Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 302 (Esas No: 1/692) · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Kamu malî yönetim sistemimiz 1927 yılında çıkarılan 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunuyla düzenlenmiş, söz konusu Kanun az sayıda değişiklikle bugüne kadar yürürlükte kalmış ve kamu malî yönetimini düzenleyen temel kanun olma niteliğini sürdürmüştür.
1927 yılından bu yana kamu malî yönetiminde, kamu idarelerinin sayı, nitelik ve teşkilatlanmalarına bağlı olarak önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Diğer yandan Dünyada kamu malî yönetimi ve kontrol sistemi konusunda önemli gelişmeler yaşanmıştır.
Halen ülkemizde konsolide bütçeyi oluşturan genel ve katma bütçeli kuruluşların yanı sıra bunlara bağlı döner sermayeler ve fonlar ile mahalli idare bütçeleri ve kanunlarla kurulan kamu tüzel kişiliğini haiz idarelerin bütçeleri olmak üzere değişik bütçe türleri bulunmaktadır. Bunlardan sadece genel ve katma bütçeler, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilerek kanunla yürürlüğe konulmakta, diğer bütçeler ise yetkili idari merciler tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Ayrıca, anılan bütçelerin uygulama usul ve esasları da önemli farklılıklar arz etmektedir.
Kalkınma planları ile bütçeler arasında sıkı bir bağ kurulamaması, bazı malî işlemlerin bütçelerde yer almaması, bütçe uygulamalarının malî yılla sınırlı olması ve çok yıllı bütçeleme sisteminin olmaması sistemin başlıca eksiklikleri olarak ön plana çıkmaktadır. Mevcut bütçe sınıflandırması ve muhasebe sistemi, kamu gelir ve giderleri konusunda, hem malî yönetime hem de kamuoyuna istenilen bilgilerin ayrıntılı olarak sunulmasına teknik olarak imkân vermemektedir.
Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu Tasarısıyla, mevcut sistemin değiştirilerek daha etkin olması, Ulusal Program ve Politika Belgesi'nde de yer aldığı üzere uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği normlarına uygun bir kamu malî yönetim ve kontrol sisteminin oluşturulması amaçlanmaktadır.
Diğer taraftan bu Kanun tasarısıyla, bütçe kapsamının genişletilmesi suretiyle bütçe hakkının en iyi şekilde kullanılması, bütçe hazırlama ve uygulama sürecinde etkinliğin arttırılması, malî yönetimde şeffaflığın sağlanması, sağlıklı bir hesap verme mekanizması ile harcama sürecinde yetki-sorumluluk dengesinin yeniden kurulması, etkin bir iç kontrol sisteminin oluşturulması ve bu suretle çağdaş gelişmelere uygun yeni bir kamu malî yönetim sisteminin oluşturulması öngörülmektedir.
Bütçe hakkının en iyi şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla, Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulacak Merkezi İdare Bütçe Kanunuyla, bütçenin kapsamı genişletilmekte ve aşağıda belirtilen yeni düzenlemeler getirilmektedir:
- Bütçe türleri uluslararası standartlara uygun olarak yeniden tanımlanmakta ve sınıflandırılmaktadır. Bu çerçevede katma bütçe kaldırılmakta ve bu kapsamda yer alan kamu idareleri idari ve malî statüsüne göre genel bütçeli ya da özel bütçeli idare haline getirilmektedir. Ayrıca, döner sermaye işletmeleri ve fonların gelir ve giderlerinin ilgili oldukları idare bütçesine dahil edilmesi sağlanmakta; bunların belirli bir süre sonunda tasfiye edilmesi öngörülmektedir.
- Kamu idarelerinin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerinde yer alması sağlanmakta, bütçe dışında gelir elde edilmesi ve gider yapılması önlenmektedir.
- Genel idareye dahil kamu idarelerinin son iki yıla ait bütçe gerçekleşmeleri ile izleyen iki yıla ait gelir ve gider tahminlerinin Merkezi İdare Bütçe Kanununun ekinde yer alması esası öngörülmektedir.
- Mahallî idareler ve sosyal güvenlik kurumlarının bütçe büyüklükleri Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgisine sunulmaktadır.
- Düzenleyici ve denetleyici kurumlar, Kanunda sayılan sınırlı sayıdaki maddeye tâbi olmakla birlikte genel olarak Kanun kapsamı dışında tutulmakta; malî özerkliklerini zedeleyecek herhangi bir hükme yer verilmemektedir.
- Vergi muafiyeti, istisnası ve indirimleri ile benzeri uygulamalar nedeniyle vazgeçilen kamu gelirleri cetveli Merkezi İdare Bütçe Kanununa eklenmektedir.
Bütçe hazırlama ve uygulama sürecinde etkinliğin arttırılması amacıyla, bütçe hazırlama çalışmalarına daha erken başlanılmakta, kamu idarelerinin bütçeleri üzerinde daha ayrıntılı hazırlık ve sağlıklı tahmin yapması sağlanmakta ve malî yönetimde çok yıllı bütçeleme sistemine geçilmektedir. Bu çerçevede, plan-bütçe ilişkisi güçlendirilerek kamu idarelerinin stratejik plan hazırlamaları ve bütçelerini bu plana dayandırmaları öngörülmekte, amaçların ve hedeflerin bütçe büyüklükleri ve sürdürülebilir finansman planı düzeyinde hangi ekonomik koşullarda gerçekleştirileceğine ilişkin olarak kamu idarelerine orta vadeli program ve malî plan ile yol gösterilmektedir.
Diğer taraftan uluslararası ve Avrupa Birliği standartlarına uygun bir iç kontrol sistemi oluşturulmakta ve kamu idarelerinin bütçe uygulama sürecindeki inisiyatifleri artırılmaktadır. Kamu idarelerine bütçe hazırlama ve uygulamaya ilişkin görevlerine ek olarak, harcama öncesi kontrol yetkisi verilmekte ve iç denetçilik müessesesi oluşturulmaktadır.
