İçeriğe geç
Yürürlükte Değiştirici kanun 1. hâli

Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa Göre Gelir veya Aylık Almakta Olanların Gelir ve Aylıklarında Artış ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

Kanun numarası
5073
Kabul tarihi
22.01.2004
Resmî Gazete
28.01.2004 / 25360
Düstur
5. tertip, cilt 43
Son değişiklik
—
Madde sayısı
13

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 354 (Esas No: 1/745) · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.

Genel gerekçe

8.1.2003 tarihli ve 4784 sayılı Kanun gereğince Sosyal Sigortalar Kurumu ile Bağ-Kur'dan gelir ve aylık alanlara 2003 yılında aylıklarında meydana gelen TÜFE oranındaki artışlar mahsup edilmek suretiyle sosyal destek ödemesi yapılmış, 2004 Malî Yılı Bütçe Kanunu ile bu ödemelerin devam etmesi öngörülmüştür.

Ancak 2003 yılından kalan bakiye sosyal destek ödemesinin mahsup yapılarak ödenecek olmasının bu kurumlardan aylık alanların aylıklarında istenilen iyileştirmeyi sağlayamayacağı görülmüştür.

Bu nedenle Tasarı ile 506, 2925, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre gelir veya aylık almakta olanların, 2003 yılı Aralık ayında 4784 sayılı Kanun uyarınca yapılan sosyal destek ödemesi tutarları gelir ve aylıklarına eklenmiştir. Bu şekilde belirlenen gelir ve aylıkların ayrıca 2004 yılı Ocak ayı ödeme döneminden itibaren % 10 oranında, 2004 yılı Temmuz ayı ödeme döneminden itibaren de bir önceki aya göre % 10 oranında artırılması amaçlanmıştır.

Böylece bu kurumlardan gelir ve aylık alanlara gerçekleşen enflasyon oranının üzerinde bir artış yapılmak suretiyle hayat standartlarının iyileştirilmesi öngörülmüştür.

Diğer taraftan aylıklarda yapılan artışlara paralel olarak kurumların aktüeryal dengelerini korumak amacıyla prime esas matrahların da l Ocak 2004 tarihinden geçerli olmak üzere aynı oranda artırılması benimsenmiştir.

Tasarı bu amaçlarla hazırlanmıştır.

Madde gerekçeleri

Tasarı/teklif madde 2

→ yürürlükteki madde 2

1479 sayılı Kanuna tâbi sigortalıların aylıkları her ay TÜFE ile, 2926 sayılı Kanuna tâbi sigortalıların aylıkları ise katsayı ile artırılmaktadır. Dolayısıyla her iki kanuna göre farklı oranlarda artış yapılmaktadır.

Diğer taraftan her iki kanuna göre aylık alanlara 2003 yılında 4784 sayılı Kanunla yapılan sosyal destek ödemesiyle aylıklarında büyük ölçüde artış sağlanmasına rağmen, ödenen aylıklar günümüz sosyal ve ekonomik şartlarında yetersiz kalmaktadır.

Madde ile; her iki sosyal güvenlik kanununa göre aylık alanların aylıklarındaki artış oranları arasında paralellik sağlanması ve hayat standartlarının artırılması amacıyla sosyal destek ödemesi aylıklara eklenerek bulunan tutar üzerinden aylıklarda, 2004 yılı Ocak ayından itibaren % 10 oranında ve 2004 yılı Temmuz ayından itibaren de bir önceki aya göre % 10 oranında artış yapılmıştır. Böylece aylıklarda gerçekleşmesi beklenen enflasyon oranının üzerinde bir artış sağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 3

→ yürürlükteki madde 3

1479 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre (2926 sayılı Kanuna tâbi sigortalıları da kapsamaktadır.) yapılacak sigorta yardımlarını karşılamak üzere alınan primler, 1479 sayılı Kanunda her yıl Nisan ayında, bir önceki yılın gerçekleşen TÜFE ve GSYİH sabit fiyatlarla gelişme hızına, 2926 sayılı Kanunda ise aylık katsayı artışına göre belirlenmektedir.

Primlerin belirlenmesinde uygulanan farklı yöntem primlerin aynı oranda artmasını engellemektedir. Oysa her iki kanuna tâbi sigortalılara aynı sosyal güvenlik yardımları sağlanmaktadır.

Madde ile; Bağ-Kur'un aktüeryal dengesi de göz önüne alınarak her iki kanuna tâbi sigortalıların ödedikleri primlerin 2004 yılı Ocak ayından itibaren % 20 oranında artırılması öngörülmüştür.

