İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 5. hâli

Astsubay Meslek Yüksekokulları Kanunu

Kanun numarası
4752
Kabul tarihi
11.04.2002
Resmî Gazete
24.04.2002 / 24735
Düstur
5. tertip, cilt 7
Son değişiklik
08.10.2025
Madde sayısı
36

Kaynak: TBMM 21. Dönem S. Sayısı 841 (Esas No: 1/951) · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.

Genel gerekçe

Türk Silâhlı Kuvvetlerinde astsubaylar, subaylar ile askerlik yükümlülüğünü yerine getirmek üzere silâh altına alınan erbaş ve erler arasında ve subayların yardımcısı konumunda olup, Silâhlı Kuvvetlerin profesyonel insan gücünün önemli bir kısmını oluşturmakta ve özellikle idarî ve teknik hizmetlerde istihdam edilmektedir.

Mevcut sisteme göre astsubaylar, Türk Silâhlı Kuvvetlerinin astsubay okullarında yetiştirilmektedirler. Astsubay okulları ise, astsubay hazırlama okulları ve astsubay sınıf okullarından oluşmaktadır. Astsubay hazırlama okullarında, lise düzeyinde öğrenim verilmekte, bu okullardan mezun olan öğrenciler, astsubay sınıf okullarında bir yıl süreli eğitim ve öğretime tâbi tutulmakta ve müteakiben astsubay çavuş rütbesi ile hizmete başlamaktadırlar. Astsubay sınıf okullarına, astsubay hazırlama okulu mezunlarına ilave olarak sivil lise ve dengi okul mezunları ile meslek yüksek okulu ve fakülte mezunlarından öğrenci alınmaktadır.

Teknolojideki sürekli gelişme, kendisini harp alanlarında da hissettirmekte, harp silâh ve araçlarının değişmesi ile birlikte savaş tekniği de gelişmektedir. Dolayısıyla, eğitim sistemleri ve kurumlarını da teknoloji ve bilim çağına uydurmak ve yeni ihtiyaçlara göre geliştirmek gerektiğine inanılmaktadır. İçinde bulunduğumuz çağın bilgi çağı olması, gerek bilim ve teknolojide ve gerekse savunma sanayii alanında meydana gelen gelişmeler karşısında günümüzün gelişen ve değişen askerlik anlayışı ve bu alanda yapılmak istenen uygulamalar, bilimsel ve teknik alanda yetişmiş personele olan ihtiyacı artırmaktadır.

Türk Silâhlı Kuvvetlerinin profesyonel insan gücünün önemli bir kısmını oluşturan astsubayların eğitim seviyesinin yükseltilmesi, çağın gereklerine, bilim ve teknoloji alanındaki süratli değişime ayak uydurabilecek astsubay yetiştirilmesi ve istihdamı, bir zorunluluk olarak kendini göstermektedir. Bu kapsamda Türk Silâhlı Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına uygun alanlarda yüksek öğretim yapmış astsubay yetiştirmek için astsubay meslek yüksek okulları kurulmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Tasarı ile, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı astsubay meslek yüksek okulları ile Türk Silâhlı Kuvvetleri Mızıka Astsubay Meslek Yüksek Okulu ve Gülhane Askerî Tıp Akademisi bünyesinde sağlık astsubay meslek yüksek okulu kurulması öngörülmekte; astsubay meslek yüksek okullarının kuruluşu ve organları, öğretim elemanlarının görevleri, öğretim üyeliğine yükselme ve atanma, çalışma ve denetim, kurumlar arası yardımlaşma, okulların öğrenci kaynakları ve giriş şartları, disiplin ve okuldan çıkarılma ile ilgili hususlar düzenlenmektedir.

