Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

- Yapılan düzenleme ile Gelir Vergisi Kanununun ücretlerde istisnaları düzenleyen 23 üncü maddesinin 11 numaralı bendinde genel, katma ve özel bütçelerden ödenenler dahil, kanunla kurulan emekli sandıkları tarafından ödenen emekli, maluliyet, dul ve yetim aylıklarına sağlanan istisna korunmuş; tamamen gönüllü katılımın esas olduğu ve aralarında “hizmet, çalışan ve işveren” ilişkisi bulunmayan kişi ve kuruluşların oluşturduğu sigorta sistemi ile yardım sandıklarından elde edilen aylık ve benzeri gelirlere sağlanan istisna ise söz konusu gelir unsurlarının “ücret” mahiyeti arz etmemesi sebebiyle maddeden çıkarılmıştır.

- Gelir Vergisi Kanununun ücret gelirleriyle ilgili olarak elde edilen tazminat ve yardımlarda istisnaları düzenleyen 25 inci maddesinin 3 numaralı bendinde yapılan değişiklikle kanunla kurulan emekli sandıklarınca kanunları veya statüleri gereğince verilen emekli, dul, yetim ve evlilik ikramiyelerine sağlanan istisna korunmuş; 23 üncü maddenin 11 numaralı bendinde yapılan değişikliğe paralel olarak da tamamen gönüllü katılımın esas olduğu ve aralarında “hizmet, çalışan ve işveren” ilişkisi bulunmayan kişi ve kuruluşların oluşturduğu sigorta sistemi ile yardım sandıklarından elde edilen ikramiye, tazminat ve benzeri gelirlere sağlanan istisna ise söz konusu gelir unsurlarının “ücret” mahiyeti arz etmemesi sebebiyle maddeden çıkarılmıştır.

- Yapılan düzenleme ile ücretin gerçek safi değerinin tespitinde kanunla kurulmuş emekli sandıklarına ödenen aidat ve primlerinin herhangi bir sınır olmaksızın indirilebilmesine imkân sağlandığı gibi; ücretlinin kendisi, eşi ve küçük çocukları için merkezi Türkiye’de bulunan ve Türkiye’de kain sigorta şirketlerine ödediği şahıs sigorta primleri, tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları ve yardım sandıklarına ödediği aidat ve primler ile bireysel emeklilik sistemine gerek işverenin gerekse ücretlinin ödediği katkı tutarlarının da aylık ücretin % 10’unu ve asgari ücretin yıllık tutarının yarısını aşmaması koşuluyla indirimine imkân sağlanmıştır.

- Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesine eklenen hüküm ile iradi katılımın esas olduğu ve prim, aidat ve katkı payı gibi ödemelerle nakdi sermayenin oluşturulduğu sigorta ve sandık sistemlerinden elde edilen tutarların, daha önce vergilendirilmemiş prim, aidat ve katkı payına isabet eden kısmı ile prim, aidat ve katkı payı toplamını aşan kısmı menkul sermaye iradı olarak tanımlanmış ve bu suretle söz konusu gelirlerin vergilendirme rejimi basit ve yalın hale getirilmiştir. Yapılan düzenlemeye göre, toplam 5 milyar TL prim, aidat veya katkı payı ödeyen ve bu tutarın 2 milyar TL’sını vergi matrahından indiren bir iştirakçinin herhangi bir şekilde sistemden ayrılması sonucunda 20 milyar TL elde ettiği düşünüldüğünde;

vergilendirilecek menkul sermaye iradı tutarı, vergi matrahından indirilen prim, aidat, katkı tutarı (2 milyar TL) + ödemenin toplam prim, aidat ve katkı tutarını aşan kısmı (15 milyar TL) = 17 milyar TL olacaktır.

Ayrıca, yapılan düzenlemede 10 yıl süre ile prim veya aidat ödemiş olanlara, bireysel emeklilik hakkı kazananlara, vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemeler ile, 10 yıl süreyle prim veya aidat ödemeden ayrılanlara ve bireysel emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlara yapılan ödemeler, vergi oranlarının farklılaştırılması amacıyla ayrılmış ve bu şekilde sigorta ve sandık sisteminde daha uzun süreyle kalmak teşvik edilmiştir.

