelerinin, emeklilik yönünden mağdur olmamaları için görevleri süresince, emekli keseneklerinin ve karşılıklarının kendileri tarafından her ay Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı’na gönderilmesi koşulu ile emeklilik haklarının korunması amaçlanmıştır.

Şube yönetim kuruluna seçilenlerden, aylıksız izinli sayılanların dışında kalanların kamu kurumlarındaki görevlerini sürdürecekleri, hükme bağlanmıştır.

Aylıksız izinli sayılanlardan herhangi bir nedenle, sendika ve konfederasyon organlarındaki görevlerinden ayrılanların, eski görevlerine veya benzer başka bir göreve dönecekleri, onbeş gün içinde görevine başlamayanların, kamu görevinden çekilmiş sayılacakları düzenlenmiştir.

Sendika şubesi, sendika veya konfederasyon yönetim kurullarına seçilenlerin, açığa alma, re’sen emeklilik, göreve son verilmesi, tayin gibi hallerde görevli mahkemeye başvurarak bu işlemlerin iptalini talep etmeleri halinde, mahkeme kararı kesinleşinceye kadar, yöneticilik görevinin devam edeceği açıklanmıştır.

– Sendika ve konfederasyonların faaliyetleri düzenlenmiştir.

151 sayılı ILO Sözleşmesi’nin 7 ve 8 inci maddeleri esas alınarak konfederasyonların yetkileri ve faaliyetleri belirtilmiştir.

87 sayılı ILO Sözleşmesinin 3 üncü maddesi ile güvence altına alınan : “Sendikaların faaliyetlerini düzenlemek ve iş programlarını belirlemek hakkına sahip oldukları” hükmü dikkate alınarak haklarını en geniş biçimde kullanmalarını özendirici düzenleme yapılmıştır.

– Madde ile, sendika ve konfederasyonların yönetim ve işleyişlerinin Anayasada belirlenen Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı olamayacağı düzenlenmiştir. Ayrıca, 151 sayılı ILO Sözleşmesinin 5 inci maddesi esas alınarak sendika ve konfederasyonların;

siyasî partilerden tamamen bağımsız, her türlü yönlendirmeden uzak ve bunların baskısı altında kurulmasını, gelişmesini ve kontrolünde tutulmasını önlemek amacıyla maddî yardım kabul edemeyecekleri ve maddî yardımda bulunamayacakları, kamu makamlarında da maddî yardım kabul edemeyecekleri öngörülmüştür.

Son olarak, sendikaların amaçlarının üyelerinin ekonomik, sosyal, kültürel ve mesleksel hak ve çıkarlarının korunması ve geliştirilmesi olduğu, ticarî bir kuruluş olmadığı dikkate alınarak ticaret yapamayacakları hükmü getirilmiştir.

– Sendikal hakkın en etkin kullanım yollarından biri de katılımdır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda da katılım mekanizmaları olarak değişik adlar altında Yönetsel Kurullar öngörülmüş, ancak işleyiş için gereken yönetmeliklerin düzenlenmemesi nedeniyle bu kurullar oluşturulmamış ve uygulamaya geçilmemiştir.

Bu madde hükmüyle, 151 sayılı ILO Sözleşmesinin 7 nci maddesindeki “Kamu görevlileri örgütleri ve kamu makamları arasında çalışma koşullarının görüşülmesine olanak veren usullerin ve kamu görevlileri temsilcilerinin anılan koşulların belirlenmesine ve katılmalarını sağlayan başka her türlü usulün en geniş biçimde geliştirilmesi ve kullanılmasını teşvik için gerektiğinde ulusal koşullara uygun önlemler alınacaktır.” ilkesi dikkate alınarak, sendikalar ve konfederasyonlar ile kamu işverenleri arasında çalışma koşullarının görüşülmesi ve demokratik katılımın sağlanması amacı ile Yüksek Yönetsel Kurula yer verilmiştir.

– Her kurumda sendika ile kurum yöneticileri arasında malî ve sosyal haklar, Çalışma koşulları ve kanunların kamu görevlilerine eşit uygulanması konularında görüş bildirmek ve mutabakat metinlerinin uygulanmasını izlemek ve gerekli iletişimi sağlamak üzere eşit sayıda kamu işveren vekili ile en çok üyeye sahip sendikaca belirlenen temsilcilerin katıldığı Kurum Yönetsel Kurulları kurulması benimsenmiş, bu kurulun yılda iki kez toplanması öngörülmüştür.

