İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 4. hâli

Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun

Kanun numarası
4922
Kabul tarihi
10.06.1946
Resmî Gazete
14.06.1946 / 6333
Düstur
3. tertip, cilt 27
Son değişiklik
04.07.2024
Madde sayısı
33

Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 36 kayıt.

  1. 4 Temmuz 2024

    • Eklendi Madde 2 geçmişi (cümleler) 7519 sayılı Kanun, md. 5
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile limanlarımızdan çıkış yapan ticaret gemilerine liman çıkış belgesi verilmesine ilişkin düzenlemede değişiklik yapılmaktadır. Liman giriş ve çıkış işlemlerinin seri ve emniyetli bir şekilde yapılması, bürokrasinin azaltılması, işlemlerin kolaylaştırılması, özellikle trafiği çok yoğun olan limanlarda işlemlerin hızlı ve etkin yürütülerek maliyetlerin azaltılması gelişen teknolojiden faydalanılarak İdarenin teknik kapasitesinin en verimli şekilde kullanılması amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca Liman Yönetimi Bilgi Sistemi oluşturulmuş, daha sonra bu sistem gemilerin diğer kurum ve kuruluşlarla olan işlemlerini de kapsayan Liman Tek Pencere sistemine eklenmiştir.

      Gemilerin maddede belirtilen hususlara ilişkin belgeler ile gemi cinsine veya taşıyabileceği yüke göre sahip olmaları gereken diğer zorunlu belgeler söz konusu sisteme yüklenebilmekte ve bunların uygunluğu veya geçerliliği İdare tarafından sistem üzerinden denetlenebilmektedir. Bu nedenle maddede öngörülen değişiklik ile denetimin, fiziki olarak yapılmasına alternatif olarak liman giriş ve çıkış işlemlerinin takip edildiği sisteme yüklenen belgeler üzerinden de yapılabilmesine imkân tanınmakta, mevcut personelin verimli olarak kullanılmasına olanak sağlanmakta ve denetime ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği düzenlenmektedir.

    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 3 geçmişi (son cümle) 7519 sayılı Kanun, md. 6
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile ulusal sefer yapan gemilerin çıkarılacak yönetmelik hükümlerine göre, uluslararası sözleşmeler kapsamında olan gemilerin ise taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere göre denetleneceğine ilişkin düzenleme yapılmaktadır. Ulusal sefer yapan Türk Bayraklı gemilere uygulanacak denetim aralıklarının, uluslararası kurallara uyumlu olmak zorunda olan uluslararası sefer yapan gemilere uygulanacak denetim aralıklarından farklı olarak, gemilerin cinsi, yaptıkları faaliyet ve boyu gibi karakteristik özellikleri gözetilerek yayımlanacak yönetmelik ile ayrıca düzenlenmesi amaçlanmaktadır.

      Denizcilik sektöründe kullanılan teknolojilerin ve sistemlerin hızlı bir şekilde değişmesinden dolayı gemilerde seyir emniyetini sağlayan unsurlar da hızla değişmektedir. Bununla birlikte denetime ilişkin usul ve esasların, denetim sürelerinin, denetlenecek unsurların, taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere bağlı olarak sıklıkla revize edilmesi sebebiyle teferruatlı olarak ve dinamik kalabilecek şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Bu sebeple gemilerin haiz olmaları gereken durumları ve bu hususların denetiminin; uluslararası sözleşmeler kapsamında olan gemiler için taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere göre belirlenmesi uluslararası sözleşme kapsamı dışında kalan gemiler için ise Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmeliklere göre belirlenmesi uygulama açısından güncelliği sağlayacaktır.

