İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 1. hâli

T.C. Ziraat Bankası A.ş. ve Tarım Kredi Kooperatifleri Tarafından Üreticilere Kullandırılan ve Sorunlu Hale Gelen Tarımsal Kredilerin Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun

Kanun numarası
4876
Kabul tarihi
06.06.2003
Resmî Gazete
12.06.2003 / 25136
Düstur
5. tertip, cilt 42
Son değişiklik
21.04.2005
Madde sayısı
11
Madde 1

Amaç

Bu Kanunun amacı; T.C. Ziraat Bankası A.Ş. (Banka) kaynaklarından gerçek ve tüzel kişilere 31.1.2002 tarihinden önce, Tarım Kredi Kooperatifleri (TKK) tarafından ortaklarına 1.5.2003 tarihinden önce kullandırılan ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla takip hesaplarında kayıtlı bulunan tarımsal kredilerle, bu tarihlerden önce kullandırılmış ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce takip hesaplarında iken ödeme plânına bağlanmış olan tarımsal kredilerin, Banka tarafından kendi alacakları için % 100 oranında karşılık ayrılmak kaydıyla yeniden yapılandırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Madde gerekçesi

- Madde ile, Kanunun amacı belirlenmiştir. Kredilerin, ekonomik kriz, olumsuz iklim koşulları ve doğal afetler gibi nedenlerle sorunlu hale gelmesi dikkate alınarak, Banka kaynakların dan gerçek ve tüzel kişilere 31.1.2002 tarihinden önce, TKK tarafından ortaklarına 1.5.2003 tarihin den önce açılmış olması öngörülmüştür. Ayrıca, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yukarıda belirtilen nedenlerle takip hesaplarında kayıtlı bulunan krediler ile bu tarihlerden önce kullandırılmış ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce takip hesaplarında iken Banka ve TKK tarafından getirilen düzen lemeler çerçevesinde ödeme planına bağlanmış olan tarımsal krediler de kapsama alınmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 151 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi

Madde 2

Borcun hesaplanması

Kredinin; kullandırıldığı tarihten itibaren 1.5.2003 tarihine kadar ilgili dönemde Bankaca tarımsal kredilere uygulanan getiri oranı veya Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) tarafından tespit edilen tarım sektörüne ilişkin toptan eşya fiyat endeksi (tarımsal TEFE) dikkate alınarak hesaplanan ekli listedeki yıllık ortalama artış oranlarından düşük olanı üzerinden basit usulde nemalandırılması suretiyle bulunan tutarın, bir yılın sonunda kullandırılan kredi miktarına eklenmesiyle bulunan meblağa, aynı şekilde basit usulde hesaplanan nema tutarı eklenerek ve yapılan tahsilat ve tediyeler de valör tarihleri itibarıyla dikkate alınarak, toplam borç miktarı tespit edilir.

Bankanın TKK’ya kullandırdığı kredilerde kredi miktarına, kredinin kullandırıldığı tarihten (1.1.2000 tarihinden önce kullandırılan kredilerde 1.1.2000 tarihindeki cari hesap bakiyesine), 1.5.2003 tarihine kadar ilgili dönemde Bankaca tarımsal kredilere uygulanan getiri oranı veya DİE tarafından tespit edilen tarımsal TEFE dikkate alınarak hesaplanan ekli listedeki yıllık ortalama artış oranlarından düşük olanı üzerinden basit usulde hesaplanan nema tutarı eklenmek ve yapılan tahsilat ve tediyeler de valör tarihleri itibarıyla dikkate alınmak suretiyle, toplam borç miktarı tespit edilir.

Madde gerekçesi

- Madde ile, kredilere uygulanan yüksek faizler nedeniyle sorunlu hale gelen tarım sal kredilerin ödenebilir bir tutara indirilmesi amaçlanmıştır.

Söz konusu kredilere takip hesaplarında cezai faiz uygulamasından tamamen vazgeçilmiş ve kullandırılan krediye, kullandırım tarihinden itibaren tarımsal kredilere uygulanan getiri oranı veya Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) tarafından tespit edilen tarım sektörüne ilişkin toptan eşya fiyat en deksi (tarımsal TEFE) dikkate alınarak hesaplanan ve Kanunun ekinde yer alan yıllık ortalama ar tış oranlarından düşük olanının uygulanması esası benimsenmiştir.