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 1

→ yürürlükteki madde 1

– Madde ile, Kanunun hangi amaçla düzenlendiği belirtilmekte; astsubay meslek yüksek okullarındaki yüksek öğretimle ilgili amaç ve ilkeler ile teşkilâtlanma, görev ve sorumlulukların, eğitim ve öğretim, araştırma ve yayın öğretim elemanları ve öğrencilerle ilgili esasların bu Kanunda yer aldığı ifade edilmektedir.

Tasarı/teklif madde 2

→ yürürlükteki madde 2

– Madde ile, Kanunun; Türk Silâhlı Kuvvetleri bünyesindeki astsubay meslek yüksek okullarını ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsadığı belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 3

→ yürürlükteki madde 3

– Madde ile;

Kanunda geçen bazı kavram ve terimlerden neyin anlaşılması gerektiği hususlarına açıklık getirilerek, uygulamada doğabilecek tereddütlerin giderilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda yer alan benzer kavram ve terimlerin tanımlarının astsubay meslek yüksek okulları için de geçerli olacağı ifade edilmektedir.

Tasarı/teklif madde 4

→ yürürlükteki madde 4

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarının kadro ve kuruluşlarının ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca hazırlanacağı; kuvvet komutanlıklarına bağlı astsubay meslek yüksek okullarının kadro ve kuruluşlarının Genelkurmay Başkanlığınca onaylanacağı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı astsubay meslek yüksek okullarının kadro ve kuruluşlarının Genelkurmay Başkanlığının olumlu görüşü alınmak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca onaylanacağı; Gülhane Askerî Tıp Akademisi bünyesinde kurulacak sağlık astsubay meslek yüksek okulunun kadro ve kuruluşuna ilişkin esasların Gülhane Askerî Tıp Akademisinin doğrudan Genelkurmay Başkanlığına bağlı olması nedeniyle Genelkurmay Başkanlığınca belirlenmesi hususlarına yer verilmektedir.

Tasarı/teklif madde 5

→ yürürlükteki madde 5

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarındaki eğitim ve öğretimin planlanmasında, programlanmasında ve uygulanmasında göz önünde bulundurulması gereken ana ilkeler belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 6

→ yürürlükteki madde 6

– Madde ile astsubay meslek yüksek okullarının görevlerinin Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ana ilkelere ve kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığının görev ve sorumluluklarına uygun olarak, ön lisans düzeyinde bilgi ve beceriye sahip, ilerideki safhalarda meslek gelişim programlarında belirtilen eğitimleri takip edebilecek nitelikte muvazzaf astsubay yetiştirmek olduğu belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 7

→ yürürlükteki madde 7

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarının organlarının; meslek yüksek okulu komutanı, yüksek okul kurulu, öğretim başkanı, bilimsel denetleme kurulu, öğrenci alay veya tabur komutanı, yüksek disiplin kurulu olduğu açıklanmaktadır.

Öğrencilerin bağlı olacağı teşkilâtın, okulların bağlı olduğu makamın ihtiyacına göre düzenlenebilmesine ve bu teşkilin ihtiyaca göre öğrenci alayı veya taburu olmasına imkân sağlamak amacıyla öğrenci alay veya tabur komutanı ifadesi kullanılmıştır.

Tasarı/teklif madde 8

→ yürürlükteki madde 8

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okulu komutanının görev ve sorumluluğu açıklanmaktadır.

Tasarı/teklif madde 9

→ yürürlükteki madde 9

– Madde ile;

yüksek okul kurulunun; astsubay meslek yüksek okulu komutanının başkanlığında;

öğretim başkanı, öğrenci alay veya tabur komutanı ve bölüm başkanlarından oluştuğu belirtilmekte ve ayrıca kurulun toplanma şekli ve görevleri düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 10

→ yürürlükteki madde 10

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okulu öğretim başkanının görev ve sorumluluğu belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 11

→ yürürlükteki madde 11

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarının öğretim faaliyetlerinin bilimsel yönden denetlenmesini sağlamak maksadıyla bilimsel denetleme kurulu oluşturulması öngörülmektedir.