    • Değiştirildi Madde 2 geçmişi (fıkra) 7519 sayılı Kanun, md. 5
      Eski ifade
      belgelerinde belirtilmiş durumlarına uygunlukları ile
      Yeni ifade
      belgelerin uygunluğu ile diğer
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile limanlarımızdan çıkış yapan ticaret gemilerine liman çıkış belgesi verilmesine ilişkin düzenlemede değişiklik yapılmaktadır. Liman giriş ve çıkış işlemlerinin seri ve emniyetli bir şekilde yapılması, bürokrasinin azaltılması, işlemlerin kolaylaştırılması, özellikle trafiği çok yoğun olan limanlarda işlemlerin hızlı ve etkin yürütülerek maliyetlerin azaltılması gelişen teknolojiden faydalanılarak İdarenin teknik kapasitesinin en verimli şekilde kullanılması amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca Liman Yönetimi Bilgi Sistemi oluşturulmuş, daha sonra bu sistem gemilerin diğer kurum ve kuruluşlarla olan işlemlerini de kapsayan Liman Tek Pencere sistemine eklenmiştir.

      Gemilerin maddede belirtilen hususlara ilişkin belgeler ile gemi cinsine veya taşıyabileceği yüke göre sahip olmaları gereken diğer zorunlu belgeler söz konusu sisteme yüklenebilmekte ve bunların uygunluğu veya geçerliliği İdare tarafından sistem üzerinden denetlenebilmektedir. Bu nedenle maddede öngörülen değişiklik ile denetimin, fiziki olarak yapılmasına alternatif olarak liman giriş ve çıkış işlemlerinin takip edildiği sisteme yüklenen belgeler üzerinden de yapılabilmesine imkân tanınmakta, mevcut personelin verimli olarak kullanılmasına olanak sağlanmakta ve denetime ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği düzenlenmektedir.

    • Eklendi Madde 3 geçmişi (madde) 7519 sayılı Kanun, md. 6
      Eski ifade
      yılda en az bir defa denetlenir.
      Yeni ifade
      ve bu hususların denetimi; uluslararası sözleşmeler kapsamında olan gemiler için taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere göre, kapsam dışında kalan ticaret gemileri için ise İdare tarafından çıkarılan yönetmeliklere göre belirlenir.
      Değişikliğin gerekçesi

      Madde ile ulusal sefer yapan gemilerin çıkarılacak yönetmelik hükümlerine göre, uluslararası sözleşmeler kapsamında olan gemilerin ise taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere göre denetleneceğine ilişkin düzenleme yapılmaktadır. Ulusal sefer yapan Türk Bayraklı gemilere uygulanacak denetim aralıklarının, uluslararası kurallara uyumlu olmak zorunda olan uluslararası sefer yapan gemilere uygulanacak denetim aralıklarından farklı olarak, gemilerin cinsi, yaptıkları faaliyet ve boyu gibi karakteristik özellikleri gözetilerek yayımlanacak yönetmelik ile ayrıca düzenlenmesi amaçlanmaktadır.

      Denizcilik sektöründe kullanılan teknolojilerin ve sistemlerin hızlı bir şekilde değişmesinden dolayı gemilerde seyir emniyetini sağlayan unsurlar da hızla değişmektedir. Bununla birlikte denetime ilişkin usul ve esasların, denetim sürelerinin, denetlenecek unsurların, taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere bağlı olarak sıklıkla revize edilmesi sebebiyle teferruatlı olarak ve dinamik kalabilecek şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Bu sebeple gemilerin haiz olmaları gereken durumları ve bu hususların denetiminin; uluslararası sözleşmeler kapsamında olan gemiler için taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere göre belirlenmesi uluslararası sözleşme kapsamı dışında kalan gemiler için ise Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmeliklere göre belirlenmesi uygulama açısından güncelliği sağlayacaktır.

    • Eklendi Madde 6 geçmişi (madde) 7519 sayılı Kanun, md. 7
      Eski ifade
      denetlenir
      Yeni ifade
      yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara göre denetlenebilir
      Değişikliğin gerekçesi

      Hâlihazırda Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen denize elverişlilik belgesine sadece Türk gemileri sahip olduğundan limanlarımıza gelen tüm ticaret gemilerinin madde kapsamında denetlenebilmesi için ticaret gemileri ibaresi kullanılarak, denizlerimizde can ve mal emniyetinin sağlanması amaçlanmaktadır.