– Maddede sendika temsilcilerinin seçilmesi ve çalışmaları belirtilmiştir. 87 sayılı ILO Sözleşmesinin 3 üncü maddesinde belirtilen “örgütlerin temsilcilerini serbestçe seçme hakkı” ilkesi esas alınarak; seçim, nitelik ve görevden alınma usullerinin sendikaların tüzüklerinde belirtilmesi öngörülmüştür.

Sendikaların işyerlerinde bulundurulabilecek temsilci sayıları maddede belirtilmiş; bu hak, güçlü sendikacılık yaratılması amacıyla sadece kurumun yer aldığı hizmet kolunda çalışan kamu görevlilerinin yarıdan fazlasını üye kayıt etmiş sendikaya tanınmıştır.

151 sayılı ILO Sözleşmesi’nin 6 ncı maddesi uyarınca temsilcilere, çalışma saatleri içinde veya dışında görevlerini çabuk ve etkin bir biçimde yerine getirmelerine olanak verecek kolaylığın tanınması öngörüldüğünden kamu işvereninin bu konudaki yükümlülüğü açıkça belirtilmiştir.

– Maddede sendika ve konfederasyonların gelirleri düzenlenmiş; tüm nakdî gelirlerin bankalara yatırılması zorunluluğu getirilmiş, zorunlu giderler için kasalarında tutacakları nakit miktarının tüzüklerinde gösterilmesi öngörülmüştür.

– Aynı hizmet kolunda çalışan kamu görevlilerinin % 10’undan fazlasını üye kayıt etmiş olan sendikalara, üyelik ödentilerinin üyenin istemi üzerine maaşlarından kesinti yapılarak, kamu işverenince beş gün içinde bankaya yatırılması benimsenmiştir. 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 61 inci maddesinde üyelik ödentilerinin ücretlerden kesilebilmesi için sendikanın yetki belgesi almış olması şartı arandığından ve yetki alabilmesi için de % 10 üye barajının geçilmiş olması gerektiğinden, kamu görevlileri sendikaları için de benzer düzenleme getirilmiştir. Maddede, ayrıca, üyelik ödentisine tavan getirilmiş ve üyelik ödentisi dışında başkaca bir kesinti yapılmaması öngörülmüştür.

– Madde ile sendika ve konfederasyonların gelirlerini nasıl kullanacakları düzenlenmiş; tüzüklerinde belirtilen amaçları ve bu kanunda gösterilen faaliyetleri dışında kullanmaları önlenmiştir. Ayrıca gelirlerinin en az yüzde onunu üyelerinin meslekî bilgi ve tecrübelerini artırmak için kullanmak zorunluluğu getirilmiş, zorunlu organlara seçilenlerle başkanlarına verilecek ücret, huzur hakkı ve yollukların her yıl genel bütçe kanununda gösterilen azami miktarları geçmemek üzere genel kurul tarafından belirlenmesi öngörülmüştür.

– Sendika ve konfederasyonların idarî ve malî denetimlerinin düzenlendiği maddede, denetimlerin denetleme kurulları veya denetçiler tarafından yapılması suretiyle Anayasa ve ILO sözleşmelerine uygunluk sağlanmış, denetime ilişkin esas ve usullerin Maliye ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıklarınca birlikte çıkarılacak bir tüzükle düzenlenmesi öngörülmüştür.

– Maddede toplu görüşmelerde ele alınacak konular belirlenmiş ve bu toplu görüşmelerin tüm kamu görevlileri için uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, zam ve tazminatlar, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, tedavi yardımı ve cenaze giderleri ile yiyecek ve giyecek yardımlarını kapsaması öngörülmüştür.

– Toplu görüşmelerde tarafların kimlerden oluştuğu belirtilmiştir.

Kamu görevlilerinin işvereni devlettir.

Devletin soyut varlığının bir kurulca temsil edilmesi ve bu kurul üyelerinin de ilgili kurum ve kuruluşların yetkililerinden oluşması uygun görülmüştür.

Kamu görevlilerinin ise, ülke genelinde en çok üyeye sahip sendikaların oluşturduğu tek bir konfederasyon tarafından temsil edilmesi benimsenmiştir.

Tarafların eşit sayıda üye ile temsil edilmesi ilkesi de benimsenmiştir.

– Yetkili konfederasyon tanımlanmış; bu yetkinin nasıl belirleneceği, yayımlanması ve kesinleşmesi esasları düzenlenmiştir.