Kamu malî yönetiminde görev, yetki ve sorumluluklar açık bir şekilde ortaya konulmakta ve yetki-sorumluluk dengesi yeniden kurulmaktadır. Buna göre, kamu idarelerinin malî işlemleri, kurulacak malî hizmetler birimleri tarafından yapılacak, bütçe sınıflandırmasında ödenek tahsis edilen yöneticiler harcama yetkilisi olarak karar vermeye yetkili olacak, iş ve işlemler harcama yetkilisi tarafından verilen harcama talimatı üzerine gerçekleştirme görevlileri tarafından yerine getirilecektir. Saymanların ödeme aşamasındaki uygunluk denetimi yapma görevleri sona erdirilerek, bunun yerine kamu idaresi başkanına bağlı olarak çalışacak malî kontrol yetkilisine, harcama sürecinin belirli aşamalarında kontrol görevi verilmektedir.
Tasarı ile malî yönetimde şeffaflığın sağlanması ve sağlıklı bir hesap verme mekanizmasının kurulması, kamu kaynaklarının elde edilmesi ve kullanılması sırasında gerekli bilginin gerekli zamanda verilmesi suretiyle kamuoyu denetiminin sağlanması, kamu hesaplarının uluslararası standartlara uygun bir muhasebe düzenine göre tutulması sağlanmaktadır. Diğer taraftan, kamu idarelerince idare faaliyet raporu, mahalli idareler için İçişleri Bakanlığınca değerlendirme raporu ve Maliye Bakanlığınca genel faaliyet raporu düzenlenmesi öngörülmekte, ayrıca diğer yöntemlerle malî yönetim verilerinin ve malî istatistiklerin düzenli olarak kamuoyuna açıklanması sağlanmaktadır.
Sayıştayın harcama öncesi vize ve tescil işlemleri kaldırılmakta, konumu uluslararası standartlara uygun hale getirilmekte, Maliye Bakanlığınca yapılan taahhüt ve sözleşme tasarılarının vizesi işlemi ise yönetsel sorumluluk ve malî kontrol yetkisinin paylaştırılması ilkesi çerçevesinde kamu idarelerine bırakılmaktadır. Böylece bir yandan bütçe işlemlerine hız kazandırılırken, diğer yandan Sayıştay'ın dış denetim organı olarak sadece harcama sonrası denetime odaklanmasına imkân tanınmaktadır. Ayrıca genel idareye dahil kamu idarelerinin tamamı, dış denetim kapsamına alınmaktadır.
Bu maddede, Kanunun amacı, çağdaş kamu malî yönetim sistemlerinin ana unsurları olan etkililik, verimlilik, malî saydamlık ve hesap verebilirlik esas alınarak kamu malî yönetiminin yapısını, işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanması ve uygulanmasını, malî işlemlerin muhasebeleştirilmesi, raporlanması ve kontrolünü düzenlemek olarak belirtilmektedir.
Bu maddeyle, uluslararası standartlara ve yaklaşımlara uygun olarak, Kanunun kapsamı genel idare olarak öngörülmüş; genel bütçe kapsamındaki idareler, özel bütçe kapsamındaki idareler, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumlarının malî yönetim ve kontrol işlemleri Kanun kapsamına alınmıştır.
Buna karşılık Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile kamu iktisadî teşebbüsleri ve kamuya ait şirketler Kanun kapsamı dışında tutulmuş; malî özerkliklerinin korunması amacıyla düzenleyici ve denetleyici kurumların Kanunun sadece belirli maddelerine tâbi olmaları hükme bağlanmıştır.
Bu maddede, Kanunda geçen temel kavramlar tanımlanmış ve kavramlarda anlam birliği sağlanmak suretiyle herhangi bir tereddüdün ortaya çıkması ihtimalinin bertaraf edilmesi amaçlanmıştır.
Maddede, kamu maliyesinin kapsamı belirlenmiş ve kamu maliyesinin merkezi ve mahalli idare esaslarına göre yürütülmesi öngörülmüştür.
Bu maddede, kamu maliyesinin yürütülmesinde esas alınacak temel ilkeler sayılmıştır. Temel ilkeler, modern kamu malî yönetim anlayışına uygun olarak belirlenmiştir.
Maddede, merkezi idarenin yönetiminde hazine birliğinin sağlanacağı öngörülmüş; ayrıca, borçlanma ve nakit planlaması işlemlerinin bu konuda çıkarılmış özel kanunlara göre yürütüleceği belirtilmiştir.
Malî saydamlık, çağdaş kamu malî yönetiminin temel ilkelerindendir. Saydam bir kamu malî yönetim sisteminin oluşturulması, malî verilerin zamanında kamuoyuna açıklanması ve raporlanmasıyla mümkündür. Maddede, malî saydamlığın sağlanması amacıyla dikkate alınacak ilkeler belirtilmiştir. Malî saydamlığın gerçekleştirilmesine yönelik olarak öngörülen temel mekanizmalara ise, Kanunun değişik maddelerinde yer verilmiştir.
Çağdaş kamu malî yönetim sisteminin önemli unsurlarından biri olan hesap verebilirlik, kendilerine kamu gücü kullanma görev ve yetkisi verilenlerin bu yetkiyi yasal sınırlar içinde kullanıp kullanmadıklarının hesabını vermeleri anlamına gelmektedir. Bu çerçevede, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılması, muhasebeleştirilmesi ve raporlanmasının sağlanması, ayrıca kötüye kullanımın önlenmesi için görevli ve yetkili olanların gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu tutulması ve yetkili kılınmış mercilere bu Kanun hükümleri çerçevesinde hesap vermeleri öngörülmüştür.
Bu Madde ile, Türk kamu malî yönetim sisteminde stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme anlayışının uygulamaya konulması amaçlanmıştır. Madde, son yıllarda hızla uygulama alanı bulan iki anlayışın Türk malî sisteminde uygulanmasını öngörmek suretiyle hesap verebilirlik ve kamu kaynaklarının kullanımında etkinlik ve verimliliğin sağlanması açısından önemli bir aşama oluşturmaktadır.