      Limanlardan çıkış yapan ticaret gemilerinin maddede belirtilen hususların yanı sıra yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslara göre denetlenebileceği hükme bağlanarak denetimde etkinliğin ve verimliliğin artırılması ile idari kapasitenin en iyi şekilde kullanılması sağlanacaktır.

      Madde ile basitleştirilmiş uygulamaların 4922 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde düzenlenen liman çıkış belgesi bakımından da geçerli olduğu belirtilmektedir.

    • Eklendi Madde 26 geçmişi (madde) 7519 sayılı Kanun, md. 8

      4/7/2024 tarihli ve 7519 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu maddeye “6 ncı” ibaresinden önce gelmek üzere “2 nci,” ibaresi eklenmiştir.

      Değişikliğin gerekçesi

      Liman çıkış belgesi, 4922 sayılı Kanunun 2 nci maddesi kapsamında bayrak gözetmeksizin tüm gemilere uygulandığı için Kanunun yabancı gemilere uygulanacak hükümleri belirlediği 26 ncı maddesine “2 nci” ibaresi eklenmektedir.

  2. 27 Aralık 2023

    • Değiştirildi Madde 20 geçmişi (birinci fıkra) 7491 sayılı Kanun, md. 2
      Değişikliğin gerekçesi

      Maddede yer alan ceza miktarları güncelliğini yitirdiği için yeni eşik tutarlar belirlenmiş, bununla birlikte ceza miktarını belirleyen gros ton eşikleri de cezanın daha adaletli olması amacıyla yeniden ele alınmıştır. Uygulanacak idari para cezasının sebeplerine ulusal ve uluslararası mevzuat gereği tabi olunan belgelere sahip olunmaması hali ilave edilmiştir.

    • Değiştirildi Madde 20 geçmişi (ikinci fıkra) 7491 sayılı Kanun, md. 2
      Değişikliğin gerekçesi

      Maddede yer alan ceza miktarları güncelliğini yitirdiği için yeni eşik tutarlar belirlenmiş, bununla birlikte ceza miktarını belirleyen gros ton eşikleri de cezanın daha adaletli olması amacıyla yeniden ele alınmıştır. Uygulanacak idari para cezasının sebeplerine ulusal ve uluslararası mevzuat gereği tabi olunan belgelere sahip olunmaması hali ilave edilmiştir.

    • Değiştirildi Madde 21 geçmişi 7491 sayılı Kanun, md. 3
      Değişikliğin gerekçesi

      Maddede yapılan değişiklik ile izinsiz yolcu taşımaları ile taşıma haddinden fazla yolcu ve yük taşınmasının can güvenliği bakımından yarattığı tehlikenin daha yüksek olması nedeniyle cezaların artırımlı uygulanması ve idari yaptırımların caydırıcılığının artırılması amaçlanmıştır. Bununla birlikte, maddede yapılan değişiklikle ihlalin tekrarı halinde her seferinde donatana uygulanacak idari para cezası arttığından kaptana uygulanacak cezanın da arttığı, ancak geminin kaptanının her ihlalde aynı kişi olmayabileceği dolayısıyla suçun şahsiliği ilkesi göz önünde bulundurularak kaptanın farklı olması halinde uygulanacak idari para cezasının artırımsız miktar üzerinden hesaplanacağı hususu düzenlenmiştir. Böylece kaptana şahsi olarak tekrar eden ihlaline uygun idari para cezası düzenlenecektir.

  3. 2 Temmuz 2018

  4. 16 Temmuz 2008

    • Değiştirildi Madde 1 geçmişi 5790 sayılı Kanun, md. 1
      Değişikliğin gerekçesi

      4922 sayılı Kanun’un tanımlara ilişkin 1’inci maddesi değiştirilerek, Kanun’un uygulaması bakımından yetkili otoritenin belirlenmesi amacıyla “İdare”, dünyada sıkça uygulaması görülen küçük deniz araçlarına bazı istisna ve muafiyetler getirilmesi bu Kanun bakımından da öngörüldüğünden “Küçük Deniz Aracı” ve bu güne kadar bir tanımı olmadığından uygulamada çelişkiler yaşanan “Denize Elverişlilik Belgesi” ibarelerinin tanımı yapılmıştır.