Tasarı/teklif madde 12

→ yürürlükteki madde 12

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okulu öğrenci alay veya tabur komutanının görev ve sorumluluğu belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 13

→ yürürlükteki madde 13

– Madde ile;

yüksek disiplin kurulunun; astsubay meslek yüksek okulu komutanının başkanlığında; öğretim başkanı, öğrenci alay veya tabur komutanı ve disiplin subayından oluştuğu belirtilmekte ve bu kurulun görevleri düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 14

→ yürürlükteki madde 14

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarındaki öğretim elemanlarının görevleri açıklanmaktadır.

Tasarı/teklif madde 15

→ yürürlükteki madde 15

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarındaki yardımcı doçentliğe yükselme ve atanma esasları açıklanmakta ve bu işlemlerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa aykırı olmamak üzere yürütüleceği ifade edilmektedir.

Tasarı/teklif madde 16

→ yürürlükteki madde 16

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarındaki doçentliğe yükselme ve atanma esasları açıklanmakta ve bu işlemlerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa uygun olarak yürütüleceği belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 17

→ yürürlükteki madde 17

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarındaki profesörlüğe yükselme ve atanma esasları düzenlenmekte ve bu işlemlerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa uygun olarak yürütüleceği açıklanmaktadır.

Tasarı/teklif madde 18

→ yürürlükteki madde 18

– Madde ile;

asker öğretim üyelerinin emeklilik yaş haddinin; 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 40 ıncı maddesinde gösterilen rütbelerin yaş haddi olduğu, sivil öğretim üyelerinin yaş haddinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 30 uncu maddesinde belirtilen yaş haddi olduğu ifade edilmektedir.

Tasarı/teklif madde 19

→ yürürlükteki madde 19

– Madde ile;

öğretim elemanlarının astsubay meslek yüksek okulu dışına atanmalarına ve görevlendirilmelerine ilişkin esas ve usuller belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 20

→ yürürlükteki madde 20

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarında görev alacak öğretim görevlilerinin görevlendirilmeleri ile atanma usul ve esasları düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 21

→ yürürlükteki madde 21

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarında görev alacak okutmanların görevlendirilmeleri ile atanma usul ve esasları açıklanmaktadır.

Tasarı/teklif madde 22

→ yürürlükteki madde 22

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarında görev alacak öğretim yardımcılarının görevlendirilmeleri ile atanma usul ve esasları düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 23

→ yürürlükteki madde 23

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarının ihtiyacı olan öğretim elemanlarının bağlı olduğu komutanlığın uzman personel temin ve yetiştirme plânları esaslarına göre yurt içinde veya yurt dışında yetiştirileceği öngörülmektedir.

Tasarı/teklif madde 24

→ yürürlükteki madde 24

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarındaki öğretim elemanlarının çalışma esasları belirlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 25

→ yürürlükteki madde 25

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarında görevli öğretim elemanlarının diğer yüksek öğretim kurumlarıyla kamu kurum ve kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilebilmesine imkân sağlanmaktadır.

Tasarı/teklif madde 26

→ yürürlükteki madde 26

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarında görevli öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında görevlendirilmesine ilişkin esas ve usuller düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 27

→ yürürlükteki madde 27

– Madde ile;

Türk Silâhlı Kuvvetlerine ait yüksek öğretim kurumlarında görevli öğretim elemanlarının Türk Silâhlı Kuvvetlerine ait diğer yüksek öğretim kurumlarında görevlendirilmesine, ayrıca astsubay meslek yüksek okullarında görevli öğretim elemanlarının diğer astsubay meslek yüksek okullarında, harp okullarında veya yüksek öğretim kurumlarında ek ders vermek üzere görevlendirilebilmesine imkân sağlanmakta, bu hususlara ait usul ve esaslar açıklanmaktadır.