Bu maddede, bakanların kamu malî yönetimindeki rolü yeniden tanımlanmış, Kanunun uygulanmasında bakanlarla üst yöneticiler arasındaki ilişki yeniden düzenlenmiş ve bakanların kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması konusunda Başbakana ve Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Bu maddede, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinde kendilerine önemli bir rol verilen üst yöneticilerin sistemdeki rolü tanımlanmış ve sorumluluklarının kapsamı belirlenmiştir. Kamu idarelerinin memur statüsündeki en üst yöneticileri, üst yönetici olarak tanımlanmıştır.
Maddede, bütçe türleri uluslararası standartlara uygun olarak tanımlanmış ve genel idare bütçesi kapsamında merkezi idare bütçesi, mahalli idare bütçesi ve sosyal güvenlik kurumları bütçeleri olmak üzere üç tür bütçe öngörülmüştür.
Diğer taraftan, maddede tanımlanan bütçe türleri dışında kamu idarelerince herhangi bir ad altında bütçe oluşturulması önlenerek bütçe disiplinini bozacak herhangi bir bütçe uygulamasına gidilmesi ihtimali ortadan kaldırılmıştır.
Bu maddede bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde uyulacak ilkeler sayılmıştır.
Klasik bütçe ilkelerinin yanı sıra çağdaş bütçe ilkelerine de yer verilmek suretiyle kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanımının sağlanması amaçlanmıştır.
Madde, malî disiplinin bozulmasına yol açacak uygulamalara başvurulmasını önlemeyi amaçlamaktadır. Maddede, bütçe gelirlerinin azalmasına ya da giderlerin artmasına neden olacak kanun tasarı ve tekliflerinin gerekçelerinde, tasarı ve tekliflerin malî sonuçlarına ilişkin bilgilerin yer alması öngörülmüştür.
Maddenin birinci fıkrasında, Merkezi İdare Bütçe Kanununun, merkezi idareye dahil kamu idarelerinin bütçelerini kapsayacak şekilde hazırlanacağı ve uygulanacağı belirtilmiş, ikinci fıkrasında da Kanunda yer alacak hususlara yer verilmiştir.
Madde, Merkezi İdare Bütçe Kanunu Tasarısının hazırlanması sürecinin başlatılması amacıyla ilgili kurumların yapması gereken işlemleri belirtmektedir. Bu çerçevede, bütçe hazırlık sürecine Bakanlar Kurulunca kabul edilecek orta vadeli program ile Maliye Bakanlığınca hazırlanıp Yüksek Planlama Kurulunca kabul edilecek orta vadeli malî planın yön vermesi öngörülmüştür.
Maddede, Merkezi İdare Bütçe Kanununun hazırlanmasına esas olmak üzere, gelir ve gider tekliflerinin hazırlanmasında uyulması gereken esas ve usullere yer verilmektedir. Bu Kanunla getirilen yenilikler çerçevesinde, gelir ve gider tekliflerinin orta vadeli program ile malî plana, çok yıllı bütçeleme anlayışına, stratejik planlama ve performans hedeflerine uygun olarak hazırlanması öngörülmüştür.
Düzenleyici ve denetleyici kurumların bütçelerinin, sözkonusu kurumlarca Maliye Bakanlığına gönderilmesi ve adı geçen Bakanlıkça Merkezi İdare Bütçe Kanunu Tasarısına dahil edilmesi esası getirilmiştir.
Maddede, Merkezi İdare Bütçe Kanunu Tasarısının hangi eklerle ve ne zaman Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacağı belirlenmiştir. Madde, Merkezi İdare Bütçe Kanun Tasarısına vergi harcamaları ile merkezi idare bütçesinden yardım alan kurum ve kuruluşların listesinin de eklenmesini öngörmek suretiyle malî saydamlığın sağlanmasında önemli yenilikler getirmektedir.
Bu maddede, Türkiye Büyük Millet Meclisinde Merkezi İdare Bütçe Kanununun görüşülme şekli ve kabul edilen Merkezi İdare Bütçe Kanunu ve bu Kanuna uygun olarak hazırlanacak Kamu Yatırım Programının ne zaman Resmi Gazetede yayımlanacağı belirtilmektedir. Madde, Merkezi İdare Bütçesi Kanununun zorunlu nedenlerle süresinde yürürlüğe konulamaması halinde Geçici Bütçe Kanunu çıkarılması esasını öngörmek suretiyle şimdiye kadar mevzuatımızda bulunan bir hukuki boşluğu gidermektedir.
Maddede, bu Kanun kapsamına dahil kamu idarelerinin bütçelerinin uygulanması aşamasında ödeneklerin kullanımına ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Madde, malî disiplinin sağlanması amacıyla ilgili idarelerin gerçekleştirmeleri gereken işlemleri belirlemiştir. Ayrıca, millî güvenlik gereklerinin ortaya çıkması halinde ödeneklerin kullanımında ne tür önlemler alınacağı hususuna da yer verilmiştir.
Madde, merkezi idare kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmalarının kanunla yapılabileceği esasını öngörmek suretiyle, malî disiplinin sağlanması ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin bütçe üzerindeki yasama yetkisinin güçlendirilmesine yönelik düzenleme getirmektedir. Kamu idarelerine tertipler arasında belirli bir orana kadar aktarma yetkisi verilmek suretiyle de bütçe uygulamasında harcamacı kuruluşlara tanınan esneklik genişletilmektedir.
Ayrıca, aktarma yetkisine bazı harcama kalemleri açısından sınır getirilmektedir.
Bu maddede, kamu idarelerinin merkez dışı birimlerine ödenek tahsisinin kim tarafından ve nasıl yapılacağı gösterilmiştir.
Bütçe hazırlığı sırasında öngörülmeyen giderleri karşılamak veya yılı içindeki ödenek yetersizliği sorununu gidermek amacıyla, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerine aktarılmak üzere Maliye Bakanlığı bütçesine yedek ödenek konulabilmesine imkân tanınmaktadır. Ancak, konulacak yedek ödenek tutarına sınır getirilmekte ve yedek ödenekten yapılacak aktarmalar konusunda kamuoyunun bilgilendirilmesi esası öngörülmektedir.