    • Değiştirildi Madde 2 geçmişi 5790 sayılı Kanun, md. 2
      Değişikliğin gerekçesi

      4922 Sayılı Kanun’un 2’ nci maddesinde düzenlenmiş olan ve halen uygulanmakta olan yola elverişlilik denetimi ve belgesi sistemi, bu madde ile değiştirilmektedir. Gemilerin limandan kalkmadan önce her türlü teçhizat ve donanımına bakılmasını şart koşan mevcut yola elverişlik uygulamasının dünyada bir benzeri yoktur. Mevcut uygulama prosedürü, gereksiz kapsamı ve getirdiği büyük iş yükü sebebi ile özellikle gemi trafiği çok olan limanlarda uygulamada zorluklar yaşanmıştır. Bu madde, gemilerin limanlardan ayrılırken tabi olacakları işlemleri, dünyadaki ve AB deki uygulamalara paralel olarak, çıkış işlemini hızlandıracak ve basitleştirecek şekilde düzenlemektedir. Artık geminin tüm teçhizat ve donanımına değil, sadece gemiadamları ile donatımı, yolcu sayısı ve yükün cinsi ile yükleme sınırı bakımlarından denetimi ile geminin zorunlu belgelerinin geçerliğini kontrol yeterli görülmüştür. Ancak, bu hususta zorunlu bir denetim yapılması öngörülmemişse de geminin denize elverişli olmadığının bir şekilde anlaşılması veya geminin limandan ayrılmasına engel olacak, örneğin mahkeme kararı gibi bir bilginin liman başkanlığına ulaşmış olması yahut geminin zorunlu harçlarını ödememesi durumlarında çıkış izni verilmeyecektir.

    • Değiştirildi Madde 4 geçmişi (birinci fıkra) 5790 sayılı Kanun, md. 4
      Değişikliğin gerekçesi

      4922 Sayılı Kanun’un bütünü itibariyle, denize elverişlilik belgesinin süresi içinde, denize elverişliliğin kaybına sebebiyet verebilecek bir eksiklik ve arızanın ortaya çıkması, denize elverişlilik belgesini kendiliğinden geçersiz veya battal kılmaz. Denize elverişlilik belgesinin verilmesi şartları ile bir ticaret gemisinin denize elverişliliği yitirmesinin sonuçlarının düzenlendiği 4’ üncü madde, temel olarak aynı sonucu öngörmekle birlikte bu husus açık olarak düzenlenmediği için uygulamada yorum farklılıkları nedeniyle çelişkili uygulamalar söz konusu olmaktadır. Bu itibarla, maddede öngörülen değişiklik ile bu husus açık olarak belirtilmekte ve farklı uygulamaların önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

    • Değiştirildi Madde 4 geçmişi (üçüncü fıkra) 5790 sayılı Kanun, md. 4
      Değişikliğin gerekçesi

      4922 Sayılı Kanun’un bütünü itibariyle, denize elverişlilik belgesinin süresi içinde, denize elverişliliğin kaybına sebebiyet verebilecek bir eksiklik ve arızanın ortaya çıkması, denize elverişlilik belgesini kendiliğinden geçersiz veya battal kılmaz. Denize elverişlilik belgesinin verilmesi şartları ile bir ticaret gemisinin denize elverişliliği yitirmesinin sonuçlarının düzenlendiği 4’ üncü madde, temel olarak aynı sonucu öngörmekle birlikte bu husus açık olarak düzenlenmediği için uygulamada yorum farklılıkları nedeniyle çelişkili uygulamalar söz konusu olmaktadır. Bu itibarla, maddede öngörülen değişiklik ile bu husus açık olarak belirtilmekte ve farklı uygulamaların önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