Ayrıca, Kanunun yayımı tarihinden önce yapılan tahsilat ve tediyelerin valör tarihleri itibarıyla dikkate alınması hususu düzenlenerek herhangi bir hak kaybına sebebiyet verilmemesi amaçlanmıştır.

Kredinin kullandırım tarihinden anlaşılması gereken, vadesinde geri ödenmeyerek takip hesap larında izlenen kredinin kullandırım tarihidir.

Örneğin; üretici (A)'ya 15.10.1995 tarihinde 30.9.1996 vadeli olarak 1 milyar TL bitkisel üretim kredisi kullandırılmış ve üretici vadesinde borcunu kapatmıştır. Bilahare 30.3.1997 tarihin de 28.2.1998 vadeli olarak 2 milyar TL hayvancılık kredisi kullandırılmış ve üretici bu borcunu da vadesinde kapatmıştır. Aynı üreticiye 15.10.1999 tarihinde 30.9.2000 vadeli olarak 3 milyar TL bit kisel üretim kredisi kullandırılmış ancak üretici söz konusu krediye ilişkin borcunu vadesinde ödeyemediği için kredi takip hesabına intikal etmiş ise, bu üretici için kredinin kullandırım tarihi olarak 15.10.1999 tarihi esas alınacaktır.

Diğer taraftan, TKK'nın Bankaya ödenmemiş borçlarına ödeme kolaylığı getirilirken, geçmiş yıllara dayanan ve cari hesap şeklinde devam eden kredi ilişkisi dikkate alınarak 1.1.2000 tarihin den önce kullandırılan kredilerde 1.1.2000 tarihinin kredi kullandırım tarihi olarak esas alınması ön görülmüştür.

Örneğin : (A) Tarım Kredi Kooperatifine 15.9.1990 tarihinde, bitkisel üretim kredisi carî hesabı açılmış ve hesap devresi yıl sonu olarak belirlenmiştir. Kooperatife yıl içerisinde muhtelif tarihlerde kredi kullandırılmıştır. Yıl sonunda tahakkuk eden faiz ödenmediğinde anapara borcuna ilave edilmiş ve aynı hesaptan aynı yöntemle müteakip yıllarda da kredi kullandırılmaya devam edilmiştir. 2001 yılından itibaren hesap devresi kooperatifin tahsilat dönemine bağlı olarak 31.8.2001 tarihi olarak belirlenmiştir. (A) Kooperatifi, 31.8.2001 tarihinde tahakkuk eden faizi ödeyemediğinden kredisi takip hesaplarına alınmıştır. Bu kooperatif için kredi kullandırım tarihini carî hesap ilişkisi nedeniyle geriye doğru tespit etmek mümkün bulunmadığından, kredi kullandırım tarihi olarak 1.1.2000 tarihi esas alınmaktadır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 151 · tasarı/teklifin madde 2 gerekçesi

Madde 3

Ödeme esasları

Bu Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen şekilde 1.5.2003 tarihi itibarıyla tespit edilen toplam borç miktarının % 10’u, Kanunun yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde peşin, kalanı 2003 yılı Ekim ayından başlamak üzere her yılın Ekim ayı sonuna kadar üç eşit taksitte tahsil edilir. Taksitlendirme süresince söz konusu alacağa herhangi bir değer artışı uygulanmaz. Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde borcun tamamının peşin ödenmesi halinde, toplam borç miktarı üzerinden % 30 oranında indirim uygulanır.

TKK’nın Bankaya olan borçlarının ödenmesinde 2 nci maddede belirtilen şekilde tespit edilen toplam borç miktarının % 30’u 2003 yılı Ekim ayı sonuna kadar, % 30’u 2004 yılı Ekim ayı sonuna kadar, % 40’ı ise 2005 yılı Ekim ayı sonuna kadar, taksitlendirme süresince söz konusu alacağa herhangi bir değer artışı uygulanmadan tahsil edilir.