- Yapılan düzenleme ile gelirlerini yıllık beyanname ile beyan eden mükelleflerin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait şahıs sigorta primleri ile bireysel emeklilik sistemi katkı paylarının, asgari ücretin yıllık tutarının yarısını aşmamak koşuluyla indirimine imkân sağlanmış, daha önceki düzenlemede yer alan bu tutarların beyan edilen gelirin % 5’ini aşmaması koşulu ise % 10 olarak yeniden düzenlenmiştir.

- Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinde yapılan değişiklik çerçevesinde menkul sermaye iradı olarak vergilendirilecek ödemeler üzerinden ödemenin mahiyetine göre farklı oranlarda vergi tevkifatı yapılmasını sağlamaya yönelik düzenleme yapılmaktadır.

Öte yandan Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının 6 numaralı bendinin (b/ii) alt bendinde yapılan değişiklik, aynı sonucu yaratacak şekilde farklı yorum ve tereddütleri ortadan kaldırmak amacıyla düzenlemenin yeniden yazılmasından ibarettir. Yatırımı indirimi ötedenberi istisna olarak kabul edilmekte ve uygulanmakta 4369 sayılı Kanunun gerekçesinde de yatırım indiriminin bu niteliği açıkça belirtilmiş olmakla birlikte, uygulamada ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi ve karmaşaya yol açılmaması amaçlanarak, vergi uygulamalarında yatırım indiriminin istisna niteliğinde olduğu ve bu istisnadan yararlanan kazançlar üzerinden, bu kazançların dağıtılıp dağıtılmadığına bakılmaksızın stopaj yapılması gerektiği hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmaktadır.

- Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 58 inci madde ile daha önce iştirak edilen emekli sandıkları ve yardım sandıklarından elde edilen gelirler ile bu tarihten önce akdedilmiş şahıs sigorta poliçelerinden elde edilen gelirlerin vergileme rejiminin değişiklikten önceki düzenlemelere göre yürütülmesi sağlanmış ve bu suretle geçiş döneminde oluşabilecek muhtemel aksaklıklar giderilmiştir.

- Kurumlar Vergisi Kanununun istisnaları düzenleyen 8 inci maddesinin 4 numaralı bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde yapılan değişiklik ile kurulacak emeklilik yatırım fonlarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançları kurumlar vergisinden istisna edilmektedir.

- Kendi imkânlarıyla içme suyu şebekesini kuran köy tüzelkişiliklerinin gerek vergi ödevlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmede karşılaşacakları güçlükler gerek köylülere sağlığa uygun içme suyu temin edecek şebekelerinin kurulmasını teşvik etmek amacıyla içme suyu teslimlerine katma değer vergisi istisnası getirilmektedir.

İstisna hükmü köy tüzelkişiliklerinin köyde ikâmet edenlere yaptığı içme suyu teslimlerine ilişkin olup aynı tüzelkişiliklerin ticarî faaliyet çerçevesinde şişeleyerek sattıkları içme suları ile işletilmesini ticarî işletmelere bıraktıkları su kaynaklarına ilişkin teslimler istisna kapsamına girmemektedir.

- Bireysel Emeklilik Sigorta Şirketleri ile Emeklilik Yatırım Fonlarının kuruluş işlemleri de dahil olmak üzere her türlü işlemlerinde düzenlenen ve Damga Vergisi bu şirketler veya fonlar tarafından ödenmesi gereken kağıtların Damga Vergisinden istisna tutulması sağlanmaktadır.

- Bireysel emeklilik sigorta sisteminin oluşturulması ile bu konuda ortaya çıkacak sigorta hizmetlerinin belirli ölçüde desteklenebilmesi amacıyla emeklilik sigortası poliçeleri üzerinden alınacak paralar ile emeklilik sigortası uygulamalarından oluşacak fonların sermaye piyasası ile para piyasalarında yapacakları işlemler nedeniyle lehlerine kalacak olan paralar Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinden istisna edilmektedir.

Öte yandan bireysel emeklilik uygulamasına bağlı olarak ortaya çıkacak sermaye artırma ihtiyaçları düşünülerek bankaların ve sigorta şirketlerinin hisse senedi ihracında itibari değer üzerinde satışlar dolayısıyla oluşacak emisyon primlerinin Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinden istisna edilmeleri sağlanmaktadır.

- Yürürlük maddesidir.

- Yürütme maddesidir.

Sağlık,