    • Değiştirildi Madde 6 geçmişi (ikinci fıkra) 5790 sayılı Kanun, md. 6
      Eski ifade
      tüzüğüne
      Yeni ifade
      yönetmeliğine
      Değişikliğin gerekçesi

      Yola elverişlilik bakımından denetimi ve yola çıkış izninin düzenlendiği 6’ncı maddesinde, 3’üncü maddedeki değişiklik gerekçesine benzer ihtiyaçlar nedeniyle, Ticaret Gemilerinin Yükleme Sınırı Tüzüğü, Yönetmelik haline getirilmiş ve görülen ihtiyaç nedeniyle belirli deniz alanları ile küçük deniz araçları ve balıkçı gemileri için istisna ve muafiyet getirilmiştir.

      EMRE /

    • Değiştirildi Madde 8 geçmişi (ikinci cümle) 5790 sayılı Kanun, md. 8
      Değişikliğin gerekçesi

      4922 Sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında, Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü’nün gemilerin esas belgelerinden olduğu ve gemilere parasız dağıtılacağı düzenlenmekte ise de, bu güne kadar fiili olarak parasız dağıtmak mümkün olmadığı gibi ve gemi donatanları da sorumlulukları olmadığı için Tüzüğü tedarik etmekte gönülsüz kalmaktadırlar. Yapılacak değişiklik ile parasız dağıtım kaldırılarak, temin etme yükümlülüğü gemi donatanına verilmiştir.

    • Değiştirildi Madde 11 geçmişi (ikinci fıkra) 5790 sayılı Kanun, md. 9
      Eski ifade
      tüzüğüne
      Yeni ifade
      yönetmeliğine
      Değişikliğin gerekçesi

      4922 Sayılı Kanun’un 11’inci maddesinde belirtilen Ticaret Gemilerinin Yükleme Sınırı Tüzüğü, 6’ncı maddede öngörülen değişiklik paralelinde Yönetmelik olarak değiştirilmiş ve fazla yükün tespiti maddede yazıldığı gibi yükleme markası üzerinden yapıldığında, özellikle denizde seyir halindeki bir geminin oluşan dalga nedeniyle, deniz seviyesinin yükleme haddini gösteren çizgi üzerinde gibi algılanmasına sebep olduğu ve gereksiz ceza işlemlerine sebep olabildiğinden, adaletsiz uygulamaların önüne geçilebilmesi için fazla yükün gemi sertifikaları ve denize elverişlilik belgesinde belirtilen DWT cinsinden taşıma haddine göre belirlenmesi öngörülmektedir.

    • Değiştirildi Madde 20 geçmişi 5790 sayılı Kanun, md. 10
      Değişikliğin gerekçesi

      Kanun’un en çok uygulama yapılan ceza maddesi olan 20’nci maddede düzenlenen para cezaları, daha hakkaniyetli ve adil, kabul edilebilir seviyelere çekilebilmesi için gemilerin tonajına göre artan miktarda ve mevcut hükümdeki üst sınıra kadar ulaşan, ancak makul seviyelere çekilmiştir. Madde, donatan ve kaptana ayrı ayrı aynı cezanın verilmesini düzenlemiş olmakla birlikte, bu durumun haksız uygulamalara neden olacağı düşünüldüğünden, kaptana verilecek cezanın üçte bir oranında verilmesi öngörülmüştür.

      Ayrıca, seferden alıkonulan geminin yeniden seferine izin verilmesi, idari para cezalarının ve tutulma ile ilgili diğer masraflarının tamamıyla ödenmesine bağlı tutulmuş olmakla birlikte, bu durumun gemilerin gereksiz sürelerde tutulmalarına neden olması sonucu doğuracağı ve çalışan geminin ülke ekonomisi için katkısı düşünülerek ödenmesi gereken tutar karşılığı verilecek teminat ile de geminin seferine izin verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiş ve maddede gemi satışının mülki idari amirliğe bırakılmış olması, mülki idare amirliklerinin şimdiye kadar hiç karşılaşmadıkları bu görev karşısında tedirginlik yaşamaları nedeniyle mülki idare amirliklerinin sırtındaki yükün hafifletilmesi amacıyla satışın bir komisyon marifetiyle gerçekleştirilmesi öngörülmüş, komisyona gemi satışlarında deneyimi olan liman başkanlarının ve denizcilik sektörünün meslek kuruluşu olan Deniz Ticaret Odasının temsilcisinin katılması uygun görülmüştür.