Madde gerekçesi

- Madde ile, ödeme esasları belirlenmiş ve 1.5.2003 tarihi itibarıyla tespit edilen top lam borç miktarının % 10'u tutarında peşinatın Kanunun yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde ödenmesi öngörülmüş, kalanın ise ürün hasat dönemi dikkate alınarak 2003 yılı ekim ayından baş lamak üzere her yılın Ekim ayı sonuna kadar ödenerek üç eşit taksitte tasfiyesi imkânı getirilmiştir.

Ayrıca, madde ile tespit edilen borç tutarına ödeme süresi boyunca değer artışı uygulan mayacağı yönünde düzenleme yapılmış ve Kanunun yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde borcun tamamının peşin ödenmesi halinde ilaveten % 30 oranında indirim öngörülmüştür.

Diğer taraftan, son yıllarda TKK'nın Bankaya ödenmemiş borçları önemli tutarlara ulaşmıştır.

TKK'nın Kanun ile getirilen düzenlemeden yararlanarak borçlarını tasfiye edebilmeleri için peşinatsız ödeme planına ihtiyaç olduğu gerçeği göz önünde bulundurularak bu yönde düzenleme yapılmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 151 · tasarı/teklifin madde 3 gerekçesi

Madde 4

Başvuru süresi ve usulü

Taksitlendirme uygulamasından yararlanmak isteyen borçlular ve borçla ilgililer, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde Bankaya veya TKK’ya dilekçe ile başvuruda bulunmak zorundadır.

Madde gerekçesi

- Madde ile, başvuru süresi ve usulü belirlenmiş, hak kayıplarının önlenmesini teminen başvuruların Kanunun yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde yazılı usulde yapılması öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 151 · tasarı/teklifin madde 4 gerekçesi

Madde 5

Takiplerin durması

Bu Kanun kapsamındaki tarımsal krediler hakkında başlatılmış bulunan idarî veya kanunî takibat işlemleri, hangi aşamada olursa olsun kendiliğinden durur. Ancak, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde peşinat tutarlarını (TKK’ya kullandırılan kredilerde 2003 yılı Ekim ayı sonuna kadar ilk taksit tutarını) ödemeyenler hakkında, bu tarihten itibaren takibata kalındığı aşamadan devam olunur.

T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatifleri Tarafından Üreticilere Kullandırılan ve Sorunlu Hale Gelen Tarımsal Kredilerin Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanundan yararlanmak üzere müracaatta bulunanlar hakkında, icra tetkik mahkemelerinde görülmekte olan ve borç ilişkisinden kaynaklanan mevcut ceza davalarının ve İcra ve İflas Kanununa göre verilen mahkûmiyet kararlarının infazının, son taksit tarihine kadar durdurulmasına karar verilir.

İnfazına başlanmış ilâmların infazına ara verilerek hükümlü derhal tahliye edilir.

Borçlunun kararlaştırılan tarihlerde borcunu düzenli ödememesi halinde bu Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen sürenin sonunda ceza davası kaldığı yerden devam eder. İlâm infaz edilir.

Ceza davasının ve ilâmın infazının durdurulması dava ve zaman aşımını durdurur.

Madde gerekçesi

- Madde ile, mevcut takiplere devam edilmesinin veya yeni takip başlatılmasının, borcunu ödemek isteyenlere bilirkişi ücreti, haciz, satış gibi masrafların yükletilmesi sonucunu doğuracağı, bunun ise hakkaniyete uygun olmayacağı, ayrıca kamu görevlileri ile yargı birimlerinin gereksiz yere meşgul edilmemesi hususları dikkate alınarak takiplerin durdurulması öngörülmüş, Kanunun yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde müracaat etmeyen ve peşinat ödemeyenler, TKK'ya kullandırılan kredilerde ise 2003 yılı Ekim ayı sonuna kadar ilk taksit tutarını ödemeyen ler hakkında takiplerin kaldığı aşamadan devam etmesi düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 151 · tasarı/teklifin madde 5 gerekçesi