Gizlilik ve haber almayı gerektiren işler için Başbakanlık ve ilgili kamu idarelerinin bütçelerine konulacak örtülü ödenek ve kullanım esasları düzenlenmiştir.
Madde, kamu yatırım projelerinin hazırlanması ve bunlara ilişkin ödeneklerin belirlenmesine ilişkin esaslar ile bu konuda yetkili kuruluşları göstermektedir.
Kamu idarelerince yüklenmeye girişilmesine ilişkin ilke ve esasları düzenlemektedir.
Maddede, niteliği itibariyle malî yılla sınırlı tutulamayan ve sürekliliği bulunan iş ve hizmetler için ertesi yıla geçen yüklenmelere girişilebilmesine imkân tanınmaktadır. Böylece yeni malî yılda yüklenmeye girişilinceye kadar geçecek zaman içinde hizmetlerin aksamadan yürütülebilmesi ve ihalelerin daha sağlıklı yapılabilmesi sağlanmaktadır.
Ancak, ertesi yıla geçen yüklenmeye girişilebilecek iş ve hizmetler maddede sayılanlarla sınırlı tutulmaktadır.
Madde ile kamu idarelerine gelecek yıllara yaygın yüklenmelere girişme konusunda önemli esneklikler getirilmiş;
sadece, Dışişleri Bakanlığının yurt dışında belirli işler için gelecek yıllara yaygın yüklenmeye girişmesi Maliye Bakanlığının iznine tâbi kılınmıştır.
Maddede, genel idare kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinden kamu yararı gözetilmek suretiyle yardım yapılması hususu, yardımların kullandırılmasına ilişkin esas ve usuller ile yardımların kullanımının denetimine ilişkin esaslar düzenlenmektedir. Madde, yardımların amacına uygun olarak kullanımını sağlayacak önlemler de öngörmektedir.
Genel malî yönetim ve eşgüdüm görevleri çerçevesinde, merkezi idare bütçesinin hazırlanması ve uygulanması, malî disiplinin sağlanması, kamu malî yönetim sisteminin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi amacıyla Maliye Bakanına yetki verilmiştir.
Malî yönetim ve denetim sisteminin izlenmesi görevi çerçevesinde, Maliye Bakanına ilgili kamu idareleri ve merkezi idare bütçesinden yardım alan kuruluşlardan gerekli bilgileri temin etme, bu bilgilerin verilmemesi ya da bütçe disiplinine aykırı işlemlerin ortaya çıkması halinde ilgili idare ve kuruluşlar hakkında gerekli önlemleri alma yetkisi verilerek kurulan sistemin sağlıklı bir şekilde işletilmesi amaçlanmıştır.
Diğer taraftan, Merkezi İdare Bütçe Kanununun ilk altı aylık uygulama sonuçlarının, ekonomik ve malî duruma ilişkin gelişmelerin, ikinci altı aya ilişkin beklentiler, hedefler ile faaliyetleri kapsayan bilgilerin ilgili idareler tarafından kamuoyuna açıklanması yükümlülüğü getirilmekte ve kamuoyunun malî yönetimin performansı konusunda bilgilendirilmesi sağlanmaktadır.
Bu maddede, harcama yapma yetkisi ve bu yetkiyi kullanacak görevlilere ilişkin esaslar öngörülmektedir. Ayrıca, genel idare kapsamındaki idarelerdeki harcama yetkililerinin görev unvanları itibariyle tespiti konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmektedir.
Maddede, harcama yapılması için gerekli harcama talimatının nasıl düzenleneceği ve bu talimatta hangi bilgilerin yer alacağı hususu ile harcama yetkililerinin harcama talimatı ile ilgili sorumluluklarının ne olacağı belirtilmektedir.
Maddede, giderin gerçekleştirilmesi ve buna ilişkin sorumluluk düzenlenmiştir. Harcama yetkilisinin verdiği harcama talimatıyla başlayan süreç, mal veya hizmetin belirlenmiş esas ve usullere uygun olarak alındığının veya işin yaptırıldığının, görevli kişi veya komisyonlarca onaylanması, gerekli belgelerin düzenlenmesi ve harcama yetkilisinin ödeme emri vermesiyle tamamlanacaktır.
Maddenin ikinci fıkrasında, gerçekleştirme görevlileri tanımlanmakta, son fıkrasında da, bunların sorumlulukları belirlenmektedir.
Nakit yetersizliği, hak sahibinin başvurmaması veya başka nedenlerle ödenemeyen giderler hakkında yapılacak işlemler hüküm altına alınmıştır.
Kural olarak ödemenin yapılabilmesi için işin yaptırılmış, mal veya hizmetin teslim alınmış olması gerekmektedir. Bu maddede, bu kuralın istisnası olarak hangi hallerde ön ödeme yapılabileceği düzenlenmiştir.
Gelir politikasının temel ilkeleri sayılmıştır.
Anayasamızdaki düzenlemeye paralel olarak kamu gelirlerinin kanunla konulabileceği, değiştirilebileceği, kaldırılabileceği ve ayrıca gelirlerin kanuni dayanaklarının bütçelerde gösterileceği öngörülmektedir. Ayrıca, genel bütçe gelirlerinin tarh, tahakkuk, takip ve tahsilinin Maliye Bakanlığınca, diğer kamu idarelerinin gelirlerinin tarh, tahakkuk, takip ve tahsilinin ise ilgili kamu idareleri tarafından yapılacağı öngörülmektedir.
Kamu gelirlerinin tahakkuk, takip ve tahsilinde sorumluluk konusu düzenlenmekte ve görevliler, gelirlerin zamanında ve eksiksiz olarak toplanmasından sorumlu tutulmaktadır.