    • Değiştirildi Madde 22 geçmişi (birinci fıkra) 5790 sayılı Kanun, md. 12
      Değişikliğin gerekçesi

      Tehlikeli maddeleri mevzuatına aykırı taşıyanların cezalandırıldığı 22’nci madde de, ceza tutarları 20’nci madde seviyesine getirilmiş, ancak ihlal edilen menfaatin ağırlığı nedeniyle 20’nci maddede belirlenen cezaların iki mislinin verilmesi öngörülmüş ve kaptana herhangi bir istisna tanınmamıştır.

    • Değiştirildi Madde 23 geçmişi (son fıkra) 5790 sayılı Kanun, md. 13
      Değişikliğin gerekçesi

      Kanunda öngörülen idari para cezalarının liman başkanlıklarınca verileceğine açıklık getirilmiş, sahil güvenlik bot komutanlıklarının yetkileri yeniden düzenlenmiştir.

    • Eklendi Geçici Madde 2 geçmişi 5790 sayılı Kanun, md. 14
      Değişikliğin gerekçesi

      Kanuna eklenen bir geçici madde ile Yönetmeliklerin yürürlüğe gireceği tarihe kadar mevcut Tüzüklerin yürürlükte kalacağı düzenlenmiştir.

    • Eklendi Geçici Madde 3 geçmişi 5790 sayılı Kanun, md. 14
      Değişikliğin gerekçesi

      Kanuna eklenen bir geçici madde ile Yönetmeliklerin yürürlüğe gireceği tarihe kadar mevcut Tüzüklerin yürürlükte kalacağı düzenlenmiştir.

    • Değiştirildi Madde 3 geçmişi (madde) 5790 sayılı Kanun, md. 3
      Eski ifade
      tüzüğü
      Yeni ifade
      yönetmeliği
      Değişikliğin gerekçesi

      4922 Sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde, gemilerin denize elverişlilik denetimlerinde dayanak mevzuat olarak Ticaret Gemilerinin Teknik Durumları Hakkında Tüzük gösterilmektedir. Ancak, gelişen teknoloji ve sürekli değişen uluslararası kurallar karşısında gemilerin teknik durumlarının belirlendiği Tüzüğün aynı süratle değiştirilmesi mümkün olmamaktadır. Bu itibarla, gemilerin teknik durumlarının Tüzük ile değil, değişikliği daha kısa sürede yapılabilen Yönetmelik ile belirlenmesi öngörülmüştür.

    • Değiştirildi Madde 5 geçmişi (madde) 5790 sayılı Kanun, md. 5
      Eski ifade
      tüzük
      Yeni ifade
      yönetmelik
      Değişikliğin gerekçesi

      4922 Sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde yapılan değişiklik paralelinde, aynı Tüzüğün bahsedildiği 5’ inci maddesinde de değişiklik yapılması gerekmiştir.

    • Değiştirildi Madde 7 geçmişi (madde) 5790 sayılı Kanun, md. 7
      Eski ifade
      tüzüğüne
      Yeni ifade
      yönetmeliğine
      Değişikliğin gerekçesi

      4922 Sayılı Kanun’un 6’ncı maddesindeki, 3’üncü maddedeki değişiklik gerekçesine benzer ihtiyaçlar nedeniyle, Ticaret Gemilerinin Tonilatolarını Ölçme Tüzüğü, Yönetmelik haline getirilmiştir.

  5. 23 Ocak 2008

  6. 5 Mayıs 1981

  7. 29 Haziran 1956