Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 59 (Esas No: 1/394) · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
6 Kasım 1981 tarihli ve 2549 sayılı Devlet Mezarlığı Hakkında Kanun ile, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları ve Devlet Başkanlarına ve Cumhuriyetimizin kuruluşuna hayat veren büyük Atatürk'ün en yakın silâh arkadaşları olan Kurtuluş Savaşı Komutanları için Ankara'da bir "Devlet Mezarlığı" tesisi öngörülmüş ve mezarlığın idamesi, muhafazası ve malî kaynaklarına ilişkin hükümler getirilmiştir.
Fakat, 22 Ağustos 1986 tarihinde vefat eden Atatürk'ün Millî Mücadele arkadaşı ve üçüncü Cumhurbaşkanımız Celal Bayar'ın, Bakanlar Kurulunun 24 Ağustos 1986 tarihli ve 86/10926 sayılı Kararı ile Gemlik İlçesi Umurbey Kasabasında, 17 Nisan 1993 tarihinde vefat eden sekizinci Cumhurbaşkanımız Turgut Özal'ın, Bakanlar Kurulunun aynı gün ve 93/4298 sayılı Kararıyla İstanbul'da gömülmelerine karar verilmiştir. Keza, 3374 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 11 Nisan 1987 tarihli ve 3623 sayılı Kanunla değişik hükümleri uyarınca, merhum eski Başbakanlardan Adnan Menderes'in ve eski Bakanlardan Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın İmralı'da bulunan mezarlarının, Bakanlar Kurulunun 25 Mayıs 1990 tarihli ve 90/486 sayılı Kararıyla İstanbul-Eyüp İlçesine nakledilmelerine karar verilmiştir.
Ancak, Devlet Mezarlığı Hakkında Kanun kapsamına giren mezarların yapım, bakım, onarım, koruma ve yönetimleri için kanunen kaynak ve diğer gerekli imkânlar sağlanmış olduğu halde, benzeri imkân ve hizmetlere esas olacak düzenlemeler, Devlet Mezarlığı dışında bulunan bu mezarlar için bugüne kadar yapılmamıştır.
Bu Kanun Tasarısı, ulusumuza ve ülkemize büyük hizmetler vermiş olan bu merhum zevatın mezarlarına ilişkin olarak, mevcut boşluğun doldurulması amacıyla düzenlenmiştir.
- Madde ile, mezarının Bakanlar Kurulunca Devlet Mezarlığı dışında bulunması kararlaştırılan Cumhurbaşkanları ile eski Başbakan Adnan Menderes, eski Bakanlardan Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın mezarlarının yapım, bakım, onarım, koruma ve yönetimi ile ilgili hükümler getirilmektedir. Madde, merhum Cumhurbaşkanları için, bundan böyle de süreklilik arzedecek şekilde düzenlenmiştir.
- Kanun kapsamına giren mezar ve ekleri ile ilgili tüm kamulaştırma, projelendirme ve yapım işlerinin Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca yerine getirildikten sonra bir protokolla mahallî belediyesine devri öngörülmektedir. Bu mezar ve eklerinin bakım, onarım, koruma, yönetim ve benzeri işlerinin, işin bulunduğu belediyelerce yürütüleceği hükme bağlanmaktadır.
- Bu Kanun kapsamına giren mezar ve eklerinin tüm kamulaştırma, projelendirme ve yapım giderleri için Bayındırlık ve İskân Bakanlığı bütçesine ödenek aktarılması hususunda, adı geçen Bakanlığın teklifi üzerine Maliye Bakanlığı yetkili kılınmaktadır.
Bu mezar ve eklerinin bakım, onarım, koruma, yönetim ve benzeri giderlerini karşılamak amacıyla, bulundukları yer belediyelerinin bütçelerine ödenek aktarmaya, ilgili belediyenin talebi üzerine yine Maliye Bakanlığı yetkilendirilmektedir.
Diğer taraftan, bu Kanun kapsamına giren mezar ve ekleri için yapılacak harcamalar hakkında 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmektedir.
- Bu madde ile, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı ile mezarın bulunduğu yer belediyelerinin, bu Kanun kapsamına giren mezar ve eklerinin 2 nci maddede öngörülen işleri için ilgili il özel idareleri, köyler ve bu amaçla kurulan vakıflarla işbirliği yapabilmeleri imkânı getirilmektedir.
- Bu madde ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin hususların, Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içerisinde İçişleri, Maliye ile Bayındırlık ve İskân bakanlıklarınca müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmaktadır.
- Yürürlük maddesidir.
- Yürütme maddesidir.
