İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 3. hâli

Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanun

Kanun numarası
477
Kabul tarihi
16.06.1964
Resmî Gazete
26.06.1964 / 11738
Düstur
5. tertip, cilt 3
Son değişiklik
25.06.2019
Madde sayısı
69

Madde 40 geçmişi

Yazılı emir:

Metin 1 kez değişmiş, toplam 2 değişiklik kaydı var.

Bugünkü metni

Madde 40 – Disiplin mahkemeleri tarafından verilip kesinleşmiş bulunan hükümlerde kanuna aykırılık bulunduğunu öğrenen Genelkurmay Başkanı, Askeri Yargıtaya başvurması için Askeri Yargıtay Başsavcısına yazılı emir verilmesi hususunda Milli Savunma Bakanından istemde bulunur.

Bu istem üzerine veya ayrıca Milli Savunma Bakanı disiplin mahkemelerince verilip kesinleşmiş bulunan hükümlerde kanuna aykırılık bulunduğunu öğrenirse, Askeri Yargıtaya başvurması için Askeri Yargıtay Başsavcısına yazılı emir verebilir.[6]

Bu hususta yazılı emir ile ilgili Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunundaki hükümler uygulanır. (İptal ikinci, üçüncü ve dördüncü cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 17/5/2007 tarihli ve E.: 2004/13, K.: 2007/58 sayılı Kararı ile.)

Metnin değiştiği tarihler

  1. 4 Nisan 2025

    Bu tarihe bağlanmış bir değişiklik kaydı bulunamadı; fark doğrudan iki hâlin metninden çıkarıldı.

    25 Haziran 2019 tarihli hâli
    Madde 40 – Disiplin mahkemeleri tarafından verilip kesinleşmiş bulunan hükümlerde kanuna aykırılık bulunduğunu öğrenen Genelkurmay Başkanı, Askeri Yargıtaya başvurması için Askeri Yargıtay Başsavcısına yazılı emir verilmesi hususunda Milli Savunma Bakanından istemde bulunur. Bu istem üzerine veya ayrıca Milli Savunma Bakanı disiplin mahkemelerince verilip kesinleşmiş bulunan hükümlerde kanuna aykırılık bulunduğunu öğrenirse, Askeri Yargıtaya başvurması için Askeri Yargıtay Başsavcısına yazılı emir verebilir. (1) (1) 22/2/2006 tarihli ve 5461 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan "verir" ibaresi "verebilir" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir. Bu hususta yazılı emir ile ilgili Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunundaki hükümler uygulanır. (İptal ikinci, üçüncü ve dördüncü cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 17/5/2007 tarihli ve E.: 2004/13, K.: 2007/58 sayılı Kararı ile.)
    4 Nisan 2025 tarihli hâli
    Madde 40 – Disiplin mahkemeleri tarafından verilip kesinleşmiş bulunan hükümlerde kanuna aykırılık bulunduğunu öğrenen Genelkurmay Başkanı, Askeri Yargıtaya başvurması için Askeri Yargıtay Başsavcısına yazılı emir verilmesi hususunda Milli Savunma Bakanından istemde bulunur. Bu istem üzerine veya ayrıca Milli Savunma Bakanı disiplin mahkemelerince verilip kesinleşmiş bulunan hükümlerde kanuna aykırılık bulunduğunu öğrenirse, Askeri Yargıtaya başvurması için Askeri Yargıtay Başsavcısına yazılı emir verebilir. Bu hususta yazılı emir ile ilgili Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunundaki hükümler uygulanır. (İptal ikinci, üçüncü ve dördüncü cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 17/5/2007 tarihli ve E.: 2004/13, K.: 2007/58 sayılı Kararı ile.)
Metni elimizde olmayan 2 değişiklik kaydı

Bu kayıtlar metin içindeki değişiklik notlarından derlendi. Karşılaştırılacak hâl elimizde yok: belgenin konsolide metninin en eski kopyası 31 Ocak 2013 tarihli, bundan öncesi için metnin o günkü hâli hiçbir arşivde bulunmuyor.

  • İptal edildi Madde 40 (ikinci, üçüncü ve dördüncü cümle) Anayasa Mahkemesi kararı (E.2004/13 K.2007/58)
  • Değiştirildi Madde 40 (fıkra) 5461 sayılı Kanun, md. 5
    Eski ifade
    verir
    Yeni ifade
    verebilir
    Değişikliğin gerekçesi

    - 477 sayılı Kanuna, Meclis Geçici Komisyonu tarafından eklenen 40 ıncı madde ile 353 sayılı Askerî Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununun 243 üncü maddesi paralelinde olağanüstü Kanun yolu ihdas edilmesi amaçlanmıştır. Ancak 353 sayılı Kanunun 243 üncü maddesi gereğince, hükümde Kanuna aykırılık tespit eden Millî Savunma Bakanına yazılı emir yoluna gitme konusunda “verebilir” denmek suretiyle serbesti tanınmış iken, daha hafif suçlar için çıkarılan 477 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme ile hükümde Kanuna aykırılık olduğunu öğrenen Millî Savunma Bakanına yazılı emir yoluna gitme konusunda “verir” denmek suretiyle zorunluluk getirilmiştir. Bu husus, Meclis Genel Kurulunda görüşmelerden ve maddenin kanunlaşmasından sonra fark edilmiş, “verilir” ifadesinin “verilebilir” şeklinde değiştirilmesi için verilen önerge, İçtüzük hükmü ileri sürülerek usulden reddedilmiştir. Uygulamada disiplin mahkemelerince verilen pek çok kararda kanuna aykırılıklar olduğu müfettiş raporları ile tespit edilmektedir. Bu Kanuna aykırılıklar ise genellikle hükümlüler terhis olduktan veya hükümler infaz edildikten sonra tespit edilmekte, adlî sicile işlenmemektedir. Yazılı emir yoluyla Kanuna aykırılığın giderilmesi, çoğunlukla pratik bir yarar sağlamamaktadır. Bu sebeple bu gibi durumlarda yazılı emir yoluna gitme konusunda Millî Savunma Bakanına serbesti tanınması ihtiyacı doğmaktadır. Madde ile bu ihtiyacın giderilmesi ve madde metninin 353 sayılı Kanunun 243 üncü maddesindeki düzenleme ile paralel hale getirilmesi öngörülmektedir.