Madde 6

Ödemede gecikme

1 değişiklik

Bu Kanun kapsamında başvuru süresi içinde peşinatını (TKK’ya kullandırılan kredilerde 2003 yılı Ekim ayı sonuna kadar ilk taksit tutarını) eksiksiz yatırmak suretiyle borcu yeniden yapılandırılan borçluların ödemeleri gereken taksit tutarlarını vadesinde ödememeleri ya da eksik ödemeleri halinde, ödenmemiş olan tutarların vadeden sonraki doksan gün içinde, ilgili her ay için bir önceki ay DİE tarafından ilan edilen tarımsal TEFE artış oranlarının yıllık beş puan fazlası ile ödenmesi durumunda bu Kanun hükümlerinden yararlanılmaya devam olunur. Aksi durumda yeniden yapılandırma iptal edilerek, Banka veya TKK mevzuatı doğrultusunda borcun tamamı muaccel olur.[1]

Madde 7

Teminatların durumu

Bu Kanun kapsamında işlem yapılması, borcun mevcut maddî ve şahsî teminatlarının sükutunu icap ettirmediği gibi, borçlunun müşterek borçlu ve müteselsil kefillerine de kefaletten çekilme hakkını vermez.

Madde 8

Hazine kaynaklı krediler

Bu Kanun kapsamında yer alan uygulamalardan, 18.4.2001 tarihli ve 2001/2312 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında Hazine kaynağına dönüştürülmüş tarımsal kredilerin borçluları da yararlanır.

Madde 9

Uygulama

Bu Kanunda yer almayan hususlar hakkında Banka veya TKK mevzuatı uygulanır.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan ödemeler için bu Kanun hükümlerine dayanılarak iade yapılmaz.

Bu Kanunun 2 nci maddesinin uygulanmasında 2003 yılı için, ekli listede yer alan 2002 tarımsal TEFE yıllık ortalama artış oranı esas alınır.

Bu Kanun çerçevesinde yapılan işlemler ve bu işlemlere ilişkin olarak 15.11.2000 tarihli ve 4603 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrası hükümleri uygulanmaz.

Banka ve TKK yönetim kurulları, bu Kanunda belirlenen başvuru ve peşinat ödeme sürelerini iki aya kadar uzatmaya yetkilidir.

Madde 10

Yürürlük

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 11

Yürütme

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

LİSTE

TARIMSAL TEFE YILLIK ORTALAMA ARTIŞ ORANLARI

Aylar 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002
Ocak 71,3 155,6 280,3 508,3 1.073,5 1.711,0 2.295,2 3.103,9 5.452,0
Şubat 77,5 177,5 310,8 554,8 1.165,3 1.778,0 2.470,6 3.218,3 5.936,3
Mart 84,5 196,3 339,2 625,6 1.242,3 1.855,9 2.582,7 3.431,8 6.092,9
Nisan 89,5 214,5 374,8 689,1 1.311,1 1.967,8 2.704,1 3.635,3 6.154,9
Mayıs 93,8 210,0 384,4 714,5 1.344,3 1.960,5 2.725,0 3.782,6 5.901,1
Haziran 96,0 201,5 383,4 716,5 1.310,0 1.874,3 2.595,1 3.652,5 5.553,4
Temmuz 98,1 198,9 381,1 702,6 1.309,2 1.825,3 2.566,6 3.664,9 5.395,0
Ağustos 100,4 199,4 389,3 717,7 1.311,3 1.830,4 2.558,8 3.607,7 5.441,0
Eylül 106,3 218,1 413,3 766,0 1.420,5 1.945,7 2.647,9 3.790,4 5.661,2
Ekim 118,2 229,4 444,6 839,3 1.519,6 2.054,8 2.769,7 4.038,7 6.122,1
Kasım 127,9 237,6 465,3 905,1 1.588,6 2.089,8 2.876,5 4.345,9 6.324,0
Aralık 136,6 254,9 484,0 951,2 1.635,4 2.126,3 2.972,9 4.920,7 6.652,5
ORTALAMA 100,0 207,8 387,5 724,2 1.352,6 1.918,3 2.647,1 3.766,1 5.890,5
ARTIŞ (%) 97,8 107,8 86,5 86,9 86,8 41,8 38,0 42,3 56,4

4876 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN

YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE

Kanun No. Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler Yürürlüğe Giriş Tarihi
5335 6 1/1/2004

Dipnotlar

  1. [1]21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle, bu maddede yer alan “beş puan” ibaresinden önce gelmek üzere “yıllık” ibaresi eklenmiştir.