– Yetkili konfederasyona itiraz ve bunun mahkemece karara bağlanmasına ilişkin süreler düzenlenmiştir.

– Toplu görüşmeler için tarafların nasıl ve ne zaman toplanacağı düzenlenmiştir.

Görüşmeler süresince sekretarya hizmetlerinin Devlet Personel Başkanlığınca yürütülmesi öngörülmüştür.

– Toplu görüşmelerde gündemin nasıl oluşacağı belirtilmiştir. Görüşmeler süresince izlenecek usulün ise taraflarca belirlenmesi benimsenmiştir.

Yüksek Yönetsel Kurula aktarılan ve toplu görüşmeye konu olabilecek sorunların, gündeme yansıması amaçlanmış, kamu görevlileri kesiminin önerilerinin ise, yetkili konfederasyonca, diğer konfederasyonların da görüşlerinin alınmasıyla belirlenmesi uygun bulunmuştur.

Böylelikle toplu görüşmenin tarafların gerçek gereksinimleri üzerinde yapılması, geniş bir kesimin istemlerini yansıtması düşünülmüştür. Böylece toplu görüşme sonucu düzenlenecek mutabakat zaptının geniş bir uzlaşmaya dayandırılması da amaçlanmıştır.

– Toplu görüşmelerin süresi ve sonucu ile ilgili mutabakat metninin imzalanması ve Bakanlar Kuruluna sunulması hususları düzenlenmiştir.

– Uyuşmazlığın tespiti halinde taraflardan birinin üç gün içinde Uzlaştırma Kurulunu toplantıya çağırabilmesi hususu düzenlenmiştir.

– 151 sayılı ILO Sözleşmesinin 8 inci maddesinde, “Çalışma koşullarının belirlenmesi ile ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümü ulusal koşullara uygun olarak taraflar arasında görüşme yoluyla veya ilgili tarafların güvenini sağlayacak şekilde kurulan arabuluculuk, uzlaştırma veya tahkim gibi bağımsız ve tarafsız mekanizmalardan yararlanılarak araştırılacaktır.” hükmü öngörülmüştür.

Getirilen düzenleme ile, Uzlaştırma Kurulunun Yüksek Hakem Kurulu Başkanının başkanlığında; Üniversitelerarası Kurul tarafından, fakültelerin çalışma ekonomisi, iş hukuku, idare hukuku ve kamu maliyesi bilim dallarından seçilecek birer üyeden oluşması benimsenmiş, Uzlaştırma Kurulunun kararına tarafların katılması veya katılmaması durumunda yapılacak işlemler belirtilmiştir.

– Sendika ve konfederasyonların katılma ve birleşmesi ile ilgili usul ve esaslar düzenlenmiştir.

– Sendika ve konfederasyonların Anayasada belirlenen temel hak ve hürriyetler ile Cumhuriyetin niteliklerine aykırı faaliyette bulunmaları, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozacak faaliyetlerinin tespiti halinde, iş mahkemesi kararı ile kapatılma hali düzenlenmiştir.

– Ceza hükümleri düzenlenmiştir.

– Faaliyeti durdurulan sendika ve konfederasyonların menfaatlerinin korunması ve yeniden faaliyete geçebilmeleri için izlenecek usul ve işlemler belirtilmiştir.

– Fesih, infisah ve kapatma hallerinde malların devri hususları düzenlenmiştir.

– Bu kanunun uygulanması için gerekli olan yönetmeliklerin sekiz ay içinde kamu görevlileri sendikaları konfederasyonlarının da görüşlerinin alınması suretiyle Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığınca birlikte hazırlanması öngörülmüştür.

– Bu Kanunun uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek tereddütlerin hangi kurum ve kuruluşlarca çözümleneceği açıklanmıştır.

– Bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Dernekler Kanunu ve Medeni Kanun ile sendika ve konfederasyonlarda görev alacaklar hakkında kamu görevlilerinin tabi oldukları personel kanunlarının ilgili hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

– Bu Kanunun uygulanması ile ilgili olarak, bilgisayar ve diğer malzeme alımları için, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesine, ilgili tertiplerden yeterli ödenek aktarılması öngörülmüştür.

– 190 sayılı kanun hükmünde kararname ekinde yer alan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kadrolarına, ekli (1) sayılı cetvelde gösterilen kadrolar ihdas edilmiştir.

– Yürürlüğe ilişkindir.

– Yürütmeye ilişkindir.

Sağlık, Aile,