Maddede, özel gelirlerin karşılığı olan ödeneklerin ilgili idarelerin bütçelerinde gösterilmesi hüküm altına alınmaktadır. Özel gelirlerin bütçe içine alınması ile bütçenin kapsamı genişletilmekte ve malî disiplinin sağlanmasında önemli bir adım atılmaktadır.
Maddede, kamu gücü kullanılarak bağış ya da yardım toplanması hususunun yasaklanması suretiyle kamunun itibarının korunması ve kötüye kullanılmasının önlenmesi amaçlanmaktadır. Maddede, ayrıca kamu idarelerine yapılan şartlı ve şartsız bağışların kaydı, izlenmesi ve kullanılmasına ilişkin esaslar da öngörülmektedir.
Kamuoyunu ve yasama organını, yürütmenin faaliyet sonuçları konusunda bilgilendirme, yönetsel hesap verme sorumluluğunun en önemli gereklerinden birisidir. Bu mekanizma, kamu hizmetlerini yürütenlerin daha fazla sorumluluk hissetmelerine ve daha sonuç odaklı çalışmalarına, kamu hizmetlerinden yararlananların ödedikleri vergilerin nasıl kullanıldığı ve kamu idarelerinin performansları konusunda bilgi sahibi olmalarına ve yasama denetiminin güçlendirilmesine katkıda bulunmaktadır. Bu amaçla, harcama yetkililerince faaliyet raporu, üst yöneticilerce idare faaliyet raporu, İçişleri Bakanlığınca mahalli idare faaliyetlerine ilişkin Değerlendirme Raporu, Maliye Bakanlığınca Genel Faaliyet Raporu düzenlenmesi esası getirilmiş; Sayıştayın söz konusu raporlardan hareketle kendi değerlendirmelerini de yapmak suretiyle Türkiye Büyük Millet Meclisini bilgilendirmesi öngörülmüştür.
Yasama organı, bütçe kanunları ile yürütme organına verdiği vergileri toplama ve harcamaları yapma izninin nasıl kullanıldığını kesin hesap kanunu ile denetlemektedir. Bu maddeyle, hükümetin hesap verme yükümlülüğünün bir sonucu olarak merkezi idareye dahil kamu idarelerinin bir yıllık döneme ilişkin bütçe uygulamalarının kesin hesap kanunu ile onanması düzenlenmekte ve kesin hesap kanununa eklenecek rapor ve belgeler belirlenmektedir. Merkezi idare dışındaki kamu idarelerinin bütçe uygulama sonuçlarının kesin hesaba bağlanmasının ise, özel kanunlarındaki düzenlemelere göre yapılacağı hüküm altına alınmaktadır.
Merkezi idare kapsamındaki kamu idarelerinin malî işlemlerinin raporlandığı Kesin Hesap Kanun Tasarısının ve kamu hesaplarının uygunluğunun karara bağlanmasında Türkiye Büyük Millet Meclisine yardımcı olmak üzere, Sayıştay tarafından genel uygunluk bildirimi hazırlanması ve Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulması öngörülmektedir. Genel uygunluk bildiriminin hazırlanmasında, genel faaliyet raporu, idare faaliyet raporları ve Sayıştayın denetim raporları da dikkate alınacaktır. Ayrıca, genel uygunluk bildirimi verilmiş olmasının, malî işlemler üzerinde devam eden Sayıştay denetimini engellemeyeceği hüküm altına alınmaktadır.
Genel idareye giren kamu idarelerinin malik bulundukları taşınır ve taşınmaz malların edinimi, yönetimi, elden çıkarılması, taşınmaz malların işgallere karşı korunmaları, işgalli taşınmaz malların boşaltılması, taşınır ve taşınmaz malların kaydının tutulması vb. konularda mevzuatımızda bir karışıklık yaşanmaktadır. Bu karışıklığı gidermek, uygulamada birlik ve beraberliği sağlamak, değişen koşullara hızla uyum sağlayabilmek amacıyla konunun Maliye Bakanlığınca çıkarılacak bir tüzükle düzenlenmesi öngörülmüştür.
Bu Madde ile, kamu idarelerinin taşınır ve taşınmaz mal edinimleri kamu hizmeti gereğine dayandırılmakta, taşınmaz mal satın alma ve kamulaştırma işlemlerinin yetki devri yoluyla diğer bir kamu idaresi tarafından yürütülmesine imkân tanınmaktadır.
Genel bütçeye dahil olup da bu Kanuna ekli I sayılı cetvelde yer alan tüzel kişiliği haiz kurumlar hariç diğer kamu idarelerinin edindiği taşınmaz malların Maliye Hazinesi adına, diğer kamu idarelerine ait taşınmaz malların ise tüzel kişilikleri adına tapu sicilinde tescil olunması öngörülmüştür.
Maddede, genel bütçeli dairelerin ihtiyaç fazlası taşınır ve taşınmaz mallarının Maliye Bakanlığınca satılarak bedellerinin bütçeye gelir kaydedilmesi öngörülmekte; değeri yüksek taşınmaz malların satışının ise ancak Bakanlar Kurulu Kararıyla mümkün olabileceği belirtilmektedir.
Kamu idareleri arasında bedelsiz olarak taşınmaz mal tahsisi düzenlenmekte; taşınmaz malın tahsis amacı dışında kullanılamayacağı öngörülmektedir.
Maddede, taşınmaz malların kullanımında etkinliği sağlamaya dönük hükümlere yer verilmekte; oluşan zararlardan dolayı malın teslim edildiği görevlilere sorumluluk getirilmektedir. İlgili kamu idarelerine de, oluşan zararların sorumlularına ödettirilmesini sağlama yükümlülüğü öngörülmektedir.
Maddede, muhasebe sisteminin kurulması ve yürütülmesinde göz önüne alınacak ilkelere yer verilmekte ve devlet muhasebesi ve malî raporların uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanmasından Türk Muhasebe Standartları Kurulunun sorumlu olması hüküm altına alınmaktadır.