Bu Kanunla aylık ve prim artışları 1479 ve 2926 sayılı kanunların öngördüğü usul dışında belirlenmiş olduğundan, anılan kanunların bu amaca yönelik hükümlerinin 2004 yılında uygulanmaması amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 4

→ yürürlükteki madde 7

Madde ile; 4784 sayılı Kanuna göre Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan gelir ve aylık alanlara ödenen sosyal destek ödemesi 2003 yılı sonu itibarıyla bu Kanunla aylık ve gelirlere eklendiğinden, Kanunun yayımı tarihine kadar geçecek süre içinde yürürlükte bulunan 2004 Malî Yılı Bütçe Kanununun 49 uncu maddesinin (r) bendine göre mükerrer ödemeyi önlemek amacıyla düzenleme yapılmıştır.

Tasarı/teklif madde 5

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile; 2004 yılında Sosyal Sigortalar Kurumunca alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın hesabına esas tutulan alt sınır 18.321.000 lira olarak belirlenmiş ve bu alt sınırın takip eden yıllarda da l Ocaktan geçerli olmak üzere hedeflenen enflasyon ve büyüme hızı esas alınarak belirlenmesi hükme bağlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 6

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile, 506 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin (I) numaralı bendinin (C) alt bendinin (a) alt bendinde yer alan "erkek" ibaresi madde metninden çıkarılmak suretiyle, iş kazası meslek hastalığı sonucu ölen sigortalıların evli olan malul kız çocuklarına da gelir bağlanması sağlanmıştır.

Diğer taraftan, süresi içinde ödenmemiş olan Kurum alacaklarına uygulanacak olan gecikme zamlarının hesaplanmasında, Devlet iç borçlanma senetlerinin ortalama aylık faiz oranları esas alınmaktadır. Ancak söz konusu ortalama aylık faiz ay sonlarında açıklanabildiğinden gecikme zammının hesaplanmasında bir önceki ayın faiz oranının esas alınması öngörülmüştür.

Ayrıca, Kurum sağlık tesislerinde mesai saatleri dışında verilecek bazı hizmetlerden alınacak katkı payı oranının düşürülmesi ve bu oranın Bakanlar Kurulunca belirlenmesi amaçlanmıştır.

Tasarı/teklif madde 7

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile; 506 sayılı Kanuna iki geçici madde eklenmiştir.

Geçici 89 uncu madde ile;

Sosyal Sigortalar Kurumunca ödenmekte olan gelir ve aylıklara 2004 yılı Ocak ayında bakiye sosyal destek ödeme tutarının ilave edilmesi nedeniyle, geçici 82 nci madde hükümlerine göre sonradan bağlanacak gelir ve aylıkların da 1.1.2000 tarihinden önceki hükümlere göre hesaplanarak bugüne kadar artırılmış ve bakiye sosyal destek ödemesi ilave edilen asgari aylık tutarından az olmaması amaçlanmıştır.

Geçici 90 ıncı madde ile;

1.1.2004 ile 30.6.2004 tarihleri arasında günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalıların, bu kazanç ile alt sınır arasındaki farka ait işverence ödenmesi gereken sigorta, işsizlik ve sosyal güvenlik destek primlerinin sigortalı ve işveren hisselerinin tümünün Hazinece karşılanması öngörülmüştür.

Tasarı/teklif madde 8

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Madde ile;

Bağ-Kur'a tâbi sigortalıların ödeyecekleri primlerin belirlenmesinde gerçekleşen enflasyon ve büyüme hızı yerine, hedeflenen enflasyon ve büyüme hızının esas alınması benimsenmiş ve primlerin belirlenme tarihi l Nisandan l Ocağa alınması öngörülmüştür.

Tasarı/teklif madde 9

yürürlükteki metinde karşılığı bulunamadı

Bağ-Kur'dan emekli olduktan sonra fiili çalışmasını sürdüren sigortalılardan sosyal güvenlik destek primi alınmasını öngören 1479 sayılı Kanunun ek 20 nci maddesinde 4956 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre emekli olup, Bağ-Kur sigortalılığına esas bir iş yapanlar da sosyal güvenlik primi mükellefiyeti kapsamına alınmıştır. Ancak, bu değişiklik yapılırken Bağ-Kur sigortalılığına esas olan "şirket ortakları" kapsam dışında bırakılmıştır.

Madde ile; şirket ortaklarını da kapsama alacak şekilde düzenleme yapılmıştır.

Tasarı/teklif madde 10

→ yürürlükteki madde 17

Madde ile;

yapılan düzenlemeler nedeniyle uygulama olanağı kalmayan 506 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin (C) bendinin son paragrafı ile 5027 sayılı 2004 Malî Yılı Bütçe Kanununun 49 uncu maddesinin (h) bendinin ikinci, üçüncü ve dördüncü paragrafları ve (r) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.