Tasarı/teklif madde 28

→ yürürlükteki madde 28

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarının eğitim, öğretim, idarî ve diğer faaliyetlerinin denetiminin bağlı olduğu makama göre Genelkurmay Başkanlığı, ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılacağı; okulların bilimsel denetiminin ise hangi makamlar tarafından yapılacağı açıklanmakta ve bilimsel denetiminin esaslarının yönetmelikte gösterileceği ifade edilmektedir.

Tasarı/teklif madde 29

→ yürürlükteki madde 29

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarının öğrenci kaynakları ve bu okullara giriş şartları düzenlenmekte, bu düzenleme ile astsubay hazırlama okulları ile astsubay meslek yüksek okullarının bağlı olduğu kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından belirlenen ve Genelkurmay Başkanlığınca onaylanan sivil lise veya dengi okulları bitiren ve yönetmelikte belirtilen sabıka ve ceza durumuna, kişisel ve ahlâkî niteliklerine, aile durumuna, sağlık durumuna, yeterliliğine ve sahip olması gereken diğer niteliklere ilişkin şartları sağlayan öğrencilerin astsubay meslek yüksek okullarına alınacağı öngörülmektedir.

Ayrıca, yabancı ülke öğrencilerinin astsubay meslek yüksek okullarına kabul edilmelerinin, yapılacak anlaşmalar veya Bakanlar Kurulu kararına göre yürütüleceği ifade edilmektedir.

Tasarı/teklif madde 30

→ yürürlükteki madde 30

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarındaki eğitim ve öğretimin parasız yatılı olarak yapılacağı, öğrencilerin yönetmelikte tespit edilecek ihtiyaçlarının Devlet tarafından karşılanacağı, astsubay meslek yüksek okullarındaki ön lisans düzeyinde, Kanunda belirtilen amaç ve ilkelere göre nasıl düzenleneceği açıklanmaktadır.

Tasarı/teklif madde 31

→ yürürlükteki madde 31

– Madde ile;

disiplin hükümlerine ilişkin esaslar ve astsubay meslek yüksek okullarında öğrenim gören öğrencilerin hangi hallerde okuldan çıkarılacağı hususları ifade edilmekte, ayrıca, okuldan çıkarılanlar ile kendi isteği ile okuldan çıkanlara uygulanacak esaslar belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 32

→ yürürlükteki madde 32

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okullarında görevli asker ve sivil öğretim elemanlarının özlük haklarına ilişkin hususlar düzenlenmektedir.

Tasarı/teklif madde 33

→ yürürlükteki madde 33

– Madde ile;

astsubay meslek yüksek okulu komutanı, öğretim başkanı ile öğrenci alay veya tabur komutanının atamasının, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununa göre yapılacağı belirtilmektedir.

Tasarı/teklif madde 34

→ yürürlükteki madde 34

– Madde ile; bu Kanunda esasları belirtilen ve yönetmelikte düzenlenecek diğer hususlar açıklanmakta ve söz konusu yönetmeliğin Millî Savunma Bakanlığınca altı ay içinde çıkarılması öngörülmektedir.

Tasarı/teklif geçici madde 1

→ yürürlükteki geçici madde 1

– Madde ile; astsubay meslek yüksek okulu kadrolarında öğretim üyelerinin akademik kariyerlerinin yükseltilmesi maksadıyla oluşturulacak kurullarda yeterli doçent ve profesör istihdam edilinceye kadar, astsubay meslek yüksek okullarınca ihtiyaç duyulacak doçent ve profesör taleplerinin, ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı kanalıyla Yüksek Öğretim Kurumundan temin edilebilmesine imkân sağlanmaktadır.

Tasarı/teklif geçici madde 2

→ yürürlükteki geçici madde 2

– Madde ile; Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilâtında astsubay meslek yüksek okulu kuruluncaya kadar, bu Kanunla astsubay meslek yüksek okulları ile ilgili olarak Sahil Güvenlik Komutanlığına verilen yetkinin, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından kullanılması öngörülmektedir.