Genel idare kapsamındaki kamu idarelerinin hesaplarının birleştirilebilmesi, konsolide edilmiş malî raporların ve devlet malî istatistiklerinin oluşturulabilmesi için çerçeve bir hesap planının oluşturulması ve kamu idarelerinin de bu çerçeve hesap planına uygun olarak kendi hesap planlarını Maliye Bakanlığı ile birlikte hazırlamaları öngörülmektedir.
Ayrıca maddede, kamu hesaplarının hangi temel amaçlara hizmet etmek üzere tutulacağı da gösterilmiştir.
Maddenin birinci fıkrasıyla tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin kullanılması ve her muhasebe kaydının bir belgeye dayanması öngörülmüştür. İkinci ve üçüncü fıkrada ise malî işlemlerin gerçekleştirilmesi ve muhasebeleştirilmesinde standart bir belge sisteminin oluşturulması amaçlanmış ve bu konuda sorumlu olacak kuruluşlar belirlenmiştir.
Maddede, tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin gereği olarak gelir ve giderlerin tahakkuk ettirildikleri yılın hesaplarında gösterilmesi, bütçe işlemlerinin ise nakit esasında muhasebeleştirilmesi hüküm altına alınmış; ayrıca, kamu hesaplarının malî yıl itibariyle tutulması, yılı içinde yapılmakla birlikte henüz sonuçlandırılmamış işlemlerin malî yılı izleyen bir aylık mahsup dönemi içinde tamamlanması öngörülmüştür.
Genel idare kapsamına dahil tüm kamu idarelerinin malî verilerini içeren malî istatistiklerin düzenlenmesinde uyulacak ilkeler gösterilmiştir. Böylece genel idare kapsamına dahil kamu idarelerinin malî istatistiklerin derlenerek, bu konuda Avrupa Birliği ve uluslararası malî kuruluşlarca belirlenmiş standartlarda devlet malî istatistiklerinin oluşturularak kamu malî yönetiminde hesap verebilirliğin ve saydamlığın sağlanması amaçlanmıştır. Devlet malî istatistiklerinin belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanabilmesi için, ayrıca, kamu idarelerine gerekli kurumsal çevrenin oluşturulması konusunda sorumluluk yüklenmiştir.
Devlet malî istatistiklerinin hazırlanmasından ilke olarak tek bir merkezi birimin sorumlu olması hususu, uluslararası standart niteliğini almıştır. Bu amaçla, genel idareye dahil kamu idarelerinin malî istatistiklerini hazırlama görevi Maliye Bakanlığına verilmektedir.
Dünyada kamu kesiminde malî istatistiklerinin yayımlanması konusundaki standart, merkezi idareye dahil kamu idarelerinin malî istatistiklerinin aylık olarak, genel idareye dahil kamu idarelerin malî istatistiklerinin ise üçer aylık dönemler itibariyle yayımlanmasıdır. Bu amaçla, maddede merkezi idareye ait malî istatistiklerin aylık olarak yayımlanması, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelere ait malî istatistikler ile merkezi idare kapsamındaki kamu idarelerine ait malî istatistiklerin ise birleştirilmek suretiyle üçer aylık dönemler itibarıyla kamuoyunun bilgisine sunulması hüküm altına alınmaktadır.
Maliye Bakanlığınca hazırlanan malî istatistiklerin belirlenen standartlara uygunluk açısından Sayıştay tarafından değerlendirilmesi esası getirilmektedir.
Bu maddede, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği uygulamalarına uygun bir iç kontrol tanımı yapılmakta ve malî yönetim ve harcama öncesi kontrol süreçleri ile iç denetime ilişkin standart ve yöntemleri belirleyecek merciler tayin edilmektedir. Buna göre, malî yönetim ve kontrol sistemleri konusunda Maliye Bakanlığı Bütçe ve Malî Kontrol Genel Müdürlüğü, iç denetim sistemleri konusunda ise İç Denetim Koordinasyon Kurulu yetkili olacaktır.
Madde, iç kontrolün amaçlarını saymaktadır. İç kontrolün her aşamasında bu amaçların gözetilmesi öngörülmektedir.
Maddede, kamu idarelerinde yeterli ve etkin bir kontrol sistemi oluşturulması amacıyla aranacak kriterler ile üst yöneticileri ile diğer yöneticiler tarafından alınması gereken önlemlere ilişkin esaslar belirtilmiş; ayrıca, kontrol sisteminde rol alan görevlilerin yeterli mesleki bilgiye sahip olmalarını sağlamak üzere eğitime tâbi tutulmaları esası getirilmiştir.
Harcama öncesi kontrol, kurulan yeni kamu iç malî kontrol sisteminin en önemli unsurlarından birisini oluşturmaktadır. Bu çerçevede, maddede, harcama öncesinde yapılacak malî kontrol görevi düzenlenmektedir. Malî kontrol görevi, malî kontrol yetkilisi tarafından yürütülecektir. Maddede, ayrıca harcama öncesi kontrol işleminin kapsamı, malî kontrol yetkilisinin sorumlulukları, harcama öncesi kontrol sürecinde uygun görülmeyen ya da vize edilmeyen işlemler karşısında harcama yetkilisinin durumuna ilişkin düzenlemeler de yer almıştır.
Malî kontrol yetkililerinde aranacak şartlar sayılmış, bunların atama ve görevden alınmalarına ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Ayrıca, malî kontrol yetkililerinin çalışma esas ve usullerinin yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüştür.
Malî hizmetler biriminin görevleri sayılmış, bu birimlerin çalışma esas ve usullerinin bir yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüştür.
Maddede, muhasebe hizmeti tanımlanmış ve muhasebe yetkililerinin bu hizmete ilişkin sorumlulukları gösterilmiştir. Ayrıca, 4059 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetlerinin Maliye Bakanlığınca yürütüleceği hüküm altına alınarak genel bütçe uygulama sonuçları ile muhasebe işlemlerinin, ödenek dağıtım ve kullanımlarının sürekli gözlenerek raporlanması ve bu suretle kamu malî yönetimine gerekli bilgi desteğinin sağlanması, borçlanma gereksiniminin kısa dönemler itibariyle tespit edilerek borçlanma maliyetlerinin azaltılması hedeflenmiştir.
Devlet muhasebesini tutan ve derleyen memurların nitelikleri ve mesleki bilgileri devlet malî istatistiklerinin sağlıklı bir şekilde üretilmesi ve güvenilirliği konusunda önem taşımaktadır. Maddede, muhasebe yetkilisi olacaklarda aranacak nitelikler belirlenmiş, kimler tarafından atanacakları ile bunların atanmaları, görevden alınmaları, çalışma usul ve esaslarının çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüş ve devlet muhasebesinin belli nitelikleri ve mesleki bilgileri olan memurlarca tutulması ve raporlanması teminat altına alınmıştır.
Kamu idarelerinde yapılacak iç denetim tanımlanmakta ve ne şekilde yürütüleceği açıklanmaktadır. Bu şekilde, Türk kamu iç kontrol sisteminde uluslararası standartlar ve Avrupa Birliği uygulamalarına uygun iç denetim müessesesi kurulmaktadır.
Bu maddede, iç denetçilerin görevleri sayılmış ve iç denetçilerin İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen standartlara uygun bir şekilde denetim yapmaları esası getirilmiş ve ayrıca iç denetçiler tarafından düzenlenen raporlar üzerine üst yöneticilerce yapılacak işlemlere değinilmiştir.
Maddede, iç denetçilerde aranacak şartlar sayılmış, iç denetçilerin eğitime tâbi tutulmaları esası getirilmiş ve iç denetçilerin hangi konularda eğitime tâbi tutulacakları konusunda belirlemeler yapılmıştır.
Bu madde, uluslararası standartlar ve Avrupa Birliği uygulamalarına uygun olarak, iç denetçilerin eğitimi ve iç denetim standartlarının belirlenmesi amacıyla Maliye Bakanlığına bağlı olarak İç Denetim Koordinasyon Kurulu oluşturulmasını öngörmektedir. Madde, ayrıca Kurulun toplantı esasları ile Kurul üyelerine yapılacak ücret ödemelerini de düzenlemektedir.
Maddede, İç Denetim Koordinasyon Kurulunun görevleri sayılmıştır. İç Denetim Koordinasyon Kurulunun görevleri, denetim standartlarının belirlenmesine, iç denetim faaliyetlerinin kolaylaştırılmasına ve iç denetçilerin eğitim programlarının düzenlenmesine yöneliktir.
Sayıştay tarafından yapılacak denetimin amacı, kapsamı, işleyişi ve raporlanmasına ilişkin genel esaslar belirtilmekte; dış denetim ve hesapların hükme bağlanmasına ilişkin diğer hususlar için ilgili kanununa atıf yapılmaktadır.Bu maddede, Sayıştay denetiminin kapsamı genişletilmekte, genel idare kapsamındaki tüm kamu idarelerinin harcama sonrası dış denetiminin Sayıştay tarafından gerçekleştirilmesi sağlanmaktadır.
Sayıştayın denetimine ilişkin hususlar düzenlenmektedir. Buna göre, Sayıştay'ın denetiminin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı tarafından görevlendirilecek gerekli mesleki niteliklere sahip denetim elemanlarından oluşan bağımsız bir komisyon marifetiyle gerçekleştirilmesi öngörülmüştür.
Bu maddede, kamu zararı oluşturmadığı halde ödenek üstü harcama talimatı veren harcama yetkilileri için para cezası uygulanması öngörülmektedir. Bu tür bir ceza getirilmesinin temel amacı, harcama yetkilerinin ödenek üstü harcama yaparak malî disiplini bozucu eylemde bulunmalarını önlemektir.
Maddede, kamu zararı tanımlanmış ve kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler belirtilmiştir. Ayrıca, kamu zararının oluşması halinde ne tür işlemlerin yapılacağı konusu da hükme bağlanmıştır.
Bu maddede, yetkisiz olarak kamu adına tahsilat ya da ödeme yapılması yasaklanarak, buna aykırı olarak gerçekleştirilecek tahsilatlarda yapılacak işlemler açıklanmıştır. Bu düzenleme, kamu itibarının korunmasını ve kamu gücünün kötüye kullanılmasını önlemeyi amaçlamaktadır.
Madde, bu Kanunun değişik maddelerinde öngörülen para cezalarını verecek mercii belirlemektedir. Üst yöneticilere verilen bu yetki bunların kamu kaynaklarının kullanımındaki rolünü güçlendirmektedir. Herhangi bir hüküm alınmasına gerek olmaksızın ilgililerin aylıklarından kesinti yapılması suretiyle tahsil edilmesi öngörülerek süreç hızlandırılmış olmaktadır.
Bu madde, kamu zararları ile para cezalarının tahsil ve takibi konusunda uygulanacak zamanaşımı sürelerini düzenlemektedir. Kamu zararının meydana geldiği ve para cezasının verilmesini gerektiren fiilin işlendiği yılı izleyen malî yılın başı, zamanaşımının başlangıç tarihi olarak kabul edilmiştir.
Madde, kamu iç kontrol sisteminin etkili bir şekilde yürütülmesi ve ortaya çıkabilecek aksaklıkların giderilmesi amacıyla Maliye Bakanlığınca yürütülecek hizmetleri belirlemektedir. Birinci fıkra, harcama öncesi kontrol sisteminin sağlıklı bir şekilde işlemesi için Maliye Bakanlığınca alınabilecek önlemleri sayarken, ikinci fıkrada kamu malî yönetimi ve kontrol sisteminde çıkabilecek zaafların giderilmesi ve sistemin etkili bir şekilde işlemesi için Maliye Bakanına denetim yaptırma yetki ve görevi verilmektedir. Maddede öngörülen hususlar, tümüyle yeni ilke ve esaslara dayanan kamu iç malî kontrol sisteminin işleyişinin teminat altına alınmasını amaçlamaktadır.
Maddede, malî karar ve işlemlere ilişkin her türlü kayıt, bilgi ve belgelerin düzenli olarak muhafaza edilmesi ve görevli denetim elemanlarına ibraz edilmesine ilişkin esaslar öngörülmektedir.
Sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idare bütçelerinin hazırlanması ve uygulanması ile diğer malî işlemlerinin, bu Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ilgili kanunlarındaki hükümlere tâbi olacağı belirtilmektedir. Maddede, ayrıca mahalli idarelerde iç kontrol sisteminin etkinliğinin sağlanması konusunda İçişleri Bakanlığına verilen yetkiler belirlenmektedir.
Maddede, kamu malı niteliğindeki baraj, liman, havalimanı, enerji santrali, tesis gibi taşınmaz mal ve sair varlıklar işleten veya kullanan kamu iktisadî teşebbüsleri ve kamu şirketlerinin gayri safi hasılatından, bu kullanım karşılığı bir bedelin genel bütçeye gelir kaydedilmesi imkânı getirilmekte; bu çerçevede bedel tahsil edilecek kurum ve kuruluşlar ile tahsil edilecek hasılat payı oranları ile ödeme yeri ve zamanının Merkezi İdare Bütçe Kanununda gösterilmesi hükme bağlanmaktadır.
Zaruri ve mücbir sebeplerle takip ve tahsil imkânı kalmayan kamu alacaklarının silinmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
Maddede, Kanunun uygulanması sırasında çıkabilecek aksaklıkların giderilmesi amacıyla Maliye Bakanlığına düzenleme yapma yetkisi verilmektedir.
Kanunun geçici maddelerdeki hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yürürlükten kaldırılması öngörülen kanunlar, kanun maddeleri veya hükümleri gösterilmektedir.
Maddede, kamu idarelerinde bu Kanunda öngörülen malî yönetim ve kontrol sistemleri kuruluncaya kadar yaşanacak geçiş döneminde bu Kanun uyarınca yürütülmesi gereken görevlere ilişkin düzenlenmeler yer almaktadır.
Maddede, bu Kanun uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük, yönetmelik ve benzeri diğer düzenlemelerin en geç 31.12.2004 tarihine kadar yayımlanması gerektiği belirtilmek suretiyle, Kanunun etkin bir şekilde işlemesi için gerekli ikincil mevzuatın bir an önce çıkarılmasının sağlanması amaçlanmıştır.
Maddede, bu Kanunun 49 uncu maddesinde öngörülen Kurul tarafından belirleme yapılıncaya kadar, genel idare kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe standartlarının Maliye Bakanlığınca belirlenmesi öngörülmektedir.
Bu Kanunda öngörülen malî yönetim ve kontrol sistemine uyum sağlanması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğünde gerekli değişikliklerin 31.12.2004;
genel bütçe kapsamındaki idarelerin, kamu görevi ve hizmeti dışında kalan ve ilgili kanunlarında belirtilen faaliyetleri ile mal ve hizmet teslimlerinden fiyatlandırılabilir nitelikte bulunanlardan sağlayacakları gelirleri düzenleyen kanunun 30.6.2004 tarihine kadar yürürlüğe konması öngörülmektedir.
Bu Kanunda tanımlamış olan muhasebe yetkilileri ile malî kontrol yetkilileri ve iç denetçiler yetişinceye kadar kamu idarelerinde belirli görevlerde bulunanların, ilgili görevlinin isteği ve idaresinin muvafakati ile bu Kanunda öngörülen unvanlara atanmaları imkânı getirilmektedir. Amaç, bu Kanunda öngörülen sisteme bir an önce işlerlik kazandırılmasıdır.
Maddede, kamu idarelerine malî yönetim ve kontrol görev ve yetkilerinin devredilmesine ve malî kontrol yetkilisi atanıncaya kadar, 26.5.1927 tarihli ve 1050 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi uyarınca yapılacak vize işlemlerinin Maliye Bakanlığınca yürütülmesine, gerektiğinde maliye başkanlıkları, bütçe dairesi başkanlıkları ve il defterdarlıklarına kısmen veya tamamen devredilmesine imkân tanınmaktadır.
Maddede, halihazırda belirli görevlerde bulunanların Malî Hizmetler Birimi Başkanı olarak atanmalarına imkân tanınmaktadır.
Kanunun öngördüğü iç denetim sisteminin oluşturulması ve eğitim hazırlıklarına bir an evvel başlanılabilmesi için bu Kanunun 66 ncı maddesinde oluşumu düzenlenen İç Denetim Koordinasyon Kurulu başkan ve üyelerinin, bu Kanunun yayımını izleyen bir ay içerisinde atanması öngörülmektedir.
Diğer kanunlarla 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununa yapılan atıfların bu Kanuna yapılmış sayılacağı belirtilerek, söz konusu kanunlarla bu Kanunun bağlantısı gerçekleştirilmektedir.
Bu Kanunla genel idare kapsamındaki bütün idarelerin Sayıştayın denetim kapsamına girmesi sağlanmakla birlikte, bu maddede ilk kez Sayıştayın denetimine giren düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile özel bütçeli idarelerin dış denetiminin 31/12/2005 tarihine kadar ilgili kanunlarındaki hükümlere göre yürütülmeye devam olunacağı hükme bağlanmıştır.
Madde ile, genel idare kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye ve fonların bütçeleri bağlı oldukları idarelerin bütçeleri içine alınmakta ve bu suretle, bütçe kapsamı genişletilmekte ve malî disiplinin sağlanmasında önemli bir adım atılmaktadır. Diğer taraftan, döner sermaye işletmeleri ile fonların 31/12/2007 tarihine kadar tasfiye edilmeleri öngörülmektedir.
Madde ile, bu Kanunun sağlıklı bir şekilde uygulamaya konulabilmesi ve uygulamanın gereği gibi sürdürülebilmesi amacıyla, Bütçe ve Malî Kontrol Genel Müdürlüğünün bazı kadroları iptal edilerek yerlerine ihtiyaç duyulan kadrolar ihdas edilmektedir.
Yürürlük maddesidir.
Yürütme maddesidir.
